Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ των Ηνωμένων Πολιτειών επανέλαβε την αυστηρότερη ταξιδιωτική του προειδοποίηση για τη Ρωσία, καλώντας τους Αμερικανούς να μην επισκεφθούν τη χώρα για κανέναν λόγο και προτρέποντας τους Αμερικανούς πολίτες που βρίσκονται ήδη εκεί να εγκαταλείψουν άμεσα το ρωσικό έδαφος.
Η προειδοποίηση βασίστηκε στους κινδύνους που προκαλεί η συνεχιζόμενη πολεμική σύρραξη στην Ουκρανία, στον αυξημένο κίνδυνο παράνομης κράτησης, αλλά και στη δυνατότητα να χρησιμοποιηθούν οι Αμερικανοί ως διαπραγματευτικά «όπλα».
Σε νέα ανακοίνωση που εκδόθηκε στις 29 Δεκεμβρίου, το Υπουργείο διατήρησε το επίπεδο προειδοποίησης για τη Ρωσία στο Επίπεδο 4 – Μην Ταξιδεύετε, χαρακτηρισμός που επιβλήθηκε για πρώτη φορά τον Μάιο και προορίζεται για χώρες με ακραίους κινδύνους ασφάλειας.
Αν και το επίπεδο δεν μεταβλήθηκε, αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η περίληψη των κινδύνων ενημερώθηκε, ώστε να αντικατοπτρίζει τις συνεχιζόμενες απειλές για τους Αμερικανούς πολίτες, συμπεριλαμβανομένης της στοχοποίησης για κακομεταχείριση ή εκβιασμό.
Στην ανακοίνωση αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Οι Αμερικανοί πολίτες ενδέχεται να εκτίσουν ολόκληρη την ποινή τους στη φυλακή χωρίς αποφυλάκιση». Ο κίνδυνος άδικης κράτησης Αμερικανών παραμένει υψηλός. Ακόμη και αν μια υπόθεση κριθεί πως πρόκειται για παράνομη κράτηση, δεν υπάρχει εγγύηση απελευθέρωσης.
Το Υπουργείο σημειώνει: «Οι ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας έχουν επανειλημμένως συλλάβει και ανακρίνει Αμερικανούς πολίτες χωρίς αξιόπιστα στοιχεία, ακόμη και με ψευδείς κατηγορίες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αρνήθηκαν δίκαιη νομική μεταχείριση».
Επιπροσθέτως, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι «οι ρωσικές αρχές δεν ενημερώνουν πάντα την αμερικανική πρεσβεία όταν συλλαμβάνουν Αμερικανούς και μπορεί να καθυστερήσουν ή να αρνηθούν πλήρως την προξενική πρόσβαση».
Η ανακοίνωση υπογραμμίζει ότι οι ρωσικές αρχές έχουν ιστορικό παράνομων κρατήσεων Αμερικανών και χρήσης τους ως «διαπραγματευτικό χαρτί», ενώ τονίζει ότι «η ρωσική νομοθεσία επιτρέπει τον καταλογισμό προδοσίας σε αλλοδαπούς, γεγονός που μπορεί να περιλαμβάνει ακόμη και απασχόληση σε οργανισμούς που θεωρούνται εχθρικοί προς τα ρωσικά συμφέροντα».
Αναφέρεται, επίσης, ότι υφίστανται σοβαροί περιορισμοί στη λειτουργία της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής στη Ρωσία. Η πρεσβεία των ΗΠΑ στη Μόσχα λειτουργεί με περιορισμένο προσωπικό και μικρή ελευθερία μετακινήσεων, ενώ όλα τα αμερικανικά προξενεία στη χώρα παραμένουν κλειστά.
«Οι κάτοχοι διπλής αμερικανορωσικής υπηκοότητας διατρέχουν αυξημένους κινδύνους», ανέφερε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, καθώς η Ρωσία δεν αναγνωρίζει την αμερικανική υπηκοότητα ατόμων που θεωρούνται Ρώσοι πολίτες. Οι αρχές έχουν μπλοκάρει προξενική πρόσβαση σε κρατούμενους διπλούς υπηκόους, έχουν απαγορεύσει σε ορισμένους την έξοδο από τη χώρα, ενώ άλλους τούς στρατολογούν υποχρεωτικά στις ένοπλες δυνάμεις.
