Την Τετάρτη, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι θα συναντηθεί την επόμενη εβδομάδα με ηγέτες της Δανίας, μετά από αίτημα του Δανού υπουργού Εξωτερικών Λαρς-Λόκε Ράσμουσεν και της Γροιλανδής ομολόγου του, Βίβιαν Μότσβελτ, προκειμένου να συζητηθούν οι κλιμακούμενες εντάσεις με τις ΗΠΑ.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η εκπεφρασμένη επιδίωξη της κυβέρνησης Τραμπ να περάσει η Γροιλανδία υπό αμερικανικό έλεγχο, είτε μέσω αγοράς είτε με στρατιωτικά μέσα, σύμφωνα με δηλώσεις του ίδιου του Αμερικάνου προέδρου.
Ερωτηθείς αν οι ΗΠΑ είναι διατεθειμένες να διακινδυνεύσουν τη στρατιωτική συμμαχία του ΝΑΤΟ, μέλος της οποίας είναι η Δανία, ο Ρούμπιο εξήγησε: «[Μιλώντας] ως διπλωμάτης, που είναι ο ρόλος μου πλέον και γύρω από αυτό κινούμαστε, πάντα προτιμούμε οι διαφορές να διευθετούνται με διάφορους τρόπους, όπως έγινε και με τη Βενεζουέλα», δίχως να αφήνει περιθώριο υπαναχώρησης από τον στόχο.
Από την πλευρά του, ο Ράσμουσεν ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Θέλουμε να δώσουμε περισσότερες αποχρώσεις στη συζήτηση. Η αντιπαράθεση σε υψηλούς τόνους πρέπει να αντικατασταθεί από έναν πιο λογικό διάλογο».
Στρατηγικό διακύβευμα η Γροιλανδία
Η αρκτική αυτή γη, τοποθετημένη μεταξύ Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής, έχει κρίσιμη σημασία για το αμερικανικό σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας εδώ και δεκαετίες. Η Γροιλανδία, για περισσότερα από 600 χρόνια, υπήρξε μέρος του βασιλείου της Δανίας και παλαιότερα της Νορβηγίας. Η προσπάθεια ελέγχου των πολύτιμων και σπάνιων ορυκτών που κρύβονται κάτω από τους πάγους θεωρείται κομβική για τη μείωση της εξάρτησης των ΗΠΑ από την Κίνα.
Επιπλέον, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι ρωσικά και κινεζικά πλοία παρακολουθούν τις αρκτικές θάλασσες γύρω από τη Γροιλανδία, ωστόσο η Δανία αμφισβητεί αυτόν τον ισχυρισμό.
Ο Τραμπ είχε πρωτοαναφερθεί στα σχέδιά του για τη Γροιλανδία ήδη από το 2019, κατά την πρώτη του προεδρική θητεία. Πρόσφατα, τον Δεκέμβριο του 2025, όρισε τον κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Τζεφ Λάντρυ, ως ειδικό απεσταλμένο για τη Γροιλανδία που θα «ηγηθεί της προσπάθειας».
Η Δανή πρωθυπουργός Μέττε Φρέντρικσεν σημείωσε: «Η στρατιωτική κατάληψη της Γροιλανδίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα σήμαινε επί της ουσίας το τέλος του ΝΑΤΟ», υπογραμμίζοντας τη λεπτότητα του ζητήματος.
ΗΠΑ και Δανία: Συνθήκες και προκλήσεις
Υφιστάμενη συμφωνία του 1951 με τη Δανία παρείχε στις αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις πρόσβαση στη νήσο, στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και υπό δανική κυριαρχία, με την τελική εξουσία να παραμένει στη Δανία. Διμερής συνθήκη αμυντικής συνεργασίας που υπεγράφη τον Δεκέμβριο του 2023 επιτρέπει πλέον πιο μόνιμη παρουσία αμερικανικών δυνάμεων σε συγκεκριμένες δανικές βάσεις.
