Η Ρωσία δήλωσε στις 25 Δεκεμβρίου ότι οι διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, σημειώνουν αργή αλλά σταθερή πρόοδο, με τη Μόσχα να κατηγορεί χώρες της δυτικής Ευρώπης ότι επιχειρούν να εκτροχιάσουν τις διπλωματικές προσπάθειες, ενώ το Κίεβο προειδοποιεί ότι παραμένουν άλυτα βασικά ζητήματα.
Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, δήλωσε σε δημοσιογράφους στη Μόσχα ότι οι συνομιλίες με την Ουάσιγκτον για μια πιθανή διευθέτηση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας προχωρούν, έστω και σταδιακά, ενώ κάλεσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να αντισταθούν στις αποσταθεροποιητικές, όπως τις χαρακτήρισε, ενέργειες ευρωπαϊκών συμμάχων.
Η Ζαχάροβα ανέφερε, σε ενημέρωση, ότι στη διαπραγματευτική διαδικασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη διευθέτηση της ουκρανικής σύγκρουσης υπάρχει αργή αλλά σταθερή πρόοδος. Σημείωσε όμως ότι οι συνομιλίες συνοδεύονται από «ιδιαίτερα επιβλαβείς, ακόμη και κακόβουλες προσπάθειες» μιας ομάδας χωρών, κυρίως δυτικοευρωπαϊκών, να «τορπιλίσουν» τις προσπάθειες αυτές και να εκτροχιάσουν τη συνολική διπλωματική πρόοδο που έχει επιτευχθεί. Όπως είπε, η Μόσχα απευθύνει κατ’ επανάληψη εκκλήσεις προς Αμερικανούς αξιωματούχους «να αντιταχθούν ενεργά σε αυτή την καταστροφική διαδικασία», σε μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από εντάσεις μεταξύ Ρωσίας και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων που εξακολουθούν να στηρίζουν την Ουκρανία στρατιωτικά και πολιτικά.
Είχαν προηγηθεί σχόλια του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος, σε ετήσια συνεδρίαση με το υπουργείο Άμυνας στις 17 Δεκεμβρίου, επέκρινε τόσο Ευρωπαίους ηγέτες όσο και την κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν, τη δεύτερη ότι «οδήγησε σκόπιμα την κατάσταση προς μια ένοπλη σύγκρουση», ενώ τους πρώτους ότι ευελπιστούν να επωφεληθούν από την κατάρρευση της χώρας του. Υπογράμμισε δε ότι οι στόχοι της «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης» στην Ουκρανία θα επιτευχθούν και ότι αν δεν υπάρξει ουσιαστική συζήτηση, η Ρωσία θα «απελευθερώσει» με στρατιωτικά μέσα τα ιστορικά της εδάφη.
Παράλληλες συνομιλίες με Ρωσία και Ουκρανία
Παράλληλα, Αμερικανοί αξιωματούχοι πραγματοποιούν ξεχωριστούς γύρους συνομιλιών με Ρώσους και Ουκρανούς διαπραγματευτές, πιο πρόσφατα στο Μαϊάμι στις 20-21 Δεκεμβρίου, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να μεσολαβήσει για συμφωνία που θα τερματίσει τον τετραετή πόλεμο.
Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στηβ Γουίτκοφ, ο οποίος συμμετείχε στις συνομιλίες, δήλωσε στις 21 Δεκεμβρίου ότι οι συναντήσεις με τη ρωσική αντιπροσωπεία ήταν «παραγωγικές και εποικοδομητικές» και ότι εκτιμά πως και οι δύο πλευρές είναι πλήρως προσηλωμένες στην επίτευξη ειρήνης στην Ουκρανία. Σε ξεχωριστή ανάρτησή του, ο Γουίτκοφ ανέφερε ότι κοινή προτεραιότητα είναι να σταματήσουν οι θάνατοι, να δοθούν εγγυήσεις ασφαλείας και να δημιουργηθούν οι συνθήκες για την ανάκαμψη, τη σταθερότητα και τη μακροπρόθεσμη ευημερία της Ουκρανίας. Υποστήριξε ακόμη ότι η ειρήνη δεν πρέπει να είναι μόνο παύση των εχθροπραξιών, αλλά και στέρεο θεμέλιο για το μέλλον.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι η Ρωσία εξετάζει τις τελευταίες εξελίξεις, έπειτα από ενημέρωση που έλαβε ο Πούτιν από τον Κιρίλ Ντμιτρίεφ, επικεφαλής του Ρωσικού Ταμείου Άμεσων Επενδύσεων και ειδικού προεδρικού απεσταλμένου που συμμετέχει στις συνομιλίες. Ο Πεσκόφ είπε σε δημοσιογράφους, σύμφωνα με το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS, ότι πλέον θα ληφθούν υπ’ όψιν οι πληροφορίες που έλαβε ο αρχηγός του κράτους, ώστε να διαμορφωθούν οι επόμενες θέσεις της Μόσχας και να συνεχιστούν οι επαφές μέσω των διαθέσιμων διαύλων το συντομότερο δυνατό.
Νωρίτερα, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Ριαμπκόφ, επανέλαβε την αντίθεση της Ρωσίας σε μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός, λέγοντας ότι η Μόσχα επιδιώκει μια «βιώσιμη παύση των εχθροπραξιών» που θα αντιμετωπίζει αυτό που η Ρωσία χαρακτηρίζει ως βαθύτερες αιτίες της σύγκρουσης, συμπεριλαμβανομένων των εδαφικών διεκδικήσεων και των ρυθμίσεων ασφαλείας.
