Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε στις 22 Ιανουαρίου ότι οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται συμφωνία για την εξασφάλιση πλήρους πρόσβασης στη Γροιλανδία, χωρίς καταβολή ανταλλάγματος και χωρίς χρονικούς περιορισμούς. Ο Τραμπ υπογράμμισε τη σημασία του ελέγχου της αρκτικής νήσου τόσο για την εθνική όσο και για τη διεθνή ασφάλεια των ΗΠΑ.
Σε συνέντευξή του στη Μαρία Μπαρτιρόμο του Fox News, ο Τραμπ ανέφερε: «Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας οριστικοποιούνται ακόμη, αλλά επί της ουσίας, πρόκειται για πλήρη πρόσβαση των Ηνωμένων Πολιτειών στη Γροιλανδία, χωρίς να απαιτείται καμία πληρωμή ή να τίθεται ζήτημα χρονικής διάρκειας. Δεν υπάρχει λήξη, δεν υπάρχει χρονικό όριο. Δεν κάνουμε συμφωνία για 99 χρόνια ή για 10 ή για οτιδήποτε άλλο».
Ο ίδιος τόνισε πως ο στόχος της συμφωνίας είναι η ευρεία στρατιωτική πρόσβαση των ΗΠΑ στη Γροιλανδία, ενώ επανέλαβε τα σχέδιά του για κατασκευή της αντιπυραυλικής ασπίδας «Golden Dome», η οποία θα κατασκευαστεί στις ΗΠΑ. Η ανακοίνωση αυτή ακολούθησε τη συνάντησή του με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούττε, στις 21 Ιανουαρίου, όπου συζητήθηκε η ασφάλεια στην Αρκτική και η ανάγκη αποτροπής ρωσικής και κινεζικής παρουσίας στη Γροιλανδία.
Εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ δήλωσε: «Βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις μεταξύ των συμμάχων για την ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική, με πρωτοβουλία των επτά αρκτικών χωρών-μελών του ΝΑΤΟ». Η εκπρόσωπος Άλισον Χαρτ ανέφερε ότι πραγματοποιήθηκε μία εποικοδομητική συνάντηση με αντικείμενο τη στρατηγική σημασία της αρκτικής περιοχής για την ασφάλεια.
Συμπλήρωσε: «Οι λεπτομέρειες του σχεδίου παραμένουν ασαφείς και συνεχίζουν να διαπραγματεύονται. Οι συζητήσεις μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ για το πλαίσιο που αναφέρθηκε ο πρόεδρος εστιάζουν στην ασφάλεια της Αρκτικής μέσω συλλογικής προσπάθειας, ιδιαίτερα των επτά αρκτικών κρατών-μελών».
Ο Ρούττε στήριξε την εστίαση Τραμπ στη ρωσική και κινέζικη δραστηριότητα στην Αρκτική και δήλωσε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός στις 21 Ιανουαρίου: «Όσον αφορά την Αρκτική, θεωρώ ότι ο πρόεδρος Τραμπ έχει δίκιο. Και οι άλλοι ηγέτες του ΝΑΤΟ έχουν δίκιο. Οφείλουμε να υπερασπιστούμε την Αρκτική», εκφράζοντας παράλληλα ανησυχία για τα νέα ναυτιλιακά περάσματα που δημιουργεί η κλιματική αλλαγή.
Αργότερα, ο Τραμπ ανακοίνωσε μέσω του Truth Social μια επερχόμενη συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την επωφελή τόσο για τις ΗΠΑ όσο και για τη συμμαχία του ΝΑΤΟ. «Αν αυτή η λύση ολοκληρωθεί, θα είναι εξαιρετική για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και όλα τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ», έγραψε.
Ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο ειδικός απεσταλμένος Στηβ Γουίτκοφ έχουν αναλάβει να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις τις προσεχείς εβδομάδες.
Αποσύρεται η απειλής των δασμών μετά την πρόοδο στη Γροιλανδία
Με αφορμή την πρόοδο στις διαπραγματεύσεις για τη Γροιλανδία, ο Τραμπ απέσυρε την προηγούμενη απειλή του για επιβολή νέων δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες που αντιτάχθηκαν στον αμερικανικό έλεγχο του νησιού. Δήλωσε χαρακτηριστικά: «Με βάση αυτήν τη συμφωνία, δεν θα επιβάλλω τους δασμούς που είχαν προγραμματιστεί να τεθούν σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου».
Στο παρελθόν, ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει με επιβολή δασμού 10% σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες — Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Κάτω Χώρες και Φινλανδία — που θα αυξανόταν σε 25% τον Ιούνιο αν δεν συμμορφώνονταν με τις απαιτήσεις του. Μέσα σε αυτό το κλίμα έντασης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανακοίνωσε το «πάγωμα» των διαπραγματεύσεων για εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ, επικαλούμενο απειλή κυριαρχίας.
Ο Μπερντ Λάνγκε, πρόεδρος της επιτροπής διεθνούς εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ανέδειξε το ζήτημα, δηλώνοντας: «Με το να απειλούν την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία κράτους-μέλους της ΕΕ και να χρησιμοποιούν δασμούς ως μέσο εξαναγκασμού, οι ΗΠΑ υπονομεύουν τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα των εμπορικών σχέσεων ΕΕ-ΗΠΑ».
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ πρέπει να αγοράσουν ή να αποκτήσουν τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας, έχοντας αναφέρει ακόμη και τη χρήση στρατιωτικής βίας, κάτι που διέψευσε όμως στις 21 Ιανουαρίου στο Νταβός: «Θα ήμασταν, ειλικρινά, ασταμάτητοι. Αλλά δεν θα το κάνω αυτό. Δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσω βία. Δεν θέλω να χρησιμοποιήσω βία. Δεν θα χρησιμοποιήσω βία».
Η Γροιλανδία, αυτόνομη περιοχή εντός του Βασιλείου της Δανίας, διαθέτει στρατηγική θέση σε κομβικές θαλάσσιες οδούς και πλούσια κοιτάσματα κρίσιμων ορυκτών. Ο Τραμπ διαβεβαίωσε ότι ο αμερικανικός έλεγχος «θα ενίσχυε σημαντικά» την ασφάλεια του ΝΑΤΟ.
Σύνδεσε τη στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας με το σχέδιό του για το αντιπυραυλικό σύστημα «Golden Dome», το οποίο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία έως το 2029. «Αν υπάρξει πολεμική σύρραξη, μεγάλο μέρος θα εκτυλιχθεί σε αυτό το κομμάτι πάγου. Σκεφτείτε το, εκεί θα περνούν οι πύραυλοι, ακριβώς από το κέντρο», σημείωσε.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν σημαντική βάση στην Πιτούφικ της Γροιλανδίας, από όπου ελέγχουν μέσω ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης τυχόν εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων.
