Η ανάπτυξη ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη Γροιλανδία δεν έχει αποτρέψει τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ από την επιδίωξη της εξαγοράς του αρκτικού νησιού, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.
«Δεν πιστεύω ότι τα στρατεύματα στην Ευρώπη επηρεάζουν με κανέναν τρόπο τη διαδικασία λήψης αποφάσεων του Προέδρου ή τον στόχο του για την απόκτηση της Γροιλανδίας», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, σε δημοσιογράφους την Πέμπτη, απαντώντας σε ερώτηση αν η παρουσία ευρωπαϊκών στρατευμάτων εδάφους θα μπορούσε να επηρεάσει τις αποφάσεις του Τραμπ για το ημιαυτόνομο δανικό έδαφος.
Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Σουηδία, η Φινλανδία, η Νορβηγία και οι Κάτω Χώρες, ανακοίνωσαν την αποστολή μικρών δυνάμεων στη Γροιλανδία για συμμετοχή σε δανική στρατιωτική άσκηση, ενώ κάποια τμήματα έχουν ήδη φθάσει εκεί.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένως εκδηλώσει ενδιαφέρον για την απόκτηση του στρατηγικής σημασίας νησιού, το οποίο, κατά τον ίδιο, κινδυνεύει να περιέλθει υπό ρωσικό ή κινεζικό έλεγχο, δημιουργώντας ένα στρατηγικό κενό για τις ΗΠΑ από τον βορρά. Η Γροιλανδία διαθέτει επίσης σημαντικά αποθέματα πετρελαίου, φυσικού αερίου και σπάνιων γαιών, που θα μπορούσαν να μειώσουν την αμερικανική εξάρτηση από κινεζικές εισαγωγές.
Η κυβέρνηση της Γροιλανδίας έχει τονίσει ότι το έδαφος δεν είναι προς πώληση και ότι το μέλλον του πρέπει να καθοριστεί από τους ίδιους τους Γροιλανδούς, οι οποίοι κατά κύριο λόγο είναι Ινουίτ, μαζί με τη Δανία. Από το 1953 η Γροιλανδία δεν θεωρείται πλέον αποικία, ενώ από το 1979 διαθέτει αυτοδιοίκηση, αλλά παραμένει υπό δανικό έλεγχο εδώ και περισσότερο από 600 χρόνια.
Μετά από συνάντηση την Τετάρτη στον Λευκό Οίκο με τον Αμερικανό Αντιπρόεδρο Τζ. Ντ. Βανς και τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο Δανός Υπουργός Εξωτερικών δήλωσε πως Δανία και Γροιλανδία εξακολουθούν να έχουν θεμελιώδεις διαφωνίες με την Ουάσιγκτον, παρά την ανακοίνωση για σύσταση ομάδας εργασίας με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας του νησιού.
Σε ομιλία του προς τις γαλλικές ένοπλες δυνάμεις την Πέμπτη, ο Πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ανέφερε πως θα αποστείλει χερσαίες, αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις στη Γροιλανδία τις προσεχείς ημέρες. «Η Γαλλία και οι Ευρωπαίοι πρέπει, όπου διακυβεύονται τα συμφέροντά τους, να είναι παρόντες χωρίς κλιμάκωση, αλλά αδιάλλακτοι ως προς τον σεβασμό της εδαφικής κυριαρχίας», είπε ο Μακρόν.
Το ΝΑΤΟ δεν συμμετέχει στην εν λόγω στρατιωτική άσκηση, η οποία είναι διακυβερνητικού χαρακτήρα και επίσημα χαρακτηρίζεται ως αποστολή διερεύνησης τρόπων ενίσχυσης της ασφάλειας της Γροιλανδίας. Ο Τραμπ έχει κατηγορήσει τη Δανία ότι δεν λαμβάνει επαρκή μέτρα για την ασφάλεια του αρκτικού νησιού έναντι πιθανής αρπαγής, ενώ οι κινήσεις των στρατευμάτων αποσκοπούν κυρίως στο να εκφράσουν ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και να στείλουν μήνυμα στην Ουάσιγκτον ότι δεν χρειάζεται αμερικανική απόκτηση της Γροιλανδίας.
