Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πήτερ Μαγυάρ, δήλωσε την 1η Ιουνίου ότι θα τροποποιήσει το Σύνταγμα προκειμένου να απομακρύνει τον πρόεδρο της χώρας, τον οποίο κατηγορεί ότι δεν εκπλήρωσε τα καθήκοντά του κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Βίκτορ Ορμπάν.
Το κεντροδεξιό κόμμα Tisza, υπό την ηγεσία του Μαγυάρ, νίκησε τη συμμαχία Fidesz-KDNP του Ορμπάν στις 12 Απριλίου και ο Μαγυάρ ανέλαβε καθήκοντα πρωθυπουργού στις 9 Μαΐου. Ο Μαγυάρ συναντήθηκε με τον πρόεδρο Ταμάς Σουγιόκ στο Παλάτι Σάντορ, την προεδρική κατοικία, την 1η Ιουνίου και αργότερα δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι ο Σουγιόκ αρνήθηκε να παραιτηθεί.
Όπως ανέφερε, η Ουγγαρία δεν ανήκει ούτε στον Ταμάς Σουγιόκ ούτε στον Βίκτορ Ορμπάν ούτε σε κανένα κόμμα ή πολιτικό σύστημα, και τόνισε ότι το Σύνταγμα αναφέρει ξεκάθαρα πως ο πρόεδρος εκφράζει την ενότητα του έθνους και διαφυλάσσει τη δημοκρατική λειτουργία του κράτους.
Στην Ουγγαρία, το αξίωμα του προέδρου είναι σε μεγάλο βαθμό εθιμοτυπικό. Σύμφωνα με το Σύνταγμα ή Θεμελιώδη Νόμο, που υιοθετήθηκε το 2012, ο πρόεδρος εκλέγεται με μυστική ψηφοφορία από τα μέλη της Εθνοσυνέλευσης. Ο πρόεδρος έχει επίσης ρόλο στην επικύρωση των νόμων και διαθέτει την εξουσία να παραπέμπει στο Συνταγματικό Δικαστήριο νομοσχέδια που έχουν εγκριθεί από το Ουγγρικό Κοινοβούλιο για έλεγχο.
Ο Μαγυάρ δήλωσε ότι θα δώσει εντολή στους βουλευτές του κόμματος Tisza, το οποίο διαθέτει πλειοψηφία δύο τρίτων στο κοινοβούλιο, να ξεκινήσουν άμεσα τις «απαραίτητες διαδικασίες» για την απομάκρυνση του Σουγιόκ, μια διαδικασία που ενδέχεται να διαρκέσει έναν μήνα. Δεν έδωσε λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο σκοπεύει να τροποποιήσει το Σύνταγμα.
Ο Ορμπάν παρέμεινε στην εξουσία επί δεκαέξι χρόνια και ο Μαγυάρ — πρώην πολιτικός του Fidesz, ο οποίος αποχώρησε το 2024 για να ιδρύσει το Tisza — έχει επανειλημμένα ζητήσει την παραίτηση ή την απομάκρυνση του Σουγιόκ.
Ο Μαγυάρ ζητά την αποχώρηση του Σουγιόκ
Ο Μαγυάρ έχει χαρακτηρίσει τον Σουγιόκ «μαριονέτα του Ορμπάν» και του έδωσε προθεσμία έως τις 31 Μαΐου να αποχωρήσει από το αξίωμά του. Παράλληλα, υποστήριξε ότι είναι προς το συμφέρον της Ουγγαρίας ο θεσμός και το αξίωμα του προέδρου της Δημοκρατίας να ανακτήσουν το κύρος τους, που έχει διαβρωθεί από τη σιωπή και την αδράνεια.
Κατηγορεί επίσης τον Σουγιόκ ότι παρέμεινε σιωπηλός όταν ο Ορμπάν έκανε δηλώσεις για τους πολιτικούς του αντιπάλους και όταν η κυβέρνησή του ψήφισε νομοθεσία που απαγόρευε εκδήλωση Pride της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας.
Το γραφείο του Σουγιόκ εξέδωσε ανακοίνωση στις 29 Μαΐου, στην οποία ανέφερε ότι ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, πιστός στον όρκο του, ασκεί τα καθήκοντά του σύμφωνα με τον ισχύοντα Θεμελιώδη Νόμο, όπως πράττουν και τα μέλη της κυβέρνησης και της Εθνοσυνέλευσης. Στην ίδια ανακοίνωση, ο Σουγιόκ ανέφερε ότι το κυβερνών κόμμα Tisza και ο νέος πρωθυπουργός κατέστησαν σαφές πως έχει διαμορφωθεί ένα νέο πολιτικό αίτημα για τον επαναπροσδιορισμό του ρόλου του προέδρου της Δημοκρατίας.
Σχολίασε ότι ο Μαγυάρ εξέφρασε ανησυχίες επειδή, ως αρχηγός του κράτους, διαθέτει συνταγματική εποπτεία επί της νομοθετικής διαδικασίας που απαιτείται για την εκταμίευση κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημείωσε ωστόσο ότι δεν έχει εμποδίσει ούτε μία φορά την ορθή και αποτελεσματική λειτουργία των κρατικών εξουσιών.
Ο Σουγιόκ απευθύνεται στην Ευρώπη
Ο Σουγιόκ δήλωσε ότι οι θεμελιώδεις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν επίσης συνταγματικές αξίες. Για τον λόγο αυτό, είπε, θεωρεί ανησυχητικό το γεγονός ότι κάποιοι αντιμετωπίζουν τις συνταγματικές απαιτήσεις όχι ως πρότυπο που πρέπει να τηρείται, αλλά ως εμπόδιο που πρέπει να παρακαμφθεί κατά τη νομοθετική διαδικασία.
Η ανακοίνωση ανέφερε ακόμη ότι ο Σουγιόκ ζήτησε νομική αξιολόγηση της διαμάχης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη Δημοκρατία μέσω του Δικαίου, γνωστότερη ως Επιτροπή της Βενετίας.
Ο Μαγυάρ εξελέγη με πρόγραμμα που προέβλεπε τη βελτίωση των σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων ευρώ από παγωμένα ευρωπαϊκά κονδύλια, καθώς και αλλαγή πορείας στο ζήτημα του πολέμου στην Ουκρανία. Ο Ορμπάν διατηρούσε φιλικές σχέσεις με τον πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, και συγκρουόταν συχνά με τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Τον Απρίλιο, η κυβέρνηση Μαγυάρ ανακοίνωσε επίσης ότι σχεδιάζει να ανοίξει πλήρως τα αρχεία της μυστικής αστυνομίας της κομμουνιστικής περιόδου της χώρας.
Η Ουγγαρία τροποποίησε το Σύνταγμα του 1949 το 1989, μετά την πτώση του κομμουνισμού, αλλά δεν το αντικατέστησε με ένα εντελώς νέο κείμενο — τον Θεμελιώδη Νόμο — παρά μόνο το 2012.
Του Chris Summers
Με πληροφορίες από το Associated Press
