Για ερωτήματα περί κοινωνικής δυσφορίας και ενσωμάτωσης των μεταναστών δεύτερης γενιάς έκανε λόγο ο υπουργός Εσωτερικών της Ιταλίας, Ματέο Πιαντεντόζι στις 18 Μαΐου, με αφορμή το περιστατικό της 16ης στη βόρεια πόλη της Μόντενα, κατά το οποίο οδηγός έριξε το αυτοκίνητό του πάνω στο πλήθος. Ο Σαλίμ Ελ Κουντρί, Ιταλός πολίτης μαροκινής καταγωγής, 31 ετών, έπεσε με το όχημά του πάνω σε πεζούς, πριν προσκρούσει σε βιτρίνα καταστήματος. Οκτώ άνθρωποι τραυματίστηκαν, οι τέσσερις σοβαρά. Σύμφωνα με τον υπουργό, παρά την υφιστάμενη διάγνωση για τον Ελ Κουντρί, η ενέργειά του δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή απλώς «ως πράξη ενός μεμονωμένου παρανοϊκού».
Οι ιταλικές αρχές ανέφεραν ότι ο Ελ Κουντρί στην προσπάθειά του να διαφύγει τραυμάτισε ελαφρά με μαχαίρι ένα άτομο, προτού ακινητοποιηθεί από παρευρισκόμενους και στη συνέχεια συλληφθεί από την αστυνομία. Ένα από τα θύματα, γυναίκα της οποίας το όνομα δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα, εξακολουθεί να νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση.
Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Il Giornale, ο Πιαντεντόζι δήλωσε ότι το περιστατικό δεν ανταποκρίνεται στο προφίλ «τρομοκράτη που σχεδιάζει βίαιες ενέργειες» και ότι ο δράστης αντιμετώπιζε προβλήματα ψυχικής υγείας. Ο Ελ Κουντρί είχε διαγνωστεί με σχιζοειδή διαταραχή προσωπικότητας.
Ο υπουργός ανέφερε ότι ενδέχεται να είχε κινηθεί από μίσος που συνδεόταν με την πεποίθηση ότι είχε υποστεί διακρίσεις. Όπως παρατήρησε, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα δεδομένα, δεν είχαν διαπιστωθεί ενδείξεις οργανωμένης ισλαμιστικής ριζοσπαστικοποίησης ούτε προκύπτει σύνδεση με δίκτυα φονταμενταλιστικής προπαγάνδας. Από τις έρευνες και την ανάλυση των κινητών τηλεφώνων δεν φαίνεται προς το παρόν να προκύπτουν στοιχεία που να παραπέμπουν στο κλασικό προφίλ τρομοκράτη που σχεδιάζει βίαιες ενέργειες.
Προσέθεσε, ωστόσο, ότι η ακριβής αξιολόγηση της υπόθεσης θα γίνει όταν οι ερευνητές ολοκληρώσουν το έργο τους και ότι, σε κάθε περίπτωση, η επίθεση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως πράξη ενός μεμονωμένου παρανοϊκού. Πρόκειται για εσκεμμένη επίθεση εναντίον ανυπεράσπιστων πολιτών, εξαιρετικής σοβαρότητας, η οποία εγείρει βαθιά ερωτήματα σχετικά με την κοινωνική δυσφορία, την ενσωμάτωση και την ταυτότητα ορισμένων ατόμων δεύτερης γενιάς.
Το περιστατικό αναζωπύρωσε τη μακροχρόνια συζήτηση στην Ιταλία για τη μετανάστευση και την κοινωνική συνοχή, ζήτημα που συνέβαλε στην άνοδο της πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι στην εξουσία το 2022. Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X, στις 16 Μαΐου, η Μελόνι ευχαρίστησε «τους πολίτες που παρενέβησαν με θάρρος για να σταματήσουν τον υπεύθυνο».
