Οι Ηνωμένες Πολιτείες συνέβαλαν στην κατασκευή και χρηματοδότηση σαράντα έξι βιολογικών εργαστηρίων στην Ουκρανία, μεταξύ των οποίων και μία εγκατάσταση στο Χάρκοβο, που πιθανότατα φιλοξενεί «επικίνδυνους παθογόνους παράγοντες», σύμφωνα με έγγραφα που αποχαρακτηρίστηκαν από τη διευθύντρια των Εθνικών Πληροφοριών των ΗΠΑ, Τάλσι Γκάμπαρντ, και δόθηκαν στη δημοσιότητα στις 12 Ιουνίου.
Σε βιντεοσκοπημένη δήλωσή της, η Γκάμπαρντ, η οποία έχει ανακοινώσει την αποχώρησή της από τη θέση της στις 30 Ιουνίου για οικογενειακούς λόγους, ανέφερε ότι τα εργαστήρια στην Ουκρανία ενδέχεται να διατρέχουν κίνδυνο παραβίασης των μέτρων ασφαλείας τους εξαιτίας του συνεχιζόμενου πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Το Γραφείο του Διευθυντή των Εθνικών Πληροφοριών (Office of the Director of National Intelligence – ODNI) είχε δηλώσει στην εφημερίδα The Epoch Times τον Μάιο ότι οι αρχικές αναζητήσεις στα αρχεία των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών έδειξαν πως η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει χρηματοδοτήσει περισσότερα από 120 βιολογικά εργαστήρια σε περισσότερες από τριάντα χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας.
Αξιωματούχοι είχαν αναφέρει τότε ότι ορισμένα από τα εργαστήρια είχαν διεξαγάγει έρευνες σε ιδιαίτερα μεταδοτικούς παθογόνους παράγοντες, χωρίς ωστόσο να δώσουν περισσότερες λεπτομέρειες.
Ζητήματα βιοασφάλειας
Ένα από τα έγγραφα που δημοσιοποιήθηκαν στις 12 Ιουνίου αναφέρει ότι το Ινστιτούτο Πειραματικής και Κλινικής Κτηνιατρικής Ιατρικής στο Χάρκοβο, το οποίο υποστηρίζεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, «πιθανότατα φιλοξενεί ορισμένους επικίνδυνους παθογόνους παράγοντες και είναι σχεδόν βέβαιο ότι παραμένει ευάλωτο σε μακροχρόνιες επιχειρήσεις επιρροής, κατάληψη ή ζημιές».
Σύμφωνα με το έγγραφο, στις αρχές της δεκαετίας του 2010 το ινστιτούτο διέθετε εκατοντάδες παθογόνους οργανισμούς και ήταν ένα από τα σαράντα έξι εργαστήρια στην Ουκρανία που έλαβαν υποστήριξη στο πλαίσιο προγράμματος του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας για τη μείωση των βιολογικών απειλών.
Η ίδια αναφορά σημειώνει ότι αν και η εγκατάσταση έχει αναβαθμίσει ορισμένους χώρους με σύγχρονο εξοπλισμό και υποδομές, ακόμη και το 2019 παρουσίαζε ελλείψεις σε θέματα βιοασφάλειας και βιοπροστασίας. Οι σημαντικότερες αδυναμίες, σύμφωνα με το αποχαρακτηρισμένο έγγραφο, εντοπίζονταν στους χώρους όπου γινόταν διαχείριση μεταδοτικών βακτηρίων Brucella.
Δεύτερο έγγραφο των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών που δημοσιοποίησε η Γκάμπαρντ αναφέρει ότι εγκαταστάσεις στην Ουκρανία έχουν εργαστεί με παθογόνους παράγοντες όπως ο άνθρακας, ο ιός Έμπολα και ο κορωνοϊός SARS. Στο ίδιο έγγραφο αναφέρεται επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παρείχαν εκπαίδευση σε Ουκρανούς επιστήμονες σχετικά με διαδικασίες βιολογικού περιορισμού.
