Η κατασκευή σπιτιών από μελόψωμο είναι η αγαπημένη μου χριστουγεννιάτικη παράδοση.
Μου το δίδαξε η μητέρα μου, που τα έφτιαχνε πολύ πριν γεννηθώ εγώ. Στην οικογένειά μας, αφού είχαμε ετοιμάσει το δικό μας σπιτάκι, φτιάχναμε ένα ακόμη για έναν φίλο, γείτονα ή δάσκαλο, διαφορετικό κάθε χρονιά.
Η συνταγή που ακολουθά μπορεί να γίνει σταδιακά: μπορείτε να φτιάξετε τη ζύμη έως και μια εβδομάδα νωρίτερα, να την ψήσετε και να κόψετε τα κομμάτια επίσης νωρίτερα, και να αφήσετε τη διακόσμηση (το πιο διασκεδαστικό μέρος) για το τέλος, να το κάνετε παρέα με τα παιδιά.
Για το σπιτικό μελόψωμο χρησιμοποιούμε μελάσα, ζάχαρη, αυγά, βανίλια, αλεύρι και μπαχαρικά. Χρειάζεται μόνο 5΄ χτύπημα στο μίξερ και ύστερα μπορείτε να το αποθηκεύσετε σε μία πλαστική σακούλα για τρόφιμα, για μία εβδομάδα.
Για το ψήσιμο, χωρίστε τη ζύμη σε τέσσερα κομμάτια και στη συνέχεια ανοίξτε το καθένα σε ένα ορθογώνιο 12×12 εκ. Ψήστε σε ένα ταψί στρωμένο με λαδόκολλα.
Μόλις βγάλετε το μελόψωμο από τον φούρνο, τοποθετήστε τα κομμάτια από το πατρόν που θα σας δώσω, σχεδιάστε το σχήμα τους και κόψτε. Αφήστε τα κομμάτια να κρυώσουν εντελώς (για αρκετές ώρες ή όλη τη νύχτα), πριν τα συναρμολογήσετε. Δεν κόβουμε τα κομμάτια μελόψωμου πριν βάλουμε τη ζύμη στο φούρνο, επειδή οι άκρες των κομματιών θα στρογγυλέψουν λίγο κατά το ψήσιμο, δυσχεραίνοντας αργότερα τη συναρμολόγηση.
Συνιστώ να διακοσμήσετε τις πλευρές του σπιτιού σας ΠΡΙΝ το συναρμολογήσετε! Φροντίστε να έχετε ήδη έτοιμο ένα λευκό γλάσο, σε ένα μπολ σκεπασμένο με μια υγρή πετσέτα, ώστε να μην στεγνώσει την ώρα που κάνετε τη διακόσμηση.
Χρησιμοποιήστε το μικρό ακροφύσιο του κορνέ για τα παράθυρα και τις μικρότερες λεπτομέρειες και το ακροφύσιο σε σχήμα αστεριού για να προσθέσετε «χιόνι» στο κάτω μέρος των παραθύρων και για να διακοσμήσετε το στεφάνι.
Αν κάνετε κάποιο λάθος στο σχέδιο, μην ανησυχείτε! Απλά σκουπίστε απαλά το γλάσο από το σπιτάκι σας με ένα υγρό πανί.