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός ανέφερε ότι είχε μιλήσει με τον δήμαρχο και παρέμενε σε διαρκή επικοινωνία με τις αρχές για να παρακολουθεί τις εξελίξεις της υπόθεσης. Παράλληλα, εξέφρασε την πεποίθηση ότι ο δράστης θα λογοδοτήσει πλήρως για τις πράξεις του.
Ο Πιαντεντόζι δήλωσε ακόμη ότι ο Ελ Κουντρί είχε κάποια στιγμή στείλει ηλεκτρονικό μήνυμα στο πανεπιστήμιό του, το οποίο περιείχε ύβρεις κατά Χριστιανών και άλλες βλάσφημες εκφράσεις, αν και αργότερα είχε ζητήσει συγγνώμη.
Οι εισαγγελείς τον συνέλαβαν με κατηγορίες που περιλαμβάνουν μαζική επίθεση και πρόκληση βαριών σωματικών βλαβών. Η δικαστική ακρόαση για την επικύρωση της κράτησής του αναβλήθηκε για τις 19 Μαΐου.
Ο υπουργός ανέφερε ότι ο Ελ Κουντρί ήταν γιος Μαροκινών μεταναστών, γεννημένος στο Μπέργκαμο της βόρειας Ιταλίας, περίπου 40 χιλιόμετρα από το Μιλάνο, και ότι είχε αποφοιτήσει από πανεπιστήμιο. Σε αντίθεση με ό,τι ισχύει στις Ηνωμένες Πολιτείες, η γέννηση στην Ιταλία δεν συνεπάγεται αυτόματα απόδοση ιταλικής υπηκοότητας και τα παιδιά μεταναστών που γεννιούνται στη χώρα πρέπει αργότερα να υποβάλουν αίτηση για να την αποκτήσουν.
Ο δήμαρχος υπερασπίζεται τους μετανάστες
Ο δήμαρχος της Μόντενα, Μάσσιμο Μετσέττι, χαρακτήρισε ανοησία τις γενικεύσεις για τους μετανάστες, επισημαίνοντας ότι μεταξύ εκείνων που αντιμετώπισαν και ακινητοποίησαν τον δράστη ήταν και δύο Αιγύπτιοι.
Χιλιάδες κάτοικοι συγκεντρώθηκαν στις 17 Μαΐου στην κεντρική πλατεία της Μόντενα για να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους προς τα θύματα.
Σύμφωνα με τη Eurostat, τη στατιστική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την 1η Ιανουαρίου 2025 στην Ιταλία ζούσαν 6,9 εκατομμύρια άνθρωποι που είχαν γεννηθεί στο εξωτερικό, σε συνολικό πληθυσμό 58,9 εκατομμυρίων κατοίκων.
Ο Πιαντεντόζι δήλωσε ότι όσοι γίνονται δεκτοί στην Ιταλία πρέπει να σέβονται τους νόμους και τις αξίες της χώρας. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι πρέπει επίσης να καταρριφθεί ο μύθος πως η κατοχή άδειας παραμονής ή ακόμη και υπηκοότητας αρκεί για να θεωρηθεί επιτυχημένη η ενσωμάτωση.
Όπως ανέφερε, η ενσωμάτωση είναι μια πολύ βαθύτερη και πιο σύνθετη διαδικασία, που περιλαμβάνει την εκπαίδευση, τη νομιμότητα, την εργασία, την αποδοχή των δημοκρατικών αξιών και πραγματικές κοινωνικές συνθήκες. Συμπλήρωσε ότι, ορισμένες φορές, ιδιαίτερα μεταξύ ατόμων δεύτερης γενιάς που μεγαλώνουν υπό αντίξοες συνθήκες ή στο περιθώριο, αυτή η πορεία μπορεί να αποτύχει.
Έκθεση που δημοσιεύθηκε το 2024 από το πρόγραμμα Measuring Irregular Migration για την καταγραφή της παράνομης μετανάστευσης του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης εκτιμά ότι στην Ιταλία ζουν περίπου 458.000 παράνομοι μετανάστες.
Του Chris Summers
Με πληροφορίες από το Associated Press
