Σε έντονα φορτισμένο κλίμα κινείται το τελευταίο διάστημα ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός της Κίνας, έπειτα από την αιφνιδιαστική αποπομπή δύο κορυφαίων αξιωματικών από τον Σι Τζινπίνγκ. Αναλυτές κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για βαθιά δυσαρέσκεια στους κόλπους του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ), με ορισμένους να μην αποκλείουν ακόμη και το ενδεχόμενο πραξικοπήματος.
Λίγες ημέρες μετά την καθαίρεση των Τζανγκ Γιοουσιά και Λιου Τζενλί στις 24 Ιανουαρίου, το Πεκίνο διατηρεί σιγή ιχθύος, πυροδοτώντας εικασίες για εσωτερικές αναταράξεις. Οι αρχές ανακοίνωσαν πως οι δύο ανώτατοι αξιωματικοί — ο Τζανγκ, αντιπρόεδρος της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής, και ο Λιου, μέλος της ίδιας επιτροπής και επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου — καθαιρέθηκαν λόγω παραβιάσεων του καθεστώτος ευθύνης υπό τον πρόεδρο της Επιτροπής.
Σε άρθρο άποψης, η επίσημη εφημερίδα του κινεζικού στρατού καταλόγισε στους δύο στρατηγούς ότι υπονόμευσαν τα θεμέλια της εξουσίας του ΚΚΚ. Ωστόσο, αντίθετα με προηγούμενες «εκκαθαρίσεις», δεν υπήρξαν δηλώσεις στήριξης από τη Στρατιωτική Επιτροπή ή τους βασικούς σχηματισμούς του στρατού.
Αντίθετη ήταν η στάση στις διαγραφές των Σου Καϊχόου (2014) και Γκουό Μποσιόνγκ (2015) από την Κεντρική Στρατιωτική Επιτροπή, όπου τότε το στράτευμα έσπευσε με σαφείς τοποθετήσεις υπέρ των αποφάσεων του Σι Τζινπίνγκ.
«Οι Τζανγκ και Λιου τυγχάνουν ιδιαίτερης εκτίμησης εντός του στρατεύματος και θεωρούνται έμπειροι στρατηγοί», επισημαίνει ο Τσεν Ποκόνγκ, ανώτερος αναλυτής σε ζητήματα Κίνας. «Και οι δύο συμμετείχαν στον πόλεμο του Βιετνάμ και είναι οι μόνοι στον κινεζικό στρατό με πραγματική εμπειρία μάχης».
Ο Τσεν σημειώνει ότι η δυσφορία στους κόλπους του στρατεύματος βαθαίνει και αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο συνεργάτες του Τζανγκ να προσπαθήσουν να ανακαλύψουν πού βρίσκεται ή ακόμη και να οργανώσουν την απελευθέρωσή του. «Ο Σι Τζινπίνγκ οφείλει να είναι σε επιφυλακή για το ενδεχόμενο στρατιωτικού πραξικοπήματος», προσθέτει.
Από την πλευρά της, η σχολιάστρια Λι Λινγί εκτιμά ότι η σιωπή μετά την απομάκρυνση των δύο στρατηγών μπορεί να αποτελεί συνειδητή τακτική αποκλιμάκωσης από την ηγεσία, ώστε να αποτραπούν σφοδρές αντιδράσεις στις ένοπλες δυνάμεις.
Πολλοί ειδικοί επισημαίνουν πως η μάχη εξουσίας στους ανώτατους πυλώνες του ΚΚΚ μαίνεται ακόμη και το σκηνικό παραμένει ρευστό. Ενδεικτικό είναι ότι το προφίλ δραστηριοτήτων του Τζανγκ Γιοουσιά παραμένει αναρτημένο στον επίσημο ιστότοπο του υπουργείου Άμυνας της Κίνας, ενώ κάθε μνεία στον Χε Γουεϊντόνγκ, που αποπέμφθηκε πέρυσι, έχει εξαφανιστεί. Παράλληλα, η Κεντρική Επιτροπή Πειθαρχικού Ελέγχου διέγραψε ανεξήγητα σχετική ανακοίνωση για τον Τζανγκ από την ιστοσελίδα της.
Ο ερευνητής Σιν Μινγκ Σι, από το Ινστιτούτο Έρευνας Εθνικής Άμυνας και Ασφάλειας της Ταϊβάν, σημειώνει πως η επίμονη σιωπή πολλών στρατιωτικών μονάδων καταδεικνύει στάση αναμονής, λόγω της αβεβαιότητας για την τύχη των Τζανγκ και Λιου. «Υπάρχει φημολογία ακόμη και για απόπειρα ανυπακοής ή τέλεση συλλήψεων, γεγονός που εξηγεί και την έλλειψη επίσημων ανακοινώσεων», προσθέτει.
Την ίδια ώρα, η εξόριστη ακτιβίστρια υπέρ της δημοκρατίας Τανγκ Μπαϊτσιάο ανέδειξε μέσω X, στις 25 Ιανουαρίου, τη συζήτηση περί νομιμότητας της σύλληψης του Τζανγκ, μεταφέροντας τη δημόσια αγανάκτηση της οικογένειας και των υφισταμένων του, καθώς και τα αιτήματά τους για την αποκατάστασή του. «Η απόλυτη εξουσία του [Σι] αμφισβητείται για πρώτη φορά. Οι πιθανότητες κλιμάκωσης αυξάνονται», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η κατάσταση στον κινεζικό στρατό παραμένει ρευστή, με τους παρατηρητές να απομένουν σε διαρκή εγρήγορση για τις επόμενες εξελίξεις.
