Τα φάρμακα GLP-1 έχουν τύχει ευρείας αναγνώρισης για τη μείωση του σωματικού βάρους και την προστασία της καρδιάς —όμως μια νέα μελέτη, βασισμένη σε δεδομένα πέντε ετών, υποδηλώνει ότι τα πιο δημοφιλή φάρμακα απώλειας βάρους στις Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να αποδυναμώνουν τα οστά.
Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στην Ετήσια Συνάντηση 2026 της Αμερικανικής Ακαδημίας Ορθοπαιδικών Χειρουργών (AAOS) και πρόκειται για παρατηρησιακή μελέτη —δηλαδή καταδεικνύουν συσχέτιση, όχι απόδειξη άμεσης αιτιώδους σχέσης. Η μελέτη δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομοτίμους.
Ωστόσο, καθώς δεκάδες εκατομμύρια Αμερικανοί λαμβάνουν πλέον αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1, όπως η σεμαγλουτίδη (semaglutide) (πωλείται ως Ozempic και Wegovy), η λιραγλουτίδη (liraglutide) (πωλείται ως Victoza και Saxenda), η ντουλαγλουτίδη (dulaglutide) (πωλείται ως Trulicity) και η εξενατίδη (exenatide) (πωλείται ως Byetta), οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα αυτά αξίζει να ληφθούν σοβαρά υπόψη.
GLP-1 και προβλήματα στα οστά
Οι ερευνητές ανέλυσαν πενταετή ιατρικά δεδομένα από περισσότερους από 146.000 ενήλικες με παχυσαρκία και διαβήτη τύπου 2. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι περίπου το 4% των ασθενών που λάμβαναν φάρμακα GLP-1 εμφάνισαν οστεοπόρωση, σε σύγκριση με λίγο πάνω από 3% όσων δεν λάμβαναν τη συγκεκριμένη αγωγή.
Η αποδυνάμωση των οστών ήταν δύο φορές πιο συχνή στους χρήστες GLP-1 —0,2% έναντι 0,1%— ενώ τα ποσοστά ουρικής αρθρίτιδας ήταν ελαφρώς αυξημένα: 7,4% στους χρήστες έναντι 6,6% στην ομάδα ελέγχου.
Ο επικεφαλής ερευνητής Μουάζ Γουατζαχάτ (Muaaz Wajahath), φοιτητής Ιατρικής στο Κολέγιο Ανθρώπινης Ιατρικής του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, ανέφερε σε δήλωσή του ότι η επιστημονική κοινότητα μόλις τώρα φτάνει σε σημείο όπου καθίστανται διαθέσιμα δεδομένα παρακολούθησης πέντε και δέκα ετών για ασθενείς που λαμβάνουν φάρμακα GLP-1, προσθέτοντας ότι κάθε φαρμακευτική αγωγή που υιοθετείται τόσο γρήγορα απαιτεί προσεκτική εξέταση, ιδίως στην ορθοπαιδική, όπου η παχυσαρκία και οι χειρουργικές παρεμβάσεις συχνά συνυπάρχουν.
Τα ευρήματα της μελέτης έρχονται σε αντίθεση με πρόσφατους ισχυρισμούς περί προστασίας του μυοσκελετικού συστήματος και υποδηλώνουν ότι η έκθεση σε αγωνιστές υποδοχέων GLP-1 ενδέχεται να αυξάνει τον μακροπρόθεσμο σκελετικό κίνδυνο, δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ο Δρ Τζάιλς Σκουντέρι (Dr. Giles Scuderi), ορθοπαιδικός χειρουργός και αντιπρόεδρος της Northwell Orthopedics, ο οποίος παρακολούθησε τη συνάντηση της AAOS.
Πού οφείλεται ο κίνδυνος
Οι ειδικοί εξετάζουν κατά πόσο οι αυξημένοι κίνδυνοι οφείλονται στα ίδια τα φάρμακα, στην ταχεία απώλεια βάρους που προκαλούν ή στις υποκείμενες παθήσεις των ασθενών που τα λαμβάνουν, καθώς τόσο η παχυσαρκία όσο και ο διαβήτης τύπου 2 αυξάνουν ανεξάρτητα τη φλεγμονή και την ευθραυστότητα των οστών.
Ο Δρ Τζέιμς Τζ. Τσάο (Dr. James J. Chao), πιστοποιημένος πλαστικός χειρουργός με εξειδίκευση στη διαμόρφωση σώματος, την αναζωογόνηση προσώπου και την ιατρική απώλεια βάρους με χρήση φαρμάκων GLP-1, καθώς και επικεφαλής ιατρικός σύμβουλος της VedaNu Wellness, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, ανέφερε στην Epoch Times ότι, όπως συμβαίνει με κάθε απώλεια βάρους, μπορεί να προκύψει αναδιαμόρφωση των οστών όταν οι ασθενείς χάνουν βάρος με αυτά τα φάρμακα.
