Το εμπόριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες έφτασε σε ιστορικό υψηλό το 2025, παρά τις εντάσεις που προκάλεσαν οι αμερικανικοί δασμοί. Ωστόσο, σύμφωνα με έκθεση του Γερμανικού Οικονομικού Ινστιτούτου (IW), που δημοσιεύθηκε στις 3 Ιουλίου, οι συνολικοί αριθμοί αποκρύπτουν τη μείωση των εξαγωγών στο μεγαλύτερο μέρος των κρατών-μελών και σε βασικούς βιομηχανικούς κλάδους.
Σύμφωνα με το IW, το 2025 σημαδεύτηκε από την εφαρμογή πρωτοφανών δασμών από την αμερικανική κυβέρνηση. Παρ’ όλα αυτά, οι ανταλλαγές αγαθών μεταξύ της ΕΕ και των Ηνωμένων Πολιτειών ανήλθαν σε ιστορικό υψηλό, φτάνοντας τα 875 δισ. ευρώ. Οι εξαγωγές της ΕΕ προς τις Ηνωμένες Πολιτείες διαμορφώθηκαν στα 580 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 7,7%, ενώ οι εισαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς την ΕΕ έφτασαν τα 295 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 2,2%.
Ως αποτέλεσμα, το πλεόνασμα της ΕΕ στο εμπόριο αγαθών με τις Ηνωμένες Πολιτείες πλησίασε τα 285 δισ. ευρώ, καταγράφοντας επίσης νέο ιστορικό υψηλό.
Η έκθεση επισημαίνει, ωστόσο, ότι τα στοιχεία δημιουργούν μια παραπλανητική εικόνα, καθώς θα μπορούσαν να οδηγήσουν στο συμπέρασμα ότι οι αμερικανικοί δασμοί και οι πολιτικές τριβές δεν επηρέασαν ουσιαστικά — ή ακόμη και ενίσχυσαν ακούσια — την υποκείμενη οικονομική σχέση. Στην πραγματικότητα, μέρος της αύξησης οφειλόταν στην επίσπευση των εξαγωγών πριν από την έναρξη ισχύος των δασμών τον Απρίλιο, ενώ η ευρωπαϊκή μεταποιητική βιομηχανία επηρεάστηκε σημαντικά.
Οι εξαγωγές αυτοκινήτων και ανταλλακτικών της ΕΕ προς τις Ηνωμένες Πολιτείες μειώθηκαν κατά 20,4% το 2025. Η Γερμανία, η οποία αντιπροσωπεύει σχεδόν τα δύο τρίτα των εξαγωγών αυτοκινήτων της ΕΕ προς την αμερικανική αγορά, κατέγραψε πτώση 18,9%.
Στον αντίποδα, η Ιρλανδία σημείωσε αύξηση εξαγωγών κατά 52,7%, χάρη στα φαρμακευτικά και χημικά προϊόντα που εξαιρέθηκαν από τους δασμούς. Αύξηση κατέγραψαν επίσης η Τσεχική Δημοκρατία (+5,1%), η Ιταλία (+7,2%), η Δανία (+10,6%) και η Φινλανδία (+10,8%).
Το διατλαντικό εμπόριο υπηρεσιών κατέγραψε επίσης ιστορικό υψηλό, φτάνοντας τα 865 δισ. ευρώ, αν και η ΕΕ εμφάνισε έλλειμμα 178 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τη μελέτη, όταν συνυπολογίζονται τόσο το εμπόριο αγαθών όσο και το εμπόριο υπηρεσιών, η διατλαντική εμπορική σχέση εμφανίζεται πολύ πιο ισορροπημένη.
Τα τέλη πνευματικής ιδιοκτησίας — που περιλαμβάνουν άδειες χρήσης λογισμικού, διπλώματα ευρεσιτεχνίας και εμπορικά σήματα — αντιστοιχούσαν σε περισσότερο από το 40% των εισαγωγών υπηρεσιών της ΕΕ από τις Ηνωμένες Πολιτείες, καταγράφοντας αύξηση 13,7%.
Οι εισαγωγές ταξιδιωτικών υπηρεσιών από τις Ηνωμένες Πολιτείες μειώθηκαν κατά περίπου 8%, κάτι που η έκθεση αποδίδει πιθανότατα στη μείωση του αριθμού των Ευρωπαίων τουριστών που επισκέφθηκαν τις Ηνωμένες Πολιτείες το προηγούμενο έτος.
Η μελέτη καταλήγει ότι η εμπορική συμφωνία του Τέρνμπερι μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών ωφέλησε δυσανάλογα τις ΗΠΑ, εξακολουθεί όμως να αποτελεί μια εφαρμόσιμη λύση, την οποία θα πρέπει να τηρήσουν και οι δύο πλευρές. Παράλληλα, προειδοποιεί ότι τυχόν νέες απειλές για επιβολή δασμών θα δημιουργούσαν νέα αβεβαιότητα, επιβαρύνοντας τις επιχειρηματικές δραστηριότητες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Στις 16 Ιουνίου, οι νομοθέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκριναν νομοθεσία που θέτει σε εφαρμογή βασικά τμήματα της εμπορικής συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ανοίγοντας τον δρόμο για χαμηλότερους δασμούς σε ευρύ φάσμα αμερικανικών προϊόντων.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε δύο κανονισμούς που συνδέονται με τη συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ, η οποία επιτεύχθηκε από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο Τέρνμπερι της Σκωτίας, τον Ιούλιο του 2025.
Η βασική ρύθμιση καταργεί τους δασμούς στα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα και παρέχει προνομιακή πρόσβαση σε σειρά αμερικανικών αγροτικών προϊόντων και προϊόντων αλιείας και θαλασσινών. Παράλληλα, επεκτείνει την αδασμολόγητη πρόσβαση στις εισαγωγές αμερικανικού αστακού και διευρύνει το καθεστώς ώστε να καλύπτει και τα μεταποιημένα προϊόντα αστακού.
Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X στις 16 Ιουνίου, η φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε την ψηφοφορία, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εκπληρώνει τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει βάσει της συμφωνίας. Όπως ανέφερε, η έγκριση των κανονισμών φέρνει την ΕΕ πιο κοντά στην κατάργηση των δασμών στις εισαγωγές αμερικανικών βιομηχανικών προϊόντων και αναμένεται να ενισχύσει το διατλαντικό εμπόριο και τις επενδύσεις.
Με τη συμβολή της Evgenia Filimianova και πληροφορίες από το Reuters
