Τα μικροσκοπικά πλαστικά σωματίδια που μολύνουν τον αέρα, το νερό και τις τροφές μας έχουν πλέον εντοπιστεί βαθιά μέσα στα ανθρώπινα οστά και, σύμφωνα με τους ερευνητές, αποτελούν λόγο ανησυχίας για τη δημόσια υγεία. Αυτό προκύπτει από ανάλυση 62 επιστημονικών μελετών.
Η ανασκόπηση, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Osteoporosis International, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα μικροπλαστικά και τα νανοπλαστικά μπορούν να διεισδύσουν απευθείας στον ανθρώπινο σκελετό. Αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν μελέτες σε ανθρώπους που να αποδεικνύουν άμεση βλάβη, πειράματα σε ζώα και κυτταρικές μελέτες έχουν δείξει κινδύνους αποδυνάμωσης και παραμόρφωσης των οστών. Τα ευρήματα αυτά έρχονται τη στιγμή που το International Osteoporosis Foundation (Διεθνές Ίδρυμα Οστεοπόρωσης) προβλέπει αύξηση κατά 32% των καταγμάτων που σχετίζονται με την οστεοπόρωση έως το 2050.
Σήμερα, οι προσπάθειες στον τομέα της υγείας επικεντρώνονται στη μείωση των επιπλοκών στα οστά μέσω της άσκησης, της διατροφής και της φαρμακευτικής αγωγής, ωστόσο ο ρόλος των μικροπλαστικών παραμένει ελάχιστα κατανοητός.
Ο Ροντρίγκο Μπουένο ντε Ολιβέιρα (Rodrigo Bueno de Oliveira), επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και συντονιστής του Laboratory for Mineral and Bone Studies in Nephrology (Εργαστηρίου Μελετών Ορυκτών και Οστών στη Νεφρολογία) στη Βραζιλία, ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι, παρότι οι οστεομεταβολικές νόσοι είναι σχετικά καλά μελετημένες, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό κενό γνώσης όσον αφορά την επίδραση των μικροπλαστικών στην ανάπτυξη αυτών των παθήσεων.
Μικροπλαστικά και νανοπλαστικά έχουν εντοπιστεί στα ανθρώπινα οστά. Κυτταρικές μελέτες δείχνουν ότι αυτά τα σωματίδια μπορούν να βλάψουν τα οστικά κύτταρα, επιταχύνοντας τη γήρανσή τους, μεταβάλλοντας την ανάπτυξή τους και προκαλώντας φλεγμονή. Παράλληλα, τα μικροπλαστικά φαίνεται να επηρεάζουν και τα κύτταρα του μυελού των οστών, τα οποία είναι καθοριστικής σημασίας για την παραγωγή των αιμοσφαιρίων.
Πώς τα μικροπλαστικά φτάνουν και βλάπτουν τα οστά
Έρευνες έχουν ανιχνεύσει μικροπλαστικά σε ανθρώπινα οστά, χόνδρους και μεσοσπονδύλιους δίσκους, με τις συγκεντρώσεις στα οστά να ανέρχονται κατά μέσο όρο σε δεκάδες σωματίδια ανά γραμμάριο.
Τα πλαστικά σωματίδια εισέρχονται στον οργανισμό μέσω της εισπνοής, της κατάποσης και της επαφής με το δέρμα.
Αφού εισέλθουν στο σώμα, τα μικρότερα σωματίδια μεταφέρονται μέσω της κυκλοφορίας του αίματος και εναποτίθενται σε ιστούς σε όλο το σώμα. Το πυκνό δίκτυο αιμοφόρων αγγείων του σκελετικού συστήματος επιτρέπει σε αυτά τα κυκλοφορούντα σωματίδια να φτάνουν σε περιοχές όπου δρουν τα κύτταρα που δημιουργούν και αποδομούν τον οστικό ιστό.
Η ανασκόπηση ανέλυσε κυτταρικές μελέτες που έδειξαν ότι τα βλαστικά κύτταρα των οστών μπορούν να απορροφήσουν μικροπλαστικά, προκαλώντας φλεγμονή και μεταβάλλοντας τη λειτουργία τους. Τα μικροπλαστικά ωθούν τα βλαστικά κύτταρα του μυελού των οστών να παράγουν περισσότερους οστεοκλάστες – τα κύτταρα που διασπούν τον οστικό ιστό. Μελέτες σε ζώα έδειξαν ότι η έκθεση σε μικροπλαστικά οδηγεί σε παραμορφώσεις των οστών και κατάγματα.
Ο Ολιβέιρα ανέφερε ότι, στη συγκεκριμένη μελέτη, οι δυσμενείς επιπτώσεις που παρατηρήθηκαν κατέληξαν ανησυχητικά στη διακοπή της σκελετικής ανάπτυξης των ζώων.
Εκτεταμένες επιπτώσεις στην υγεία
Πέρα από τον σκελετό, μικροπλαστικά σωματίδια –μικρότερα από έναν κόκκο ρυζιού– έχουν εντοπιστεί σε διάφορα σημεία του ανθρώπινου σώματος, όπως στο αίμα, το σάλιο, το ήπαρ και τους νεφρούς. Τα σωματίδια αυτά έχουν ήδη συνδεθεί με εντερικές βλάβες, φλεγμονή του ήπατος και διαταραχές του μικροβιώματος του εντέρου.
