Δέος και θαυμασμός, δάκρυα και γέλια, ελπίδα και έμπνευση — αυτές είναι μερικές από τις αντιδράσεις των θεατών που παρακολουθούν το Shen Yun (Σεν Γιουν). Στο τέλος της παράστασης, οι περισσότεροι νιώθουν μια βαθιά, γαλήνια ικανοποίηση. Ποιο είναι το μυστικό του θιάσου;
Μέχρι τώρα, περισσότεροι από δέκα εκατομμύρια θεατές σε όλο τον κόσμο έχουν θαυμάσει και συγκινηθεί από τις παραστάσεις του Shen Yun. Η φετινή χρονιά είναι ξεχωριστή για την εταιρεία, αφού γιορτάζει την 20ή της επέτειο από την ίδρυσή της. Ο κάποτε μικρός θίασος κλασικού κινεζικού χορού έχει πλέον εξελιχθεί σε ένα πολυεπίπεδο συγκρότημα οκτώ χορευτικών ομάδων με αντίστοιχες συμφωνικές ορχήστρες, οι οποίες κάθε χρόνο παρουσιάζουν μία καινούρια παράσταση στα καλύτερα θέατρα του κόσμου.
Η εταιρεία ιδρύθηκε το 2006, από μια ομάδα Κινέζων καλλιτεχνών που ζούσαν στο Hudson Valley της Νέας Υόρκης, με στόχο τη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιά της πατρίδας τους. Μύθοι, αρχές και αξίες, φιλοσοφία, θρησκεία και θρύλοι, συλλεγμένοι από 5.000 χρόνια παράδοσης έγιναν τα βασικά συστατικά του Shen Yun. Το όραμα δεν ήταν τυχαίο. Είχαν προηγηθεί σκληροί διωγμοί εντός της Κίνας κατά όλων των παραδόσεων της χώρας και κατά των αξιών που μετέφεραν. Οι βίαιες πρακτικές της Πολιτιστικής Επανάστασης, που έληξε με τον θάνατο του Μάο το 1976, συμπληρωμένες από αλλοίωση και παραφθορά, όχι μόνο επεδίωκαν να διαρρήξουν κάθε δεσμό με το παρελθόν αλλά και να σβήσουν κάθε ανάμνησή του. Παρουσιάζοντας την «Κίνα πριν από τον κομμουνισμό», το Shen Yun συστήνει εκ νέου τις βασικές ηθικές και πνευματικές αξίες του κινεζικού — και όχι μόνο — πολιτισμού.
«Είναι όμορφο γιατί διατηρεί ζωντανό [τον παραδοσιακό κινεζικό πολιτισμό] και τον μοιράζεται με τον κόσμο», είπε ο Τόνυ Ρόμπινς, παγκοσμίου φήμης συγγραφέας και ομιλητής, για το Shen Yun.
Ωστόσο, οι παραστάσεις του Shen Yun είναι απαγορευμένες στην ίδια την Κίνα, αφού το κομμουνιστικό καθεστώς ακόμα πολεμά κάθε τι πνευματικό και παραδοσιακό. Ακόμη περισσότερο, από το 1999 διώκει συστηματικά την πρακτική στην οποία βασίζουν οι συντελεστές του θιάσου την τέχνη τους: το Φάλουν Γκονγκ .
Τέχνη με θεμέλια στην πίστη
Αναζητώντας τα αίτια της δημοτικότητα του Shen Yun, παρατηρούμε ότι ένα από τα χαρακτηριστικά του θιάσου είναι οι αξίες και οι αρχές που έχει ενσωματώσει. Τοποθετώντας στο επίκεντρο της ίδιας του της ύπαρξης την παράδοση και όλα τα θετικά στοιχεία που αυτή εμπεριέχει, όπως την ομορφιά, την καλαισθησία, την καλλιτεχνική αρτιότητα και την αρμονία, προσφέρει στο κοινό κάτι που δεν απαντά πια συχνά στην τέχνη: πίστη και ελπίδα.
«Αυτό που μου φάνηκε ενδιαφέρον ήταν ότι κάποιος τολμά να κάνει κάτι πραγματικά όμορφο στις μέρες μας – όχι να καταστρέψει την παράδοση και τη μορφή, αλλά να προσπαθήσει να την οικοδομήσει», είχε πει η Σουηδή μαέστρος Μαρία Εκλουντ, όταν παρακολούθησε το Shen Yun το 2020. «Γι’ αυτό ήταν και πολύ συναρπαστικό».
Όπως και στις κλασικές τέχνες της Αναγέννησης, η πίστη αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο του Shen Yun, με τους καλλιτέχνες του θιάσου να ασκούν Φάλουν Γκονγκ, επίσης γνωστό ως Φάλουν Ντάφα. Πρόκειται για μία πνευματική πρακτική με βάση τον βουδισμό, η οποία αποτελείται από διαλογιστικές ασκήσεις και διδασκαλίες για τη βελτίωση του εαυτού που βασίζονται σε τρεις οικουμενικές αρχές: την αλήθειας, την καλοσύνη και την ανεκτικότητα.
