Η ισπανική κυβέρνηση έκλεισε τον εναέριο χώρο της για τα αμερικανικά αεροσκάφη που συμμετέχουν στη σύγκρουση με το Ιράν, όπως ανακοίνωσε η υπουργός Άμυνας, Μαργαρίτα Ρόμπλες. «Η θέση μας είναι ξεκάθαρη: δεν θα δώσουμε καμία άδεια. Όπως έχουμε πει εξ αρχής, καμία χρήση των βάσεων Μορόν και Ρότα για ενέργειες που σχετίζονται με τον πόλεμο στο Ιράν», δήλωσε η Ρόμπλες σε δημοσιογράφους στη Μαδρίτη, στις 25 Μαρτίου. «Και, φυσικά, καμία χρήση του ισπανικού εναερίου χώρου».
Πρόκειται για δύο βασικές κοινές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, οι οποίες λειτουργούν στο πλαίσιο της Διμερούς Συμφωνίας Αμυντικής Συνεργασίας και στηρίζουν επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, την Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Ο Ναύσταθμος Ρότα αποτελεί κομβικό σημείο για τον Έκτο Στόλο του αμερικανικού ναυτικού, ενώ η αεροπορική βάση Μορόν στην Ανδαλουσία διαθέτει μακρύ διάδρομο και υποδομές ανεφοδιασμού αεροσκαφών, σύμφωνα με το Ναυτικό των ΗΠΑ.
Και οι δύο εγκαταστάσεις βρίσκονται υπό πλήρη ισπανική κυριαρχία, αλλά επιτρέπουν μόνιμη αμερικανική στρατιωτική παρουσία και θεωρούνται από τα σημαντικότερα στρατηγικά σημεία των ΗΠΑ στη νότια Ευρώπη. Ο υπουργός Εξωτερικών, Χοσέ Μανουέλ Άλμπαρες, είχε δηλώσει στο Telecinco στις 2 Μαρτίου ότι οι ισπανικές βάσεις δεν θα χρησιμοποιηθούν για επιχειρήσεις που δεν συνάδουν με το Διεθνές Δίκαιο.
Η απόφαση της Μαδρίτης σημαίνει ότι απαγορεύεται όχι μόνο η χρήση των ισπανικών βάσεων από μαχητικά και αεροσκάφη ανεφοδιασμού των ΗΠΑ, αλλά και η διέλευση των αεροπλάνων από τον ισπανικό εναέριο χώρο, ακόμα και αν ξεκινούν από τρίτες χώρες. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της ήδη ειλημμένης απόφασης της ισπανικής κυβέρνησης να μην συμμετάσχει ούτε να συμβάλει σε έναν πόλεμο που θεωρεί μονομερή και αντίθετο προς το Διεθνές Δίκαιο.
Ο υπουργός Οικονομίας, Κάρλος Κουέρπο, ερωτηθείς στις 30 Μαρτίου από το ισπανικό ραδιόφωνο Cadena Ser για το αν η απόφαση αυτή μπορεί να επιδεινώσει τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, απέφυγε να κάνει προβλέψεις. Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, δήλωσε στις 25 Μαρτίου στο Κοινοβούλιο ότι η ισπανική στάση ήταν σαφής. «Κάθε βόμβα που πέφτει στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει το πορτοφόλι των ισπανικών οικογενειών», είπε στους βουλευτές, σημειώνοντας ότι οι ισπανικές επιχειρήσεις χάνουν 100 δισ. ευρώ μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα λόγω των οικονομικών επιπτώσεων.
«Αρνηθήκαμε στις Ηνωμένες Πολιτείες τη χρήση των βάσεων Ρότα και Μορόν για τον παράνομο αυτό πόλεμο. Απορρίφθηκαν όλα τα σχέδια πτήσης που σχετίζονταν με επιχειρήσεις στο Ιράν. Όλα, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων των αεροσκαφών ανεφοδιασμού», ανέφερε σε δηλώσεις του στην εφημερίδα El Pais.
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ αρνούνται να στηρίξουν επιχειρήσεις των ΗΠΑ. Παραδείγματος χάριν, η Γαλλία και η Γερμανία αντιτάχθηκαν ευθέως στον πόλεμο του Ιράκ το 2003. Η Ισπανία προχωρά ένα βήμα παραπέρα, μπλοκάροντας ενεργά τον εναέριο χώρο της εν μέσω πολέμου.
Ο Σάντσεθ είναι από τους πιο έντονους επικριτές του πολέμου στο Ιράν, αλλά όχι ο μόνος. Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, χαρακτήρισε πρόσφατα τη σύγκρουση με το Ιράν ως «οικονομική καταστροφή». Μιλώντας στην Αυστραλία στις 26 Μαρτίου, δήλωσε: «Η Γερμανία δεν θέλει να εμπλακεί περαιτέρω στη σύγκρουση. Κανείς δεν μας ρώτησε. Δεν είναι δικός μας πόλεμος και δεν θέλουμε να παρασυρθούμε, για να είμαι απόλυτα σαφής».
Στις 30 Μαρτίου, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κηρ Στάρμερ έγραψε στο Χ: «Δεν πρόκειται να εμπλακούμε στη σύγκρουση της Μέσης Ανατολής».
Αντιδρώντας στην άρνηση των Ισπανών για παραχώρηση των βάσεων στις αμερικανικές δυνάμεις, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ διέταξε τον υπουργό Οικονομικών, Σκοτ Μπέσσεντ, να διακόψει τις εμπορικές σχέσεις με την Ισπανία, ενώ ως εναλλακτική λύση η Ουάσιγκτον συμφώνησε με το Λονδίνο για τη χρήση της βάσης RAF Fairford στο Γκλόστερσαϊρ της Αγγλίας ως ευρωπαϊκού κέντρου επιχειρήσεων.
Με τη συμβολή των Emel Akan και Evgenia Filimianova
Με πληροφορίες από το Reuters