Όταν είστε έτοιμοι για τη συναρμολόγηση, ετοιμάστε ένα στρογγυλό χαρτόνι για κέικ και τοποθετήστε το σε ένα ζεστό μέρος. Λιώστε 2 φλιτζάνια κρυσταλλική ζάχαρη σε ένα μεγάλο τηγάνι, σε μέτρια φωτιά, ανακατεύοντας μέχρι να γίνει χρυσή και να λιώσει (5-10 λεπτά). Προσέξτε να μην καείτε κατά τη συναρμολόγηση! Ξεκινήστε με το πίσω μέρος του σπιτιού και βουτήξτε προσεκτικά και γρήγορα το κάτω μέρος κάθε πλευράς του σπιτιού στη ζάχαρη και στη συνέχεια τοποθετήστε το προς το πίσω μέρος της σανίδας σας. Κρατήστε το στη θέση του για λίγα δευτερόλεπτα· θα εκπλαγείτε με το πόσο γρήγορα στεγνώνει. Αφού τοποθετήσετε το πίσω μέρος, βουτήξτε το κάτω μέρος και την πίσω άκρη κάθε πλευράς του σπιτιού πριν το συνδέσετε με το πίσω μέρος. Συμπληρώστε το πλαίσιο με το μπροστινό μέρος του σπιτιού, βουτώντας το κάτω άκρο και τις δύο πλευρές. Πριν προσθέσετε τη στέγη, γείρετε προσεκτικά το σπίτι από μελόψωμο προς κάθε γωνία, ρίχνοντας λίγη λιωμένη ζάχαρη στις εσωτερικές γωνίες του σπιτιού — για αυτό το βήμα καλό είναι να ζητήσετε βοήθεια.
Ρίξτε προσεκτικά λίγη ζάχαρη στο πίσω μέρος της στέγης, στο σημείο που συνδέεται με το σπίτι, και τοποθετήστε την πάνω στους τοίχους, κρατώντας τη στη θέση της μέχρι να στεγνώσει. Τέλος, βουτήξτε προσεκτικά το κάτω άκρο και τις πλευρές της καμινάδας και τοποθετήστε την πάνω στο σπίτι σας, ολοκληρώνοντας το ‘χτίσιμο’.
Τώρα που οι πλευρές του σπιτιού είναι στη θέση τους κι ήδη στολισμένες, είναι ώρα να φροντίσετε τη στέγη και να προσθέσετε τις καραμέλες! Μου αρέσει να χρησιμοποιώ καραμέλες Necco για κεραμίδια, αλλά υπάρχουν πολλές άλλες λύσεις, όπως μίνι πρέτσελ, τετράγωνα δημητριακά σιταριού ή ακόμα και απλή διακόσμηση με λευκό γλάσο.
Μην ξεχάσετε να διακοσμήσετε τον στρογγυλό σας ‘κήπο’ από χαρτόνι. Βάλτε όποια καραμέλα θέλετε, αλλά αν σκοπεύετε να αποθηκεύσετε το σπιτάκι, αποφύγετε τη σοκολάτα.
Καραμέλες που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε
Χριστουγεννιάτικες σκληρές καραμέλες
Καραμέλες
Σκληρές καραμέλες μέντας
Καραμέλες με μπαχαρικά
Marshmallows (για χιονάνθρωπους στην αυλή)
Πατρόν για το σπίτι από μελόψωμο
Εκτυπώσετε το πατρόν και κόψτε κάθε κομμάτι (pdf).
Σπιτάκι από μελόψωμο
Για ένα σπιτάκι
Υλικά
Για το σπιτάκι
- 1 φλιτζάνι μελάσα
- 1 φλιτζάνι φυτικό λίπος
- 2 κ.γλ. μαγειρική σόδα
- 1/2 φλιτζάνι νερό
- 1 φλιτζάνι κρυσταλλική ζάχαρη
- 2 αυγά
- 1 κ.γλ. εκχύλισμα βανίλιας
- 7 φλιτζάνια αλεύρι
- 1/2 κ.γλ. τριμμένο γαρίφαλο
- 1 κ.γλ. τριμμένη κανέλα
- 1 κ.γλ. αλάτι
- 1 κ.γλ. τριμμένο τζίντζερ
Για το γλάσο
- 4 ασπράδια μεγάλων αυγών
- 4 1/2 φλιτζάνια ζάχαρη άχνη
- 2 κ.γλ. κρέμα τρυγικού οξέος (κρεμόριο)
Για τη συναρμολόγηση
- 2 φλιτζάνια κρυσταλλική ζάχαρη
Παρασκευή
Ετοιμάστε το μελόψωμο
Σε ένα μικρό μπολ, ανακατέψτε τη σόδα με το νερό μέχρι να διαλυθεί, και αφήστε το στην άκρη.