Η βιρτουόζος του έρχου της ορχήστρας του Shen Yun, Σιαοτσούν Τσι (Xiaochun Qi), η οποία παίζει με την ομάδα από την αρχή της ίδρυσής της, λέει ότι η πίστη και η αγνότητα ανυψώνουν τα σόλο της σε υψηλότερα επίπεδα. Είπε στην The Epoch Times:
«Το κοινό συγκινείται επειδή όταν φτάνουμε σε μια κατάσταση όπου είμαστε αγνοί και δίκαιοι, χωρίς διάφορες σκέψεις να μας αποσπούν την προσοχή, ο Θεός ενισχύει το βαθύτερο νόημα της μουσικής, εμπλουτίζοντάς την. Αυτό είναι που βιώνουν. Δεν είναι η δική μου δύναμη ούτε της μουσικής μου — είναι κάτι που με ξεπερνά.»
Το έρχου (προφέρεται «αρ-χου» αλλά γράφεται erhu) είναι ένα δίχορδο όργανο κατασκευασμένο από κόκκινο σανταλόξυλο ή παλίσανδρο, που παίζεται με ένα δοξάρι από μπαμπού και αλογότριχα και αποτελεί μέρος της κινεζικής μουσικής εδώ και 4.000 χρόνια. Παίζεται κάθετα, με το λαιμό του να δείχνει προς τον ουρανό, και παράγει έναν ήχο που μοιάζει τόσο με την ανθρώπινη φωνή ώστε συχνά συγκινεί το κοινό μέχρι δακρύων.
Η πρώτη χορεύτρια Άντζελια Γουάνγκ (Angelia Wang), που περιοδεύει με την ομάδα από το 2007, επίσης συνδέει τον εσωτερικό κόσμο του καλλιτέχνη με την ερμηνεία του:
«Όταν χορεύω, φαντάζομαι τον εαυτό μου σαν μια μικρογραφία της σκηνής. Με άλλα λόγια, ολόκληρη η ψυχή μου γίνεται ένα όχημα με μοναδικό σκοπό να μεταδώσει τις αξίες και την ομορφιά της παραδοσιακής τέχνης και κουλτούρας.»
Αυτό είναι κάτι που εισπράττει το κοινό, όπως ομολογούν πολλοί θεατές μετά την παράσταση. Ο Μπέντζαμιν Κονγκ, παραδείγματος χάριν, ιδρυτής μιας κλινικής παραδοσιακής κινεζικής ιατρικής, ένιωσε ότι «η αρχαία κινεζική πνευματική κουλτούρα παρουσιάστηκε με τέτοια αυθεντικότητα που με μετέφερε σε εκείνη την εποχή, όταν η πνευματικότητα ήταν μέρος κάθε πτυχής της ζωής».
Η πνευματικότητα του Shen Yun είναι ευδιάκριτη ακόμη και από όσους δεν είναι βαθιά εξοικειωμένοι με τις ανατολικές πρακτικές. Ο π. Ουίλλιαμ Έλντερ, καθηγητής κανονικού δικαίου στο Saint Joseph’s Seminary and College, είπε: «Υπάρχει μια πνευματικότητα εκεί, η οποία είναι πάρα πολύ εντυπωσιακή. Μπορείς να νιώσεις την αγάπη, τη συμπόνια, την τρυφερότητα των χορευτών. Μπορώ να το πω αυτό ως ιερέας — είναι μια πραγματική πνευματική εμπειρία».
Χορεύοντας για έναν καλό σκοπό
Κάθε χορευτής του Shen Yun φέρει μέσα του το αληθινό πνεύμα της παραδοσιακής κινεζικής κουλτούρας.
Ο πρώτος χορευτής Κέντζι Κομπαγιάσι (Kenji Kobayashi) ονειρευόταν από μικρός να γίνει διάσημος, για να κάνει γνωστοποιήσει στον κόσμο τη δίωξη της πίστης του, του Φάλουν Γκονγκ, από το κομμουνιστικό καθεστώς στην Κίνα. Η γιαγιά του, που ζούσε στην Κίνα, είχε απαχθεί και βασανιστεί εκεί. Αρχικά, ήθελε να γίνει παίκτης μπέιζμπολ, αλλά όταν είδε μία παράσταση του Shen Yun στο Τόκυο το 2007, αποφάσισε να γίνει χορευτής και να ενταχθεί στο σύνολο. Πραγματοποίησε το όνειρό του το 2010.
Ο Κομπαγιάσι αναφέρει ένα παραδοσιακό κινέζικο ρητό, που συνοψίζει πολύ εύστοχα τις απαιτήσεις της τέχνης του: «Ένα λεπτό στη σκηνή απαιτεί δέκα χρόνια εξάσκησης». Για να μεταδώσουν χίλιες ιστορίες χωρίς να προφέρουν ούτε μια λέξη, οι χορευτές του Shen Yun αφιερώνουν χρόνια σε αυστηρή και σκληρή εξάσκηση.
