Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε στις 28 Απριλίου ότι η αγορά σιτηρών από ισραηλινές αρχές, τα οποία προέρχονται από ουκρανικά εδάφη υπό ρωσική κατοχή, δεν μπορεί να θεωρηθεί νόμιμη εμπορική δραστηριότητα, προσθέτοντας ότι το Κίεβο ετοιμάζει κυρώσεις κατά όσων επωφελούνται από τις συγκεκριμένες συναλλαγές.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τα σιτηρά «κλεμμένα αγαθά», επισημαίνοντας ότι οι ισραηλινές αρχές δεν είναι δυνατόν να αγνοούν ποια πλοία καταφθάνουν στα λιμάνια της χώρας και τι φορτίο μεταφέρουν. Επεσήμανε ότι η Ρωσία υφαρπάζει συστηματικά σιτηρά από προσωρινά κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη και οργανώνει την εξαγωγή τους μέσω προσώπων που συνδέονται με τις δυνάμεις κατοχής, τονίζοντας ότι τέτοιες πρακτικές παραβιάζουν ακόμη και τη νομοθεσία του ίδιου του Ισραήλ.
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, η Ουκρανία έχει προβεί σε όλα τα απαραίτητα διπλωματικά βήματα για την αποτροπή τέτοιων περιστατικών, ωστόσο ένα ακόμη πλοίο που μετέφερε αντίστοιχο φορτίο δεν εμποδίστηκε να προσεγγίσει ισραηλινό λιμάνι.
Επικαλούμενος τις υπηρεσίες πληροφοριών της χώρας, ανέφερε ότι προετοιμάζεται πακέτο κυρώσεων που θα καλύπτει τόσο όσους μεταφέρουν άμεσα τα σιτηρά όσο και φυσικά ή νομικά πρόσωπα που επιχειρούν να αποκομίσουν κέρδη από αυτό που χαρακτήρισε εγκληματικό σχέδιο, προσθέτοντας ότι η Ουκρανία θα συντονιστεί με ευρωπαϊκούς εταίρους ώστε τα εμπλεκόμενα πρόσωπα να ενταχθούν και στα ευρωπαϊκά καθεστώτα κυρώσεων.
Κατέληξε εκφράζοντας την προσδοκία ότι οι ισραηλινές αρχές θα σεβαστούν την Ουκρανία και θα αποφύγουν ενέργειες που υπονομεύσουν τις διμερείς σχέσεις.
Το Κίεβο θεωρεί ότι όλα τα σιτηρά που παράγονται στις τέσσερις περιοχές που η Ρωσία ισχυρίζεται ότι προσάρτησε μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή του 2022, καθώς και στην Κριμαία που προσαρτήθηκε το 2014, είναι κλεμμένα, και έχει και στο παρελθόν διαμαρτυρηθεί για την εξαγωγή τους σε τρίτες χώρες.
Παρότι η Μόσχα χαρακτηρίζει τις περιοχές αυτές ως «νέα εδάφη», εξακολουθούν να αναγνωρίζονται διεθνώς ως ουκρανικά. Το Κρεμλίνο δεν έχει τοποθετηθεί σχετικά με το νομικό καθεστώς των σιτηρών που συγκομίζονται εκεί.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρίι Σιμπίχα ανέφερε σε ανάρτησή του στις 27 Απριλίου ότι ο πρέσβης του Ισραήλ κλήθηκε για εξηγήσεις, λόγω αυτού που χαρακτήρισε απουσία αντίδρασης από ισραηλινής πλευράς ως προς την είσοδο φορτίων σιτηρών από κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη.
Όπως σημείωσε, η απουσία της αναμενόμενης αντίδρασης από το Ισραήλ στο νόμιμο αίτημα της Ουκρανίας σχετικά με προηγούμενο πλοίο που είχε παραδώσει κλεμμένα αγαθά στη Χάιφα είναι ακατανόητη για το Κιέβο, και η συνέχιση της αποδοχής τέτοιων φορτίων θα είναι εις βάρος των διμερών σχέσεων των δύο χωρών.
Ο Ισραηλινός ομόλογος του Σιμπίχα, Γεδεών Σάαρ, επέκρινε τον Ουκρανό ΥΠΕΞ για τη δημοσιοποίηση της θέσης του μέσω της πλατφόρμας X και υποστήριξε ότι η Ουκρανία δεν είχε προσκομίσει αποδείξεις ότι τα σιτηρά ήταν κλεμμένα. Τόνισε ότι οι ισχυρισμοί του δεν αποτελούν αποδείξεις και ότι δεν είχε υποβληθεί καν αίτημα νομικής συνδρομής πριν την προσφυγή στα μέσα ενημέρωσης και τα κοινωνικά δίκτυα. Προσέθεσε ότι το ζήτημα θα εξεταστεί και ότι το Ισραήλ λειτουργεί ως κράτος δικαίου με ανεξάρτητες αρχές επιβολής του νόμου, οι οποίες θα ενεργήσουν σύμφωνα με τη νομοθεσία.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ απέφυγε να σχολιάσει το περιστατικό, δηλώνοντας στις 28 Απριλίου ότι η Ρωσία δεν θα εμπλακεί και ότι το ζήτημα θα πρέπει να το χειριστούν απευθείας το Κίεβο και το Ισραήλ.
Το διπλωματικό επεισόδιο ξεκίνησε όταν η ισραηλινή εφημερίδα Haaretz ανέφερε στις 26 Απριλίου ότι τέσσερα φορτία σιτηρών από κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη είχαν ήδη εκφορτωθεί στο Ισραήλ μέσα στο έτος. Σε δημοσίευμα στις 27 Απριλίου, η ίδια εφημερίδα ανέφερε ότι το πλοίο Panormitis, το οποίο φέρεται να μεταφέρει επίσης σιτηρά από τα ίδια εδάφη, ανέμενε άδεια για να δέσει στη Χάιφα.
Με πληροφορίες από το Reuters