Οι συνομιλίες προχωρούν, παραμένουν οι κόκκινες γραμμές
Το Κίεβο έδωσε διαφορετική αποτίμηση τόσο για τις προθέσεις της Ρωσίας όσο και για την κατάσταση των διαπραγματεύσεων. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε στις 24 και 25 Δεκεμβρίου ότι οι συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη βρίσκονται «πολύ κοντά σε ένα πραγματικό αποτέλεσμα», αλλά πρόσθεσε ότι η Ρωσία συνεχίζει να απορρίπτει γνήσιες προτάσεις κατάπαυσης του πυρός, ενώ ταυτόχρονα εντείνει τη στρατιωτική της εκστρατεία.
Σε μήνυμά του την παραμονή των Χριστουγέννων, ο Ζελένσκι κατηγόρησε τη Μόσχα ότι εξαπέλυσε νέες πυραυλικές επιθέσεις και επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά του ενεργειακού δικτύου της Ουκρανίας, αντί να παγώσει τις εχθροπραξίες για την εορταστική περίοδο.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι, δυστυχώς, η Ρωσία συνεχίζει να απορρίπτει πραγματικές προτάσεις κατάπαυσης του πυρός, όπως έκανε καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, και ότι αντ’ αυτού αναζητεί ξεκάθαρα τρόπους να παρατείνει τον πόλεμο και να συνεχίσει τις επιθέσεις. Έχει επίσης αναφέρει ότι οι τρέχουσες συνομιλίες επικεντρώνονται σε ένα πλαίσιο είκοσι (20) σημείων που θα λειτουργούσε ως πολιτική βάση για τον τερματισμό του πολέμου. Σύμφωνα με τον ίδιο, το έγγραφο αντανακλά σε μεγάλο βαθμό μια κοινή ουκρανοαμερικανική θέση, αν και αρκετά ευαίσθητα ζητήματα παραμένουν άλυτα, ιδίως ο έλεγχος των εδαφών στην ανατολική Ουκρανία και το μέλλον του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, ο οποίος τελεί υπό ρωσική κατοχή.
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, η θέση του Κιέβου είναι να τερματιστούν οι εχθροπραξίες κατά μήκος των σημερινών γραμμών του μετώπου, ενώ η Μόσχα θέλει να αποσυρθούν οι ουκρανικές δυνάμεις από ολόκληρη την περιοχή του Ντονέτσκ, παρότι σημαντικά τμήματά της παραμένουν υπό ουκρανικό έλεγχο. Ο έλεγχος του σταθμού της Ζαπορίζια, της μεγαλύτερης πυρηνικής εγκατάστασης στην Ευρώπη, αποτελεί επίσης βασικό σημείο τριβής.
Ο Ζελένσκι δήλωσε στις 25 Δεκεμβρίου ότι μίλησε για σχεδόν μία ώρα με τον Γουίτκοφ και με τον Αμερικανό απεσταλμένο Τζάρεντ Κούσνερ, περιγράφοντας τη συνομιλία ως εποικοδομητική, αλλά τονίζοντας ότι απομένει δουλειά για να αντιμετωπιστούν «ευαίσθητα ζητήματα». Ανέφερε ότι υπάρχουν ορισμένες νέες ιδέες όσον αφορά τα σχήματα, τις συναντήσεις και το χρονοδιάγραμμα, για το πώς μπορεί να έρθει πιο κοντά μια πραγματική ειρήνη, και ότι αργότερα την ίδια ημέρα αναμένονταν περαιτέρω συνομιλίες μεταξύ του Ουκρανού υπουργού Άμυνας Ρουστέμ Ουμέροφ και της αμερικανικής ομάδας.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ. Ντ. Βανς, έχει προειδοποιήσει κατά της υπερβολικής αισιοδοξίας, λέγοντας νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι, παρότι έχει σημειωθεί πρόοδος, δεν θα έλεγε «με βεβαιότητα» ότι μια ειρηνική λύση είναι εξασφαλισμένη, επισημαίνοντας ως βασικά εμπόδια το Ντονέτσκ και τον σταθμό της Ζαπορίζια και χαρακτηρίζοντας τις εδαφικές παραχωρήσεις ως ένα «τρομερό», αλλά κεντρικό ζήτημα στις συνομιλίες.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι τα μέρη που διαπραγματεύονται έχουν «ευθυγραμμίσει σημαντικά τις περισσότερες θέσεις», αλλά υπογράμμισε ότι οι τελικές αποφάσεις για τα εδάφη απαιτούν συζητήσεις σε επίπεδο ηγετών και, για την Ουκρανία, επικύρωση μέσω δημοψηφίσματος.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους, στις 23 Δεκεμβρίου, ότι οι διαπραγματεύσεις «πηγαίνουν καλά», ενώ αναγνώρισε ότι υπάρχει «τεράστιο μίσος» μεταξύ του Πούτιν και του Ζελένσκι και δεσμεύτηκε να κάνει ό,τι είναι απαραίτητο για να τερματιστεί αυτός ο πόλεμος.
Με τη συμβολή του Guy Birchall
