Κατά τη διάρκεια της Πρωτοχρονιάς του Νέου Σεληνιακού Έτους, τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης γέμισαν τις τηλεοπτικές οθόνες με πανηγυρικές εικόνες από φαναράκια και πυροτεχνήματα, παρουσιάζοντας τη σταθερότητα και την ευημερία του καθεστώτος. Ωστόσο, άνθρωποι στους δρόμους της κεντρικής Κίνας μετέφεραν μια εντελώς διαφορετική εικόνα. Στην επαρχία Χενάν, ένας άνδρας που επέστρεψε στην ιδιαίτερη πατρίδα του για τις γιορτές περιέγραψε κάτι που δεν είχε ξαναδεί: σιωπή.
Ο Σιαομίνγκ, εργαζόμενος που μίλησε στην εφημερίδα The Epoch Times χρησιμοποιώντας ψευδώνυμο για λόγους ασφαλείας, ανέφερε ότι δεν υπήρχε καθόλου αίσθηση Πρωτοχρονιάς και ότι δεν έβλεπε ανθρώπους στους δρόμους. Τα προηγούμενα χρόνια, νέοι και ηλικιωμένοι έβγαιναν όλοι έξω, επισκέπτονταν συγγενείς, χαιρετούσαν γείτονες, ενώ τα παιδιά άναβαν κροτίδες σε ομάδες. Φέτος, η πόλη ήταν άδεια και ήσυχη.
Σε ολόκληρη την Κίνα, καθώς το παραδοσιακό σεληνιακό ημερολόγιο περνά στο Έτος του Πύρινου Αλόγου στις 17 Φεβρουαρίου, πολλοί απλοί Κινέζοι λένε ότι το κλίμα κάθε άλλο παρά εορταστικό είναι. Πίσω από το επίσημο αφήγημα του καθεστώτος περί σταθερότητας και ανάκαμψης, διαγράφεται ένα ολοένα εντονότερο αίσθημα οικονομικής πίεσης και κοινωνικής αβεβαιότητας. Για τον Σιαομίνγκ, ο περασμένος χρόνος συνοψίζεται σε δύο λέξεις: «αγώνας» και «σύγχυση».
Πρωτοχρονιά χωρίς εορταστική ατμόσφαιρα
Η ιδιαίτερη πατρίδα του Σιαομίνγκ βρίσκεται στο Γιουζού, πόλη της επαρχίας Χενάν. Εργάζεται στην πρωτεύουσα της επαρχίας, τη Τζενγκτζού, αλλά επέστρεψε στο σπίτι του αρκετές ημέρες πριν από τις γιορτές. Ανέφερε ότι έχει δει παρόμοιες εικόνες και σε άλλα μέρη της χώρας. Κατά την εκτίμησή του, ο λόγος για τη σιωπή και την απουσία γιορτινής ατμόσφαιρας είναι απλός· οι άνθρωποι έχουν λιγότερα χρήματα και αισιοδοξία.
Όπως είπε, το επίπεδο ζωής έχει επιδεινωθεί σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια. Εξήγησε ότι οι άνθρωποι εργάζονται και επιστρέφουν στα σπίτια τους για τις γιορτές, αλλά, αν κάποιος δεν κέρδισε τίποτα τη χρονιά που πέρασε, δεν θέλει να γυρίσει για να επισκεφθεί συγγενείς, επειδή η Πρωτοχρονιά συνδέεται με δώρα και με οικογενειακά γεύματα.
Η εξήγησή του συμβαδίζει με τις ευρύτερες οικονομικές πιέσεις στην Κίνα· η οικονομική κάμψη έχει πλήξει σκληρά την εργατική τάξη γεγονός που έχει οδηγήσει σε διαμαρτυρίες που σχετίζονται με μισθούς, η ανεργία των νέων παραμένει επίμονα υψηλή αν και τα επίσημα στοιχεία έχουν αλλάξει μεθοδολογία εν μέσω ελέγχου και κριτικής, η αγορά ακινήτων παραμένει αδύναμη και η εμπιστοσύνη των καταναλωτών δυσκολεύεται να ανακάμψει.
Ο Σιαομίνγκ είπε ότι πολλοί άνθρωποι στην αγροτική περιοχή του εργάζονταν παραδοσιακά σε εσωτερικές ανακαινίσεις κατοικιών — έναν κλάδο άμεσα συνδεδεμένο με την αγορά κατοικίας. Πλέον, με λιγότερους αγοραστές σπιτιών και με πολλά κατασκευαστικά έργα να έχουν «παγώσει», η δουλειά έχει στερέψει.
Ανέφερε ότι πολλά εργοτάξια έχουν ουσιαστικά σταματήσει και ότι υπάρχουν πολλά ημιτελή συγκροτήματα διαμερισμάτων. Πρόσθεσε ότι ακόμη και όσοι έχουν σταθερή εργασία δυσκολεύονται: εργαζόμενοι που κερδίζουν 3.000 έως 5.000 γουάν τον μήνα (περίπου 360 έως 600 ευρώ) διαπιστώνουν συχνά ότι το ποσό μετά βίας αρκεί για να καλύψει το αυξανόμενο κόστος ζωής. Όπως είπε, πολλοί δουλεύουν όλον τον χρόνο αλλά, λόγω του κόστους ζωής, στο τέλος δεν τους μένουν χρήματα.
Ενίσχυση της διαδικτυακής επιτήρησης
Πρόσφατα, κυκλοφόρησαν στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης βίντεο που έδειχναν ανέργους να κοιμούνται στους δρόμους μεγάλων πόλεων. Στις 12 Φεβρουαρίου, η κινεζική ρυθμιστική αρχή του διαδικτύου ανακοίνωσε εκστρατεία διάρκειας ενός μήνα, με στόχο αυτό που περιέγραψε ως περιεχόμενο που «υποκινεί κακόβουλα αρνητικά συναισθήματα».
