Σύντομη συνάντηση με τον πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας Εμμανουέλ Μακρόν είχε στο Μέγαρο των Ηλυσίων ο πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, στο περιθώριο των επαφών του στο Παρίσι με τον γενικό γραμματέα της Γαλλικής Προεδρίας, Πιερ-Αντρέ Ιμπέρ [Pierre-André Imbert].
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά πιο συνεκτική απάντηση στις μεγάλες οικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις: τη χαμηλότερη ανταγωνιστικότητα σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας, την προσέλκυση επενδύσεων σε στρατηγικούς τομείς και την επιτάχυνση της τεχνολογικής μετάβασης.
Στο επίκεντρο των επαφών στο Ελιζέ βρέθηκαν ακριβώς αυτά τα ζητήματα, με ιδιαίτερη έμφαση στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, τη χρηματοδότηση της άμυνας, την ανάγκη προσέλκυσης νέων επενδύσεων και τις προοπτικές περαιτέρω ενίσχυσης της ελληνογαλλικής οικονομικής συνεργασίας.
Ο κος Πιερρακάκης υπογράμμισε την ανάγκη να κινηθεί η Ευρώπη με μεγαλύτερη ταχύτητα, φιλοδοξία και ενότητα, ώστε να ενισχύσει την οικονομία της, να διασφαλίσει τη στρατηγική της αυτονομία και να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της νέας εποχής. Η διατύπωση αυτή αποτυπώνει μια συζήτηση που πλέον δεν περιορίζεται στα υπουργεία Οικονομικών ή στις Βρυξέλλες, αλλά διατρέχει το σύνολο της ευρωπαϊκής πολιτικής: πώς μπορεί η Ευρώπη να παραμείνει οικονομικά ισχυρή σε έναν κόσμο πιο ασταθή, πιο ανταγωνιστικό και πιο τεχνολογικά απαιτητικό.
Από την κρίση χρέους στη συζήτηση για την ευρωπαϊκή ισχύ
Η παρουσία του Κυριάκου Πιερρακάκη στο Παρίσι έχει και έναν ευρύτερο συμβολισμό. Η Ελλάδα, η οποία πριν από δεκαπέντε χρόνια βρισκόταν στο επίκεντρο της κρίσης χρέους της Ευρωζώνης, εκπροσωπείται σήμερα στην προεδρία του Eurogroup. Ο κος Πιερρακάκης υπηρετεί ως πρόεδρος του Eurogroup από τις 12 Δεκεμβρίου 2025, ενώ παράλληλα παραμένει υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας.
Ο ρόλος του προέδρου του Eurogroup δεν είναι τυπικός. Ο πρόεδρος ηγείται των συνεδριάσεων των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, καθορίζει την ημερήσια διάταξη, καταρτίζει το μακροπρόθεσμο πρόγραμμα εργασιών και εκπροσωπεί το Eurogroup σε διεθνείς συναντήσεις. Με άλλα λόγια, η θέση αυτή βρίσκεται στο κέντρο της οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωζώνης, μια εποχή κατά την οποία οι οικονομικές αποφάσεις συνδέονται όλο και περισσότερο με θέματα ασφάλειας, τεχνολογίας και γεωπολιτικής.
Το πρόγραμμα εργασιών του Eurogroup έως τον Ιούνιο του 2026 δίνει σαφή εικόνα αυτής της μετατόπισης. Οι προτεραιότητες περιλαμβάνουν την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, την περαιτέρω εμβάθυνση των κεφαλαιαγορών και το ψηφιακό μέλλον του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος. Πρόκειται για τρεις άξονες που συνδέονται άμεσα: χωρίς βαθύτερες κεφαλαιαγορές είναι δυσκολότερο να χρηματοδοτηθούν μεγάλες επενδύσεις, χωρίς τεχνολογική προσαρμογή μειώνεται η παραγωγικότητα, και χωρίς ανταγωνιστικότητα η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει οικονομική και πολιτική επιρροή.
Η ανταγωνιστικότητα ως πολιτικό ζήτημα
Η συζήτηση για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα έχει αποκτήσει νέα ένταση μετά την έκθεση του Μάριο Ντράγκι για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η έκθεση, που παρουσιάστηκε το 2024, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει δομικά εμπόδια στην ανάπτυξη, στην καινοτομία και στην παραγωγικότητα, ενώ ανέδειξε την ανάγκη για πολύ υψηλότερες επενδύσεις σε τεχνολογία, ενέργεια, άμυνα και βιομηχανία.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η «Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που παρουσιάστηκε τον Ιανουάριο του 2025 ως οδηγός για την αποκατάσταση του δυναμισμού της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η Επιτροπή θέτει ως βασικούς στόχους την ενίσχυση της καινοτομίας, τη μείωση των εμποδίων στην ενιαία αγορά, την απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου και την κινητοποίηση περισσότερων επενδυτικών κεφαλαίων.