Αεροσκάφος της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας της Δανίας προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο του Νουούκ και στρατιωτικό προσωπικό εθεάθη να αποβιβάζεται αργά το βράδυ της 14ης Ιανουαρίου, μετά τη συνάντηση αξιωματούχων από τη Γροιλανδία, τη Δανία και τις ΗΠΑ στον Λευκό Οίκο.
Την ίδια ημέρα ο Τραμπ, στην πλατφόρμα Truth Social, ανέφερε: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάζονται τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας. Είναι ζωτικής σημασίας για τον Μεγάλο Θόλο που κατασκευάζουμε. Το ΝΑΤΟ πρέπει να ηγηθεί των προσπαθειών ώστε να την αποκτήσουμε». Επανέλαβε την προειδοποίησή του ότι η περιοχή κινδυνεύει να περάσει σε ρωσικά ή κινεζικά χέρια, προσθέτοντας: «Το ΝΑΤΟ θα γίνει πολύ πιο ισχυρό και αποτελεσματικό, αν η Γροιλανδία βρίσκεται υπό αμερικανική εποπτεία».
Σύμφωνα με δανέζικη έκθεση πληροφοριών, που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2025, «τα τελευταία χρόνια, οι ΗΠΑ έχουν εντείνει σημαντικά το ενδιαφέρον τους για τα αρκτικά ζητήματα ασφάλειας, ενώ η Ρωσία συνεχίζει την ενίσχυση των στρατιωτικών της δυνατοτήτων και η Κίνα αναπτύσσει δυνατότητες επιχειρήσεων με υποβρύχια και επιφανειακά σκάφη στην περιοχή».
Μέχρι στιγμής, ο αριθμός των στρατευμάτων από την Ευρώπη είναι περιορισμένος. Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει στείλει έναν στρατιωτικό αξιωματικό στη Γροιλανδία κατόπιν αιτήματος της Δανίας, όπως επιβεβαίωσε η Ντάουνινγκ Στριτ. «Μοιραζόμαστε την ανησυχία του Προέδρου Τραμπ για την ασφάλεια της Αρκτικής. Βλέπετε αυτή την κίνηση στο πλαίσιο της ενίσχυσης της JEF για την προστασία του Βορρά», ανέφερε εκπρόσωπος.
Η Κοινή Εκστρατευτική Δύναμη (Joint Expeditionary Force – JEF) είναι βρετανικής ηγεσίας στρατιωτική συνεργασία δέκα ευρωπαϊκών χωρών με στόχο την ασφάλεια στον Άπω Βορρά, στη Βόρεια Ευρώπη και στη Βαλτική. Ο Δανός Υπουργός Άμυνας, Τρολς Λουντ Πόουλσεν, δήλωσε στις 14 Ιανουαρίου ότι η προσεχής κοινή επιχείρηση, με την επωνυμία Arctic Endurance, θα περιλαμβάνει τη συμμετοχή συμμαχικών χωρών.
Δεν θα λάβουν μέρος όλοι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι. Ο Πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, δήλωσε πως η κυβέρνησή του δεν πρόκειται να στείλει στρατιώτες, προσθέτοντας: «Μια επίθεση από χώρα μέλος του ΝΑΤΟ σε άλλη θα σήμαινε το τέλος του κόσμου όπως το γνωρίζουμε».
Ο Λευκός Οίκος δηλώνει πως η Ουάσιγκτον επιδιώκει συμφωνία για ανάληψη ελέγχου ή ισχυρότερη πρόσβαση στη Γροιλανδία, με κορυφαίους αξιωματούχους όπως ο πρόεδρος της Βουλής Μάικ Τζόνσον να απορρίπτουν το ενδεχόμενο στρατιωτικής κατάληψης του νησιού. Ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ για τη Γροιλανδία, Τζεφ Λάντρι, δήλωσε πως προτίθεται να επισκεφθεί το δανικό έδαφος τον Μάρτιο και θεωρεί εφικτή μια συμφωνία. «Πιστεύω πως θα υπάρξει συμφωνία όταν ξεκαθαρίσουν τα πράγματα», είπε σε συνέντευξή του στο Fox News την Παρασκευή, 16 Ιανουαρίου.
Με πληροφορίες από Reuters και PA Media