«Μην ταξιδέψετε στη Ρωσία για κανέναν λόγο», τονίζει εκ νέου το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, επισημαίνοντας ότι οι κίνδυνοι για τους Αμερικανούς πολίτες παραμένουν σοβαροί και απρόβλεπτοι. Για όσους, ωστόσο, επιλέξουν να ταξιδέψουν ή να μείνουν στη Ρωσία, το Υπουργείο παροτρύνει να λάβουν εκτεταμένα μέτρα προετοιμασίας, μεταξύ άλλων να διασφαλίσουν νόμιμα έγγραφα, να μοιραστούν ευαίσθητες πληροφορίες με έμπιστα πρόσωπα, να καταρτίσουν πλάνο επικοινωνίας και να είναι έτοιμοι για παρατεταμένη κράτηση χωρίς εξωτερική στήριξη.
Καταγγελίες για επίθεση με drones και στρατιωτική κλιμάκωση
Η αυστηρή προειδοποίηση εκδόθηκε την ίδια ημέρα που η Ρωσία κατήγγειλε απόπειρα μεγάλης κλίμακας επίθεσης με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον της κατοικίας του προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, στην περιφέρεια Νοβγκορόντ.
Ρώσοι αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι εκτοξεύθηκαν 91 drones κατά τη διάρκεια της φερόμενης επίθεσης, τα οποία αναχαιτίστηκαν όλα από τα αντιαεροπορικά συστήματα, αν και δεν έχουν δημοσιοποιηθεί αποδείξεις.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, χαρακτήρισε τη φερόμενη επίθεση «απόπειρα εκτροχιασμού της διπλωματικής διαδικασίας», ενώ ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, μίλησε για «κρατική τρομοκρατία που δεν θα μείνει αναπάντητη».
Η Ουκρανία αρνήθηκε τις ρωσικές καταγγελίες, με τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι να κατηγορεί τη Μόσχα ότι διασπείρει ψεύδη για να δικαιολογήσει περαιτέρω βομβαρδισμούς σε ουκρανικές πόλεις και να υποσκάψει τις ειρηνευτικές προσπάθειες. Κατηγόρησε δε το Κρεμλίνο ότι αξιοποιεί ανεπιβεβαίωτες καταγγελίες ως πρόσχημα για αντίποινα και νέα κλιμάκωση.
Η νεότερη ενημέρωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τη Ρωσία έρχεται παράλληλα με ενδείξεις περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης, καθώς η Μόσχα ανακοίνωσε αυτήν την εβδομάδα ότι το νέο της πυραυλικό σύστημα μέσου βεληνεκούς Oreshnik, που μπορεί να φέρει συμβατικές ή και πυρηνικές κεφαλές, τέθηκε σε επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας δήλωσε στις 30 Δεκεμβρίου ότι το συγκεκριμένο σύστημα, που φέρει και πυρηνικές δυνατότητες, έχει ήδη αναπτυχθεί στη Λευκορωσία, στενό σύμμαχο του Κρεμλίνου που συνορεύει με την Πολωνία και τη Λιθουανία, μέλη του ΝΑΤΟ.
Ο τύπος αυτός πυραύλου, που χρησιμοποιήθηκε από τη Ρωσία για πρώτη φορά κατά της Ουκρανίας τον Νοέμβριο του 2024, έχει περιγραφεί από τον Πούτιν ως ικανός να κινείται με υπερηχητικές ταχύτητες που καθιστούν δύσκολη την αναχαίτισή του, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS.
Ο Πούτιν μάλιστα παρομοίασε την καταστροφική ισχύ του με πρόσκρουση μετεωρίτη, δηλώνοντας: «Μπορεί να σχηματίσει ολόκληρες λίμνες με μια έκρηξη που διαλύει το στόχο του σε στοιχειώδη σωματίδια, μετατρέποντάς τον ουσιαστικά σε σκόνη».
Παρά τη σκληρή ρητορική και τις στρατιωτικές κινήσεις, η αμερικανική διπλωματία συνεχίζεται με στόχο τον τερματισμό του πολύχρονου πολέμου ανάμεσα σε Ουκρανία και Ρωσία, τον οποίο η Μόσχα αποκαλεί «ειδική στρατιωτική επιχείρηση».
Ο Ζελένσκι συναντήθηκε με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στη Φλόριντα στις 28 Δεκεμβρίου προκειμένου να συζητήσουν θέματα ασφαλείας, εδαφικές διαφορές και προσχέδιο πολιτικού πλαισίου για τον τερματισμό του πολέμου, ενώ Ρώσοι αξιωματούχοι δηλώνουν ότι οι συνομιλίες με την Ουάσιγκτον σημειώνουν «αργή αλλά σταθερή» πρόοδο.
Ωστόσο, παρά τα βήματα στις διαπραγματεύσεις, τα δύο μέρη αναγνωρίζουν ότι κομβικά ζητήματα –όπως ο έλεγχος εδαφών στην ανατολική Ουκρανία και το μέλλον του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζιας– παραμένουν άλυτα.