Το θέμα δεν είναι πλέον αν η Ευρώπη διαθέτει ισχυρή αγορά, θεσμούς και ανθρώπινο κεφάλαιο. Το ερώτημα είναι αν μπορεί να κινηθεί αρκετά γρήγορα ώστε να μετατρέψει αυτά τα πλεονεκτήματα σε παραγωγή, τεχνολογική ισχύ και στρατηγική αυτονομία. Η συζήτηση στο Παρίσι, με τη συμμετοχή του προέδρου του Eurogroup, εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη νέα ευρωπαϊκή φάση.
Η άμυνα ως οικονομική προτεραιότητα
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η αναφορά στη χρηματοδότηση της άμυνας. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, την αβεβαιότητα στις διατλαντικές σχέσεις και την αστάθεια στη Μέση Ανατολή, η Ευρώπη αναγκάζεται να επανεξετάσει τον τρόπο με τον οποίο χρηματοδοτεί την ασφάλειά της. Οι αμυντικές δαπάνες δεν αντιμετωπίζονται πλέον μόνο ως στρατιωτικό ζήτημα, αλλά και ως ζήτημα βιομηχανικής πολιτικής, τεχνολογικής επάρκειας και οικονομικής ανθεκτικότητας.
Το ευρωπαϊκό εργαλείο SAFE, το οποίο προβλέπει έως 150 δισ. ευρώ σε δάνεια με ανταγωνιστικούς όρους και μακρά διάρκεια για επενδύσεις σε αμυντικές δυνατότητες, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας κατεύθυνσης. Στόχος είναι να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική βάση, να επιταχυνθούν οι προμήθειες και να μειωθεί ο κατακερματισμός μεταξύ κρατών-μελών.
Για την Ελλάδα και τη Γαλλία, το θέμα έχει ιδιαίτερη σημασία. Οι δύο χώρες έχουν οικοδομήσει τα τελευταία χρόνια στενή στρατηγική σχέση, με ισχυρή αμυντική διάσταση. Η συνεργασία γύρω από τα Rafale και τις φρεγάτες Belharra έχει συνδέσει την ασφάλεια με τη βιομηχανική και οικονομική συνεργασία, ενώ η πρόσφατη επίσκεψη Μακρόν στην Αθήνα έδωσε νέα ώθηση στη συζήτηση για μια πιο ευρωπαϊκή προσέγγιση στην άμυνα.
Κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα, τον Απρίλιο του 2026, ο Εμμανουέλ Μακρόν και ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπέγραψαν σειρά συμφωνιών, με την ελληνογαλλική σχέση να παρουσιάζεται ως στρατηγική συμμαχία σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Η συνάντηση στο Ελιζέ, λίγες εβδομάδες αργότερα, ήρθε να προστεθεί σε αυτό το πλαίσιο, μεταφέροντας τη συζήτηση από το αμιγώς διμερές επίπεδο στο ευρύτερο ευρωπαϊκό οικονομικό πεδίο.
Επενδύσεις και τεχνολογική μετάβαση
Η προσέλκυση επενδύσεων αποτέλεσε επίσης κεντρικό σημείο των συζητήσεων. Η Ευρώπη γνωρίζει ότι δεν μπορεί να καλύψει το επενδυτικό κενό μόνο με δημόσιους πόρους. Χρειάζεται ισχυρότερη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων, βαθύτερες κεφαλαιαγορές και πιο αποτελεσματική σύνδεση αποταμιεύσεων και παραγωγικών επενδύσεων.
Αυτό εξηγεί και τη σημασία που δίνεται στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, καθώς και στην εμβάθυνση των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών. Σε πρόσφατη παρέμβασή του στο ECOFIN, ο κος Πιερρακάκης είχε συνδέσει τη σχετική συζήτηση με την ανάγκη να απελευθερωθεί το δυναμικό της ευρωπαϊκής οικονομίας και να κατευθυνθούν περισσότερα κεφάλαια σε παραγωγικές επενδύσεις.
Η τεχνολογική μετάβαση αποτελεί το άλλο σκέλος της ίδιας εξίσωσης. Τεχνητή νοημοσύνη, κυβερνοασφάλεια, ψηφιακές πληρωμές, βιομηχανικά δεδομένα, αμυντική τεχνολογία και ενεργειακές υποδομές συνδέονται πλέον με την ανταγωνιστικότητα. Δεν πρόκειται απλώς για ψηφιακό εκσυγχρονισμό, αλλά για το ερώτημα αν η Ευρώπη θα είναι παραγωγός ή απλός καταναλωτής κρίσιμων τεχνολογιών.
