Από το 2023, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο καταγράφουν άνοδο του αντισημιτισμού και αύξηση των επιθέσεων κατά των εβραϊκών κοινοτήτων ανά τον κόσμο. Το φαινόμενο είναι βαθύ, και εκτείνεται από τις αντιδράσεις της κοινωνίας μέχρι βίαιες πράξεις που συνδέονται με ισλαμιστικές οργανώσεις. Οι επιχειρήσεις του Ισραήλ κατά της Χαμάς, μετά την πολύνεκρη επίθεση που πραγματοποίησε η οργάνωση κατά αμάχων εντός του Ισραήλ στις 7 Σεπτεμβρίου 2023, αλλά και η πρόσφατη συμμετοχή στην επιχείρηση κατά του Ιράν και οι επιθέσεις στον Λίβανο για την εξάρθρωση της Χεζμπολάχ, έχουν τροφοδοτήσει το αντισημιτικό αίσθημα, ωθώντας πολλούς ανθρώπους να ταυτίζουν τους Εβραίους με το κράτος του Ισραήλ και τις πολιτικές επιλογές του. Ως αποτέλεσμα, εξετάζεται ο επαναπροσδιορισμός του ‘αντισημιτισμού’ και η ποινικοποίηση εκδηλώσεων κατά των Εβραίων σε ορισμένες χώρες.
Πιο πρόσφατο κρούσμα, σχέδια για τον βομβαρδισμό της ισραηλινής πρεσβείας στο Λονδίνο, σύμφωνα με ανακοίνωση της βρετανικής αστυνομίας στις 17 Απριλίου, η οποία εντόπισε ανάρτηση ομάδας που δήλωνε ότι έχει στοχοποιήσει την πρεσβεία με μη επανδρωμένα συστήματα που μεταφέρουν «επικίνδυνα υλικά». Η αντιτρομοκρατική υπηρεσία έδρασε αμέσως εξετάζοντας και διασφαλίζοντας τον χώρο και διερευνώντας αντικείμενα που βρέθηκαν πέριξ.
Ο αρχηγός της υπηρεσίας στο Λονδίνο, Ματ Τζουκς, δήλωσε ότι ερευνάται και η αυθεντικότητα του βίντεο, το οποίο φέρεται να συνδέεται με τη φιλοϊρανική ομάδα «Κίνημα των συντρόφων του δεξιού χεριού του Ισλάμ» ή αλλιώς «Χαρακάτ Ασάμπ αλ Γιαμίν αλ Ισλαμίγια». Η ίδια ομάδα έχει αναλάβει την ευθύνη για σειρά πληγμάτων στην Ευρώπη κατά αμερικανικών και εβραϊκών στόχων, όπως τον εμπρησμό των ασθενοφόρων που ανήκαν στην εθελοντική εβραϊκή οργάνωση Χατζόλα, στην περιοχή Golders Green, στο βόρειο Λονδίνο, τον περασμένο μήνα.
Της προχθεσινής απειλής έχει προηγηθεί σειρά επιθέσεων στο Λονδίνο, τόσο κατά της πρεσβείας όσο και κατά συναγωγών. Τον Μάρτιο συνελήφθησαν δύο άντρες για παρακολούθηση της ισραηλινής πρεσβείας και άλλων εβραϊκών στόχων για λογαριασμό του Ιράν, ενώ αυτή την εβδομάδα ένας άνδρας από το Κουβέιτ παραπέμφθηκε σε δίκη με την κατηγορία ότι σχεδίαζε τρομοκρατική επίθεση κατά της πρεσβείας.
Αντισημιτική δραστηριότητα έχει σημειωθεί και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ολλανδία, το Βέλγιο, η Γαλλία και η Ιταλία. Στο Άμστερνταμ, δέχθηκε επίθεση τον Μάρτιο εβραϊκό σχολείο, ενώ στο Βέλγιο μία συναγωγή. Στη Γαλλία, οι αρχές έχουν συλλάβει άτομα που βρέθηκαν να έχουν στην κατοχή τους όπλα και εκρηκτικά υλικά, καθώς και τζιχαντιστικό υλικό και σημαίες της τρομοκρατικής οργάνωσης «Ισλαμικό Κράτος» (ISIS). Οι αρχές έχουν ενισχύσει τα μέτρα ασφαλείας γύρω από εβραϊκούς χώρους συγκέντρωσης.
Η άνοδος των τρομοκρατικών αντισημιτικών εκδηλώσεων, αλλά και γενικότερα του αντισημιτισμού, που παρατηρείται από το 2023, μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των Ισραηλινών για την εξάλειψη της οργάνωσης, έλαβε νέα ώθηση από τις πρόσφατες αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν, σύμφωνα με στοιχεία της CNCDH, της γαλλικής κυβερνητικής οργάνωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Το ίδιο διάστημα καταγράφηκε ταυτόχρονα και άνοδος της ισλαμοφοβίας, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, κυβερνήσεις και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Για την καταπολέμηση του φαινομένου, η γαλλική και η ιταλική κυβέρνηση εξετάζουν τον εκ νέου ορισμό του ‘αντισημιτισμού’ και την ψήφιση νόμων για τον περιορισμό του φαινομένου. Ο γαλλικός νόμος προτείνει την επιβολή κυρώσεων σε όσους δικαιολογούν «εμμέσως» την τρομοκρατία, καλούν σε καταστροφή κράτους αναγνωρισμένου από τη Γαλλία και συγκρίνουν το Ισραήλ με τους Ναζί. Το ιταλικό νομοσχέδιο που προωθείται προβλέπει να ενσωματωθεί στην ιταλική νομοθεσία ο ορισμός του αντισημιτισμού της Διεθνούς Συμμαχίας για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος (IHRA), ο οποίος αναφέρει ορισμένες κριτικές κατά του Ισραήλ ως παραδείγματα αντισημιτισμού.