Στο πλαίσιο της απώλειας βάρους, η αναδιαμόρφωση των οστών αναφέρεται στον συνεχή κύκλο διάσπασης παλαιού οστικού ιστού και αντικατάστασής του με νέο, ο οποίος μπορεί να διαταραχθεί σε συνθήκες θερμιδικού ελλείμματος. Παρότι η διαδικασία αυτή διατηρεί φυσιολογικά τη σκελετική αντοχή, η σημαντική απώλεια βάρους συχνά οδηγεί σε καθαρή απώλεια οστικής μάζας, καθώς ο οργανισμός απομακρύνει περισσότερο οστό από ό,τι αντικαθιστά.
Ο ίδιος επισήμανε ότι, εάν οι ασθενείς χάνουν άλιπη μάζα με τη χρήση αυτών των φαρμάκων, η υγεία των οστών μπορεί να επηρεαστεί, λόγω της μειωμένης φόρτισης που δέχονται τα οστά.
Η ταχεία απώλεια βάρους —ανεξαρτήτως μεθόδου— έχει εδώ και καιρό συσχετιστεί με κάποια μείωση της οστικής πυκνότητας, ανέφερε στην Epoch Times ο Δρ Φερνάντο Οβάγιε Τζούνιορ (Dr. Fernando Ovalle Jr.), ειδικός στην ιατρική της παχυσαρκίας, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη. Επισήμανε ότι αυτό έχει παρατηρηθεί επί σειρά ετών σε βαριατρικές επεμβάσεις, αλλά και σε περιπτώσεις έντονου θερμιδικού περιορισμού, και ότι το φαινόμενο αυτό δεν είναι μοναδικό για τα φάρμακα GLP-1.
Οφέλη έναντι κινδύνων
Για τους περισσότερους ασθενείς, η απάντηση παραμένει θετική, τουλάχιστον προς το παρόν. Ο Οβάγιε σημείωσε ότι τα φάρμακα GLP-1 διαθέτουν ισχυρά δεδομένα όσον αφορά τα καρδιαγγειακά αποτελέσματα, καθώς μειώνουν σημαντικά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, την αρτηριακή πίεση και τα λιπίδια, ενώ περιορίζουν τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου.
Σε ασθενείς υψηλού κινδύνου, τα οφέλη αυτά είναι σημαντικά και συχνά σωτήρια για τη ζωή, ανέφερε, προσθέτοντας ότι στις περισσότερες περιπτώσεις τα μεταβολικά και καρδιαγγειακά οφέλη των GLP-1 εξακολουθούν να υπερτερούν οποιασδήποτε μέτριας αύξησης του κινδύνου καταγμάτων ή ουρικής αρθρίτιδας, ιδίως όταν οι κίνδυνοι αυτοί μπορούν να παρακολουθούνται και να αντιμετωπίζονται από τους επαγγελματίες υγείας.
Παρόμοια άποψη εξέφρασε και ο Σκουντέρι, επισημαίνοντας ότι, δεδομένου ότι οι καρδιοπάθειες αποτελούν κύρια αιτία θανάτου, ο ενδεχόμενος κίνδυνος για μυϊκά και οστικά προβλήματα ενδέχεται να έχει μικρότερη σημασία. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι οι επαγγελματίες υγείας πρέπει να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο στην υποστήριξη των ασθενών που λαμβάνουν αυτά τα φάρμακα και όχι απλώς να τα συνταγογραφούν χωρίς περαιτέρω παρακολούθηση.
Τι πρέπει να κάνουν οι ασθενείς
Ο Σκουντέρι συμβουλεύει τους ασθενείς που λαμβάνουν αγωγή με GLP-1 να δίνουν προτεραιότητα σε επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης, να εξασφαλίζουν επαρκή πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D, να ασκούνται τακτικά με βάρη, και να αποφεύγουν την υπερβολική ή ταχεία απώλεια βάρους χωρίς διατροφική υποστήριξη.
Ο Οβάγιε πρόσθεσε ότι η προπόνηση ενδυνάμωσης είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η διατήρηση της μυϊκής μάζας προστατεύει τα οστά, επισημαίνοντας ότι εάν ένας ασθενής χάνει βάρος αλλά ταυτόχρονα χάνει σημαντική μυϊκή μάζα, ο κίνδυνος καταγμάτων μπορεί να αυξηθεί ανεξάρτητα από τη φαρμακευτική αγωγή.
Στις ομάδες υψηλότερου κινδύνου περιλαμβάνονται οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, οι ηλικιωμένοι και οι ασθενείς με ιστορικό καταγμάτων.
Όσον αφορά την ουρική αρθρίτιδα, ο Οβάγιε ανέφερε ότι η ταχεία απώλεια βάρους και οι αλλαγές στον μεταβολισμό του ουρικού οξέος μπορεί να αυξήσουν παροδικά τις εξάρσεις, κάτι που έχει παρατηρηθεί ακόμη και εκτός θεραπείας με GLP-1.
Για τους ασθενείς που ανησυχούν για την υγεία των οστών, ο Σκουντέρι συνιστά στους επαγγελματίες υγείας να εξετάζουν τη χορήγηση διατροφικών συμπληρωμάτων, ώστε να βελτιωθούν τα αποτελέσματα, να διατηρηθεί η άλιπη μάζα και να μειωθεί το οξειδωτικό στρες και η φλεγμονή.
