Κατά την περιοδεία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στην Ασία, στα τέλη Οκτωβρίου, η είσοδος δημοσιογράφου της εφημερίδας The Epoch Times, που ταξίδευε με τον Λευκό Οίκο, σε βασικές εκδηλώσεις για τον Τύπο παρεμποδίστηκε επανειλημμένα. Το γεγονός εντάσσεται σε ένα μοτίβο συστηματικών παρεμβάσεων του κομμουνιστικού καθεστώς του Πεκίνου.
Όπως και το αδελφό της μέσο, το NTD, η Epoch Times αποκλείστηκε από δύο σημαντικές συνόδους κορυφής, όπου συγκεντρώθηκαν οι ηγέτες του κόσμου στα τέλη Οκτωβρίου: την Ένωση Εθνών της Νοτιοανατολικής Ασίας (Association of Southeast Asian Nations – ASEAN) και τη Σύνοδο Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (Asia-Pacific Economic Cooperation – APEC).
Και οι δύο σύνοδοι ανέδειξαν την περιφερειακή ισχύ του Πεκίνου, το οποίο υπέγραψε εμπορικές συμφωνίες και άσκησε πίεση για την ενίσχυση των εμπορικών δεσμών με χώρες που είναι ήδη στενά συνδεδεμένες με την κινεζική οικονομία.
Πριν αφιχθούν στην Ασία, οι δημοσιογράφοι της Epoch Times είχαν λάβει προέγκριση για τα διαπιστευτήριά τους, όπως και τα υπόλοιπα μέσα ενημέρωσης. Ωστόσο, ήταν το μοναδικό προεγκεκριμένο μέσο ενημέρωσης που τελικά αποκλείστηκε από τη σύνοδο της ASEAN, ύστερα από μια σειρά αλλεπάλληλων «παρεξηγήσεων», τεχνικών δυσλειτουργιών, ανεκπλήρωτων υποσχέσεων, αιφνίδιων ανατροπών και μετακύλισης ευθυνών.
Τα περιστατικά αυτά αντικατοπτρίζουν παρόμοιες περιπτώσεις άρνησης πρόσβασης σε μέσα ενημέρωσης, αρκετές από τις οποίες έχουν αποδειχθεί ότι σχετίζονταν με πιέσεις από το Πεκίνο.
Ο αρχισυντάκτης της Epoch Times, Τζάσπερ Φάκκερτ, δήλωσε ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ) αποτελεί «εχθρό της ελευθερίας του Τύπου» και εξέφρασε βαθιά ανησυχία για το γεγονός ότι το καθεστώς φαίνεται να ασκεί επιρροή σε διεθνείς οργανισμούς όπως τα Ηνωμένα Έθνη και η ASEAN, αφού στοχεύει και αποκλείει την τέταρτη μεγαλύτερη εφημερίδα της Αμερικής.
Μακροχρόνια εκστρατεία εκφοβισμού
Με έδρα τη Νέα Υόρκη και πάνω από ένα εκατομμύριο συνδρομητές, το ΚΚ Κίνας έχει στοχοποιήσει την Epoch Times ήδη από την ίδρυσή της το 2000, διεξάγοντας εκστρατεία συστηματικής παρενόχλησης και δολιοφθοράς εναντίον της. Οι μέθοδοι που επιστρατεύει περιλαμβάνουν απειλές, φυσική παρεμπόδιση δημοσιογράφων, πίεση σε τοπικές αρχές, παρασκηνιακή επιρροή κατά της εφημερίδας κ.ά.
Το 2000, το καθεστώς συνέλαβε τους πρώτους δημοσιογράφους και συνεργάτες της Epoch Times στην Κίνα, καταδικάζοντας αρκετούς σε δεκαετή φυλάκιση. Τα πρώτα χρόνια, Κινέζοι αξιωματούχοι απειλούσαν διαφημιστές της Epoch Times, ενώ διπλωμάτες επιχειρούσαν να παρεμποδίσουν τη συλλογή ειδήσεων. Στελέχη των Ηνωμένων Εθνών, που πρόσφατα απέκλεισαν ξανά το μέσο τον Σεπτέμβριο, είχαν παραδεχθεί ήδη το 2003 και το 2004 ότι δέχονταν πιέσεις από το Πεκίνο για να αντιστρατευθούν και να περιορίσουν την Epoch Times.
Η εκστρατεία εκφοβισμού συνεχίζεται αδιάλειπτα όλα αυτά τα χρόνια. Κατά καιρούς, κυβερνοεισβολείς καθεστώς έχουν επιτεθεί, υπό την καθοδήγηση του καθεστώτος, στον ιστότοπο της εφημερίδας και σε λογαριασμούς ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στελεχών της.
Πρόσφατα, οι επιθέσεις φαίνεται να έχουν ενταθεί: Κινέζοι κυβερνοεγκληματίες υποδύθηκαν υπαλλήλους της Epoch Times για να απειλήσουν ομοσπονδιακούς και πολιτικούς οργανισμούς των ΗΠΑ· στην επέτειο της ίδρυσής της, η εφημερίδα δέχθηκε ηλεκτρονικό μήνυμα για απειλή βόμβας· στις αρχές Οκτωβρίου έλαβε φάκελο με κινεζικές ταχυδρομικές σφραγίδες, που περιείχε σακουλάκι με λευκή σκόνη και ένα αντίτυπο της εφημερίδας.