Την Τρίτη, ο Λευκός Οίκος αποκάλυψε ότι ο Τραμπ εξετάζει πιθανούς τρόπους απόκτησης της Γροιλανδίας, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής εμπλοκής, παρά τις αντιρρήσεις των Ευρωπαίων συμμάχων. Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ τόνισε: «Όλες οι επιλογές βρίσκονται επί τάπητος για τον πρόεδρο Τραμπ. Η πρώτη δίοδος για τον πρόεδρο είναι πάντοτε η διπλωματία».
Ωστόσο, ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Μάικ Τζόνσον απέρριψε το ενδεχόμενο αποστολής αμερικανικών στρατευμάτων στη Γροιλανδία ή οποιασδήποτε στρατιωτικής ενέργειας σε εδάφη υπό δανικό έλεγχο, δηλώνοντας: «Δεν βρισκόμαστε σε πόλεμο με τη Γροιλανδία. Όλες αυτές οι συζητήσεις περί στρατιωτικής δράσης δεν είναι ρεαλιστικές».
Ανεξαρτησία και διεθνείς αντιδράσεις
Η πιθανή συμφωνία για την απόκτηση της Γροιλανδίας μόνο απλή δεν είναι. Σε αντίθεση με την Αλάσκα — πρώην αποικία της τσαρικής Ρωσίας που πωλήθηκε στις ΗΠΑ το 1867 για 7,2 εκατομμύρια δολάρια — η Γροιλανδία απολαμβάνει καθεστώς αυτονομίας από το 2009, ενώ η ανεξαρτησία αποτελεί ρεαλιστική προοπτική εφ’ όσον εγκριθεί από σχετικό δημοψήφισμα των Γροιλανδών. Δημοσκόπηση του Ιανουαρίου 2025 έδειξε ότι παρόλο που η πλειοψηφία τάσσεται υπέρ της ανεξαρτησίας, μόλις το 6% θα ήθελε αποχώρηση από τη Δανία και προσχώρηση στις ΗΠΑ. Ο πληθυσμός της Γροιλανδίας ανέρχεται σε ~60.000 κατοίκους.
Ηγέτες μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων και του Καναδά εξέφρασαν τη στήριξή τους στη Γροιλανδία, τονίζοντας πως ανήκει στον λαό της και επιβεβαιώνοντας την κυριαρχία της Δανίας.
Αντιδράσεις από Γροιλανδία και Ευρώπη
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κηρ Στάρμερ επικοινώνησε με τον Τραμπ για να καταστήσει σαφή τη θέση της χώρας του υπέρ της Δανίας, ενώ ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν Νοέλ Μπαρρό ανακοίνωσε συζητήσεις με τους Γερμανούς και Πολωνούς ομολόγους του για συντονισμένη ευρωπαϊκή παρέμβαση: «Θέλουμε να δράσουμε, αλλά να το κάνουμε μαζί με τους Ευρωπαίους εταίρους μας».
Ο Μπαρρό τόνισε πως ο Ρούμπιο απέρριψε τη στρατιωτική λύση: «Απέρριψε την πιθανότητα να συμβεί στη Γροιλανδία ό,τι συνέβη πρόσφατα στη Βενεζουέλα». Το εκτελεστικό όργανο του ΝΑΤΟ θα συνεδριάσει την Πέμπτη, με τον πρόεδρο της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του φινλανδικού κοινοβουλίου Γιοχάνες Κόσκινεν να ζητά την εγγραφή του θέματος προς συζήτηση και να προτείνει να υπάρξουν ενέργειες ώστε οι ΗΠΑ να τηρήσουν τα συμφωνηθέντα και να μην προωθούν μονομερείς κινήσεις.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα διαβεβαίωσε τη στήριξη της ΕΕ προς Γροιλανδία και Δανία σε περίπτωση παραβίασης του Διεθνούς Δικαίου.
Η Γροιλανδή βουλευτής της δανικής Βουλής Άγια Κεμνίτς ξεκαθάρισε: «Η Γροιλανδία δεν ήταν και δεν θα είναι προς πώληση», επικρίνοντας έντονα τη συζήτηση περί στρατιωτικής παρέμβασης από πλευράς ΗΠΑ.
