Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βενεζουέλα ανακοίνωσαν την Παρασκευή πως διερευνούν το ενδεχόμενο αποκατάστασης των διπλωματικών τους σχέσεων, μόλις μία εβδομάδα μετά την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση που οδήγησε στη σύλληψη του πρώην ηγέτη Νικολάς Μαδούρο στο Καράκας και την έκδοσή του στη Νέα Υόρκη, όπου αντιμετωπίζει κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών.
Αμερικανική αντιπροσωπεία, στην οποία συμμετείχαν διπλωμάτες και στελέχη ασφαλείας, επισκέφθηκε τη Βενεζουέλα προκειμένου να εκτιμήσει το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας της αμερικανικής πρεσβείας στο Καράκας, σύμφωνα με ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Το υπουργείο δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό.
Η πρεσβεία των ΗΠΑ παραμένει κλειστή από το 2019, όταν οι διπλωματικές σχέσεις διεκόπησαν κατά την πρώτη θητεία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, όταν οι ΗΠΑ αναγνώρισαν τον ηγέτη της αντιπολίτευσης Χουάν Γκουαϊδό ως νόμιμο προέδρου της Βενεζουέλας αντί του Νικολάς Μαδούρο, καταγγέλλοντας εκλογική νοθεία. Έκτοτε, Αμερικανοί αξιωματούχοι κατηγορούν τον Μαδούρο και το καθεστώς του για συνεργασία με καρτέλ που διακινούν ναρκωτικά στις ΗΠΑ. Στις 5 Ιανουαρίου, Ο Μαδούρο εμφανίστηκε στο ομοσπονδιακό δικαστήριο της Νέας Υόρκης, όπου δήλωσε αθώος στις κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Η τρέχουσα, μεταβατική κυβέρνηση της Βενεζουέλας, υπό την ηγεσία της υπηρεσιακής προέδρου Ντέλσι Ροντρίγκεζ, και υπό την εποπτεία των ΗΠΑ, εξέφρασε την πρόθεσή της να αποστείλει αντιπροσωπεία στις Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο δεν προσδιόρισε το χρονοδιάγραμμα της επίσκεψης, ανακοίνωσε δε ότι προχωρά σε μια διερευνητική διπλωματική διαδικασία με την κυβέρνηση των ΗΠΑ για την αποκατάσταση διπλωματικών αποστολών σε αμφότερες τις χώρες. Μια τέτοια επίσκεψη θα απαιτούσε πιθανότατα εξαιρέσεις από τις κυρώσεις του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών που έχουν επιβληθεί σε Βενεζουελανούς αξιωματούχους.
Παράλληλα, η Ροντρίγκεζ βρίσκεται αντιμέτωπη με εσωτερικές πιέσεις, ιδιαίτερα από σκληροπυρηνικούς κύκλους του στρατού που αντιδρούν έντονα στη σύλληψη του Μαδούρο.
Κατά τη διάρκεια τηλεφωνικών συνομιλιών με τους προέδρους της Βραζιλίας, της Κολομβίας και της Ισπανίας, η Ροντρίγκεζ χαρακτήρισε την αμερικανική επιχείρηση ως μία «σοβαρή, εγκληματική, παράνομη και αντινομιμοποιημένη επιθετικότητα κατά της Βενεζουέλας». Αργότερα, στα εγκαίνια γυναικολογικής κλινικής στο Καράκας, υπογράμμισε τη σημασία της διπλωματίας, δηλώνοντας: «Θα συναντηθούμε πρόσωπο με πρόσωπο στη διπλωματία, για να υπερασπιστούμε την ειρήνη της Βενεζουέλας, τη σταθερότητα, το μέλλον, να υπερασπιστούμε την ανεξαρτησία μας και την ιερή και απαράγραπτη κυριαρχία μας», χωρίς να αναφερθεί άμεσα στη πιθανή επαναλειτουργία της πρεσβείας.
Στις 5 Ιανουαρίου, μέσω των κοινωνικών δικτύων, η Ροντρίγκεζ απηύθυνε ανοιχτή πρόσκληση για συνεργασία προς τις ΗΠΑ, σημειώνοντας: «Προσκαλούμε την αμερικανική κυβέρνηση να συνεργαστεί μαζί μας σε μια κοινή ατζέντα δημιουργικής ανάπτυξης εντός του πλαισίου του Διεθνούς Δικαίου, με στόχο την ενίσχυση της διαρκούς κοινωνικής συμβίωσης». Τόνισε δε την ανάγκη για «ισορροπημένες και με σεβασμό διεθνείς σχέσεις».
Ο Αμερικανός πρόεδρος κάλεσε τη Ροντρίγκεζ και άλλα στελέχη του πρώην καθεστώτος να ευθυγραμμιστούν με τις αμερικανικές προτεραιότητες, ιδίως σε ό,τι αφορά τον περιορισμό της διακίνησης ναρκωτικών και τον έλεγχο των τεράστιων κοιτασμάτων πετρελαίου της χώρας, τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα στον κόσμο. Λόγω κακοδιαχείρισης και εγκατάλειψης, η παραγωγή έχει συρρικνωθεί δραματικά: από πλέον των 3 εκατ. βαρελιών την ημέρα στις αρχές του 2000, πλέον δεν ξεπερνά το 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με την Αμερικανική Υπηρεσία Ενεργειακής Πληροφόρησης.
Στις 10 Ιανουαρίου, ο Τραμπ προσκάλεσε τα υψηλόβαθμα στελέχη των μεγαλύτερων αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών στον Λευκό Οίκο για να εξετάσουν επενδυτικές ευκαιρίες με στόχο την αποκατάσταση της ενεργειακής υποδομής της Βενεζουέλας μετά την ανατροπή Μαδούρο. Όπως είπε, οι αμερικανικές εταιρείες θα επενδύσουν τουλάχιστον 100 δισ. δολάρια στη Βενεζουέλα για την ενίσχυση της παραγωγής πετρελαίου: «Θα συζητήσουμε πώς αυτές οι μεγάλες αμερικανικές εταιρείες μπορούν να συνδράμουν στην ταχεία ανασυγκρότηση της κατεστραμμένης βιομηχανίας πετρελαίου της Βενεζουέλας και να φέρουν εκατομμύρια βαρέλια που θα ωφελήσουν τις ΗΠΑ, τον λαό της Βενεζουέλας και ολόκληρο τον κόσμο».
Επίσης, ανακοίνωσε, στις 6 Ιανουαρίου, ότι η Βενεζουέλα θα αποστείλει 30 εκατ. βαρέλια πετρελαίου, αξίας περίπου 4 δισ. δολαρίων, στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι αμερικανικές επισκέψεις στο Καράκας είναι σπάνιες μετά το κλείσιμο της πρεσβείας, με την πιο πρόσφατη τον Φεβρουάριο του 2025, όταν ο ειδικός απεσταλμένος Ρίτσαρντ Γκρενέλ επισκέφθηκε την πρωτεύουσα και εξασφάλισε την απελευθέρωση έξι Αμερικανών κρατουμένων μετά από συνάντηση με τον Μαδούρο.
Της Kimberly Hayek
Με τη συμβολή των Evgenia Filimianova και Emel Akan, και πληροφορίες από τα Associated Press και Reuters