Στο Eurogroup, η συζήτηση αυτή συναντά και το ζήτημα του ψηφιακού ευρώ. Μετά τη συνεδρίαση της 22ας Μαΐου 2026, ο κος Πιερρακάκης χαρακτήρισε το ψηφιακό ευρώ σημαντική στρατηγική προτεραιότητα για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης και της σταθερότητας σε ένα ολοένα πιο ψηφιακό χρηματοπιστωτικό περιβάλλον. Η συζήτηση για το κοινό νόμισμα, επομένως, δεν αφορά μόνο τη νομισματική πολιτική, αλλά και την ευρωπαϊκή κυριαρχία στο ψηφιακό πεδίο.
Η ελληνογαλλική οικονομική συνεργασία
Η ελληνογαλλική οικονομική συνεργασία έχει αποκτήσει νέα δυναμική μετά την επίσκεψη Μακρόν στην Αθήνα. Σε οικονομικό φόρουμ που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο, ο Γάλλος πρόεδρος κάλεσε τις γαλλικές επιχειρήσεις να επενδύσουν περισσότερο στην Ελλάδα, ενώ γαλλικά δημοσιεύματα κατέγραψαν την αύξηση των γαλλικών επενδύσεων στη χώρα και την παρουσία περίπου διακοσίων γαλλικών επιχειρήσεων που απασχολούν χιλιάδες εργαζομένους.
Η οικονομική διάσταση της σχέσης δεν περιορίζεται στους παραδοσιακούς τομείς. Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, υποδομές, τεχνολογία, άμυνα, χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και βιομηχανικές συνεργασίες βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο. Η απόκτηση του Χρηματιστηρίου Αθηνών από τη Euronext, οι επενδύσεις σε ενεργειακά έργα και η συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων σε αμυντικές αλυσίδες αξίας δείχνουν ότι η σχέση Αθήνας-Παρισιού επιχειρεί να περάσει από τη διπλωματική εγγύτητα σε πιο απτά οικονομικά αποτελέσματα.
Η συνάντηση Πιερρακάκη στο Ελιζέ μπορεί να ιδωθεί ως συνέχεια αυτής της πορείας. Δεν ανακοινώθηκαν νέες συμφωνίες, ούτε υπήρξε κάποια μεγάλη δημόσια δήλωση από το Παρίσι. Ωστόσο, η θεματολογία των συζητήσεων — ανταγωνιστικότητα, άμυνα, επενδύσεις, τεχνολογία — δείχνει ότι η ελληνογαλλική συνεργασία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό σχέδιο για οικονομική και στρατηγική ενδυνάμωση.
Η νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα
Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη μετάβαση. Για δεκαετίες στηρίχθηκε στην εσωτερική αγορά, στο διεθνές εμπόριο, στη σχετική γεωπολιτική σταθερότητα και στις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας. Σήμερα, οι συνθήκες έχουν αλλάξει. Η παγκόσμια οικονομία γίνεται πιο προστατευτική, η τεχνολογική υπεροχή συγκεντρώνεται σε λίγους παίκτες, η ενεργειακή ασφάλεια παραμένει κρίσιμη και οι στρατιωτικές απειλές δεν είναι πλέον μακρινές.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα δεν μπορεί να αποκοπεί από την άμυνα, ούτε η τεχνολογική μετάβαση από τις επενδύσεις. Η Ευρώπη καλείται να βρει τρόπους να κινητοποιήσει κεφάλαια, να μειώσει την εξάρτησή της από τρίτες δυνάμεις, να ενισχύσει τη βιομηχανική της βάση και να λάβει αποφάσεις με μεγαλύτερη ταχύτητα.
Η συνάντηση στο Ελιζέ δεν αποτελεί από μόνη της σταθμό. Αποτελεί, όμως, ένδειξη της κατεύθυνσης στην οποία κινείται η ευρωπαϊκή συζήτηση. Η οικονομία, η ασφάλεια και η τεχνολογία συγκλίνουν. Και σε αυτή τη σύγκλιση, η Ελλάδα, μέσω της προεδρίας του Eurogroup και της στενής σχέσης με τη Γαλλία, επιχειρεί να έχει ρόλο όχι μόνο παρατηρητή, αλλά συμμέτοχου στη διαμόρφωση των αποφάσεων.
Το ζητούμενο είναι αν η Ευρώπη θα μπορέσει να περάσει από τη διάγνωση στην πράξη. Οι προκλήσεις είναι γνωστές, οι εκθέσεις έχουν γραφτεί, τα εργαλεία αρχίζουν να διαμορφώνονται. Εκείνο που θα κρίνει την επόμενη φάση είναι η πολιτική βούληση, η ταχύτητα εφαρμογής και η ικανότητα των κρατών-μελών να κινηθούν συντονισμένα. Η συνάντηση Μακρόν–Πιερρακάκη στο Παρίσι υπενθυμίζει ότι αυτή η συζήτηση έχει πλέον μεταφερθεί στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο της Ευρώπης.
