Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανακοίνωσε στις 2 Ιανουαρίου ότι προγραμμάτισε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για το απόγευμα της 5ης Ιανουαρίου.
«Τη Δευτέρα θα έχουμε ακόμη μία τηλεφωνική συνομιλία με τον πρόεδρο Τραμπ», δήλωσε σε δημοσιογράφους στην Κωνσταντινούπολη, προσθέτοντας ότι θα συζητήσουν τις εξελίξεις στον πόλεμο Ρωσίας και Ουκρανίας, καθώς και την κατάσταση ανάμεσα στο Ισραήλ και τους Παλαιστινίους.
Ο Ερντογάν ανέφερε επίσης ότι ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, θα συμμετάσχει στη συνάντηση της λεγόμενης «Συμμαχίας των Προθύμων», μιας ομάδας χωρών που στηρίζουν την Ουκρανία, η οποία θα πραγματοποιηθεί στο Παρίσι τις επόμενες ημέρες.
Ισραήλ–Γάζα
Αναφερόμενος στην κατάσταση στη Γάζα, ο Τούρκος ηγέτης εξήρε την επιτυχία της συγκέντρωσης που διοργάνωσε την Πρωτοχρονιά στη γέφυρα του Γαλατά, στην Κωνσταντινούπολη, εκφράζοντας την αλληλεγγύη του στον παλαιστινιακό πληθυσμό του θύλακα και σημειώνοντας πως αποδείχθηκε ότι η Παλαιστίνη δεν ήταν μόνη. Πάνω από 500.000 άτομα συμμετείχαν στη συγκέντρωση πάνω από τον Κεράτιο Κόλπο, σύμφωνα με το τουρκικό δημόσιο δίκτυο TRT.
Στην ίδια τοποθέτηση, ο Ερντογάν καταφέρθηκε κατά του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου, χαρακτηρίζοντάς τον «Φαραώ» και υποστηρίζοντας ότι οι πράξεις του «δεν θα μείνουν ατιμώρητες, επειδή κουβάλησε τις κατάρες αμέτρητων καταπιεσμένων, από τους νέους έως τους ηλικιωμένους. […] Η οδύνη των παιδιών της Γάζας, που ζουν σε αυτοσχέδιες σκηνές ανάμεσα σε ανέμους και βροχές, δεν θα μείνει αναπάντητη και ο Νετανιάχου δεν θα γλιτώσει την απόδοση ευθυνών».
Η επικοινωνία μεταξύ των δύο προέδρων έγινε ακριβώς μία εβδομάδα μετά τη συνάντηση του Τραμπ με τον Νετανιάχου στο Μαρ-α-Λάγκο, στη Φλόριντα.
Διεκδικώντας τα F-35
Κατά τη συνάντησή του με τον Νετανιάχου, ο Αμερικανός πρόεδρος είπε στους δημοσιογράφους ότι εξετάζει «πολύ σοβαρά» το ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία, παρά την αντίθεση του Ισραηλινού πρωθυπουργού.
Τον Νοέμβριο του περασμένου έτους, ο Νετανιάχου είχε εκφράσει την πεποίθηση πως οι ΗΠΑ δεν θα εγκρίνουν μεταβίβαση των μαχητικών πέμπτης γενιάς στην Τουρκία, προειδοποιώντας ότι το Ισραήλ θα αντιδράσει πολύ πιο έντονα σε μια τέτοια εξέλιξη απ’ ό,τι στη συμφωνία πώλησης των αεροσκαφών στη Σαουδική Αραβία.
«Καταλαβαίνω πως αυτό το ενδεχόμενο είναι εξαιρετικά μακρινό, αν υπάρχει καν», είχε δηλώσει στην εβραϊκή γλώσσα στο τηλεγραφικό κανάλι Abu Ali Express, σε δηλώσεις που μετέφερε η εφημερίδα Jerusalem Post. «Η στάση μας για το θέμα της Σαουδικής Αραβίας και τα F-35 — και η Σαουδική Αραβία δεν είναι χώρα αντιπαράθεσης με εμάς — θα ενισχυθεί πολλαπλάσια αν πρόκειται για πώληση F-35 στην Τουρκία».
Κατά τη διάρκεια της πρώτης προεδρικής θητείας του Τραμπ, οι ΗΠΑ είχαν αποκλείσει την Τουρκία, σύμμαχο του ΝΑΤΟ, από το συγκεκριμένο πρόγραμμα, εξαιτίας της αγοράς ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος στην οποία είχε προβεί η Άγκυρα, για το οποίο εκφράστηκαν φόβοι ότι θα μπορούσε να συλλέξει πληροφορίες για τις δυνατότητες των F-35, οι οποίες ενδεχομένως κατέληγαν στη Μόσχα. Έκτοτε, η Τουρκία ασκεί πιέσεις για να επανενταχθεί στο πρόγραμμα που ανέπτυξαν οι ΗΠΑ και άλλες χώρες του ΝΑΤΟ, με τον Ερντογάν να δηλώνει πως η χώρα του είχε επενδύσει 1,4 δισ. δολάρια πριν τεθεί εκτός το 2019.
Ο Τραμπ υποδέχθηκε τον Τούρκο πρόεδρο στον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο του 2025 και κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, μίλησε με θερμά λόγια για τον Ερντογάν, χαρακτηρίζοντάς τον φίλο.
Ρωσία–Ουκρανία
Η Τουρκία διατηρεί κομβικό ρόλο στις διπλωματικές προσπάθειες για τερματισμό του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας. Η Κωνσταντινούπολη φιλοξένησε τρεις συναντήσεις μεταξύ απεσταλμένων της Μόσχας και του Κιέβου το 2025.
Αυτές οι διαπραγματεύσεις, υπό τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ, οδήγησαν σε σημαντικές ανταλλαγές αιχμαλώτων, επιστροφή σορών πεσόντων στρατιωτών και στη σύνταξη προκαταρκτικών μνημονίων με τις θέσεις των δύο πλευρών με στόχο τη σύνταξη συμφώνου για τον τερματισμό του σχεδόν τετραετούς πολέμου.
Με πληροφορίες από Reuters και Associated Press
