Οι προεδρικές εκλογές στην Κολομβία, στις 31 Μαΐου, δεν ανέδειξαν ξεκάθαρο νικητή και οδηγούνται πλέον σε δεύτερο γύρο στις 21 Ιουνίου. Κανένας υποψήφιος δεν εξασφάλισε ποσοστό άνω του 50% στον πρώτο γύρο, με αποτέλεσμα οι δύο επικρατέστεροι να αναμετρηθούν εκ νέου, ενώ ο απερχόμενος αριστερός πρόεδρος Γκουστάβο Πέτρο αμφισβητεί τα αποτελέσματα.
Τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου έδειξαν ότι ο δεξιός πολιτικός και δικηγόρος Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια, που εμφανίζεται ως εναλλακτική απέναντι στο παραδοσιακό πολιτικό σύστημα, προηγείται με περίπου 43,7%, ή 10,36 εκατομμύρια ψήφους, με καταμετρημένο το 99,9% των ψηφοδελτίων, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία που ανακοίνωσε το εθνικό ληξιαρχείο το βράδυ των εκλογών.
Στη δεύτερη θέση βρέθηκε ο σύμμαχος της Αριστεράς και του Πέτρο, γερουσιαστής Ιβάν Σεπέδα, με περίπου 40,9%, ή 9,69 εκατομμύρια ψήφους.
Η γερουσιαστής του Δημοκρατικού Κέντρου Παλόμα Βαλένσια αποκλείστηκε από την κούρσα, συγκεντρώνοντας 6,9%, ή 1.639.683 ψήφους. Στην τέταρτη θέση ακολούθησε ο Σέρχιο Φαχάρδο Βαλδεράμα, του κεντρώου κόμματος Αξιοπρέπεια και Δέσμευση, με 4,2%, ή 1.009.069 ψήφους.
Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα θα περάσουν πλέον από διαδικασία ελέγχου από εκλογικές επιτροπές και δικαστές, ενώ τα επίσημα αποτελέσματα συνήθως ανακοινώνονται μέσα σε λίγες ημέρες. Στοιχεία του εθνικού ληξιαρχείου έδειξαν χαμηλή συμμετοχή, καθώς ψήφισε λίγο περισσότερο από το ήμισυ των 41 εκατομμυρίων εγγεγραμμένων ψηφοφόρων.
Σε μήνυμά του στην πλατφόρμα X, ο Πέτρο υποστήριξε ότι ενδέχεται να έχει σημειωθεί νοθεία και δήλωσε ότι θα αποδεχθεί μόνο αποτελέσματα που θα προκύψουν από διαδικασία ελέγχου υπό την εποπτεία δικαστών. Ανέφερε ότι η λεγόμενη προκαταρκτική καταμέτρηση δεν έχει δεσμευτική ισχύ και ότι δεν θα αποδεχθεί την καταμέτρηση της βραδιάς των εκλογών, η οποία πραγματοποιήθηκε από ιδιωτική εταιρεία. Παράλληλα, κατηγόρησε την εταιρεία ότι προσέθεσε «800.000 ψηφοδέλτια για άτομα που δεν περιλαμβάνονται στην επίσημη απογραφή που παρουσιάστηκε». Ισχυρίστηκε επίσης ότι τα στοιχεία της εταιρείας δεν αποτελούν δημόσια διαθέσιμα στοιχεία.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Σεπέδα θα βρεθεί σε μειονεκτική θέση στον δεύτερο γύρο, καθώς οι δεξιοί και κεντρώοι ψηφοφόροι δεν θα έχουν πλέον άλλες επιλογές και είναι πιθανότερο να στηρίξουν τον Ντε λα Εσπριέγια.
Η πολιτική κληρονομιά του Πέτρο
Οι προεδρικές εκλογές του 2026 θεωρούνται ευρέως δημοψήφισμα για την πολιτική κληρονομιά του Πέτρο, με τους ψηφοφόρους να καλούνται να αποφασίσουν αν θα συνεχιστεί η αριστερή πολιτική ατζέντα ή αν η χώρα θα στραφεί εκ νέου προς τα δεξιά.
Ο 63χρονος Σεπέδα, ο οποίος προηγούνταν στις δημοσκοπήσεις, είναι ο υποψήφιος του κύριου αριστερού κόμματος της Κολομβίας, του προοδευτικού και δημοκρατικού σοσιαλιστικού Pacto Historico, και γιος δολοφονημένου κομμουνιστή ηγέτη. Υπηρετεί στο Κογκρέσο εδώ και δεκαέξι χρόνια. Εξελέγη για πρώτη φορά το 2010 στη Βουλή των Αντιπροσώπων, όπου υπηρέτησε μία θητεία, πριν εκλεγεί στη Γερουσία για τρεις συνεχόμενες θητείες.
Έχει δεσμευθεί να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις του Πέτρο για ειρηνευτικές συμφωνίες με παράνομες ένοπλες οργανώσεις, μια προσέγγιση που μέχρι στιγμής έχει αποφέρει περιορισμένα αποτελέσματα. Σχεδιάζει επίσης να προωθήσει περαιτέρω μεταρρυθμίσεις με στόχο τη μείωση των ανισοτήτων και της φτώχειας, μεταξύ άλλων μέσω αύξησης της φορολογίας στα υψηλά εισοδήματα, παραχώρησης ενός εκατομμυρίου εκταρίων γης (10.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα) στα θύματα της εξηκονταετούς εσωτερικής σύγκρουσης της χώρας και επέκτασης της υγειονομικής κάλυψης.
Ο 47χρονος ντε λα Εσπριέγια κατήλθε στις εκλογές με πλατφόρμα υπό τον τίτλο «Υπερασπιστές της Πατρίδας», προωθώντας πολιτικές περισσότερο προσανατολισμένες στην αγορά και αυστηρότερη πολιτική ασφαλείας. Υποστήριξε ότι η μείωση της φτώχειας πρέπει να επιτευχθεί μέσω μακροπρόθεσμων παρεμβάσεων, όπως η βελτίωση της εκπαίδευσης, της υγειονομικής περίθαλψης και της στέγασης για τους φτωχότερους πολίτες. Προειδοποίησε ότι η συνέχιση των οικονομικών πολιτικών του Πέτρο υπό μια ενδεχόμενη προεδρία Σεπέδα, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης νέων έργων εξόρυξης πετρελαίου, θα αποθαρρύνει τις επενδύσεις που έχει ανάγκη η χώρα.
Ο ντε λα Εσπριέγια είναι γνωστός και για τη σκληρή στάση του απέναντι στο έγκλημα. Έχει δεσμευτεί να προχωρήσει στην κατασκευή δέκα μεγάλων φυλακών στην Κολομβία, αντίστοιχων με εκείνες του Ελ Σαλβαδόρ, καθώς και να δώσει ευρύτερες εξουσίες στον στρατό προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα καρτέλ και οι παράνομες ένοπλες ομάδες στις προβληματικές αγροτικές περιοχές της χώρας.
Ο ντε λα Εσπριέγια παρουσίασε τον εαυτό του ως ανεξάρτητο υποψήφιο, απαλλαγμένο από τα βάρη του πολιτικού κατεστημένου, και εξέφρασε τον θαυμασμό του για προσωπικότητες όπως ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο πρόεδρος του Ελ Σαλβαδόρ Ναΐμπ Μπουκέλε.
Το Σύνταγμα της Κολομβίας περιορίζει σήμερα τους προέδρους σε μία και μόνο τετραετή θητεία, χωρίς δυνατότητα επανεκλογής.
Της Melanie Sun
Με πληροφορίες από το Reuters