Σε μια μεγάλη κατσαρόλα ανακατέψτε τη μελάσα και το βούτυρο. Φέρτε τη μελάσα και το βούτυρο σε βρασμό, ανακατεύοντας συχνά. Μόλις βράσει, βγάλτε από τη φωτιά, ρίξτε το μείγμα σόδας/νερού και ανακατέψτε καλά.
Σε ένα μεγάλο μπολ, ανακατέψετε τη ζάχαρη, τα αυγά και τη βανίλια με μίξερ. Προσθέστε το μείγμα μελάσας στο μείγμα ζάχαρης/αυγών και ανακατέψτε καλά. Προσθέστε το αλεύρι, το αλάτι και τα μπαχαρικά και ανακατέψτε.
Τοποθετήστε τη ζύμη σε μια μεγάλη σακούλα με φερμουάρ και πιέστε για να σχηματίσετε έναν επίπεδο δίσκο. Αφήστε τη για αρκετές ώρες στο ψυγείο.
Προθερμάνετε τον φούρνο στους 190° C. Βγάλτε τη ζύμη μελόψωμου από το ψυγείο και αφήστε τη σε θερμοκρασία δωματίου για 15 λεπτά.
Ανοίξτε τη ζύμη σε τέσσερα ίσα κομμάτια. Τοποθετήστε ένα κομμάτι λαδόκολλα πάνω στον πάγκο της κουζίνας. Πασπαλίστε με αλεύρι και χρησιμοποιήστε έναν πλάστη για να ανοίξετε κάθε κομμάτι ζύμης σε ένα μεγάλο ορθογώνιο (30 x 30 εκ.), μέχρι 0,6 εκ. παχύ.
Πριν ψήσετε τη ζύμη, βεβαιωθείτε ότι τα κομμάτια του σχεδίου που θα κόψετε ταιριάζουν στα κομμάτια που έχετε ανοίξει. Προσέξτε ιδιαίτερα τις γωνίες. Τοποθετήστε τα κομμάτια της ζύμης (ακόμα πάνω στη λαδόκολλα) σε ένα μεγάλο ταψί ή σε ένα ταψί για ρολό και ψήστε στους 190 °C για 11-12 λεπτά. Αφαιρέστε από το φούρνο.
Εφαρμόστε τα κομμάτια του πατρόν και κόψτε το μελόψωμο ενώ είναι ακόμα ζεστό από το φούρνο. Καθώς κάθε παρτίδα βγαίνει από το φούρνο, τοποθετήστε τα πατρόν επάνω και κόψτε με ένα κοφτερό οδοντωτό μαχαίρι, απομακρύνοντας ό,τι περισσεύει. Αφήστε το μελόψωμο να κρυώσει εντελώς πριν το αφαιρέσετε από το λαδόκολλα. Εάν είναι δυνατόν, αφήστε τα κομμάτια να στεγνώσουν ακάλυπτα σε μια σχάρα ψύξης όλη τη νύχτα ή τουλάχιστον για μερικές ώρες.
Ετοιμάστε το λευκό γλάσο
Τοποθετήστε τα ασπράδια των αυγών σε ένα μεταλλικό μπολ και χτυπήστε τα για ένα λεπτό. Προσθέστε ζάχαρη άχνη και κρέμα γάλακτος και χτυπήστε μέχρι το μείγμα να γίνει ομοιογενές και να σχηματιστούν κορυφές (περίπου 4-6 λεπτά). Έχετε το μπολ καλυμμένο με ένα υγρό πανί όσο χρησιμοποιείτε το γλάσο, για να μην σας στεγνώσει.
Τοποθετήστε τους ‘τοίχους’ του σπιτιού σε ένα ταψί. Χρησιμοποιήστε το μικρό ακροφύσιο του κορνέ για να σχεδιάσετε τα παράθυρα, τις λεπτομέρειες και το στεφάνι. Η διαδικασία είναι πολύ εύκολη αν την κάνετε πριν τη συναρμολόγηση.
