Σε μια κίνηση μείζονος σημασίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο, οι υπουργοί Οικονομικών των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισαν την Παρασκευή την επιβολή ενιαίου δασμού ύψους τριών ευρώ σε δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ που εισέρχονται στην Ένωση.
Το μέτρο, το οποίο στοχεύει κατά κύριο λόγο σε φθηνές εισαγωγές από Κινέζους προμηθευτές, αποσκοπεί στην αντιμετώπιση του αθέμιτου ανταγωνισμού και των κινδύνων για την ασφάλεια που απορρέουν από αυτά τα προϊόντα.
Ο δασμός των τριών ευρώ θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιουλίου 2026 και θα αφορά ειδικά τα δέματα που αποστέλλονται από επιχειρήσεις εκτός ΕΕ, οι οποίες είναι καταχωρημένες μέσω του καθεστώτος ΦΠΑ Import One-Stop-Shop (IOSS) της ΕΕ. Σύμφωνα με αξιωματούχους της Ένωσης, η αλλαγή αυτή επηρεάζει το 93% του συνόλου των ηλεκτρονικών εμπορικών ροών προς την ΕΕ.
Η υπουργός Οικονομικών της Δανίας, Στεφάνι Λους, τόνισε τη σημασία του νέου δασμού δηλώνοντας: «Εξασφαλίζουμε ότι οι δασμοί καταβάλλονται από το πρώτο ευρώ, διασφαλίζοντας ίσους όρους ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και περιορίζοντας την εισροή φθηνών προϊόντων».
Η απόφαση αυτή έρχεται ως απάντηση στην εκρηκτική αύξηση των μικρών δεμάτων που αποστέλλονται απευθείας στους Ευρωπαίους καταναλωτές από πλατφόρμες όπως οι Shein, TEMU, AliExpress και Amazon Haul, που κατά κανόνα προμηθεύονται προϊόντα από κινεζικά εργοστάσια και τα διοχετεύουν σε τιμές πολύ χαμηλότερες. Με τον νέο δασμό κλείνει ένα κενό στους τελωνειακούς κανόνες που μέχρι πρότινος επέτρεπε την αδασμολόγητη είσοδο των χαμηλής αξίας εισαγωγών στην ΕΕ.
Σήμερα, το καθεστώς IOSS επιτρέπει την αδασμολόγητη εισαγωγή εντός ΕΕ αγορών ηλεκτρονικής μορφής κάτω των 150 ευρώ. Η εξαίρεση αυτή έχει οδηγήσει σε αλματώδη αύξηση των εισαγωγών: τα τελωνειακά στοιχεία δείχνουν ότι πέρυσι ο αριθμός τέτοιων δεμάτων διπλασιάστηκε, φθάνοντας τα 4,6 δισεκατομμύρια – στη συντριπτική τους πλειονότητα από την Κίνα.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Συμβουλίου της ΕΕ, ο νέος δασμός αποσκοπεί στην προστασία των Ευρωπαίων επιχειρηματιών από αθέμιτο ανταγωνισμό, στην αντιμετώπιση κινδύνων για την υγεία και ασφάλεια των καταναλωτών, στην καταπολέμηση της εκτεταμένης απάτης και στη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που συνδέονται με τα αδασμολόγητα προϊόντα.
Αρχικά, στις Βρυξέλλες υπήρχε πρόβλεψη για κατάργηση της απαλλαγής από τελωνειακούς δασμούς για προϊόντα έως 150 ευρώ το 2028, στο πλαίσιο της ευρύτερης μεταρρύθμισης του τελωνειακού συστήματος της ΕΕ.
Ωστόσο, η κλιμάκωση των ζητημάτων με τις κινεζικές εισαγωγές οδήγησε τα κράτη-μέλη να απαιτήσουν ταχύτερη δράση, με αποτέλεσμα τη λήψη αυτού του προσωρινού μέτρου έως ότου βρεθεί οριστική λύση.
Σύμφωνα με τη συμφωνία, ο ενιαίος δασμός των 3 ευρώ θα ισχύσει έως την πλήρη κατάργηση του αδασμολόγητου ορίου για είδη αξίας κάτω των 150 ευρώ, κάτι που αναμένεται να υλοποιηθεί μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων τον Νοέμβριο του 2025. Έκτοτε, όλα τα χαμηλής αξίας προϊόντα θα υπόκεινται πλέον στους τυπικούς δασμούς της ΕΕ ανά τεμάχιο.
Παράλληλα, οι ευρωπαίοι νομοθέτες εξετάζουν και την καθιέρωση τέλους διαχείρισης δύο ευρώ για τα μικρά δέματα, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να έχει οριστεί ημερομηνία εφαρμογής του.
Τα μέτρα αυτά εντάσσονται σε μια ευρύτερη πρωτοβουλία της ΕΕ, των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων μεγάλων οικονομιών με σκοπό την αυστηρότερη εποπτεία του διασυνοριακού ηλεκτρονικού εμπορίου και τη ρύθμιση της ραγδαίας ροής φθηνών εισαγωγών από την Κίνα.
