Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κηρ Στάρμερ, δήλωσε στις 28 Ιανουαρίου ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη συμφωνία μεταβίβασης της κυριαρχίας των Νήσων Τσάγκος στον Μαυρίκιο.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στην Κίνα, ο Στάρμερ ανέφερε ότι το ζήτημα έχει τεθεί επανειλημμένα στον Λευκό Οίκο τις τελευταίες ημέρες, επισημαίνοντας ότι η διοίκηση Τραμπ είχε ήδη εξετάσει και υποστηρίξει τη συμφωνία σε υπηρεσιακό επίπεδο.
Οι δηλώσεις του έγιναν τέσσερις ημέρες μετά την τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ του Στάρμερ και του Αμερικάνου προέδρου των ΗΠΑ, στις 24 Ιανουαρίου – αν και η ανακοίνωση της Ντάουνινγκ Στρητ για τη συνομιλία δεν έκανε καμία αναφορά στα Νησιά Τσάγκος.
Εκπρόσωπος της Ντάουνινγκ Στρητ πρόσθεσε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ συνεχίζουν τη συνεργασία τους για τη διασφάλιση της λειτουργίας της κοινής ναυτικής και αεροπορικής βάσης στο Ντιέγκο Γκαρσία, το μεγαλύτερο νησί του συμπλέγματος.
Ο Τραμπ άσκησε δημόσια κριτική στην απόφαση της Βρετανίας λίγες ημέρες νωρίτερα, συνδέοντάς τη με ευρύτερα ζητήματα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ. Σε ανάρτησή του στο Truth Social, κατήγγειλε τον χειρισμό της βάσης στο Ντιέγκο Γκαρσία, γράφοντας: «Δεν πρόκειται να αναθέσουμε την εθνική ή περιφερειακή μας ασφάλεια σε καμία άλλη χώρα».
Το Ηνωμένο Βασίλειο είχε συμφωνήσει τον Μάιο του 2025 να παραχωρήσει στον Μαυρίκιο την κυριαρχία των Νήσων Τσάγκος, έπειτα από δεκαετίες νομικών και διπλωματικών πιέσεων. Η σχετική συμφωνία, που υπογράφηκε τον Οκτώβριο του 2025, ολοκληρώθηκε ύστερα από πολυετείς διαπραγματεύσεις και κατόπιν διαβουλεύσεων με την Ουάσιγκτον, σύμφωνα με τη βρετανική κυβέρνηση.
Βάσει των όρων της συμφωνίας, η στρατιωτική βάση στο Ντιέγκο Γκαρσία θα παραμείνει υπό βρετανικό έλεγχο για τουλάχιστον 99 χρόνια, και οι αμερικανικές δυνάμεις θα έχουν συνεχή πρόσβαση. Η βάση θεωρείται κομβικό σημείο για τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, την Ανατολική Αφρική και τον Ινδο-Ειρηνικό.
Ερωτηθείς αν το ζήτημα των Τσάγκος συζητήθηκε κατά την επικοινωνία του με τον Τραμπ, ο Στάρμερ δήλωσε: «Έχω συζητήσει το θέμα των Τσάγκος με τον Ντόναλντ Τραμπ πολλές φορές. Το ζήτημα τέθηκε στον Λευκό Οίκο στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας, μέσα στο σαββατοκύριακο και στις αρχές αυτής της εβδομάδας».
Όπως εξήγησε, το Ηνωμένο Βασίλειο είχε παγώσει τη διαδικασία μετά την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία, προκειμένου να υπάρξει χρόνος αναθεώρησης από τη νέα κυβέρνηση. «Όταν ανέλαβε η διοίκηση Τραμπ, αναστείλαμε [τη διαδικασία] για τρεις μήνες ώστε να εξετάσουν τη συμφωνία, πράγμα που έκαναν σε υπηρεσιακό επίπεδο. Όταν ολοκληρώθηκε η εξέταση, εκφράστηκε σαφής στήριξη της συμφωνίας», σημείωσε.
