Ο πρωθυπουργός του Κοσόβου, Άλμπιν Κούρτι, δήλωσε ότι θα σχηματίσει γρήγορα νέα κυβέρνηση, αφού το κόμμα του κέρδισε περίπου τις μισές ψήφους στις εκλογές της Κυριακής, σηματοδοτώντας πιθανό τέλος στο πολιτικό αδιέξοδο ενός έτους που έχει παραλύσει το Κοινοβούλιο και έχει καθυστερήσει κρίσιμη διεθνή χρηματοδότηση.
Η ψηφοφορία ήταν η δεύτερη φέτος στο Κόσοβο, αφού το κόμμα του Κούρτι, η Vetevendosje (Αυτοδιάθεση), δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την πλειοψηφία τον Φεβρουάριο. Μήνες αποτυχημένων διαπραγματεύσεων για σχηματισμό συνασπισμού οδήγησαν την πρόεδρο Βιόσα Οσμάνι να διαλύσει το Κοινοβούλιο τον Νοέμβριο και να προκηρύξει πρόωρες εκλογές.
Το κόμμα του Κούρτι προηγούνταν με 49,3% της ψήφου της Κυριακής, με καταμετρημένο το 99% των ψήφων μετά το κλείσιμο της κάλπης στις 19:00, τοπική ώρα. Ο Κούρτι δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στα κεντρικά γραφεία του κόμματός του ότι μόλις επικυρωθούν τα αποτελέσματα, θα πρέπει να συγκροτηθεί γρήγορα το κοινοβούλιο και στη συνέχεια να σχηματιστεί αμέσως νέα κυβέρνηση, τονίζοντας ότι δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο και ότι όλοι πρέπει να προχωρήσουν μαζί όσο πιο γρήγορα μπορούν. Κάλεσε τα μέλη της αντιπολίτευσης να τον στηρίξουν στην ψήφιση διεθνών δανειακών συμφωνιών, οι οποίες απαιτούν πλειοψηφία δύο τρίτων για να εγκριθούν.
Αναλυτές αναφέρουν ότι είναι δύσκολο να προβλεφθεί αν ο Κούρτι θα μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση μόνος του, χωρίς συνασπισμό, ώστε να εξασφαλίσει τις 61 από τις συνολικά 120 έδρες της Βουλής. Οι ψήφοι υπό προϋποθέσεις και οι ψήφοι της διασποράς του Κοσόβου στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης δεν έχουν ακόμη καταμετρηθεί.
Ο Ισμέτ Κριεζίου της δεξαμενής σκέψης Kosovo Democratic Institute δήλωσε ότι τα αποτελέσματα δεν είναι τελικά και ότι δεν βλέπει πώς ο Κούρτι θα σχηματίσει κυβέρνηση μόνος του, παρατήρησε ωστόσο ότι θα του είναι πολύ εύκολο να κυβερνήσει με έναν μικρό συνασπισμό, σημειώνοντας ότι ο Κούρτι χρειάζεται μόνο λίγες ψήφους από αλβανικά ή μειονοτικά κόμματα για να σχηματίσει το νέο υπουργικό συμβούλιο.
Τα δύο κύρια κόμματα της αντιπολίτευσης, το Δημοκρατικό Κόμμα και η Δημοκρατική Ένωση, βρίσκονταν στο 21% και στο 13,6% αντίστοιχα.
Πολιτική κρίση σε κρίσιμη καμπή
Μια ακόμη αποτυχία σχηματισμού κυβέρνησης και επαναλειτουργίας του κοινοβουλίου θα παρατείνει την κρίση σε μία ακατάλληλη στιγμή: οι βουλευτές πρέπει να εκλέξουν νέο πρόεδρο τον Απρίλιο και να επικυρώσουν δανειακές συμφωνίες ύψους 1 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Παγκόσμια Τράπεζα, οι οποίες λήγουν τους επόμενους μήνες.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης της βαλκανικής χώρας έχουν αρνηθεί να συγκυβερνήσουν με τον Κούρτι, ασκώντας κριτική στον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε τις σχέσεις με τους δυτικούς συμμάχους και στην προσέγγισή του για το εθνοτικά διχασμένο βόρειο τμήμα του Κοσόβου, όπου ζει σερβική μειονότητα. Ο Κούρτι αποδίδει το αδιέξοδο στην αντιπολίτευση.
Στην προσπάθειά του να προσελκύσει ψηφοφόρους, ο Κούρτι έχει δεσμευτεί για έναν επιπλέον μισθό τον χρόνο για τους εργαζόμενους στον δημόσιο τομέα, 1 δισ. ευρώ ετησίως σε επενδύσεις κεφαλαίου και μια νέα εισαγγελική μονάδα για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν επίσης εστιάσει στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου — ένα από τα βασικά ζητήματα για τους ψηφοφόρους.
Η συμμετοχή ανήλθε στο 45%, σύμφωνα με τα αποτελέσματα.
Το Κόσοβο κήρυξε την ανεξαρτησία του από τη Σερβία το 2008 με την υποστήριξη των ΗΠΑ, η οποία περιελάμβανε και μια εκστρατεία βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ το 1999 κατά των σερβικών δυνάμεων που επιχειρούσαν να καταστείλουν εξέγερση της αλβανικής πλειονότητας, η οποία αποτελεί το 90% του πληθυσμού.
Παρά τη διεθνή στήριξη, η χώρα των 1,6 εκατομμυρίων κατοίκων έχει αντιμετωπίσει φτώχεια, αστάθεια και οργανωμένο έγκλημα. Η θητεία του Κούρτι, που ξεκίνησε το 2021, ήταν η πρώτη φορά που μια κυβέρνηση της Πρίστινα ολοκλήρωσε πλήρη θητεία.
Οι εντάσεις με τη Σερβία αναζωπυρώθηκαν το 2023, οδηγώντας την ΕΕ να επιβάλει κυρώσεις στο Κόσοβο. Η Ένωση δήλωσε αυτόν τον μήνα ότι θα τις άρει, αφού εξελέγησαν δήμαρχοι εθνοτικών Σέρβων σε βόρειους δήμους, αλλά τα μέτρα πιθανότατα κόστισαν στο Κόσοβο εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ.
Του Fatos Bytyci