Η Αλεξάντρα Μπιελακόφσκα (Aleksandra Bielakowska), υπεύθυνη συνηγορίας στους Δημοσιογράφους Χωρίς Σύνορα για την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, είχε δηλώσει τότε ότι η οργάνωση ανησυχεί βαθύτατα για το κύμα παρενόχλησης που στοχεύει ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης και το προσωπικό τους. Είχε επισημάνει ότι οι μέθοδοι αυτές φέρουν καθαρά τα χαρακτηριστικά της κινεζικής κυβερνητικής τακτικής, η οποία έχει εντείνει τις πιέσεις και τον εκφοβισμό κατά μέσων που παρεκκλίνουν από την επίσημη γραμμή. Είχε επίσης τονίσει ότι κανένας δημοσιογράφος δεν θα έπρεπε να αντιμετωπίζει τέτοιες απειλές και πως οι κινεζικές αρχές πρέπει να λογοδοτήσουν για την παγκόσμια εκστρατεία τους κατά της ελευθερίας του Τύπου.
Οικονομική επιρροή και παρασκηνιακές πιέσεις
Η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο στις οικονομίες της APEC και, επί 16 συναπτά έτη, τον κύριο εμπορικό συνεργάτη της ένωσης των έντεκα χωρών της ASEAN.
Η Μαλαισία και η Νότια Κορέα – όπου οι δημοσιογράφοι της Epoch Times αντιμετώπισαν προβλήματα πρόσβασης – έχουν δεχθεί συστηματική πίεση από το Πεκίνο να ευθυγραμμίζονται με τη γραμμή του κόμματος. Πριν από την επίσκεψη του ηγέτη του ΚΚΚ, Σι Τζινπίνγκ, στην Κουάλα Λουμπούρ τον Απρίλιο, οι αρχές της χώρας είχαν προχωρήσει σε συλλήψεις προσφύγων που είχαν διαφύγει από διώξεις στην Κίνα, απελευθερώνοντάς τους μόνο μετά την αποχώρηση του Σι.
Στη Νότια Κορέα, το NTD είχε αποσπάσει σπάνια ομολογία από την κινεζική πρεσβεία ότι είχε ζητήσει ευθέως από τις κορεατικές αρχές να μπλοκάρουν παραστάσεις αμερικανικού καλλιτεχνικού συγκροτήματος που προβάλλει τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα.
Φαίνεται πως παρόμοιες πιέσεις ασκήθηκαν και στους τοπικούς διοργανωτές των συνόδων κατά την περιοδεία του Τραμπ στην Ασία.
Ο ανταποκριτής του Λευκού Οίκου για την Epoch Times, Τράβις Γκίλμορ [Travis Gillmore], έφθασε στην πρωτεύουσα της Μαλαισίας δύο ημέρες πριν από την άφιξη του Τραμπ για τη σύνοδο της ASEAN. Παρότι διέθετε εγκεκριμένα διαπιστευτήρια, οι αξιωματούχοι ενημέρωσαν το αμερικανικό προσωπικό ότι το προφίλ του χρειαζόταν «ενημέρωση». Δεν του εξηγήθηκε ποτέ τι έλειπε, ενώ ο προσωρινός του κωδικός QR εξαφανίστηκε μυστηριωδώς. Παρά τις πολύωρες διαπραγματεύσεις, δεν υπήρξε αποτέλεσμα.
Ο δημοσιογράφος ανέφερε ότι επανειλημμένα τού ζητούσαν να επιστρέψει αργότερα για να παραλάβει την άδεια, ωστόσο κάθε φορά πήγαινε ματαίως. Ένα περίεργο περιστατικό σημειώθηκε στις 25 Οκτωβρίου, όταν έλαβε μήνυμα μέσω WhatsApp από άτομο που υπέγραφε ως AD, το οποίο του έλεγε να προσέλθει την επόμενη μέρα για παραλαβή. Το μήνυμα διεγράφη την ίδια νύχτα και, όταν εμφανίστηκε το επόμενο πρωί, το προσωπικό της ASEAN του είπε πως επρόκειτο για «παρεξήγηση». Μία υπάλληλος, η οποία συστήθηκε ως Φατίκα, του ανέφερε ότι είδε το όνομα «Τράβις» και νόμιζε πως ήταν αυτός.
Όταν πιέστηκε να εξηγήσει την ασυνέπεια, η ίδια αναγνώρισε ότι η κατάσταση ήταν «πρωτοφανής». Ο Γκίλμορ ρώτησε αν υπήρξε κινεζική επιρροή πίσω από τις αποφάσεις και εκείνη απάντησε πως θα έπρεπε να «ασκήσει πίεση από ψηλά» για να επιλυθεί το ζήτημα.
Παρόμοιες ασάφειες σημειώθηκαν και τις επόμενες ημέρες: αν και ενημερώθηκε δύο φορές ότι τα διαπιστευτήριά του εγκρίθηκαν και «τυπώνονταν», αυτά δεν παραδόθηκαν ποτέ, ενώ οι διοργανωτές σταμάτησαν να απαντούν σε τηλεφωνήματα και ηλεκτρονικά μηνύματα.
Στη Νότια Κορέα, η δημοσιογράφος του NTD Μαρί Ότσου (Mari Otsu) και ο εικονολήπτης Τσεν Λέι (Chen Lei) βρέθηκαν αντιμέτωποι με ανάλογο πρόβλημα. Παρότι στο ξενοδοχείο τους υπήρχε τραπέζι με το λογότυπο του NTD στο κέντρο Τύπου, οι υπεύθυνοι της APEC τούς αρνήθηκαν την πρόσβαση, επικαλούμενοι «παρεξήγηση». Λίγο αργότερα, ενημερώθηκαν ότι βρέθηκε η δημοσιογραφική τους άδεια, αλλά μετά από λίγα μόλις λεπτά αυτό αναφέρθηκε ως «λάθος αποστολή».
Ούτε η APEC ούτε η ASEAN απάντησαν στα αιτήματα της Epoch Times για σχόλιο σχετικά με τα περιστατικά.