Ο Στάρμερ παρέπεμψε στις δηλώσεις που είχαν κάνει τον Μάιο του 2025 ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ Πητ Χέγκσεθ και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Ο Χέγκσεθ είχε αναφέρει ότι «η συμφωνία διασφαλίζει τα βασικά συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ στην περιοχή», ενώ ο Ρούμπιο είχε επιβεβαιώσει ότι ο Τραμπ είχε εκφράσει τη στήριξή του κατά τη συνάντησή του με τον Στάρμερ στον Λευκό Οίκο.
Ερωτηθείς αν ο Τραμπ είχε κατανοήσει πλήρως τους όρους της συμφωνίας, ο Στάρμερ απέφυγε να απαντήσει ευθέως, λέγοντας: «Η συμφωνία εξετάστηκε σε υπηρεσιακό επίπεδο στις ΗΠΑ, και κατόπιν υπήρξε ξεκάθαρη τοποθέτηση ότι πρόκειται για συμφωνία που ήθελαν και υποστηρίζουν ρητά».
Σε συνέντευξη Τύπου στο Νταβός της Ελβετίας, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσσεντ δήλωσε: «Το Ηνωμένο Βασίλειο απογοητεύει τις Ηνωμένες Πολιτείες παραχωρώντας τη βάση του Ντιέγκο Γκαρσία στον Μαυρίκιο».
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το νομοσχέδιο κύρωσης της Συνθήκης των Τσάγκος βρίσκεται στην τελική φάση κοινοβουλευτικής εξέτασης, τη γνωστή διαδικασία πινγκ-πονγκ, καθώς τα τροποποιητικά κείμενα ανταλλάσσονται μεταξύ Βουλής των Κοινοτήτων και Βουλής των Λόρδων. Κατά τη συνεδρίαση στη Βουλή των Κοινοτήτων στις 28 Ιανουαρίου, οι συντηρητικοί της αντιπολίτευσης κάλεσαν την κυβέρνηση να αποσύρει τη συμφωνία.
Η σκιώδης υπουργός Εξωτερικών Πρίτι Πατέλ ανέφερε: «Η συμφωνία καταρρέει. Η παράδοση των Τσάγκος, αξίας 35 δισ. λιρών, από τους Εργατικούς διαλύεται μέρα με τη μέρα», υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία αντίκειται στην ανταλλαγή διπλωματικών σημειωμάτων ΗΒ-ΗΠΑ του 1966, που προέβλεπε ότι τα νησιά θα παραμείνουν υπό βρετανική κυριαρχία.
Από την πλευρά των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, ο υπεύθυνος εξωτερικών υποθέσεων, Κάλουμ Μίλλερ, χαρακτήρισε τις διαπραγματεύσεις «εντελώς χαοτικές», ζητώντας να εξασφαλιστεί σαφής εκτίμηση της στάσης των ΗΠΑ προτού προχωρήσει η κύρωση του νομοσχεδίου.
Απαντώντας εκ μέρους της κυβέρνησης, η υφυπουργός Εξωτερικών Σήμα Μαλοτρά διαβεβαίωσε ότι η συνθήκη προστατεύει τα βρετανικά και συμμαχικά συμφέροντα, λέγοντας: «Η συνθήκη εγγυάται την πλήρη επιχειρησιακή βρετανική κυριαρχία στο Ντιέγκο Γκαρσία για τις επόμενες γενιές». Απέρριψε ως «υπερβολικά διογκωμένες» τις εκτιμήσεις της αντιπολίτευσης για το κόστος, τονίζοντας ότι τα κυβερνητικά στοιχεία έχουν επαληθευτεί ανεξάρτητα.
Η Μαλοτρά επεσήμανε πως το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται στη διαδικασία επικαιροποίησης της ανταλλαγής διπλωματικών σημειωμάτων με τις ΗΠΑ για τη διαχείριση της βάσης και έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος, ενώ παραμένει προς αξιολόγηση το αν οποιαδήποτε αναθεωρημένη συμφωνία θα απαιτήσει και τυπική κύρωση, .
