Για τον κίνδυνο έναρξης κούρσας εξοπλισμών με πυρηνικά όπλα προειδοποίησε η Ρωσία, ύστερα από την επίθεση στο Ιράν. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, δήλωσε στις 3 Μαρτίου: «Ο δεδηλωμένος στόχος του πολέμου κατά του Ιράν θα μπορούσε να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα και να πυροδοτήσει μία κούρσα πυρηνικών όπλων στη Μέση Ανατολή και αλλού. Αυτό το γεγονός, αυτός ο πόλεμος που εξαπολύθηκε εναντίον του Ιράν μπορεί να ωθήσει όχι μόνο το Ιράν αλλά και τις αραβικές γειτονικές του χώρες να επιδιώξουν την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Γι’ αυτό και είναι παράδοξο. Ο διακηρυγμένος ευγενής στόχος της έναρξης ενός πολέμου για την αποτροπή της εξάπλωσης των πυρηνικών μπορεί να προκαλέσει ακριβώς το αντίθετο».
ΗΠΑ και Ισραήλ ξεκίνησαν την επιχείρηση «Epic Fury» στις 28 Φεβρουαρίου, μετά από μήνες αποτυχημένων διαπραγματεύσεων με το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Την ίδια ημέρα, το Κρεμλίνο επέκρινε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ κάνοντας λόγο για «προσχεδιασμένη και αδικαιολόγητη ένοπλη επίθεση κατά κυρίαρχου και ανεξάρτητου κράτους-μέλους του ΟΗΕ».
Ο Λαβρόφ τόνισε: «Υπάρχει πλέον αυξημένος κίνδυνος η κρίση της διάδοσης των πυρηνικών να ξεφύγει εκτός ελέγχου. Στην Ευρώπη αυτό συζητείται πλέον ανοιχτά και με ένταση». Επεσήμανε δε ότι η Ρωσία θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τις αρχές της μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων και θα «αντιτίθεται κατηγορηματικά σε ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τις αρχές αυτές και να προκαλέσουν κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών».
Συζητήσεις για την ενίσχυση της πυρηνικής αποτροπής στην Ευρώπη
Ο Πολωνός πρωθυπουργός, Ντόναλντ Τουσκ, ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ στις 2 Μαρτίου: «Η χώρα μου βρίσκεται σε συνομιλίες με τη Γαλλία και με μια ομάδα στενότερων Ευρωπαίων συμμάχων για ένα πρόγραμμα προηγμένης πυρηνικής αποτροπής». Την ίδια ημέρα, ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε: «Η Γαλλία θα διευρύνει το πυρηνικό της οπλοστάσιο και θα ενισχύσει τη στρατηγική αποτροπής της».
Η Γαλλία διαθέτει περίπου 290 πυρηνικές κεφαλές, σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών Ειρήνης της Στοκχόλμης. Ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, δήλωσε επίσης μέσω Χ ότι σύστησε ομάδα διαχείρισης πυρηνικών υποθέσεων με τον Μακρόν, σημειώνοντας: «Σκοπεύουμε να προχωρήσουμε σε συγκεκριμένες ενέργειες εντός του έτους, συμπεριλαμβανομένης της γερμανικής συμμετοχής σε γαλλικές ασκήσεις πυρηνικής αποτροπής».
Διαμορφούμενη νέα τάξη στον χώρο ασφαλείας της Ευρώπης
Από την ίδρυσή του, το 1949, το ΝΑΤΟ προσέφερε στα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη την πυρηνική ‘ομπρέλα’ προστασίας των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Πολωνία εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ το 1999, ενώ τα κράτη της Βαλτικής — πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες — εισήλθαν στον ίδιο οργανισμό το 2004, μαζί με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος άρχισε τη δεύτερη θητεία του τον Ιανουάριο του 2025, κάλεσε τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ να αυξήσουν τις στρατιωτικές δαπάνες, και παίρνοντας αποστάσεις από το Κίεβο, υποστήριξε κινήσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης με τη Ρωσία.
Το Σεπτέμβριο του 2025, Ρωσία και Κίνα συγκαταλέγονταν ανάμεσα στις τέσσερις χώρες του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που ψήφισαν υπέρ της άρσης των κυρώσεων κατά του Ιράν σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα· ωστόσο, το ψήφισμα απορρίφθηκε με ψήφους 9-4 και ενεργοποιήθηκε ο μηχανισμός αυτόματης επαναφοράς κυρώσεων (snapback).
Ανησυχία για την ασφάλεια πετρελαϊκών εγκαταστάσεων
Στο μεταξύ, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε την Τρίτη πως ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντίμιρ Πούτιν, θα μεταφέρει στην Τεχεράνη τις ανησυχίες αρκετών αραβικών κρατών για την ασφάλεια των πετρελαϊκών τους υποδομών. «Ο Πούτιν μίλησε τηλεφωνικά με τους ηγέτες τεσσάρων αραβικών χωρών του Κόλπου, προσφερόμενος να αξιοποιήσει τη ρωσική επιρροή στην Τεχεράνη. Ο Πούτιν θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να συμβάλει, έστω και ελάχιστα, στη χαλάρωση της έντασης», σημείωσε ο Πεσκόφ.
Η τιμή του πετρελαίου κατέγραψε άνοδο για τρίτη συνεχόμενη ημέρα, καθώς τα πλοία αποφεύγουν τα Στενά του Ορμούζ εξαιτίας φόβων για επιθέσεις με πυραύλους ή μη επανδρωμένα αεροσκάφη από το Ιράν. Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Μπαχρέιν ανέφερε ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις του βασιλείου αναχαίτισαν τη Δευτέρα 70 ιρανικούς πυραύλους και 59 μη επανδρωμένα, ενώ έχουν υπάρξει και αεροπορικές επιθέσεις σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στο λιμάνι Νταχμ του Ομάν.
Σύμφωνα με τον Πεσκόφ, ο Πούτιν απέστειλε συλλυπητήριο μήνυμα στον Ιρανό πρόεδρο, Μασούντ Πεζεσκιάν, για τον θάνατο του θρησκευτικού ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, που σκοτώθηκε κατά την επίθεση στο Ιράν το Σάββατο. Όπως ανέφερε ο ίδιος, ο Πούτιν δεν έχει συνομιλήσει με τον Ντόναλντ Τραμπ από την έναρξη της επιχείρησης «Epic Fury» και δεν υπάρχουν προς το παρόν σχέδια για επικοινωνία με τον Λευκό Οίκο.
Με πληροφορίες από Associated Press και Reuters
