Το Κογκρέσο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ), το οποίο λειτουργεί κατ’ ουσίαν ως επικυρωτικό όργανο, αφαίρεσε σιωπηρά αυτόν τον μήνα τις έδρες από αρκετούς αντιπροσώπους, αποφεύγοντας ωστόσο να λάβει μέτρα κατά δύο ανώτατων στρατιωτικών στελεχών, των οποίων η πολιτική πτώση είχε ήδη ανακοινωθεί δημόσια. Η παράλειψη αυτή εγείρει ερωτήματα για το ενδεχόμενο εσωτερικών αντιστάσεων στην εξουσία του Κινέζου ηγέτη Σι Τζινπίνγκ επί των ενόπλων δυνάμεων.
Στις 4 Φεβρουαρίου, το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua News Agency ανακοίνωσε την ανάκληση των διαπιστευτηρίων τριών αντιπροσώπων του Εθνικού Λαϊκού Κογκρέσου, όλοι προερχόμενοι από τον αμυντικό-βιομηχανικό τομέα της Κίνας. Ωστόσο, το Εθνικό Λαϊκό Κογκρέσο δεν τοποθετήθηκε σχετικά με το καθεστώς των Τσανγκ Γιουσιά και Λιου Τζενλί, δύο υψηλόβαθμων στρατιωτικών ηγετών, των οποίων οι έρευνες είχαν ανακοινωθεί επισήμως στις 24 Ιανουαρίου και οι οποίοι, σύμφωνα με δημόσια αρχεία, εξακολουθούν να διατηρούν τις έδρες τους ως αντιπρόσωποι του Κογκρέσου στην αντιπροσωπεία του στρατού και της ένοπλης αστυνομίας.
Η απόφαση —ή η απουσία απόφασης— κινήθηκε αντίθετα στις ευρέως διαδεδομένες προσδοκίες ότι το επικυρωτικό Κογκρέσο θα προχωρούσε ταχύτατα στην τυπική επικύρωση της πολιτικής τους απομάκρυνσης, όπως συνέβαινε κατά κανόνα σε προηγούμενες εκκαθαρίσεις.
Οι τρεις αντιπρόσωποι, Τζόου Σινμίν, Λο Τσι και Λιου Τσανγκλί, διαθέτουν όλοι μακρά πορεία στο στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα της Κίνας.
Ο Τζόου είχε διατελέσει πρόεδρος και γραμματέας του ΚΚΚ στην Aviation Industry Corp. of China. Ο Λο είναι μέλος της Κινεζικής Ακαδημίας Μηχανικών και πρώην επικεφαλής μηχανικός της China National Nuclear Corp. Ο Λιου, ακαδημαϊκός της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών, είχε στο παρελθόν ηγηθεί της China Academy of Engineering Physics, του κορυφαίου ινστιτούτου έρευνας πυρηνικών όπλων της χώρας. Αν και συνδέονται στενά με ευαίσθητες αμυντικές τεχνολογίες, κανένας από τους τρεις δεν κατείχε θέσεις στον πυρήνα της διοικητικής δομής του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού, γεγονός που, σύμφωνα με αναλυτές, καταδεικνύει μια επιλεκτική προσέγγιση που αποφεύγει τους πολιτικά πιο ευαίσθητους στόχους.
Μπλοκάρισμα πρότασης για την απομάκρυνση στρατηγών
Πληροφοριοδότης εντός του Κόμματος, που μίλησε στην εφημερίδα The Epoch Times με το ψευδώνυμο Τζιν Τζε λόγω φόβου αντιποίνων, ανέφερε ότι ο στρατός είχε καταθέσει πρόταση ζητώντας από το Εθνικό Λαϊκό Κογκρέσο να ανακαλέσει τα διαπιστευτήρια των Τσανγκ και Λιου, επιδιώκοντας την τυπική έγκριση του Κογκρέσου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν μια τέτοια πρόταση δεν είχε τεθεί, δεν θα υπήρχε ουσιαστικός λόγος να συγκληθεί ειδική συνεδρίαση της Μόνιμης Επιτροπής. Το Εθνικό Λαϊκό Κογκρέσο επρόκειτο ούτως ή άλλως να πραγματοποιήσει την τακτική του σύνοδο αργότερα μέσα στον μήνα.
Το γεγονός ότι η πρόταση δεν εγκρίθηκε, ανέφερε ο Τζιν, υποδηλώνει αποσυντονισμό στην κορυφή της πολιτικής ιεραρχίας του ΚΚΚ και ενδέχεται να παραπέμπει σε αναδυόμενη τριβή μεταξύ του Σι και του Τζάο Λετζί, ο οποίος εποπτεύει το Εθνικό Λαϊκό Κογκρέσο.
Εφόσον οι πληροφορίες αυτές ευσταθούν, το επεισόδιο θα συνιστούσε σπάνια περίπτωση κατά την οποία το Κογκρέσο δεν κινήθηκε σε πλήρη ευθυγράμμιση με την πολιτική ατζέντα του Σι σε ζήτημα υψηλού πολιτικού διακυβεύματος που αφορά πρόσωπα.