Τρίτο αρχείο αναφέρει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επένδυσαν 9,1 εκατομμύρια δολάρια σε τέσσερα από τα εργαστήρια, μεταξύ των οποίων και το Ουκρανικό Ερευνητικό Αντιπανωλικό Ινστιτούτο στην Οδησσό.
Πειράματα ενίσχυσης λειτουργιών
Το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας είχε αναφέρει σε έγγραφο του 2022, το οποίο είχε δημοσιοποιηθεί παλαιότερα, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επενδύσει περίπου 200 εκατομμύρια δολάρια από το 2005 για τη στήριξη σαράντα έξι ουκρανικών εργαστηρίων, υγειονομικών εγκαταστάσεων και διαγνωστικών κέντρων.
Αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών δεν έδωσαν στοιχεία για εργαστήρια εκτός Ουκρανίας. Ωστόσο, υποστήριξαν ότι τα έγγραφα που δημοσιοποιήθηκαν καταρρίπτουν τους ισχυρισμούς περί ανυπαρξίας βιολογικών εργαστηρίων που χρηματοδοτούνται από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Γκάμπαρντ είχε ξεκινήσει την έρευνα για τα εργαστήρια έπειτα από εκτελεστικό διάταγμα του προέδρου Τραμπ το 2025, το οποίο απαγόρευσε την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση επικίνδυνων ερευνών ενίσχυσης λειτουργιών παθογόνων χωρίς επαρκή εποπτεία, ενώ είχε ήδη εκδώσει οδηγίες που αναβάθμιζαν τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τα συγκεκριμένα εργαστήρια.
Σύμφωνα με δήλωσή της, το ODNI και η ίδια θα συνεχίσουν να συνεργάζονται στενά με εταίρους σε ολόκληρη την αμερικανική κυβέρνηση προκειμένου να εντοπιστούν με ακρίβεια η τοποθεσία αυτών των εργαστηρίων και οι παθογόνοι παράγοντες που περιέχουν, με στόχο τον τερματισμό επικίνδυνων ερευνών ενίσχυσης λειτουργιών, οι οποίες απειλούν την υγεία και την ευημερία τόσο των Αμερικανών πολιτών όσο και ανθρώπων σε ολόκληρο τον κόσμο.
Οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές ενέκριναν στις 21 Απριλίου ένα συνδυαστικό εμβόλιο της Moderna που στοχεύει τόσο την COVID-19 όσο και τη γρίπη.
Το εμβόλιο αγγελιoφόρου ριβονουκλεϊκού οξέος (mRNA) της Moderna, mCombriax, αποτελεί το πρώτο εγκεκριμένο συνδυαστικό εμβόλιο γρίπης–COVID, μετά την έγκρισή του από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για άτομα ηλικίας 50 ετών και άνω.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Moderna, Στεφάν Μπανσέλ, ανέφερε σε ανακοίνωση ότι, συνδυάζοντας την προστασία απέναντι σε δύο σημαντικούς αναπνευστικούς ιούς σε μία μόνο δόση, το εμβόλιο στοχεύει στην απλοποίηση του εμβολιασμού των ενηλίκων, ιδίως εκείνων που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο. Tο εμβόλιο προσφέρει μια σημαντική νέα επιλογή για τους Ευρωπαίους, σημείωσε.
Είχε προηγηθεί σύσταση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων τον Φεβρουάριο για έγκριση του mCombriax, βάσει δοκιμών που έδειξαν ότι προκαλεί μη κατώτερη ανοσολογική απόκριση σε σύγκριση με εκείνη που παρατηρήθηκε σε άτομα που έλαβαν ήδη εγκεκριμένο εμβόλιο γρίπης και ξεχωριστό εμβόλιο COVID-19 της Moderna, το οποίο επίσης χρησιμοποιεί τεχνολογία mRNA.
Τα δεδομένα έδειξαν ότι το εμβόλιο προκάλεσε την παραγωγή επαρκών ποσοτήτων αντισωμάτων έναντι και των δύο ιών, σύμφωνα με τον οργανισμό εκείνη την περίοδο.
