Nέα έρευνα φέρνει στο φως μια λιγότερο ορατή αλλά εξαιρετικά αποτελεσματική μορφή καταστολής στην Κίνα: την οικονομική εξόντωση των πρώην κρατουμένων συνείδησης μέσω της αφαίρεσης των συντάξεών τους. Σύμφωνα με την Chinese Human Rights Defenders (CHRD), οι κινεζικές αρχές δεν περιορίζονται πλέον στη φυλάκιση όσων εκφράζουν διαφορετικές απόψεις, αλλά επεκτείνουν την τιμωρία και μετά την αποφυλάκισή τους, οδηγώντας πολλούς ηλικιωμένους σε συνθήκες φτώχειας και ανασφάλειας.
Η πρακτική που καταγράφεται είναι απλή αλλά ιδιαίτερα σκληρή. Άτομα που φυλακίστηκαν για πολιτικούς ή θρησκευτικούς λόγους ενημερώνονται, μετά την απελευθέρωσή τους, ότι οι συντάξεις που λάμβαναν είτε ήταν «λάθος» είτε δεν τις δικαιούνται πλέον. Σε πολλές περιπτώσεις, καλούνται να επιστρέψουν χρήματα που έχουν ήδη ξοδέψει για βασικές ανάγκες, ενώ σε άλλες οι εισφορές τους διαγράφονται αναδρομικά.
Η λογική των αρχών φαίνεται να βασίζεται σε μια αυθαίρετη ερμηνεία του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. Ο χρόνος φυλάκισης δεν προσμετράται ως χρόνος ασφάλισης, ακόμη κι αν οι εισφορές συνεχίζονταν από τους ίδιους ή τις οικογένειές τους.
Ιστορίες οικονομικής καταστροφής
Η περίπτωση της ακτιβίστριας Σου Τσιν [Xu Qin] είναι ενδεικτική. Σε ηλικία 64 ετών, μετά από τέσσερα χρόνια φυλάκισης για «υποκίνηση ανατροπής της κρατικής εξουσίας», όχι μόνο δεν αποκαταστάθηκε, αλλά κλήθηκε να επιστρέψει τη σύνταξη που λάμβανε όσο ήταν στη φυλακή. Οι μηνιαίες αποδοχές της μειώθηκαν δραστικά, οδηγώντας τη σε έναν νέο αγώνα, αυτή τη φορά με τη γραφειοκρατία.
Παρόμοια είναι η κατάσταση του 80χρονου μηχανικού Ντονγκ Χονγκγί [Dong Hongyi], ο οποίος διαπίστωσε ότι η σύνταξή του χρησιμοποιείται για την αποπληρωμή «οφειλών» προς το κράτος. Χωρίς σπίτι και χωρίς σταθερό εισόδημα, βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα σύστημα που αρνείται ακόμη και να εξηγήσει τη νομική βάση των αποφάσεών του.
Οι περιπτώσεις των Σια Χουιτσιόνγκ [Xia Huiqiong] και Γκούο Μπινγκ [Guo Bing], ασκουμένων του Φάλουν Γκονγκ, αποκαλύπτουν μια άλλη πτυχή: ακόμη και όταν οι συντάξεις αποκαθίστανται, αυτό γίνεται με μειώσεις και παρακρατήσεις, μετατρέποντας την «αποκατάσταση» σε μερική και ελεγχόμενη παραχώρηση.
Ιδιαίτερα δραματική είναι η ιστορία της Χουά Σιουτζέν [Hua Xiuzhen], 79 ετών συνταξιούχος καθηγήτρια Πανεπιστημίου, η οποία φυλακίστηκε επειδή υπέβαλε αίτημα για δικαιοσύνη μετά από ιατρικό σκάνδαλο που επηρέασε την κόρη της, αφού ένα μη εγκεκριμένο εμβόλιο κατά της λύσσας άφησε την κόρη της ανίκανη. Η σύνταξή της ακυρώθηκε και της ζητήθηκε να επιστρέψει 140.000 RMB (ρενμινμπί, το επίσημο νόμισμα της Κίνας· η βασική μονάδα του RMB είναι το γουάν). Αδυνατώντας να πληρώσει συνέχισε να διαμαρτύρεται, γεγονός που οδήγησε σε νέα φυλάκιση. Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος: διαμαρτυρία, τιμωρία, φτώχεια, νέα διαμαρτυρία, κοκ.
Διαγραφή εισφορών και «εξαφάνιση» δικαιωμάτων
Η αυθαιρεσία δεν περιορίζεται στην αναστολή συντάξεων. Ο ακτιβιστής Τσεν Σουτσίνγκ [Chen Shuqing] είδε τα περισσότερα χρόνια εισφορών του να «εξαφανίζονται», ενώ ο συγγραφέας Τσεν Σι [Chen Xi] ενημερώθηκε ότι πρέπει να εργαστεί επιπλέον χρόνια για να δικαιούται σύνταξη, παρά το γεγονός ότι είναι 71 ετών.
Η πρακτική πλήττει ιδιαίτερα και θρησκευτικές κοινότητες. Η πάστορας Γιανγκ Ρονγκλί [Yang Rongli] της εκκλησίας Linfen Golden Lampstand Church είχε ήδη χάσει τη σύνταξή της πριν καταδικαστεί σε 15 χρόνια φυλάκισης. Η περίπτωσή της καταδεικνύει ότι η οικονομική τιμωρία μπορεί να προηγείται και να συνοδεύει τη δικαστική καταστολή. Αντίστοιχα, ο χριστιανός συγγραφέας Σου Γιονγκχάι [Xu Yonghai] στερήθηκε πλήρως τη σύνταξή του λόγω προηγούμενης φυλάκισης, παρά τις οικονομικές του εισφορές.
Η CHRD επισημαίνει ότι οι καταγεγραμμένες περιπτώσεις είναι πιθανότατα μόνο ένα μικρό μέρος του προβλήματος. Το κινεζικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης χαρακτηρίζεται από αδιαφάνεια, ενώ η πολιτικοποίηση των κοινωνικών παροχών δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο: τα κοινωνικοοικονομικά δικαιώματα μετατρέπονται σε εργαλεία πολιτικού ελέγχου. Η πρακτική αυτή εξυπηρετεί έναν διπλό στόχο: αφ’ ενός τιμωρεί τους πρώην κρατούμενους συνείδησης ακόμη και μετά την έκτιση της ποινής τους αφ’ ετέρου λειτουργεί αποτρεπτικά για όσους σκέφτονται να εκφράσουν διαφωνία.
Το μήνυμα είναι σαφές: στην Κίνα, η τιμωρία δεν τελειώνει με τη φυλακή. Μπορεί να επεκταθεί σε όλη τη διάρκεια της ζωής, ακόμη και στα γηρατειά.
Η έρευνα αποκαλύπτει μια συστηματική πρακτική που παραβιάζει θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος στην κοινωνική ασφάλιση. Όπως επισημαίνει ο Ιταλός κοινωνιολόγος Μάσσιμο Ιντροβίνιε [Massimo Introvigne], η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι το κράτος δεν επιδιώκει μόνο τον έλεγχο της συμπεριφοράς, αλλά και της επιβίωσης των πολιτών.
Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η σύνταξη — ένα δικαίωμα που αποκτάται μετά από δεκαετίες — μετατρέπεται σε προνόμιο που μπορεί να αφαιρεθεί. Και αυτό ίσως αποτελεί μία από τις πιο σιωπηρές αλλά ισχυρές μορφές καταστολής της σύγχρονης εποχής.
