Ο κόσμος είναι πλέον πιο επικίνδυνος και οι απειλές που αντιμετωπίζει ο Οργανισμός Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ) είναι μεγάλες, γεγονός που απαιτεί από τα κράτη-μέλη να ενισχύσουν τις αμυντικές τους δυνατότητες ώστε να διασφαλιστεί η συλλογική ασφάλεια, δήλωσε στις 22 Απριλίου ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούττε.
Ο Ρούττε προέβη στις δηλώσεις αυτές κατά τη διάρκεια ομιλίας του προς νεαρούς μηχανικούς στη Βάση Τεχνολογίας Aselsan στην Τουρκία, τονίζοντας την ανάγκη ανάπτυξης ισχυρών αμυντικών συστημάτων με τις καλύτερες δυνατότητες, που να ενσωματώνουν τις πλέον σύγχρονες τεχνολογίες.
Όπως είπε, οι κίνδυνοι εκτείνονται από την Αρκτική έως τη Μεσόγειο, από το διάστημα έως τον βυθό της θάλασσας, και από πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη έως εξελιγμένες κυβερνοεπιθέσεις. Ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας συνεχίζεται, ενώ παράλληλα προχωρά ο εκσυγχρονισμός των ενόπλων δυνάμεων της Κίνας και η επέκταση του πυρηνικού της οπλοστασίου, και το Ιράν εξακολουθεί να διασπείρει τρομοκρατία και χάος, εξέλιξη που γίνεται ιδιαίτερα αισθητή στην Τουρκία.
Τον Ιούνιο του 2025, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ συμφώνησαν να αυξήσουν τους στόχους των αμυντικών δαπανών από το 2% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) στο 5% έως το 2035. Από αυτό το ποσοστό, το 3,5% θα αφορά τον βασικό τομέα άμυνας και το 1,5% άλλους συναφείς τομείς, όπως η ασφάλεια και οι υποδομές.
Ο Ρούττε δήλωσε ότι, αν και οι πολιτικοί ηγέτες έχουν δεσμευτεί να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες, τα χρήματα από μόνα τους δεν εγγυώνται ασφάλεια, αλλά υπάρχει και ανάγκη για επενδύσεις στον τομέα ανάπτυξης αμυντικών συστημάτων. Τα συστήματα αεράμυνας, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα πυρομαχικά, τα ραντάρ, οι διαστημικές δυνατότητες κ.ά. είναι απαραίτητα για την οικοδόμηση ασφάλειας.
Σύμφωνα με το ΝΑΤΟ, η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στη συμμαχία και δαπανά πάνω από το 2% του ΑΕΠ της στην άμυνα. Το καλοκαίρι, θα φιλοξενήσει την επόμενη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, με τον εξοπλισμό ως κεντρικό θέμα, ανέφερε αργότερα ο γενικός γραμματέας, με ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.
Στην ίδια ανάρτηση σημείωσε ότι η επιτάχυνση της αμυντικής παραγωγής και της καινοτομίας αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για το ΝΑΤΟ και ότι θα είναι ένα από τα βασικά θέματα της συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον Ιούλιο. Τόνισε επίσης ότι σήμερα απαιτούνται πιο ισχυρές αμυντικές δυνατότητες.
Η σχέση ΗΠΑ–ΝΑΤΟ
Οι δηλώσεις του Ρούττε, που υπογραμμίζουν την ανάγκη να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στον εξοπλισμό, ακολουθούν το σχόλιο του Ντόναλντ Τραμπ για πιθανή αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμμαχία, η οποία ιδρύθηκε το 1949, στα πρώτα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου.
Σε συνέντευξή του στη βρετανική εφημερίδα The Telegraph, η οποία δημοσιεύθηκε την 1η Απριλίου, ο Τραμπ δήλωσε ότι το αίτημά του για βοήθεια στο Στενό του Ορμούζ ήταν μια δοκιμή την οποία οι σύμμαχοι δεν πέρασαν. Περιέγραψε τη συμμαχία ως «χάρτινη τίγρη» και δήλωσε ότι η αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκεται πλέον πέρα από επανεξέταση.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε ότι δεν είχε ποτέ πειστεί από το ΝΑΤΟ και ότι γνώριζε εξαρχής πως πρόκειται για μία «χάρτινη τίγρη», προσθέτοντας ότι και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν το γνωρίζει. Οι δηλώσεις του Τραμπ βασίστηκαν σε τοποθέτηση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος επεσήμανε στις 30 Μαρτίου ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να επανεξετάσουν τη σχέση τους με το ΝΑΤΟ, καθώς τα μέλη δεν παρείχαν βοήθεια στη σύγκρουση με το Ιράν.
Όπως εξήγησε ο Ρούμπιο, ένα από τα οφέλη της συμμετοχής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ είναι ότι παρέχει στην Ουάσιγκτον πρόσβαση για την ανάπτυξη στρατευμάτων, αεροσκαφών και οπλικών συστημάτων σε άλλα μέρη του κόσμου, συμπεριλαμβανομένου μεγάλου μέρους της Ευρώπης. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της επιχείρησης «Epic Fury», υπήρξαν χώρες όπως η Ισπανία — μέλος του ΝΑΤΟ που οι ΗΠΑ έχουν δεσμευτεί να υπερασπίζονται — οι οποίες αρνήθηκαν τη χρήση του εναέριου χώρου τους και των νατοϊκών βάσεων που φιλοξενούνται στο έδαφός τους και μάλιστα καυχήθηκαν γι’ αυτό. Καθώς και άλλες ευρωπαϊκές χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ ενήργησαν με παρόμοιο τρόπο, ο Ρούμπιο έθεσε το ερώτημα ποιο είναι το όφελος για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παρότι υποστηρίζει το ΝΑΤΟ, η στήριξή του βασίζεται στην προϋπόθεση ότι υπάρχουν αμοιβαίες ρυθμίσεις, υπογράμμισε. Αν το ΝΑΤΟ αφορά μόνο την υπεράσπιση της Ευρώπης σε περίπτωση επίθεσης, αλλά οι ευρωπαϊκές χώρες-μέλη αρνούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες τη χρήση των βάσεων σε ώρα ανάγκης, τότε αυτό δεν συνιστά μια ιδιαίτερα καλή συμφωνία.