Η έγκριση της Επιτροπής καλύπτει τα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο για κάθε κράτος-μέλος να αποφασίσει αν θα διαθέσει το συνδυαστικό εμβόλιο στη χώρα του και, εφ’ όσον το πράξει, σε ποια τιμή.
Το εμβόλιο mRNA της Moderna κατά της COVID-19 εγκρίθηκε για πρώτη φορά το 2020, κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Έκτοτε, η εταιρεία έχει αναπτύξει και λάβει έγκριση για ένα ακόμη εμβόλιο COVID-19, καθώς και για ένα εμβόλιο mRNA κατά του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού.
Υποστηρικτές των εμβολίων αναφέρουν ότι αυτά παρέχουν ισχυρή προστασία και έχουν δείξει ότι μπορούν να θεωρούνται ασφαλή. Αντιθέτως, πολέμιοί τους, μεταξύ των οποίων και ο υπουργός Υγείας των ΗΠΑ Ρόμπερτ Φ. Κέννεντυ Τζούνιορ, έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με τη σταδιακή εξασθένηση της ανοσίας που συνοδεύει τη χρήση τους, καθώς και για τις ανεπιθύμητες παρενέργειες που μπορεί να προκαλέσουν, όπως φλεγμονή της καρδιάς.
Η Moderna, το 2025, απέσυρε την αίτησή της για το mCombriax, έπειτα από συζητήσεις με τις ρυθμιστικές αρχές των ΗΠΑ υπό την εποπτεία του Κέννεντυ. Οι αρχές ανέφεραν, το 2026, απαντώντας σε αίτηση για το μονοδύναμο εμβόλιο γρίπης της εταιρείας, ότι η Moderna δεν χρησιμοποίησε το κατάλληλο συγκριτικό εμβόλιο γρίπης στις δοκιμές της. Ωστόσο, ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ συμφώνησε αργότερα να εξετάσει το εμβόλιο.
Εκπρόσωπος της Moderna δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο σχετικά με το αν η έγκριση του συνδυαστικού εμβολίου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα οδηγήσει σε νέα αίτηση για το εμβόλιο στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μια γερμανική εταιρεία βρεφικών τροφών απέσυρε ορισμένα από τα προϊόντα της, αφότου βρέθηκαν ενδείξεις παρουσίας δηλητηρίου για αρουραίους σε δείγματα. Συγκεκριμένα, πέντε βαζάκια μολυσμένης βρεφικής τροφής εντοπίστηκαν σε τρεις χώρες της Ευρώπης, σύμφωνα με ανακοίνωση της αστυνομίας του Ίνγκολστατ, Γερμανία, στις 20 Απριλίου.
Τα βαζάκια κατασχέθηκαν πριν καταναλωθούν, αν και ένα έκτο τεμάχιο ενδέχεται να κυκλοφορεί ακόμη στην Αυστρία, ανέφερε η υπηρεσία. Εργαστηριακοί έλεγχοι επιβεβαίωσαν ότι τα βαζάκια περιείχαν δηλητήριο. Οι αρχές δήλωσαν ότι τα δείγματα ήταν θετικά και ότι η αλυσίδα σούπερ μάρκετ SPAR της Αυστρίας έχει αποσύρει όλα τα βαζάκια βρεφικής τροφής HiPP από τα ράφια της. Εμπορικοί συνεργάτες στην Τσεχία και τη Σλοβακία έχουν επίσης αποσύρει τη βρεφική τροφή από τα καταστήματά τους, ανέφερε η HiPP σε ανακοίνωσή της.
Η HiPP δήλωσε ότι τα βαζάκια «παραποιήθηκαν με δηλητήριο για αρουραίους από άγνωστα άτομα». Η εταιρεία υποστηρίζει ότι τα βαζάκια έφυγαν από το εργοστάσιο σε άριστη κατάσταση και ότι η ανάκληση προκλήθηκε από «εγκληματική ενέργεια που διερευνάται από τις αρχές». Η εγκληματική αυτή ενέργεια περιλαμβάνει «εκβιασμό και παραποίηση», σύμφωνα με τη HiPP.