Αυτό όμως δεν αρκεί. Ο κλασικός κινέζικος χορός απαιτεί από τους χορευτές να κατακτήσουν κάτι περισσότερο από την τεχνική. «Ανεξάρτητα από το πόσο καλά μπορείτε να εκτελέσετε μια στάση ή μια χορογραφία […] η κουλτούρα και η ιστορία που βρίσκονται πίσω από τον χορό είναι στην πραγματικότητα πολύ πιο σημαντικές. Όσο περισσότερο το καταλαβαίνεις, όσο περισσότερο το γνωρίζεις, τόσο περισσότερα μπορείς να εκφράσεις. Αυτό είναι που κάνει τον κλασικό κινεζικό χορό μοναδικό και ισχυρό», εξηγεί ο Κομπαγιάσι.
Στο βραβευμένο βιβλίο της Epoch Times «Εννέα Σχόλια για το Κομμουνιστικό Κόμμα» αναφέρεται:
«Ο παραδοσιακός κινεζικός πολιτισμός αναζητούσε την αρμονία μεταξύ του ανθρώπου και του σύμπαντος και έδινε έμφαση στο ήθος και τις αξίες του ατόμου. Βασιζόταν στις αρχές του Κομφουκιανισμού, του Βουδισμού και του Ταοϊσμού και παρείχε στον κινεζικό λαό ανεκτικότητα, κοινωνική πρόοδο, προστασία της ανθρώπινης ηθικής και δίκαιη πίστη.»
Η καλλιτεχνική τελειότητα ως αντανάκλαση της εσωτερικής αγνότητας
Η επιδίωξη των καλλιτεχνών του Shen Yun για πνευματική αγνότητα και ηθική ανύψωση αντικατοπτρίζεται στα υψηλά πρότυπα που θέτουν για την τέχνη τους.
Η Αυστραλή κριτικός θεάτρου Κόραλ Ντρούιν είπε σχετικά: «Ενθουσιάζομαι όταν βλέπω παραστάσεις σχετικά με την αναζήτηση της τελειότητας. Οι περισσότεροι θίασοι όχι μόνο δεν την φτάνουν, αλλά ούτε καν προσπαθούν. Το Shen Yun μόλις ανέβηκε στα ύψη και βρήκε την τελειότητα σε όλα».
Μέρος αυτής της προσπάθειας είναι και η διαρκής ανανέωση του προγράμματος: κάθε χρόνο το Shen Yun παρουσιάζει μια εντελώς καινούρια παράσταση, με νέα σκηνικά, νέα χορογραφία, νέες μουσικές συνθέσεις, νέα κοστούμια, νέα σκηνοθεσία.
Η ορχήστρα του Shen Yun συνδυάζει άψογα τα κλασικά δυτικά όργανα με παραδοσιακά ασιατικά, κάτι που δίνει έναν χαρακτηριστικό, αιθέριο ήχο σε κάθε παράσταση. Το αποτέλεσμα συγκίνησε τον Καναδό μαέστρο Μπόρις Μπροτ: «Τα χρώματα αυτών των οργάνων, σε συνδυασμό με την πίπα, το έρχου, το βιολί, το τσέλο και την τρομπέτα, δημιουργούν έναν εντελώς διαφορετικό συνδυασμό ήχων, που μου φαίνεται συναρπαστικός. Είναι ένας νέος ήχος».
Το Shen Yun είναι βαθιά αφοσιωμένο στην αποστολή του. Ο μαέστρος και αντιπρόεδρος του Shen Yun, Γινγκ Τσεν (Ying Chen), είπε:
«Οι καλλιτέχνες μας δεν παρουσιάζουν απλώς μια παράσταση παγκόσμιας κλάσης, αλλά μεταφέρουν μια πολιτιστική κληρονομιά και ένα σύνολο αξιών που αγαπούν βαθιά. Είναι από τους καλύτερους στον κόσμο και η αφοσίωσή τους είναι ο λόγος που γιορτάζουμε σήμερα είκοσι χρόνια παρουσίας.»
Αλλά και το κοινό γιορτάζει. Έχοντας δει περισσότερες από έξι διαφορετικές παραστάσεις του Shen Yun, ο Αμερικανός τηλεοπτικός και ραδιοφωνικός παρουσιαστής Στήβεν Κέιτς πιστεύει ότι «οι άνθρωποι πρέπει να έρθουν να δουν και να βιώσουν το Shen Yun… να το εισπνεύσουν, γιατί είναι κάτι καλό για το σώμα, είναι καλό για το μυαλό και, πάνω απ’ όλα, είναι καλό για την ψυχή».
Η Epoch Times είναι υπερήφανος χορηγός επικοινωνίας του Shen Yun Performing Arts και καλύπτει τις εκδηλώσεις του Shen Yun και τις αντιδράσεις του κοινού από την ίδρυσή του το 2006. Αναζητήστε τις ημερομηνίες της περιοδείας 2025-2026 εδώ.
