Η Γροιλανδία, η ασφάλεια στην Αρκτική και οι εμπορικές εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης αναδείχθηκαν σε κεντρικά ζητήματα τη δεύτερη ημέρα του φετινού Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, με τον Ντόναλντ Τραμπ να δεσπόζει στις εξελίξεις.
Με σειρά πρωινών αναρτήσεων στο Truth Social πριν από την έναρξη της δεύτερης ημέρας των εργασιών στο Νταβός, ο Τραμπ δημοσίευσε εικόνες που δημιουργήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη, όπου εμφανίζεται να υψώνει την αμερικανική σημαία στη Γροιλανδία. Οι αναρτήσεις του έφεραν αιφνιδιαστικά το θέμα της γεωπολιτικής έντασης στην ατζέντα της Συνόδου, την οποία οι διοργανωτές παρουσίασαν ως τη μεγαλύτερη στην ιστορία του Φόρουμ.
Στις 17 Ιανουαρίου, ο Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμών στα εισαγόμενα ευρωπαϊκά προϊόντα που προέρχονται από τα κράτη εκείνα που αντιτίθενται στην αμερικανική πρόθεση να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας, η οποία αποτελεί αυτόνομο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας. Ο πρόεδρος αναμένεται να μιλήσει στο Φόρουμ στις 21 Ιανουαρίου.
Σε ομιλία του την Τρίτη στο Νταβός, ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϋ, δήλωσε: «Η μακρόχρονη, αμερικανοκεντρική διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες έχει τελειώσει. Η παλιά τάξη δεν πρόκειται να επιστρέψει. Δεν πρέπει να τη θρηνούμε. Η νοσταλγία δεν αποτελεί στρατηγική. Όμως μέσα από το ρήγμα, μπορούμε να χτίσουμε κάτι καλύτερο, πιο ισχυρό και πιο δίκαιο». Τόνισε δε την ανάγκη οι μεσαίες δυνάμεις να δρουν συλλογικά, λέγοντας: «Αν δεν είμαστε στο τραπέζι, είμαστε στο μενού».
Η ασφάλεια στη βόρεια Αρκτική εξελίχθηκε ταχύτατα σε μείζον θέμα συζήτησης. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην εναρκτήρια ομιλία της, επεδίωξε να εκφράσει ένα συμφιλιωτικό πνεύμα, θέτοντας όμως σαφή όρια στην επιβουλή της Ουάσιγκτον όσον αφορά την ευρωπαϊκή κυριαρχία. Επιβεβαίωσε ακόμη ότι η Φινλανδία, ένα από τα νεότερα μέλη του ΝΑΤΟ, προχωρά στην πώληση παγοθραυστικών στις Ηνωμένες Πολιτείες, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία αυτή «σύμβολο της ευρωπαϊκής ετοιμότητας για την Αρκτική».
«Η ασφάλεια στην Αρκτική μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω συλλογικής δράσης», υπογράμμισε η φον ντερ Λάιεν, καλώντας σε βαθύτερη συνεργασία μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Νορβηγία και η Ισλανδία. «Προτεινόμενοι νέοι αμερικανικοί δασμοί θα ήταν σφάλμα, ιδιαίτερα ανάμεσα σε παλιούς συμμάχους. Και στην πολιτική, όπως και στις επιχειρήσεις, μια συμφωνία είναι συμφωνία. Όταν οι φίλοι δίνουν τα χέρια, αυτό πρέπει να έχει αξία», προσέθεσε, αναφερόμενη σε διατλαντική εμπορική συμφωνία που επιτεύχθηκε τον περασμένο Ιούλιο.
Η φον ντερ Λάιεν ανήγγειλε, επίσης, σημαντική ευρωπαϊκή επενδυτική πρωτοβουλία στη Γροιλανδία, καθώς και νέο ευρωπαϊκό σχέδιο ασφάλειας που θα περιλαμβάνει ενισχυμένο άξονα για την Αρκτική. Τόνισε επίσης πως «η κυριαρχία της Γροιλανδίας εντός του Βασιλείου της Δανίας δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης».
Στις εμπορικές εντάσεις στάθηκε και ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμμανουέλ Μακρόν, ο οποίος τοποθετήθηκε από το βήμα του Νταβός, αφότου ο Τραμπ απείλησε τη Γαλλία με δασμούς στο γαλλικό κρασί και τη σαμπάνια, και δημοσιοποίησε στο Truth Social προσωπικά γραπτά μηνύματα του Μακρόν προς το πρόσωπό του: «Βρισκόμαστε σε μια πολύ ανησυχητική συγκυρία, γιατί καταστρέφουμε το πλαίσιο όπου θα μπορούσαμε να επιλύσουμε τις κοινές προκλήσεις. Χωρίς συλλογική διακυβέρνηση, η συνεργασία δίνει τη θέση της στον αδυσώπητο ανταγωνισμό», είπε μεταξύ άλλων.
Ο Μακρόν προειδοποίησε ότι ο ανταγωνισμός από τις ΗΠΑ στον τομέα του εμπορίου αποδυναμώνει τα ευρωπαϊκά εξαγωγικά συμφέροντα, απαιτώντας μέγιστες παραχωρήσεις και στοχεύοντας ανοιχτά στην υποβάθμιση και εξάρτηση της Ευρώπης, με ταυτόχρονη, αδιάκοπη επιβολή δασμών που είναι εξ ορισμού απαράδεκτοι, πολύ περισσότερο δε όταν χρησιμοποιούνται ως μοχλός πίεσης κατά της εδαφικής κυριαρχίας.
Ερωτηθείς, στο περιθώριο συζήτησης του Φόρουμ για το ενδεχόμενο παρατεταμένου εμπορικού πολέμου ΗΠΑ-Ευρώπης, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσσεντ, απάντησε: «Γιατί πηδάμε στα άκρα; Γιατί αναφέρεστε στο χειρότερο σενάριο; Χαλαρώστε λίγο. Πάρτε μια βαθιά ανάσα. Έχουν περάσει μόλις 48 ώρες. Όπως είπα, καθίστε ήσυχοι, χαλαρώστε. Είμαι βέβαιος ότι οι ηγέτες δεν θα οδηγηθούν σε κλιμάκωση και ότι θα βρεθεί μια λύση ικανοποιητική για όλους. Όπως είχα πει και στις 2 Απριλίου, το χειρότερο που μπορούν να κάνουν οι χώρες είναι να κλιμακώσουν έναντι των ΗΠΑ».
