Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε στις 11 Δεκεμβρίου ότι το ζήτημα των εδαφών αποτελεί κεντρικό σημείο τριβής στις διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον για το προτεινόμενο ειρηνευτικό σχέδιο. Στις 10 Δεκεμβρίου, το Κίεβο παρουσίασε στις ΗΠΑ ένα αναθεωρημένο πλαίσιο είκοσι (20) σημείων για τον τερματισμό του πολέμου με τη Μόσχα.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες προτείνουν τη δημιουργία μιας ελεύθερης οικονομικής ζώνης στα τμήματα του ανατολικού Ντονμπάς που ελέγχει η Ουκρανία, τα οποία η Ρωσία απαιτεί να παραδώσουμε, ως συμβιβαστική λύση για να σταματήσουν οι εχθροπραξίες. Οι Αμερικανοί αναζητούν κάποια φόρμουλα και συζητούν τη δημιουργία μιας ελεύθερης οικονομικής ζώνης — έτσι το αποκαλούν. Οι Ρώσοι το ονομάζουν αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ζελένσκι.
«Οραματίζονται την αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από τα εδάφη της περιφέρειας Ντονέτσκ, και ως υποτιθέμενο συμβιβασμό, οι ρωσικές δυνάμεις να μην εισέλθουν σ’ αυτό το τμήμα της. Δεν γνωρίζουν, όμως, ποιος θα διοικεί την περιοχή αυτή, την οποία ήδη αποκαλούν ελεύθερη οικονομική ή αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη. Αυτό είναι περίπου το πώς οραματίζονται σήμερα οι ΗΠΑ τον συμβιβασμό», επεσήμανε.
Ο Ζελένσκι ξεκαθάρισε τη στάση της Ουκρανίας, δηλώνοντας: «Ενδέχεται να μην αποδεχθούμε την πρόταση αυτή, διότι, όταν μας μιλάτε για συμβιβασμό, οφείλετε να προτείνετε έναν δίκαιο συμβιβασμό. Η συζήτηση πρέπει να συνεχιστεί και να βρούμε λύσεις στα ερωτήματα, ώστε όλα να γίνουν πιο λογικά και δίκαια. […] Όπως σε κάθε πόλεμο, πρέπει να υπάρξει κάποιος μηχανισμός παρακολούθησης».
Τόνισε επιπλέον ότι δεν έχει υπάρξει συμφωνία για τα εδάφη και ότι «ο ουκρανικός λαός πρέπει να έχει το δικαίωμα να αποφασίσει μέσω δημοψηφίσματος για κάθε πιθανή παραχώρηση εδάφους».
Στην Ουάσιγκτον, την ίδια ώρα, ο Λευκός Οίκος δήλωσε πως ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είναι δυσαρεστημένος με τις άκαρπες συναντήσεις και διαπραγματεύσεις που τραβούν σε μάκρος χωρίς να δίνουν αποτελέσματα, τόσο από τη μεριά του Κιέβου όσο και από της Μόσχας.
Η εκπρόσωπος Τύπου του Τραμπ, Κάρολαϊν Λέβιτ, ανέφερε σε συνέντευξη Τύπου στις 11 Δεκεμβρίου: «Ο πρόεδρος είναι εξαιρετικά απογοητευμένος και με τις δύο πλευρές. Έχει κουραστεί από συναντήσεις [που γίνονται] μόνο για τη διαδικασία της συνάντησης. Δεν θέλει άλλα λόγια· θέλει πράξεις. Θέλει να τελειώσει ο πόλεμος».
Η Λέβιτ εξήγησε πως «η κυβέρνηση αφιέρωσε πάνω από 30 ώρες, μόνο τις τελευταίες εβδομάδες, σε συνομιλίες με Ρώσους, Ουκρανούς και Ευρωπαίους, τόσο δια ζώσης όσο και μέσω τηλεφωνικών επαφών. Θα δούμε για τις συναντήσεις του σαββατοκύριακου. Περιμένετε νεότερα.
»Εάν υπάρξει πραγματική προοπτική ειρηνευτικής συμφωνίας και εάν προκύψουν συναντήσεις στις οποίες η κυβέρνηση θεωρήσει πως αξίζει να παρευρεθεί αντιπρόσωπος, τότε οι ΗΠΑ θα στείλουν κάποιον. Παραμένει αβέβαιο αν πιστεύουμε πως μπορεί να υπάρξει αληθινή ειρήνη και ουσιαστική πρόοδος».
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, στις 11 Δεκεμβρίου, ο Ζελένσκι ανέφερε: «Είχα εις βάθος συζήτηση για το ειρηνευτικό σχέδιο με τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τον υπουργό Πολέμου Πητ Χεγκσέθ, τον ειδικό απεσταλμένο του Λευκού Οίκου Στηβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του προέδρου Τραμπ.
»Εκτιμούμε ιδιαίτερα την ενεργή εμπλοκή των Αμερικανών σε όλα τα επίπεδα, όχι μόνο για την επίτευξη ειρήνης, αλλά και για την εξασφάλιση της Ουκρανίας και την αποτροπή νέας ρωσικής εισβολής. Αυτό αντανακλά τη σοβαρότητα των προθέσεων της Αμερικής και τη σαφή εστίασή της στην επίτευξη αποτελεσμάτων».
Διατηρεί ωστόσο και ορισμένες επιφυλάξεις: «Η Ουκρανία παραμένει επιφυλακτική, έχοντας ακόμα νωπή την αρνητική εμπειρία του Μνημονίου της Βουδαπέστης. Αυτό το θυμούνται όλοι, όπως και τις πολλές φορές που η Ρωσία παραβίασε τις δεσμεύσεις της. Γι’ αυτό είναι απαραίτητο το έγγραφο που αφορά τις εγγυήσεις ασφαλείας να δίνει συγκεκριμένες απαντήσεις στις βασικές ανησυχίες των Ουκρανών: ποιες θα είναι οι ενέργειες των εταίρων εάν η Ρωσία αποφασίσει να επιτεθεί ξανά».
Από τη ρωσική πλευρά, σημειώνεται δυσφορία με τις ουκρανικές τροποποιήσεις στο ειρηνευτικό σχέδιο. Ο σύμβουλος του Βλαντίμιρ Πούτιν σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, Γιούρι Ουσακόφ, δήλωσε: «Δεν έχουμε δει καμία τροποποιημένη εκδοχή του αμερικανικού σχεδίου. Όταν τη δούμε, μπορεί να υπάρξουν πολλά με τα οποία δεν θα συμφωνήσουμε.
»Η Μόσχα παραμένει αμετακίνητη στο θέμα των εδαφών και τονίζει ότι ολόκληρο το Ντονμπάς είναι ρωσικό, κάτι που έχει κατοχυρωθεί και στο ρωσικό σύνταγμα. Η Ουκρανία θεωρεί αυτή τη θέση απολύτως απαράδεκτη».
