Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσίασε στις 3 Ιουνίου σχέδιο για την ενίσχυση των εγχώριων αλυσίδων εφοδιασμού τεχνολογίας, με στόχο μεγαλύτερη αυτονομία στους ημιαγωγούς και την τεχνητή νοημοσύνη.
Η ΕΕ εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από προμηθευτές εκτός της Ένωσης για βασικές ψηφιακές τεχνολογίες, την ώρα που η ζήτηση για υπολογιστική ισχύ αυξάνεται ραγδαία λόγω της εξάπλωσης της τεχνητής νοημοσύνης.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι η Ένωση δεν έχει την πολυτέλεια να εξαρτάται από άλλους για κρίσιμες τεχνολογίες. Όπως ανέφερε στις 3 Ιουνίου, το ζήτημα αφορά την προστασία των πολιτών, την προάσπιση των ευρωπαϊκών συμφερόντων και τη δυνατότητα λήψης αυτόνομων αποφάσεων. Όπως είπε, η Ευρώπη διαθέτει ταλέντο, ερευνητική αριστεία, ισχυρή βιομηχανική βάση και την Ενιαία Αγορά, πλεονεκτήματα τα οποία πρέπει να μετατραπούν σε τεχνολογική κυριαρχία.
Η Δέσμη Μέτρων για την Ευρωπαϊκή Τεχνολογική Κυριαρχία περιλαμβάνει δύο νομοθετικές προτάσεις — τον Νόμο για τους Ψηφιακούς Ημιαγωγούς 2.0 και τον Νόμο για την Ανάπτυξη του Υπολογιστικού Νέφους και της Τεχνητής Νοημοσύνης— καθώς και τη Στρατηγική Ανοικτού Κώδικα και ένα Στρατηγικό Σχέδιο Δράσης για την Ψηφιοποίηση και την Τεχνητή Νοημοσύνη στον ενεργειακό τομέα.
Η Επιτροπή επεσήμανε ότι οι ημιαγωγοί είναι απαραίτητοι τόσο για την τεχνητή νοημοσύνη όσο και για τις τεχνολογίες που χρησιμοποιούν καθημερινά οι Ευρωπαίοι. Η Ένωση παράγει σήμερα περίπου το 10% των παγκόσμιων ημιαγωγών, αλλά επιδιώκει να διπλασιάσει το μερίδιό της. Σύμφωνα με την Επιτροπή, ο Ευρωπαϊκός Νόμος για τους Ψηφιακούς Ημιαγωγούς, που τέθηκε σε ισχύ το 2023, αποτέλεσε την πρώτη απάντηση της ΕΕ στις «κρίσιμες ευπάθειες της παγκόσμιας αλυσίδας εφοδιασμού ημιαγωγών».
Παράλληλα, η Επιτροπή ανέφερε ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σημαντικά από τρίτες χώρες για την προηγμένη παραγωγή και τον σχεδιασμό ημιαγωγών, χωρίς να κατονομάζει τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα, την Ταϊβάν ή άλλες ασιατικές χώρες. Εκτίμησε ακόμη ότι τα εξαρτήματα που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελέσουν βασικό μοχλό ανάπτυξης και θα αντιπροσωπεύουν πάνω από το 70% της αγοράς ημιαγωγών έως το 2030. Ο νέος Νόμος για τους Ψηφιακούς Ημιαγωγούς 2.0, σύμφωνα με την ΕΕ, θα επιταχύνει τις αδειοδοτήσεις για βασικές κατηγορίες ημιαγωγών στην Ευρώπη και θα ενισχύσει τις δυνατότητες στον συγκεκριμένο τομέα.
Ο Νόμος για την Ανάπτυξη της Υπολογιστικής Νέφους και της Τεχνητής Νοημοσύνης στοχεύει στον τριπλασιασμό της δυναμικότητας των κέντρων δεδομένων στην Ευρώπη μέσα στα επόμενα πέντε έως επτά χρόνια, ενώ η Στρατηγική Ανοικτού Κώδικα αποσκοπεί στην ενίσχυση της χρήσης οικοσυστημάτων ανοικτού κώδικα στη δημόσια διοίκηση.