Συναρμολογήστε το σπιτάκι
Τοποθετήστε ένα στρογγυλό χαρτόνι για κέικ (ή ό,τι σκοπεύετε να χρησιμοποιήσετε ως βάση για το σπιτάκι σας) κοντά σε ένα ζεστό μέρος. Ρίξτε 2 φλιτζάνια κρυσταλλική ζάχαρη σε ένα μεγάλο τηγάνι σε μέτρια φωτιά. Όταν η ζάχαρη αρχίσει να μαλακώνει, ανακατέψτε για να μην καεί. Συνεχίστε να ανακατεύετε μέχρι να λιώσει η ζάχαρη (5-10 λεπτά).
Καλό είναι να είστε δύο για τη συναρμολόγηση, όπου ο ένας βουτάει τα κομμάτια του μελόψωμου στη λιωμένη ζάχαρη και τα τοποθετεί στη βάση, ενώ ο άλλος τα κρατά μέχρι να στεγνώνει η ζάχαρη, που λειτουργεί σαν κόλλα, και να τα σταθεροποιήσει.
Ξεκινήστε με το ΠΙΣΩ ΚΟΜΜΑΤΙ του σπιτιού. Βουτήξτε το κάτω μέρος και μία από τις πλευρές στη λιωμένη ζάχαρη. Τοποθετήστε το στη βάση, κοντά στην περιφέρεια του κύκλου.
Ύστερα, πάρτε ένα ΠΛΑΪΝΟ ΚΟΜΜΑΤΙ, βουτήξτε το κάτω μέρος και τη μία πλευρά στη ζάχαρη, και κολλήστε το στο πίσω κομμάτι του σπιτιού. Επαναλάβετε με το δεύτερο ΠΛΑΪΝΟ ΚΟΜΜΑΤΙ.
Τώρα, βουτήξτε τις πλευρές και το κάτω μέρος του ΜΠΡΟΣΤΙΝΟΥ ΚΟΜΜΑΤΙΟΥ και τοποθετήστε το στη θέση του. Κρατήστε ένα από τα ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΤΕΓΗΣ πάνω από τη λιωμένη ζάχαρη, με την εσωτερική άκρη προς τα πάνω. Προσεκτικά ρίξτε τη ζάχαρη στο κομμάτι σε σχήμα ευρέος «U»: θέλετε η ζάχαρη να πάει στα σημεία που θα ακουμπούν στα κομμάτια του σπιτιού. Επαναλάβετε με το άλλο κομμάτι της στέγης.
Ολοκληρώστε τη διακόσμηση
Το σπίτι σας είναι σχεδόν έτοιμο και είναι ώρα για το καλύτερο μέρος! Καλύψτε κάθε ακμή του σπιτιού με γλάσο. Αυτό περιλαμβάνει τα πάνω και κάτω μέρη των πλευρών, το κάτω μέρος, κάτω από τη στέγη, γύρω από τις άκρες της καμινάδας, γύρω από την μπροστινή πόρτα κλπ· ενώ βάζετε το γλάσο, προσθέστε μικρές, φωτεινές καραμέλες διαφόρων σχημάτων και υφών. Μην χρησιμοποιήσετε σοκολάτα, αν σκοπεύετε να αποθηκεύσετε το σπιτάκι.
Ετοιμάστε τη στέγη είτε απλώνοντας σκέτο λευκό γλάσο είτε συνδυάζοντάς το με καραμέλες, μπισκότα ή οτιδήποτε άλλο ώστε να θυμίζει κεραμίδια ή πλάκες.
Μην παραλείψετε τη διακόσμηση της «αυλής», όπου μπορείτε να φτιάξετε ένα χιονισμένο τοπίο, μονοπάτι, χιονάνθρωπος, θάμνους κοκ.
Αν λυπάστε να φάτε το σπιτάκι σας και προτιμάτε να το φυλάξετε, καλύψτε το προσεκτικά με μια καθαρή σακούλα και φυλάξτε το σε ένα ασφαλές μέρος. Μπορεί πλέον να αποτελέσει και αυτό μέρος της χριστουγεννιάτικης διακόσμησης του σπιτιού σας.
Της Lauren Allen
