Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στις 24 Ιουλίου ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα να εξαπολύσουν ευρύτερη επίθεση κατά του Ιράν, διευκρινίζοντας, ωστόσο, ότι δεν έχει λάβει ακόμη οριστική απόφαση και δεν βιάζεται να το πράξει.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε συνομιλίες με την Τεχεράνη και εκτίμησε ότι η ιρανική πλευρά αντιμετωπίζει τις διαπραγματεύσεις με ολοένα μεγαλύτερη σοβαρότητα, πιθανώς λόγω της στρατιωτικής πίεσης που δέχεται. Πρόσθεσε ότι, εφόσον καταστεί αναγκαίο, οι αμερικανικές δυνάμεις μπορούν να κλιμακώσουν σε πολύ υψηλότερο επίπεδο τα πρόσφατα πλήγματά τους κατά του ιρανικού καθεστώτος, καθώς είναι πλήρως προετοιμασμένες να αναλάβουν δράση.
Μία ημέρα νωρίτερα, ο Τραμπ είχε δηλώσει στο Axios ότι εξέταζε το ενδεχόμενο μαζικής επίθεσης κατά του Ιράν, μεγαλύτερης από κάθε προηγούμενη, και ότι βρισκόταν κοντά στη λήψη σχετικής απόφασης. Στις 24 Ιουλίου επανέλαβε ότι η Τεχεράνη αντιμετωπίζει σοβαρά τις συνομιλίες και ανέφερε ότι σε αυτές συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τους όρους μιας ενδεχόμενης συμφωνίας απλούς: το Ιράν δεν μπορεί να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Προειδοποίησε ότι, εάν η Τεχεράνη εξετάσει έστω και ως ενδεχόμενο την απόκτησή του, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν τις επιχειρήσεις σε πολύ υψηλότερα επίπεδα. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι δεν βιάζεται να δώσει εντολή για την κλιμάκωση των πληγμάτων, καθώς προτεραιότητά του είναι, ανεξάρτητα από όσα λέγονται για τις εκλογές, να ενεργήσει σωστά η χώρα.
Την Παρασκευή, το Ιράν ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Μπαχρέιν, στην Ιορδανία και στο Κουβέιτ. Οι επιθέσεις σημειώθηκαν αφού οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έπληξαν το Ιράν για 13η συνεχόμενη νύχτα.
Οι δύο χώρες ανταλλάσσουν στρατιωτικά πλήγματα μετά την κατάρρευση, στις αρχές Ιουλίου, ενός μνημονίου συνεννόησης, η οποία ακολούθησε τις ιρανικές επιθέσεις κατά της εμπορικής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Η προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία είχε οδηγήσει σε παύση της σύγκρουσης, που άρχισε όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν την επιχείρηση «Epic Fury» στα τέλη Φεβρουαρίου.
Στις 14 Ιουλίου, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις επανέφεραν τον αποκλεισμό των πλοίων που κατευθύνονται προς ή αναχωρούν από ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές. Ο Τραμπ χαρακτήρισε τον αποκλεισμό «σιδηρούν τείχος», υποστηρίζοντας ότι τίποτε δεν έχει καταφέρει να τον διαπεράσει.
Το Ιράν έχει απαντήσει στα πρόσφατα αμερικανικά πλήγματα με επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον αμερικανικών βάσεων στη Μέση Ανατολή. Τέσσερις Αμερικανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν το προηγούμενο Σαββατοκύριακο και, στις 22 Ιουλίου, ο Τραμπ παρέστη στην επίσημη τελετή υποδοχής των σορών τους στην αεροπορική βάση Ντόβερ, στο Ντέλαγουερ, αποτίοντας φόρο τιμής στους πεσόντες.
Οι δεσμεύσεις Ρωσίας και Κίνας
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης στις 24 Ιουλίου ότι ούτε η Κίνα ούτε η Ρωσία συμμετέχουν στον πόλεμο με το Ιράν και ότι καμία από τις δύο χώρες δεν πρόκειται να προμηθεύσει όπλα στην Τεχεράνη. Οι δηλώσεις του ακολούθησαν τις ερωτήσεις που δέχθηκε στις 21 Ιουλίου το αμερικανικό υπουργείο Πολέμου σχετικά με το ενδεχόμενο παροχής υποστήριξης προς το Ιράν από τη Μόσχα και το Πεκίνο.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social την Παρασκευή, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι ο ηγέτης του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, τον είχε διαβεβαιώσει κατά τη συνάντησή τους τον Μάιο ότι σε καμία περίπτωση δεν θα έδινε ούτε θα πωλούσε όπλα στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Πρόσθεσε ότι η δέσμευση καλύπτει και τις κινεζικές εταιρείες και ότι, λαμβάνοντας υπόψη τη μεταξύ τους σχέση, εμπιστεύεται τη διαβεβαίωση του Σι, στον οποίο κάνει και ο ίδιος πολύ μεγάλες χάρες.
