Η Σουηδία παρουσίασε την 1η Ιουνίου νέα στρατηγική για τον Αρκτικό Κύκλο, κάνοντας λόγο για τη σοβαρότερη κατάσταση από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ανακοίνωση έρχεται σε μια περίοδο έντονης ανησυχίας στην περιοχή για τον ρόλο της Ρωσίας και της Κίνας στις εξελίξεις στην Αρκτική.
Η υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας, Μαρία Μάλμερ Στένεργκαρντ, δήλωσε κατά την παρουσίαση της πρωτοβουλίας στο Μουσείο Άμυνας της βορειοανατολικής πόλης Μπόντεν ότι ο ρόλος της χώρας στην περιοχή αποτελεί ζήτημα τόσο εξωτερικής όσο και εσωτερικής πολιτικής. Ανέφερε ότι η νέα Στρατηγική για την Αρκτική αντανακλά τη σοβαρότητα της κατάστασης και το αυξημένο διεθνές ενδιαφέρον για την περιοχή, επισημαίνοντας ότι, για τη Σουηδία ως αρκτικό κράτος, αυτό συνεπάγεται ιδιαίτερη ευθύνη και μεγαλύτερη επιρροή.
Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X, την 1η Ιουνίου, σημείωσε ότι στην περιοχή «η κλιματική αλλαγή, η κατάσταση της [αμυντικής] πολιτικής και τα οικονομικά συμφέροντα είναι στενά αλληλένδετα, θέτοντας την Αρκτική στο επίκεντρο αυξημένου γεωστρατηγικού ενδιαφέροντος». Όπως παρατήρησε, στόχος της σουηδικής πολιτικής για την Αρκτική είναι να διατηρηθεί η ειρήνη και η ασφάλεια στην περιοχή, να ενισχυθούν οι κοινότητες και να μειωθούν οι περιβαλλοντικές και κλιματικέ επιπτώσεις.
Το υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι η ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ το 2024 έχει αποδώσει έναν «νέο ρόλο» στη Σουηδία, όσον αφορά την περιοχή. Σύμφωνα με το υπουργείο, η αποτρεπτική και αμυντική ικανότητα της συμμαχίας στη στρατηγικά σημαντική περιοχή ενισχύεται από τη συμμετοχή της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ. Η γεωγραφική θέση της Σουηδίας ενισχύει τη σύνδεση, από πλευράς πολιτικής ασφαλείας, μεταξύ της Βαλτικής Θάλασσας, του Άπω Βορρά και της Αρκτικής, ενώ παράλληλα προσφέρει μεγαλύτερες δυνατότητες συνεργασίας με άλλα αρκτικά κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ.
Η νέα πολιτική προσδιορίζει ως κύρια απειλή στην περιοχή τη στρατιωτική ενίσχυση της Ρωσίας και τις υβριδικές δραστηριότητές. Βασίζεται σε πέντε πυλώνες, με σημαντικότερο την ενίσχυση της ασφάλειας και της σταθερότητας μέσω ισχυρότερων αμυντικών δυνατοτήτων και στενότερης συνεργασίας με το ΝΑΤΟ στον Άπω Βορρά. Παράλληλα, επιδιώκει να προωθήσει τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, ιδιαίτερα στους τομείς των κρίσιμων ορυκτών, της ναυτιλίας και της αλιείας, να προστατεύσει το περιβάλλον, να ενισχύσει την έρευνα και τις στρατηγικές υποδομές, όπως η πολική έρευνα και τα έργα συνδεσιμότητας, καθώς και να στηρίξει τα δικαιώματα των Σάαμι (Λάπωνες) και άλλων αυτόχθονων πληθυσμών. Το υπουργείο ανέφερε ότι το σχέδιο υποβλήθηκε στη Ρίκσνταγκ (σουηδικό Κοινοβούλιο) για εξέταση την 1η Ιουνίου.
Η ανακοίνωση της νέας στρατηγικής έγινε λίγους μήνες μετά από την έναρξη της μεγάλης νατοϊκής στρατιωτικής άσκησης «Arctic Sentry» στις περιοχές της Αρκτικής και του Άπω Βορρά τον Φεβρουάριο, στο πλαίσιο της άμυνας κατά Κίνας και Ρωσίας. Η Σουηδία και η Δανία ανακοίνωσαν τον ίδιο μήνα ότι θα συνεισφέρουν μαχητικά αεροσκάφη στην αποστολή. Χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Βαλτικής έχουν εκφράσει ανησυχία για τις προθέσεις της Ρωσίας, και πολλά κράτη-μέλη να ζητούν την περαιτέρω ενίσχυση της άμυνάς τους.
Οι ηγέτες της Βουλγαρίας, της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Εσθονίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας, της Σλοβακίας και της Ουγγαρίας — της λεγόμενης Ομάδας των Εννέα του Βουκουρεστίου — καθώς και των σκανδιναβικών χωρών Δανίας, Φινλανδίας, Ισλανδίας, Νορβηγίας και Σουηδίας, ανέφεραν σε κοινή δήλωση στις 13 Μαΐου ότι οι «επανειλημμένες παραβιάσεις του εναέριου χώρου στην Ανατολική Πτέρυγα» αναδεικνύουν την επείγουσα ανάγκη ενίσχυσης της αντιαεροπορικής άμυνας της συμμαχίας απέναντι σε πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Σύμφωνα με τη δήλωση, η Ρωσία είναι και θα παραμείνει η σημαντικότερη, μακροπρόθεσμη και άμεση απειλή για την ασφάλεια των συμμάχων.
Πρόσφατο περιστατικό, κατά το οποίο ρωσικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος τραυμάτισε δύο ανθρώπους στη νοτιοανατολική Ρουμανία, εντείνει τους φόβους. Το πλήγμα, το οποίο σημειώθηκε κατά τη διάρκεια νυχτερινής αεροπορικής επίθεσης της Μόσχας κατά της Ουκρανίας (τη νύχτα της 28ης προς την 29η Μαΐου), ήταν η πρώτη φορά κατά τη διάρκεια του ρωσο-ουκρανικού πολέμου κατά την οποία μη επανδρωμένο αεροσκάφος έπληξε πυκνοκατοικημένη περιοχή στη Ρουμανία και προκάλεσε τραυματισμούς.
Η Ευρώπη επέκρινε τη Ρωσία για το συμβάν, δεδομένων και των αλλεπάλληλων πτήσεων μη επανδρωμένων αεροσκαφών πάνω από χώρες της Βαλτικής και της Ανατολικής Ευρώπης.
