Η Φινλανδία ετοιμάζεται να επανεντάξει τις νάρκες κατά προσωπικού στο οπλοστάσιό της, ξεκινώντας παράλληλα την εκπαίδευση στρατιωτών, κληρωτών και εφέδρων στη χρήση τους, σύμφωνα με ανακοίνωση των φινλανδικών Ενόπλων Δυνάμεων στις 14 Ιανουαρίου 2026. Είχε προηγηθεί η επίσημη αποχώρηση της χώρας από τη Συνθήκη της Οττάβα, που απαγορεύει τη χρήση των συγκεκριμένων εκρηκτικών, στις 10 Ιανουαρίου. Στόχος της χώρας είναι η απόκτηση των πρώτων νέων ναρκών και του απαραίτητου εξοπλισμού εκπαίδευσης έως το 2027.
«Οι νέες νάρκες κατά προσωπικού προγραμματίζεται να σχεδιαστούν σε συνεργασία με την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, με απώτερο σκοπό την παραγωγή τους στη Φινλανδία», αναφέρουν οι φινλανδικές Ένοπλες Δυνάμεις. Η εκπαίδευση στη χρήση τους θα ξεκινήσει στις αρχές του 2026.
Η συνταγματάρχης Ρίκα Μίκκονεν, επιθεωρήτρια μηχανικού, δήλωσε πως «για τις ένοπλες δυνάμεις, οι νάρκες κατά προσωπικού αποτελούν μια επιπλέον επιλογή ενίσχυσης της αμυντικής ικανότητας, ειδικά σε μια περίοδο που η ενίσχυση της άμυνας είναι ζωτικής σημασίας». Όπως εξήγησε, οι νάρκες θα ενταχθούν στα μέτρα ανάσχεσης εχθρικής προέλασης, σε συνδυασμό με αντιαρματικές νάρκες και τη χρήση του φυσικού ανάγλυφου. Η Μίκκονεν ξεκαθάρισε πως τα συγκεκριμένα όπλα θα χρησιμοποιούνται μόνο σε συνθήκες έκτακτης πολεμικής ανάγκης, προσθέτοντας: «Η εκπαίδευση εν καιρώ ειρήνης θα γίνεται μόνο με ειδικά εκπαιδευτικά μέσα και όχι με πραγματικές νάρκες».
Η Φινλανδία είχε καταστρέψει πάνω από ένα εκατομμύριο νάρκες μετά τη δέσμευσή της το 2012. Ήταν το τελευταίο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υπέγραψε τη Συνθήκη της Οττάβα, η οποία έχει επικυρωθεί από περισσότερες από 160 χώρες. Πέρυσι, η Φινλανδία, μαζί με άλλες χώρες της ΕΕ και του ΝΑΤΟ που συνορεύουν με τη Ρωσία — όπως η Λιθουανία, η Λετονία, η Εσθονία και η Πολωνία — ανακοίνωσαν την αποχώρησή τους από τη Συνθήκη, προκειμένου να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τυχόν ρωσική επιθετικότητα, καθώς ο ρωσο-ουκρανικός πόλεμος κλείνει τα τέσσερα χρόνια τον Φεβρουάριο.
Η ένταξη της Φινλανδίας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία το 2023 σηματοδότησε το τέλος πολυετούς στρατιωτικής ουδετερότητας, εξέλιξη που επιταχύνθηκε από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Το γεγονός αυτό διπλασίασε πρακτικά το μήκος των συνόρων του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία, καθώς η Φινλανδία έχει το μεγαλύτερο μήκος συνόρων με τη Ρωσία από κάθε άλλη χώρα-μέλος της συμμαχίας.
Η χρήση ναρκών κατά προσωπικού παραμένει αντικείμενο έντονων αντιπαραθέσεων, ειδικά μετά την αξιοποίησή τους από τις ρωσικές δυνάμεις κατά την εισβολή στην Ουκρανία. Αλλά και η Ρωσία κατηγορεί το Κίεβο για χρήση ναρκών μετά την αποχώρηση της Ουκρανίας από τη Συνθήκη, ενώ σύμφωνα με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, περίπου το 23% της ουκρανικής επικράτειας θεωρείται σήμερα ναρκοθετημένο ή επιβαρυμένο με εκρηκτικά πολέμου. Υπολογίζεται ότι η αποναρκοθέτηση θα κοστίσει γύρω στα 30 δισ. ευρώ.
Η Συνθήκη της Οττάβα, που κυρώθηκε το 1997 με την επίσημη ονομασία «Σύμβαση για την απαγόρευση της χρήσης, αποθήκευσης, παραγωγής και μεταφοράς ναρκών κατά προσωπικού και την καταστροφή τους», υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να καταστρέψουν τα αποθέματα ναρκών εντός τεσσάρων ετών και να απομακρύνουν οριστικά όσες είναι τοποθετημένες εντός δέκα ετών. Ως νάρκη κατά προσωπικού ορίζεται κάθε συσκευή που ενεργοποιείται από την παρουσία, την προσέγγιση ή την επαφή με άτομο, με αποτέλεσμα την πρόκληση αναπηρίας, τραυματισμού ή θανάτου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι μεγάλες χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα, η Ρωσία, η Ινδία, το Ισραήλ και η Σαουδική Αραβία, δεν έχουν υπογράψει τη συνθήκη. Η αποχώρηση της Φινλανδίας επικρίθηκε έντονα από οργανώσεις ειρήνης, με τη διεθνή εκστρατεία για την απαγόρευση των ναρκών να τη χαρακτηρίζει ως «δραματική ανατροπή της διαχρονικής υποστήριξης της Φινλανδίας στη διεθνή νομιμότητα και τον ανθρωπιστικό αφοπλισμό».