Ανάλογη διαβεβαίωση υποστήριξε ότι έλαβε και από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Σύμφωνα με τον Τραμπ, ο Πούτιν δεσμεύθηκε να μην πωλήσει όπλα στο Ιράν και κατανοεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πουλήσει όπλα σε χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ και όχι απευθείας στην Ουκρανία. Οι χώρες αυτές, πρόσθεσε, καταβάλλουν ολόκληρο το αντίτιμο, ενώ ο ίδιος δεν γνωρίζει πώς διανέμονται στη συνέχεια τα όπλα.
Σύμφωνα με τον Τραμπ, η συμφωνία της Κίνας και της Ρωσίας να μην πωλήσουν ή προμηθεύσουν όπλα στο Ιράν, ενόσω βρίσκεται σε εξέλιξη η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση κατά του καθεστώτος, αποδεικνύει ότι οι δύο χώρες δεν εμπλέκονται στη σύγκρουση. Εκτίμησε, μάλιστα, ότι ενδεχόμενη συμμετοχή τους θα είχε πολύ αρνητικές συνέπειες για τις ίδιες και δεν θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντά τους.
Ερωτήματα για τη στήριξη προς την Τεχεράνη
Οι διαβεβαιώσεις του Τραμπ έρχονται σε αντίθεση με τις επιφυλάξεις που διατυπώθηκαν δύο ημέρες νωρίτερα ενώπιον της Επιτροπής Πιστώσεων της Γερουσίας. Κατά την κατάθεσή του στις 21 Ιουλίου, ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ ρωτήθηκε εάν η Ρωσία και η Κίνα βοηθούν το Ιράν και απάντησε ότι έχουν καταγραφεί απόπειρες συντονισμού μεταξύ δυνάμεων που αντιτίθενται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι οι πληροφορίες για το βάθος και την έκταση αυτής της συνεργασίας πρέπει να παραμείνουν απόρρητες, προσθέτοντας ότι και οι δύο χώρες, σε διαφορετικό βαθμό, διευκολύνουν ορισμένες ενέργειες του Ιράν.
Κατά την ίδια ακρόαση, ο αρχηγός του Μεικτού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Νταν Κέιν, απέφυγε να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες, καθώς κάτι τέτοιο θα αποκάλυπτε όσα γνωρίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως εξήγησε, δεν θέλει ο αντίπαλος να γνωρίζει ποιες πληροφορίες διαθέτει η αμερικανική πλευρά.
Ο Κέιν είχε αφήσει και στο παρελθόν να εννοηθεί ότι η ρωσική κυβέρνηση παρείχε βοήθεια στο ιρανικό καθεστώς. Κατά τη διάρκεια ακρόασης της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας τον Απρίλιο, ο πρόεδρος της επιτροπής, γερουσιαστής Ρότζερ Γουίκερ (R-Miss.), τον είχε ρωτήσει εάν υπήρχε οποιαδήποτε αμφιβολία ότι η Ρωσία αναλάμβανε ουσιαστική δράση για να υπονομεύσει τις αμερικανικές επιχειρήσεις στο Ιράν. Ο Κέιν επιβεβαίωσε ότι είχαν καταγραφεί σχετικές ενέργειες, αλλά, λόγω του απόρρητου χαρακτήρα των πληροφοριών, δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβάλει στο παρελθόν κυρώσεις σε εταιρείες και φυσικά πρόσωπα τόσο στην Κίνα όσο και στη Ρωσία, επειδή βοήθησαν το Ιράν να αγοράσει όπλα. Τον Ιούνιο, η Υπηρεσία Ελέγχου Αλλοδαπών Περιουσιακών Στοιχείων του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών ανακοίνωσε κυρώσεις σε βάρος πολλών οντοτήτων, μεταξύ των οποίων κινεζικές εταιρείες που είχαν συνδράμει το Ιράν στην απόκτηση οπλισμού.
Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσσεντ δήλωσε ότι, μέσω της επιχείρησης «Economic Fury», το υπουργείο αποδιοργανώνει τα δίκτυα προμηθειών από το εξωτερικό τα οποία στηρίζουν τις προσπάθειες του ιρανικού στρατού να αποκτήσει όπλα.
Του Timothy Frudd
Με πληροφορίες από Reuters