Οι πολέμιοι αυτών των νομοσχεδίων — οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ακαδημαϊκοί και αριστεροί πολιτικοί, κυρίως — υποστηρίζουν ότι τέτοιοι νόμοι θα υπηρετήσουν την καταστολή του ακτιβισμού υπέρ των Παλαιστινίων, ταυτίζοντας την έννοια του ‘Εβραίου’ με το κράτος του Ισραήλ. H Γαλλίδα βουλευτής, Καρολίν Γιαντάν, που πρότεινε το επίμαχο νομοσχέδιο, παρατηρεί ότι «στην κοινωνία σήμερα είναι ήδη υπαρκτή η τάση να εξομοιώνονται οι Εβραίοι με το Ισραήλ».
Σύμφωνα με μαρτυρίες Ισραηλινών που έζησαν στην Ευρώπη τα τελευταία είκοσι χρόνια, η αλλαγή του κλίματος είναι εμφανής, με τους Ισραηλινούς να αποκλείονται από την αγορά εργασίας σταδιακά, έστω και μόνο για «προληπτικούς λόγους», από φόβο αντίδρασης ή πρόκλησης δυσαρέσκειας στο κοινό.
Η Λίβια Οττολένγκι, εκπρόσωπος της εβραϊκής κοινότητας στην Ιταλία, θεωρεί τον νόμο απαραίτητο, επισημαίνοντας ότι τα παιδιά χρειάζονται συνοδεία για να κυκλοφορήσουν στον δρόμο, ενώ τα παράθυρα των σχολείων τους έχουν ενισχυθεί με κάγκελα.
«Το να αποδίδεται κατά κάποιον τρόπο η ευθύνη για τις ενέργειες μιας κυβέρνησης στην εβραϊκή κοινότητα στην Ευρώπη είναι εντελώς απαράδεκτο και, πράγματι, δημιουργεί το φάντασμα του αντισημιτισμού. Αλλά το να συγχέεται κατά κάποιον τρόπο οποιαδήποτε κριτική προς το Ισραήλ με τον αντισημιτισμό είναι γελοίο», δήλωσε ο Μάικλ Ο’ Φλάχερτυ, επίτροπος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης, σύμφωνα με τον οποίο μπορεί ο ορισμός της IHRA να είναι ένα χρήσιμο εργαλείο, αλλά ενέχει το ενδεχόμενο κατάχρησης για την καταστολή των κινημάτων αλληλεγγύης προς τους Παλαιστινίους, ειδικά στη Γερμανία.
Εκτιμάται ότι στη Βρετανία διαμένουν περί τους 300.000 Εβραίους, και είναι η δεύτερη στην Ευρώπη χώρα με το υψηλότερο ποσοστό Εβραίων κατοίκων (~0,5%). Πρώτη είναι η Γαλλία, με όμοιο κατά προσέγγιση ποσοστό και αριθμό, ενώ ακολουθούν η Ρωσία και η Γερμανία, με ποσοστά 0,2% και 0,3% αντίστοιχα. Τα ποσοστά των μουσουλμανικών πληθυσμών αυτών των χωρών, από την άλλη, ανέρχονται σε 4,4% στη Βρετανία, 7,5% στη Γαλλία, 10% στη Ρωσία και 5,8% στη Γερμανία. Στην Ελλάδα, η μουσουλμανική κοινότητα ανέρχεται στο 5,3%, ενώ η εβραϊκή καταγράφει μηδενικό ποσοστό. Σε Ισπανία και Ιταλία, το ποσοστό της εβραϊκής κοινότητας είναι ελάχιστο, ενώ της μουσουλμανικής 2,1% και 3,7% αντίστοιχα.
Σύμφωνα με γεωπολιτικούς αναλυτές, όπως ο Αλέξανδρος Ιτιμούδης, η πολυπληθής παρουσία μουσουλμάνων στις ευρωπαϊκές χώρες, έχει επίδραση στις πολιτικές τους επιλογές, όπως η αποφυγή στήριξης των επιχειρήσεων κατά του Ιράν, παρά τους συμμαχικούς δεσμούς με τις ΗΠΑ μέσω του ΝΑΤΟ. Η επιρροή τους αποδίδεται αφ’ ενός στον φόβο για τυχόν βίαιες αντιδράσεις των κοινοτήτων αφ’ ετέρου στην πολυεπίπεδη διείσδυσή τους στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, τα κινήματα, την πολιτική, όπου χρησιμεύουν σαν ενίσχυση του αντιαμερικανικού/αντιδυτικού αισθήματος που καλλιεργούν και προωθούν κόμματα και οργανώσεις του αριστερού κυρίως χώρου.
Με πληροφορίες από το Reuters