Ο συνταγματολόγος από την ηπειρωτική Κίνα, Χουάνγκ Τιεν, επίσης υπό ψευδώνυμο, δήλωσε στην Epoch Times ότι, παρότι η Μόνιμη Επιτροπή του Κογκρέσου διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια στη διαχείριση των διαπιστευτηρίων των αντιπροσώπων, το μοτίβο που παρατηρείται είναι πολιτικά ασυνήθιστο. Όπως ανέφερε, σε τυπικό επίπεδο, η επιλεκτική αφαίρεση διαπιστευτηρίων από ορισμένους αντιπροσώπους δεν παραβιάζει τη διαδικασία, ωστόσο σε ουσιαστικό επίπεδο, η στοχοποίηση μόνο περιφερειακών προσώπων, με ταυτόχρονη συνειδητή αποφυγή των κεντρικών στόχων, δεν συνάδει με τον συνήθη τρόπο λειτουργίας του συστήματος.
Σε προηγούμενες εκστρατείες κατά της διαφθοράς και στρατιωτικές εκκαθαρίσεις, μόλις οι ανώτατοι στρατηγοί τίθεντο επισήμως υπό έρευνα, η ανάκληση της ιδιότητάς τους ως αντιπροσώπων του Κογκρέσου θεωρούνταν συνήθως τυπική διαδικασία. Αυτό που καθιστά το τρέχον επεισόδιο ιδιαίτερο, σημείωσε ο Χουάνγκ, είναι ότι η Μόνιμη Επιτροπή συνεδρίασε λίγο μετά την ανακοίνωση των ερευνών κατά των Τσανγκ και Λιου, αλλά επέλεξε να μην ενεργήσει καθόλου ως προς τις υποθέσεις τους.
Ο Τιεν ανέφερε, εάν η ηγεσία θεωρούσε ότι είναι πρόωρη η λήψη απόφασης, το ζήτημα συνήθως δεν θα εντασσόταν καν στην ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης, επισημαίνοντας ότι υπάρχει ελάχιστο προηγούμενο σύγκλησης συνεδρίασης με σκοπό τη συνειδητή παράκαμψη των πλέον κεντρικών προσώπων.
Ένας ακόμη ακαδημαϊκός με έδρα την Κίνα, που κατονομάστηκε μόνο με το επώνυμο Χε λόγω φόβου αντιποίνων, δήλωσε στην Epoch Times ότι η αδράνεια του Κογκρέσου στέλνει σαφές πολιτικό μήνυμα. Κατά την εκτίμησή του, υποδηλώνει ότι δεν έχει ακόμη επιτευχθεί συναίνεση στην ανώτατη ηγεσία σε κρίσιμα ζητήματα στρατιωτικής εξουσίας και θεσμικού ελέγχου.
Σύμφωνα με τον Χε, η μη επίλυση του καθεστώτος των Τσανγκ και Λιου δεν αποτελεί ένδειξη αιφνίδιας ανεξαρτητοποίησης του Κογκρέσου, αλλά μάλλον απόδειξη ότι οι προσπάθειες του Σι να εδραιώσει την εξουσία του εντός της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής έχουν συναντήσει εμπόδια.
Σιωπή στην Κεντρική Στρατιωτική Επιτροπή
Από τις 24 Ιανουαρίου, ενδείξεις δυσλειτουργίας έχουν εμφανιστεί και πέραν του Εθνικού Λαϊκού Κογκρέσου. Τα επίσημα κινεζικά μέσα δεν έχουν δημοσιεύσει αναφορές για συνεδριάσεις της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής, συλλογικές δραστηριότητες ή υψηλού επιπέδου στρατιωτικές επαφές. Παράλληλα, ο ιστότοπος της εφημερίδας PLA Daily παραμένει σιωπηλός ως προς τη συνήθη λειτουργία της Επιτροπής.
Στις 6 Φεβρουαρίου, η εφημερίδα People’s Daily, όργανο προπαγάνδας του ΚΚΚ, δημοσίευσε άρθρο με τίτλο «Έχοντας πάντα στο επίκεντρο την ευημερία των στρατιωτών — το βαθύ ενδιαφέρον του προέδρου Σι Τζινπίνγκ». Το κείμενο βασιζόταν σε αναδρομικές, συναισθηματικά φορτισμένες αφηγήσεις για παλαιότερες επιθεωρήσεις στρατευμάτων και εκφράσεις φροντίδας προς τους απλούς στρατιώτες, χωρίς να παρέχει καμία πληροφορία για τη σημερινή λήψη αποφάσεων ή τη λειτουργία της στρατιωτικής διοίκησης.
Η αντίθεση αυτή αναδεικνύει τον αδιαφανή χαρακτήρα της στρατιωτικής διακυβέρνησης του ΚΚΚ.
Μέχρι σήμερα, δεν έχει εκδοθεί καμία επίσημη ετυμηγορία για τις υποθέσεις των Τσανγκ και Λιου. Το επιχειρησιακό καθεστώς της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής και η πορεία της εξουσίας του Σι εντός αυτής παραμένουν αβέβαια.
Του Michael Zhuang
Με τη συμβολή του Wang Xin
