Διεθνής μελέτη, με επικεφαλής την Αυστραλία, διαπίστωσε ότι παιδιά και έφηβοι που περνούν περισσότερο χρόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι πιθανότερο να εμφανίσουν κατάθλιψη, αυτοτραυματισμό, χρήση ουσιών και μικρότερα επιτεύγματα αργότερα στη ζωή.
Η συστηματική ανασκόπηση, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Pediatrics, εξέτασε δεδομένα από 153 μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν περισσότερα από 350.000 παιδιά και έφηβοι ηλικίας 2 έως 19 ετών, για χρονικό διάστημα έως και δύο δεκαετιών.
Η Σαμ Τιγκ (Sam Teague), ανώτερη ερευνήτρια στο James Cook University, ανέφερε ότι το ισχυρότερο μοτίβο που εντοπίστηκε ήταν μεταξύ της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και της μελλοντικής προβληματικής χρήσης μέσων, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα πρώιμα πρότυπα ενασχόλησης μπορεί να εδραιώνονται και να καθίστανται δυσκολότερα στη διαχείριση με την πάροδο του χρόνου.
Η μελέτη επικεντρώθηκε σε διαχρονικές έρευνες, οι οποίες παρακολουθούν τους συμμετέχοντες σε βάθος χρόνου και προσφέρουν ισχυρότερη εικόνα για το πώς εξελίσσονται οι συμπεριφορές και τα αποτελέσματα.
Η Τιγκ σημείωσε ότι προηγούμενες έρευνες στον τομέα βασίζονταν συχνά σε στιγμιότυπα που συλλέγονταν σε μία μόνο χρονική στιγμή, καθιστώντας δυσκολότερο να διαπιστωθεί εάν η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης προηγείται των αρνητικών εκβάσεων. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκαλούν βλάβη.
Αντιθέτως, τα αποτελέσματα δείχνουν σταθερές συσχετίσεις μεταξύ αυξημένης χρήσης και μιας σειράς αναπτυξιακών εκβάσεων, συμπεριλαμβανομένων της γνωστικής, κοινωνικο-συναισθηματικής και σωματικής υγείας, καθώς και της κινητικής ανάπτυξης.
Η Έιμι Όρμπεν (Amy Orben), καθηγήτρια στη Μονάδα Γνωστικών και Εγκεφαλικών Επιστημών του Συμβουλίου Ιατρικής Έρευνας στο University of Cambridge, δήλωσε ότι η σχέση ενδέχεται να είναι πιο σύνθετη.
Ανέφερε ότι είναι πιθανό τα παιδιά που ήδη αντιμετωπίζουν δυσκολίες να περνούν περισσότερο χρόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αντί αυτά να αποτελούν την αιτία των προβλημάτων τους. Πρόσθεσε επίσης ότι ορισμένα χαρακτηριστικά προσωπικότητας ή συνθήκες ζωής μπορεί να καθιστούν ορισμένα παιδιά ταυτόχρονα πιο πιθανό να χρησιμοποιούν εντατικά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και να εμφανίζουν χειρότερα αναπτυξιακά αποτελέσματα.
Οι έφηβοι αναγνωρίζονται ως η πιο ευάλωτη ομάδα
Η Τιγκ ανέφερε ότι μία πιθανή εξήγηση είναι ότι ο χρόνος που αφιερώνεται στο διαδίκτυο ενδέχεται να αντικαθιστά δραστηριότητες που συνδέονται με καλύτερη ψυχική υγεία.
Όπως δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ο χρόνος που αφιερώνεται στα ψηφιακά μέσα θα μπορούσε να αντικαθιστά χρόνο που διαφορετικά θα αφιερωνόταν σε δραστηριότητες συνδεδεμένες με τη βελτίωση της ψυχικής υγείας, όπως η άσκηση και η επαφή με την οικογένεια και τους συνομηλίκους στην πραγματική ζωή.
Επίσης, επισήμανε τη διαφορά της διαδραστικής φύσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε σύγκριση με τα παραδοσιακά μέσα. Σημείωσε ότι, σε αντίθεση με τα παραδοσιακά μέσα, τα ψηφιακά μέσα έχουν διαδραστικό χαρακτήρα, μέσω του οποίου τα παιδιά και οι έφηβοι ενθαρρύνονται να συνεχίζουν να αλληλεπιδρούν με το περιεχόμενο μέσω εθιστικών χαρακτηριστικών, όπως η αυτόματη αναπαραγωγή και η αυτόματη κύλιση.
Οι έφηβοι εντοπίστηκαν ως πιο ευάλωτοι στις επιπτώσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Η ίδια εξήγησε ότι η πρώιμη εφηβεία είναι η περίοδος κατά την οποία η διαμόρφωση της ταυτότητας και οι σχέσεις με συνομηλίκους καθίστανται βασικά αναπτυξιακά συστήματα για τους νέους. Πρόσθεσε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να εντείνουν αυτές τις πιέσεις μέσω της συνεχούς εξωτερικής ανατροφοδότησης και της εκτεταμένης κοινωνικής σύγκρισης.
Τόνισε ακόμη ότι απαιτείται δράση σε επίπεδο πολιτικής και πλατφορμών, προκειμένου τα διαδικτυακά περιβάλλοντα, που έχουν σχεδιαστεί κυρίως για ενήλικες, να καταστούν κατάλληλα για παιδιά. Συμπλήρωσε ότι ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα χαρακτηριστικά σχεδιασμού που ενισχύουν τον εθισμό, όπως η αυτόματη αναπαραγωγή και η αυτόματη κύλιση, καθώς και η έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο.
Εταιρείες μέσων κοινωνικής δικτύωσης στο εδώλιο για εθιστικό σχεδιασμό
Η νέα έρευνα δημοσιεύεται καθώς μια εμβληματική υπόθεση για τον εθισμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις Ηνωμένες Πολιτείες πλησιάζει στην ολοκλήρωσή της.
Η αστική δίκη στο Λος Άντζελες αφορά μια 20χρονη γυναίκα, η οποία ισχυρίζεται ότι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες σχεδίασαν τις πλατφόρμες τους ώστε να είναι εθιστικές, συμβάλλοντας σε προβλήματα ψυχικής υγείας. Μεταξύ των εναγομένων περιλαμβάνονται το Instagram και το YouTube, ενώ υποθέσεις που αφορούσαν το Snapchat και το TikTok έχουν διευθετηθεί εξωδικαστικά.
Οι δικηγόροι της ενάγουσας υποστηρίζουν ότι ανέπτυξε εθισμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως ανήλικη, γεγονός που οδήγησε σε κατάθλιψη, διαταραχή σωματικής εικόνας και αυτοκτονικές σκέψεις.
Η νομική ομάδα του YouTube απέρριψε τους ισχυρισμούς, υποστηρίζοντας ότι η πλατφόρμα δεν είναι εθιστική και ότι είναι συγκρίσιμη με υπηρεσίες βίντεο όπως το Netflix, όπου οι χρήστες μπορούν να σταματήσουν την κύλιση οποιαδήποτε στιγμή.
Στις 18 Φεβρουαρίου, ο διευθύνων σύμβουλος της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, δήλωσε στο δικαστήριο ότι η εταιρεία έχει εγκαταλείψει εδώ και καιρό τους στόχους αύξησης του χρόνου χρήσης των εφαρμογών, εστιάζοντας αντίθετα στην προσέλκυση χρηστών μέσω της «δημιουργίας αξίας».
Του Jerry Zhu
