Στο πνεύμα των ημερών της Μεγάλης Εβδομάδας, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας παρουσιάζει στο κοινό αποτοιχισμένη τοιχογραφία με παράσταση της Σταύρωσης (περ. 1400), από τον βυζαντινό ναό της Αγίας Φωτίδας στη Βέροια, στο πλαίσιο της δράσης της «Ένα έκθεμα, μία ιστορία».
Η σκηνή εκτυλίσσεται μπροστά από τα τείχη της Ιερουσαλήμ, με κεντρική μορφή τον Εσταυρωμένο Χριστό, του οποίου η στάση υποδηλώνει τη στιγμή μετά τον θάνατό Του («καὶ κλίνας τὴν κεφαλὴν παρέδωκε τὸ πνεῦμα» , Ιω. ιθ΄30). Από τη λογχισμένη πλευρά Του ρέουν αίμα και ύδωρ, που συλλέγονται σε Άγιο Ποτήριο.
Επάνω από την οριζόντια κεραία του Σταυρού, αναγράφεται το συμπίλημα «I(ΗCOY)C X(ΡΙCTO)C». Στην απόληξη της κάθετης κεραίας, πινακίδα φέρει την επιγραφή Ο ΒΑCIΛΕ (ΥC) THC ΔΟ/Ξ (ΗC).
Αριστερά εικονίζονται η Παναγία με τις Μυροφόρες, δεξιά ο Ιωάννης και ο εκατόνταρχος Λογγίνος («ἀληθῶς ὁ ἄνθρωπος οὗτος υἱὸς ἦν Θεοῦ», Μαρκ. ιε΄39), ενώ στον ουρανό αποδίδονται με ανθρώπινα πρόσωπα ο Ήλιος και η Σελήνη. Η Θεοτόκος, όπως και οι άλλες γυναίκες, έχει λυτά τα μαλλιά σε ένδειξη θρήνου, ενώ απλώνει το χέρι της προς τον Ιησού. Ο Ιωάννης, θλιμμένος, στηρίζει το κεφάλι του με το δεξί του χέρι, ενώ με το αριστερό, υψωμένο μπροστά στο στήθος, δείχνει προς τον Εσταυρωμένο.
Ο ναός της Αγίας Φωτίδας, από όπου αποσπάστηκε η τοιχογραφία, ήταν μία τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με ζωγραφικό διάκοσμο δύο φάσεων (περί το 1400 και μέσα 17ου αιώνα). Ανήκε στην ενορία του Αγίου Ιωάννη (Ελεήμονος) στη Βέροια και βρισκόταν στη συμβολή περίπου των σημερινών οδών Μητροπόλεως, Βενιζέλου και Εληάς. Το 1939 αποφασίστηκε η κατεδάφισή του, προκειμένου να ανοιχτεί ο δρόμος που οδηγούσε προς το πάρκο της Εληάς, υπό τον όρο της απόσπασης και διάσωσης του τοιχογραφικού του διακόσμου. Το κτίσμα ήταν ετοιμόρροπο.
Το έκθεμα παρουσιάζεται πλέον στην ενότητα «Λατρεία», στον τρίτο όροφο του Βυζαντινού Μουσείου Βέροιας.
Η δράση «Ένα έκθεμα, μία ιστορία» της Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας, μία πρωτοβουλία που φέρνει το κοινό πιο κοντά στα πολύτιμα τεκμήρια της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, ξεκίνησε φέτος με την παρουσίαση δύο μοναδικών εκθεμάτων από το Βυζαντινό Μουσείο Βέροιας: τη διπλή σφραγίδα από τη Μονή του Αγίου Αντωνίου και τη φορητή εικόνα του Αγίου Βλασίου — πιθανότατα προερχόμενη από τον ομώνυμο ναό — με αφορμή τον εορτασμό των δύο αγίων στη Βέροια.
Περί τα μέσα Φεβρουαρίου ακολούθησε η παρουσίαση ενός πήλινου ειδωλίου Αφροδίτης από λαξευτό θαλαμωτό τάφο ελληνιστικών χρόνων της πόλης, που εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Βέροιας. Στη συνέχεια, με αφορμή τη μεγάλη θεομητορική εορτή του Ευαγγελισμού, παρουσιάστηκε ένα ακόμη έκθεμα του Βυζαντινού Μουσείου Βέροιας: το βημόθυρο από τον ναό του Αγίου Δημητρίου στα Παλατίτσια.
Υπεύθυνη για τη σύλληψη της ιδέας και τον γενικό συντονισμό της δράσης είναι η Γεωργία Στρατούλη, Δρ Αρχαιολόγος, Αναπλ. Προϊσταμένη ΕφΑ Ημαθίας. Τη συγγραφή των κειμένων έχει αναλάβει η Μαρία Πολατίδου, Αρχαιολόγος ΕφΑ Ημαθίας, ενώ την επικοινωνιακή διαχείριση της δράσης η Θέμις Βελένη, Δρ Ιστορικός της Τέχνης, Πολιτιστική Διαχειρίστρια ΕφΑ Ημαθίας.
Τα εκθέματα παρουσιάζονται στα κοινωνικά δίκτυα και στους επίσημους ιστοτόπους της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας.
* * * * *
Πληροφορίες στα 23310 29737 και efahma@culture.gr
Facebook: Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας
