Κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στο Πεκίνο, ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ κάλεσε το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας να διαδραματίσει μεγαλύτερο ρόλο σε παγκόσμια ζητήματα, όπως η ασφάλεια, οι ανισότητες και η δράση για το κλίμα. Παρότι η τοποθέτηση του Σάντσεθ δεν εκφράζει τη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντανακλά μια επικίνδυνη τάση που αναδύεται στην Ευρώπη, όπως δήλωσαν αναλύτές στην εφημερίδα The Epoch Times.
Ο Σάντσεθ, ο οποίος επισκέφθηκε την Κίνα από τις 11 έως τις 15 Απριλίου, εκφώνησε ομιλία στο Πανεπιστήμιο Tsinghua στο Πεκίνο, καλώντας το κινεζικό καθεστώς να αναλάβει πιο ουσιαστικές ευθύνες παγκόσμιας ηγεσίας. Όπως ανέφερε, η Ευρώπη θα πρέπει επίσης να εντείνει τις προσπάθειές της, ιδίως τώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποφασίσει να αποσυρθούν από πολλά από αυτά τα μέτωπα.
Μετά τη συνάντηση της 14ης Απριλίου με τον ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ, ο οποίος εκτίμησε ότι η διεθνής τάξη «καταρρέει», ο Σάντσεθ υποστήριξε ότι η Ευρώπη και η Κίνα πρέπει να ενισχύσουν τους δεσμούς τους για να αντιμετωπίσουν τις απειλές κατά της πολυμέρειας.
Η Κίνα και η Ισπανία υπέγραψαν επίσης συμφωνίες για αγροτικά προϊόντα και μεταφορές.
Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία έχουν προκύψει διαφωνίες μεταξύ ορισμένων ευρωπαϊκών χωρών και των Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με τις αμερικανικές πολιτικές, τον πόλεμο στο Ιράν και τις δαπάνες και τις υποχρεώσεις στο ΝΑΤΟ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει απειλήσει ότι θα αποσύρει τη χώρα του από το ΝΑΤΟ, λόγω έλλειψης στήριξης από άλλα μέλη για τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν. Το ΝΑΤΟ αποτελείται κυρίως από ευρωπαϊκές χώρες.
Προηγουμένως, η Ισπανία είχε αρνηθεί να συμμετάσχει σε νέα δέσμευση άλλων συμμάχων του ΝΑΤΟ για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035, με την πλειονότητα των 32 κρατών-μελών να συμφωνεί στην αύξηση.
Στις αρχές Μαρτίου, ο Τραμπ είχε απειλήσει να διακόψει πλήρως το εμπόριο και ενδεχομένως όλες τις σχέσεις με την Ισπανία, λόγω των χαμηλών αμυντικών δαπανών της και της άρνησής της να επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν τις αεροπορικές της βάσεις για στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Ο Σεν Μινγκ-σι (Shen Ming-shih), ερευνητής στο Ινστιτούτο Εθνικής Άμυνας και Ασφαλείας της Ταϊβάν, εκτίμησε ότι η στάση του Σάντσεθ απορρέει από τον αριστερό πολιτικό του προσανατολισμό. Συμπλήρωσε ότι αυτό ενδέχεται να ενισχύεται από προσωπική αντιπάθεια προς τον Τραμπ, ιδίως δεδομένου ότι ο τελευταίος είχε θέσει ακόμη και το ενδεχόμενο διακοπής διπλωματικών σχέσεων με την Ισπανία, προσθέτοντας ότι η Ισπανία αποτελεί το λιγότερο συνεργάσιμο μέλος του ΝΑΤΟ.
Υποκινητής αντί ειρηνοποιός
Το ζήτημα δεν είναι κατά πόσο η Κίνα θα πρέπει να αναλάβει περισσότερες διεθνείς ευθύνες, αλλά ότι η ίδια αποτελεί βασικό υποκινητή πολλών από τις σημερινές διεθνείς κρίσεις, εκτίμησε ο πολιτικός σχολιαστής με έδρα τις ΗΠΑ Κάι Σενκούν (Cai Shenkun), ο οποίος διατηρεί επαφές με πρόσωπα εντός του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ).
Όπως ανέφερε, το καθεστώς του Ιράν υποστηρίζει επί μακρόν τρομοκρατικές οργανώσεις, αναπτύσσει πυραύλους και έχει επιδιώξει κρυφά την απόκτηση πυρηνικών όπλων, ενώ την ίδια στιγμή η Ρωσία βασίζεται στις κινεζικές αγορές, στα χρηματοπιστωτικά κανάλια και σε αγαθά διπλής χρήσης για να διατηρεί σε λειτουργία τη πολεμική της μηχανή κατά της Ουκρανίας.
Πρόσθεσε ότι, αντί να περιορίζει ουσιαστικά αυτά τα καθεστώτα, το Πεκίνο τους παρέχει συστηματικά οικονομική και εφοδιαστική στήριξη, καθώς και διπλωματική κάλυψη, λειτουργώντας ως ο πιο κρίσιμος εξωτερικός υποστηρικτής τους σε καίριες στιγμές.
Σύμφωνα με τον Κάι, η ρητορική του Σάντσεθ στο Πεκίνο συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας ιδιαίτερα παραπλανητικής διεθνούς εικόνας για το ΚΚΚ, σύμφωνα με την οποία δεν αποτελεί μέρος της κρίσης αλλά μια «υπεύθυνη μεγάλη δύναμη» απαραίτητη για την επίλυσή της. Τόνισε ότι αυτό είναι ακριβώς το αφήγημα που επιδιώκει το Πεκίνο και που χρειάζεται να εκφράζεται εκ μέρους του από Ευρωπαίους πολιτικούς.
Πρόσθεσε ότι το πιο επιλήψιμο στοιχείο της επίσκεψης του Σάντσεθ δεν είναι όσα είπε, αλλά το γεγονός ότι, σε μια κρίσιμη συγκυρία, συνέβαλε στο «ξέπλυμα» της διεθνούς εικόνας του Πεκίνου. Εκτίμησε επίσης ότι ο Σάντσεθ δεν μπορεί να αγνοεί την πραγματική σχέση μεταξύ Κίνας, Ιράν και Ρωσίας και ότι δεν πρόκειται για έλλειψη κατανόησης, αλλά για συνειδητή επιλογή αποφυγής του ζητήματος, καθώς αυτό εξυπηρετεί πρακτικά του συμφέροντα.
Κατά τη συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ, προτεραιότητα αποτέλεσαν τα οικονομικά και εμπορικά ζητήματα. Ο Σάντσεθ επισήμανε ότι η Κίνα αντιστοιχεί στο 74% του συνολικού εμπορικού ελλείμματος της Ισπανίας, γεγονός που συνιστά πρόκληση για τη σταθερότητα της οικονομίας της. Όπως ανέφερε στην ομιλία του στο Πανεπιστήμιο Tsinghua στις 13 Απριλίου, η Ισπανία κατέγραψε εμπορικό έλλειμμα 42,3 δισ. ευρώ με την Κίνα το 2025.
Σε συνέντευξη Τύπου στο Πεκίνο, δήλωσε ότι το κινεζικό καθεστώς συμφώνησε σε μέτρα για τη μείωση του ελλείμματος, ενώ υπέγραψε σειρά συμφωνιών με τον Κινέζο πρωθυπουργό Λι Τσιανγκ, μεταξύ των οποίων η αύξηση των εισαγωγών ισπανικών αγροτικών προϊόντων και η βελτίωση των μεταφορών και των υποδομών της Ισπανίας.
Από τη μία πλευρά, ο Σάντσεθ χρειάζεται την κινεζική αγορά και τις κινεζικές επενδύσεις, επιδιώκοντας παράλληλα να διαδραματίσει έναν ρόλο στην Ευρώπη «ανεξάρτητο από τις Ηνωμένες Πολιτείες», σημείωσε ο Κάι.
Από την άλλη, εκτίμησε ότι απευθύνεται σε συγκεκριμένες αριστερές πολιτικές ομάδες και στο αντι-αμερικανικό κλίμα στην Ευρώπη, παρουσιάζοντας την «διεθνή τάξη με πολλαπλά κέντρα ισχύος» ως ηθική επιταγή, την απομάκρυνση από τις Ηνωμένες Πολιτείες ως «στρατηγική αυτονομία» και τον κατευνασμό του Πεκίνου ως «διεθνή διαμεσολάβηση».
Μια επικίνδυνη τάση
Ο Σεν προειδοποίησε ότι, εάν οι αξίες του κινεζικού καθεστώτος ή το «κινεζικό μοντέλο» αντικαταστήσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες, θα υπονομευθούν και οι δημοκρατικές και φιλελεύθερες αξίες. Πρόσθεσε ότι η ανάθεση της κυριαρχίας της παγκόσμιας τάξης σε ένα τέτοιο αυταρχικό κράτος συνιστά εξαιρετικά επικίνδυνη εξέλιξη.
Ο Κάι επισήμανε ότι ο Σάντσεθ δεν εκπροσωπεί το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εντός της Ένωσης δεν υπάρχει συναίνεση υπέρ της ιδέας να «αντικαταστήσει το Πεκίνο την Ουάσιγκτον», ενώ πολλές ευρωπαϊκές χώρες καθίστανται ολοένα και πιο επιφυλακτικές απέναντι στο ΚΚΚ.
Σημείωσε επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ενισχύσει την επαγρύπνησή της έναντι της διείσδυσης και της επέκτασης του κινεζικού καθεστώτος σε πολλούς τομείς, όπως η ασφάλεια, το εμπόριο και η ενέργεια, καθώς οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν σταδιακά ότι το Πεκίνο συνιστά απειλή για τις αξίες και τον τρόπο ζωής της Ένωσης.
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι ο Σάντσεθ ενσαρκώνει μια επικίνδυνη τάση που αναδύεται στην Ευρώπη. Η τάση αυτή χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη κριτική προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και μεγαλύτερη επιείκεια απέναντι στο ΚΚΚ, με τους Ευρωπαίους να προβάλλουν αρχές όταν πρόκειται για δυτικούς συμμάχους, αλλά να επικαλούνται «κατανόηση» όταν συναλλάσσονται με αυταρχικά καθεστώτα.
Παράλληλα, πρόσθεσε ότι ζητούν αυτοσυγκράτηση από τις δημοκρατικές χώρες, ενώ επενδύουν τις ελπίδες τους σε αυταρχικές δυνάμεις για τη διατήρηση της παγκόσμιας ειρήνης.
Ο Σεν εκτίμησε ότι, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες παύσουν να στηρίζουν το ΝΑΤΟ, η συνολική στρατιωτική ισχύς και επιρροή της Συμμαχίας θα μειωθούν αναπόφευκτα. Μια τέτοια μείωση θα ήταν επωφελής για τη Ρωσία και, υπό αυτές τις συνθήκες, το ΝΑΤΟ δεν θα μπορούσε πλέον να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη γεωπολιτική και την ασφάλεια της Ευρώπης, γεγονός που θα μπορούσε να σηματοδοτήσει είτε την κατάρρευσή του είτε την είσοδό του σε φάση οριστικής παρακμής.
Με τη συμβολή του Luo Ya και πληροφορίες από το Reuters