Η έρευνα συνεχίζει να αποκαλύπτει τους κινδύνους για την υγεία από τη ρύπανση με μικροπλαστικά, με μελέτες να τεκμηριώνουν την παρουσία τους στο ανθρώπινο αίμα, την καρδιά, τον πλακούντα, το μητρικό γάλα και τον εγκέφαλο.
Η ερευνητική ομάδα του Ολιβέιρα ξεκινά νέο πρόγραμμα για να εξετάσει κατά πόσον η έκθεση σε μικροπλαστικά επιδεινώνει τις μεταβολικές παθήσεις των οστών και αν ενδέχεται να επηρεάζει την αντοχή του μηριαίου οστού.
Σύμφωνα με τον Ολιβέιρα, ένας από τους στόχους της έρευνας είναι να παραχθούν στοιχεία που να υποδεικνύουν ότι τα μικροπλαστικά θα μπορούσαν να αποτελούν έναν δυνητικά ελέγξιμο περιβαλλοντικό παράγοντα, ικανό να εξηγήσει, για παράδειγμα, την προβλεπόμενη αύξηση του αριθμού των καταγμάτων.
Η Λίσα Έρντλ (Lisa Erdle), διευθύντρια επιστήμης και καινοτομίας στο Ινστιτούτο 5 Gyres, έναν μη κυβερνητικό οργανισμό με 15 χρόνια εμπειρίας στη μελέτη της ρύπανσης από μικροπλαστικά και χωρίς συμμετοχή στη συγκεκριμένη μελέτη, ανέφερε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι, παρότι η έρευνα για τις επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία είναι σχετικά νέα, είναι καλά τεκμηριωμένο πως η κατάποση μικροπλαστικών προκαλεί βλάβες σε ποντίκια, ψάρια και άλλους οργανισμούς. Πρόσθεσε ότι οι βλάβες αυτές περιλαμβάνουν αλλαγές στη συμπεριφορά και στη φυσιολογία, οξειδωτικό στρες και μειωμένη ανάπτυξη.
Η ίδια σημείωσε ότι, στους ανθρώπους, μελέτες έχουν δείξει παρόμοιες επιπτώσεις, όπως οξειδωτικό στρες και φλεγμονώδη απόκριση, ενώ τα μικροπλαστικά έχουν επίσης συνδεθεί με ενδοκρινικές διαταραχές, καρδιαγγειακά νοσήματα και άνοια. Όπως ανέφερε, η έρευνα συνεχίζεται, ωστόσο, σε αυτό το στάδιο, υπάρχουν ήδη επαρκείς γνώσεις για να ληφθούν μέτρα.
Η κλίμακα της πλαστικής ρύπανσης είναι τεράστια. Η παραγωγή και χρήση περισσότερων από 400 εκατομμυρίων τόνων πλαστικού κάθε χρόνο έχει μολύνει περιβάλλοντα που εκτείνονται από παραλίες και ποτάμια έως τα βάθη των ωκεανών, σχεδόν 11.000 μέτρα κάτω από την επιφάνεια.
Τι μπορείτε να κάνετε
Η Αμίνα Τάρικ-Σιντίμπε (Aminah Taariq-Sidibe), υπεύθυνη του προγράμματος End Plastics στον οργανισμό EarthDay.org, ανέφερε στην Epoch Times ότι ο σημαντικότερος τρόπος περιορισμού της έκθεσης στα πλαστικά είναι η εξάλειψη των πλαστικών μίας χρήσης από την καθημερινή ζωή.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, απλές αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες μπορούν να κάνουν ουσιαστική διαφορά.
Στο σπίτι:
-
Χρησιμοποιήστε συστήματα φιλτραρίσματος νερού που στοχεύουν ειδικά στα μικροπλαστικά.
-
Επιλέξτε γυάλινα ή ανοξείδωτα δοχεία αντί για πλαστικά.
-
Αποφύγετε το ζέσταμα τροφίμων σε πλαστικά δοχεία.
-
Αυξήστε της κατανάλωσης σταυρανθών λαχανικών, όπως το μπρόκολο και το κουνουπίδι, για την υποστήριξη των φυσικών μηχανισμών αποτοξίνωσης του οργανισμού.
Σε ευρύτερο επίπεδο:
-
Καταργήστε των πλαστικών μίας χρήσης, ιδίως του εμφιαλωμένου νερού. Μία μελέτη διαπίστωσε σχεδόν 240.000 νανοπλαστικά σωματίδια ανά λίτρο εμφιαλωμένου νερού.
-
Προτιμήστε στο νερό βρύσης, το οποίο, σύμφωνα με έρευνες, περιέχει χαμηλότερες συγκεντρώσεις μικροπλαστικών και νανοπλαστικών.
-
Επιλέξτε ενδύματα και υφάσματα από φυσικές ίνες αντί για συνθετικές.
-
Προχωρήστε σε ορθή διάθεση και ανακύκλωση των πλαστικών, ώστε να μειώνεται η περιβαλλοντική ρύπανση.
Η Έρντλ προειδοποίησε ότι, όταν τα μικροπλαστικά απελευθερωθούν στο περιβάλλον, είναι σχεδόν αδύνατο να απομακρυνθούν. Όπως ανέφερε, ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος της ρύπανσης από μικροπλαστικά είναι η πρόληψη στην πηγή, μέσω της αντικατάστασης των πλαστικών με καλύτερες εναλλακτικές λύσεις.