Η Επιτροπή ανέφερε επίσης ότι το Σχέδιο Δράσης «Ήπειρος της Τεχνητής Νοημοσύνης» αποσκοπεί στην ανάδειξη της Ευρώπης σε παγκόσμιο ηγέτη της τεχνητής νοημοσύνης και ότι σχεδιάζει να προκηρύξει τον Ιούλιο πρόσκληση για τη δημιουργία υπερ-εργοστασίων τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, επιδιώκει μέσω του στρατηγικού σχεδίου να επιταχύνει την ανάπτυξη έξυπνων μέτρων. Η δέσμη μέτρων συνδέεται με την προσπάθεια της Ευρώπης να περιορίσει την εξάρτηση από ξένους παρόχους τεχνολογίας.
Η γαλλική κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινώσει φέτος ότι σχεδιάζει να καταργήσει σταδιακά έως το 2027 εργαλεία τηλεδιάσκεψης αμερικανικής προέλευσης, όπως το Zoom και το Microsoft Teams. Σε ανακοίνωσή τους, στις 26 Ιανουαρίου, οι αρμόδιοι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η κίνηση αποσκοπεί στον τερματισμό της εξάρτησης από μη ευρωπαϊκές τεχνολογίες. Η πολιτική αυτή αφορά αποκλειστικά κυβερνητικούς φορείς και δημόσια ιδρύματα και δεν επεκτείνεται σε ιδιώτες ή επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, το υφιστάμενο μωσαϊκό πλατφορμών, στο οποίο περιλαμβάνονται τα Teams, Zoom, GoTo Meeting και Webex, αποδυναμώνει την ασφάλεια των δεδομένων, δημιουργεί κρίσιμες εξαρτήσεις από ξένες υποδομές και δυσχεραίνει τη συνεργασία μεταξύ των υπουργείων.
Η γαλλική κυβέρνηση υποστήριξε επίσης ότι η εξάρτηση από μη ευρωπαϊκούς παρόχους εκθέτει τις ευαίσθητες επικοινωνίες σε νομικούς, τεχνικούς και γεωπολιτικούς κινδύνους που βρίσκονται εκτός του ελέγχου της χώρας.
Σε ανάρτησή της στο X, στις 3 Ιουνίου, η Γαλλίδα ευρωβουλευτής Βαλερί Αγιέρ, αναπληρώτρια γενική γραμματέας του κόμματος Renaissance του προέδρου της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν, δήλωσε ότι η Ένωση πρέπει να «αποδεσμευτεί από τις εξαρτήσεις της από ξένους φορείς ώστε να γίνει η ίδια μία ψηφιακή υπερδύναμη».
Όπως ανέφερε, οι πρόσφατες γεωπολιτικές εντάσεις κατέστησαν σαφές ότι, όταν η τεχνολογία μετατρέπεται σε εργαλείο ισχύος, η εξάρτηση μετατρέπεται σε ευπάθεια. Η Ευρώπη δεν πρέπει μόνο να εφευρίσκει τις τεχνολογίες του αύριο, αλλά και να τις παράγει, να τις αναπτύσσει σε μεγάλη κλίμακα και να ηγείται μέσω αυτών, πρότεινε.
Η Ευρώπη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα για την παραγωγή μπαταριών, από τις πρώτες ύλες έως την τελική κατασκευή. Η Ευρωπαϊκή Συμμαχία για τις Μπαταρίες, η οποία ιδρύθηκε το 2017 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχει ως στόχο οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές να καλύπτουν το 90% των ετήσιων αναγκών της ΕΕ σε μπαταρίες έως το 2030.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε στις 29 Μαΐου ότι η σημερινή εμπορική και επενδυτική σχέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας δεν είναι πλέον βιώσιμη. Επανέλαβε ότι υπό αυτές τις συνθήκες θα συνεχίσει να συνεργάζεται με την Κίνα, ακολουθώντας στρατηγική «μείωσης κινδύνου» και όχι πλήρους οικονομικής αποσύνδεσης.
Η Επιτροπή σημείωσε ότι η Κίνα αποτελεί κρίσιμο εταίρο και ότι η συνεργασία και ο διάλογος θα συνεχιστούν.
Με τη συμβολή του James Xu
