Ο διεθνής πετρελαϊκός συνασπισμός OPEC+ συμφώνησε στις 5 Απριλίου να αυξήσει τα όρια παραγωγής πετρελαίου για τον Μάιο κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως, καθώς βασικά μέλη αδυνατούν να αυξήσουν την παραγωγή όσο ο πόλεμος Ηνωμένων Πολιτειών-Ισραήλ με το Ιράν συνεχίζεται.
Το Ιράν έκλεισε ουσιαστικά τα Στενά του Ορμούζ μετά τις συντονισμένες επιθέσεις που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου.
Η Τεχεράνη αντέδρασε επίσης εκτοξεύοντας σειρά επιθέσεων με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά κρίσιμων πετρελαϊκών και άλλων υποδομών στον Περσικό Κόλπο.
Η συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδος αποτελεί τη σημαντικότερη οδό μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως και, από την έναρξη του πολέμου, τα μέλη του OPEC+, συμπεριλαμβανομένων της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ιράκ, έχουν αναγκαστεί να περιορίσουν τις εξαγωγές τους, καθώς η Τεχεράνη περιορίζει τη διέλευση. Τα ίδια αυτά κράτη ήταν τα μόνα μέλη του OPEC+ που μπορούσαν να αυξήσουν την παραγωγή πριν από την έναρξη του πολέμου.
Οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν την περασμένη εβδομάδα. Το αμερικανικό West Texas Intermediate αυξήθηκε κατά 9,2% και διαμορφώθηκε στα 109,35 δολάρια ανά βαρέλι στις 2 Απριλίου, μία ημέρα αφότου ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ υπέδειξε κλιμάκωση του πολέμου Ηνωμένων Πολιτειών-Ισραήλ με το Ιράν, σε ομιλία που μεταδόθηκε τηλεοπτικά σε εθνικό επίπεδο.
Το αργό West Texas Intermediate αυξήθηκε εκ νέου στις 5 Απριλίου, φθάνοντας τα 111,54 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ ορισμένοι διεθνείς δείκτες, όπως το Indian Basket, ξεπέρασαν τα 120 δολάρια ανά βαρέλι.
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου έχει αυξήσει το κόστος των καυσίμων μεταφορών, επηρεάζοντας τις εφοδιαστικές αλυσίδες καθώς και τα ταξίδια καταναλωτών και επιχειρήσεων.
Η αύξηση κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 2% της προσφοράς πετρελαίου που επηρεάστηκε από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν.
Τα μέλη του OPEC+ —Σαουδική Αραβία, Ρωσία, Ιράκ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ, Καζακστάν, Αλγερία και Ομάν— συμφώνησαν στην αύξηση των ποσοστώσεων κατά τη διάρκεια διαδικτυακής συνεδρίασης στις 5 Απριλίου, σύμφωνα με ανακοίνωση.
Στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι οι χώρες θα συνεχίσουν να παρακολουθούν στενά και να αξιολογούν τις συνθήκες της αγοράς και, στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων προσπαθειών τους για τη στήριξη της σταθερότητας της αγοράς, επαναβεβαίωσαν τη σημασία της υιοθέτησης προσεκτικής προσέγγισης και της διατήρησης πλήρους ευελιξίας ώστε να μπορούν να αυξήσουν, να παγώσουν ή να αναστρέψουν τη σταδιακή κατάργηση των εθελοντικών προσαρμογών παραγωγής, συμπεριλαμβανομένης της αναστροφής των προηγουμένως εφαρμοσμένων εθελοντικών προσαρμογών ύψους 2,2 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως που είχαν ανακοινωθεί τον Νοέμβριο του 2023.
Τα κράτη του Κόλπου δεν είναι τα μόνα μέλη του OPEC+ που αδυνατούν σήμερα να αυξήσουν την παραγωγή πετρελαίου. Η Ρωσία επίσης δεν έχει τη δυνατότητα να αυξήσει την παραγωγή, εν μέσω δυτικών κυρώσεων και μετά τις ζημιές σε υποδομές που υπέστη κατά τη διάρκεια του πολέμου της με την Ουκρανία.
Τα κράτη του Κόλπου έχουν πληγεί σοβαρά από τις επιθέσεις του Ιράν με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, οι οποίες έχουν καταστρέψει κρίσιμες υποδομές. Αξιωματούχοι της περιοχής επισημαίνουν ότι μπορεί να χρειαστούν μήνες για την αποκατάσταση της κανονικής λειτουργίας και την επίτευξη των στόχων παραγωγής, ακόμη και αν ο πόλεμος τερματιστεί και το Ιράν επανανοίξει άμεσα τα Στενά του Ορμούζ.
Μια άλλη επιτροπή του OPEC+, η Κοινή Υπουργική Επιτροπή Παρακολούθησης, συνεδρίασε επίσης στις 5 Απριλίου και εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με τις ιρανικές επιθέσεις σε βασικά ενεργειακά περιουσιακά στοιχεία. Η επιτροπή επισήμανε ότι οι υποδομές αυτές είναι δαπανηρές και ότι οι επισκευές απαιτούν χρόνο, γεγονός που επηρεάζει την προσφορά πετρελαίου.
Στην ανακοίνωση σημειώνεται ότι η επιτροπή τόνισε πως κάθε ενέργεια που υπονομεύει την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, είτε μέσω επιθέσεων σε υποδομές είτε μέσω διατάραξης διεθνών θαλάσσιων οδών, αυξάνει τη μεταβλητότητα της αγοράς και αποδυναμώνει τις συλλογικές προσπάθειες στο πλαίσιο της Διακήρυξης Συνεργασίας για τη στήριξη της σταθερότητας της αγοράς προς όφελος των παραγωγών, των καταναλωτών και της παγκόσμιας οικονομίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι οκτώ χώρες επαίνεσαν τα κράτη που συμμετέχουν στη Διακήρυξη Συνεργασίας και ανέλαβαν πρωτοβουλίες για τη διασφάλιση της συνέχισης της διαθεσιμότητας των προμηθειών, ιδίως μέσω της χρήσης εναλλακτικών οδών εξαγωγής, οι οποίες συνέβαλαν στη μείωση της μεταβλητότητας της αγοράς.
Η Διακήρυξη Συνεργασίας του OPEC αποτελεί συμφωνία του 2016 μεταξύ κρατών-μελών και παραγωγών εκτός OPEC, με στόχο τη συνεργασία για τη σταθεροποίηση της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου.
Με τη συμβολή του Tom Ozimek και πληροφορίες από το Reuters