Αναλυτές που παρακολουθούν τις εξελίξεις στην Κίνα λένε ότι τέτοιες εκστρατείες συχνά αποσκοπούν στην καταστολή προβολών της οικονομικής δυσπραγίας και της κοινωνικής δυσαρέσκειας.
Για τον Σιαομίνγκ, η συναισθηματική πορεία των πραγμάτων είναι σαφής· το 2025 ήταν «ένας αγώνας», καθώς όλοι απλώς πάλευαν να επιβιώσουν, ενώ για το 2026 είπε ότι κυριαρχεί η «σύγχυση» —οι νέοι δεν ξέρουν καν τι να βγουν να κάνουν πια, πολύ λίγοι έχουν ακόμη ξεκάθαρους στόχους και δεν φαίνεται ελπίδα, επειδή οι ευκαιρίες είναι ελάχιστες. Έκανε σύγκριση του σημερινού κλίματος με την επιχειρηματική δυναμική προηγούμενων ετών, όταν η ίδρυση μιας επιχείρησης έμοιαζε εφικτή, ενώ τώρα σε ό,τι κι αν επενδύσει κανείς, χάνει.
Η αβεβαιότητα έχει ωθήσει ορισμένους και σε παράνομες δραστηριότητες. Ανέφερε ότι οι τηλεπικοινωνιακές απάτες έχουν γίνει συχνότερες και εντός της χώρας, συμπεριλαμβανομένου του χωριού καταγωγής του, όπου συνελήφθησαν πάνω από δώδεκα άτομα.
Αγανάκτηση για τη διαφθορά
Πέρα από την οικονομική απογοήτευση, ο Σιαομίνγκ μίλησε ανοιχτά για αυτό που θεωρεί παγιωμένη διαφθορά στο πολιτικό σύστημα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ). Περιέγραψε συζητήσεις κατά την επιστροφή του στο σπίτι, όπου οι άνθρωποι μιλούσαν για τις άτυπες πληρωμές και τις γνωριμίες που απαιτούνται για να ενταχθεί κανείς στο ΚΚΚ —μια ιδιότητα που συχνά θεωρείται μονοπάτι επαγγελματικής εξέλιξης.
Ανέφερε ότι συζητούν σε ποιον πρέπει να κάνουν δώρα και τι δώρα πρέπει να κάνουν, προσθέτοντας ότι οι απλοί άνθρωποι δεν πιστεύουν πια σε αυτό το σύστημα. Ο κυνισμός είναι βαθύς· αν μπει κανείς σε ένα εστιατόριο και καθίσει, θα ακούσει τους ανθρώπους να μιλούν γι’ αυτά και να επικρίνουν αξιωματούχους, από την κορυφή μέχρι τους χαμηλόβαθμους κοινοτικούς παράγοντες. Περιέγραψε επίσης μια διάχυτη πεποίθηση ότι οι εκστρατείες κατά της διαφθοράς ισοδυναμούν με «αξιωματούχους που ερευνούν άλλους αξιωματούχους», αντί για συστημική μεταρρύθμιση.
Παρότι η ανοιχτή διαμαρτυρία παραμένει σπάνια, υπό το αυστηρό σύστημα επιτήρησης του ΚΚΚ, είπε ότι η δυσαρέσκεια είναι αισθητή. Ανέφερε ότι όλοι νιώθουν πως «κάτι μεγάλο» πρόκειται να συμβεί, αλλά κανείς δεν μπορεί να πει τι ακριβώς.
Κοινωνικός έλεγχος
Το μοντέλο διακυβέρνησης του ΚΚΚ βασίζεται ολοένα και περισσότερο σε ψηφιακά συστήματα παρακολούθησης, τα οποία καταγράφουν τις μετακινήσεις και τις δραστηριότητες των Κινέζων. Ο Σιαομίνγκ είπε ότι γνωρίζουν τι λέει κανείς και ακόμη και πότε βγαίνει από το σπίτι του.
Παρέπεμψε επίσης σε αυτό που θεωρεί ευρύτερη πολιτισμική μετατόπιση, που αποθαρρύνει την πολιτική παρέμβαση των πολιτών. Ανέφερε ότι οι άνθρωποι πλέον διστάζουν να επέμβουν όταν γίνονται μάρτυρες αδικίας, φοβούμενοι νομικές ή οικονομικές συνέπειες, αν μια αντιπαράθεση κλιμακωθεί. Εφόσον το ζήτημα δεν είναι δικό τους, οι άνθρωποι σιωπούν και απλώς προσπαθούν να τα βγάλουν πέρα.
Ωστόσο, εκτίμησε ότι η αντοχή της κοινωνίας έχει όρια. Ανέφερε ότι οι Κινέζοι μπορούν να αντέξουν πολλά, αλλά είναι σαν ελατήριο που το πιέζουν όλο και πιο κάτω· όταν φτάσει στον πάτο, θα αναπηδήσει.
Καθώς στις τηλεοπτικές οθόνες των κρατικών μέσων προβάλλονταν πυροτεχνήματα, ο Σιαομίνγκ ανέφερε ότι οι ήσυχοι δρόμοι στην πατρίδα του αποκάλυπταν περισσότερα για τη διάθεση της χώρας από οποιαδήποτε επίσημη μετάδοση.
Του Michael Zhuang
Με τη συμβολή των Tang Bing και Gu Xiaohua