«Είναι βαθιά ανησυχητικό το ότι κάποιος φαίνεται διατεθειμένος να θέσει σε κίνδυνο την υγεία βρεφών για εγκληματικούς λόγους», δήλωσε η υπουργός Υγείας της Αυστρίας, Κορίνα Σούμαν, στο Αυστριακό Πρακτορείο Ειδήσεων. «Καλώ όλους τους γονείς στην Αυστρία: Παρακαλώ να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί αυτή την περίοδο, να μην χρησιμοποιείτε το συγκεκριμένο προϊόν και, αν έχετε αμφιβολίες, να μην διστάσετε ούτε στιγμή να ζητήσετε βοήθεια».
Οι αρχές ανέφεραν ότι ερευνούν την υπόθεση ως απόπειρα εκβιασμού της HiPP International, της εταιρείας παραγωγής της βρεφικής τροφής. Δεν έχουν εντοπιστεί μολυσμένα προϊόντα στη Γερμανία.
Η αυστριακή αστυνομία δήλωσε ότι, στο πλαίσιο των ερευνών στη Γερμανία, ενημερώθηκε για πιθανώς μολυσμένα βαζάκια βρεφικής τροφής στην Αυστρία και ότι έχουν κατασχεθεί βαζάκια στην Αυστρία, την Τσεχική Δημοκρατία και τη Σλοβακία. Αξιωματούχοι της Τσεχικής Δημοκρατίας δήλωσαν ότι τα μολυσμένα προϊόντα ενδέχεται να βρίσκονται σε καταστήματα στη χώρα και προέτρεψαν τους καταναλωτές να είναι προσεκτικοί. Τσέχοι αστυνομικοί δήλωσαν ότι το επίπεδο απειλής για το κοινό δεν είναι υψηλό.
Πώς να αναγνωρίζετε παραποιημένα προϊόντα
Τα βαζάκια συνήθως πωλούνται σφραγισμένα και κάνουν έναν χαρακτηριστικό «κλικ» όταν ανοίγονται. Η HiPP συνιστά σε όσους έχουν τα προϊόντα της να ελέγχουν ότι το σφράγισμα είναι άθικτο και ότι ακούγεται ο χαρακτηριστικός ήχος κατά το άνοιγμα.
Επιπλέον, στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι δράστες τοποθέτησαν ένα λευκό αυτοκόλλητο με κόκκινο κύκλο στο κάτω μέρος των δηλητηριασμένων βάζων, σύμφωνα με την αστυνομία.
Άλλα ύποπτα σημάδια περιλαμβάνουν κατεστραμμένα καπάκια και ασυνήθιστες ή δυσάρεστες οσμές.
Όταν εντοπίζεται οποιοδήποτε σημάδι φθοράς, το προϊόν δεν πρέπει να χρησιμοποιείται, τονίζει η HiPP.
Η κατάποση δηλητηρίου για αρουραίους οδηγεί σε μειωμένη πήξη του αίματος, προκαλώντας συμπτώματα όπως αιμορραγία στον εγκέφαλο, αιμορραγία στα ούλα, αίμα στα κόπρανα ή στα ούρα, εμετό με αίμα και ρινορραγία.
Νεαρά άτομα που απευθύνθηκαν σε εξειδικευμένες υπηρεσίες ταυτότητας φύλου εμφάνιζαν χειρότερη ψυχική υγεία τόσο πριν από την πρώτη αξιολόγηση όσο και αργότερα, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Παιδιά και νέοι κάτω των 23 ετών στη Φινλανδία με δυσφορία φύλου —την ψυχική δυσφορία ή τη δυσλειτουργία που μπορεί να βιώνει κάποιος όταν η ταυτότητα φύλου δεν αντιστοιχεί στο βιολογικό φύλο— παρουσίαζαν υψηλότερα ποσοστά ψυχιατρικών προβλημάτων πριν από την πρώτη επαφή με τις υπηρεσίες ταυτότητας φύλου, σε σύγκριση με αντίστοιχη ομάδα ελέγχου, σύμφωνα με Φινλανδούς ερευνητές σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 4 Απριλίου στο περιοδικό Acta Paediatrica.
Σχεδόν οι μισοί, δηλαδή το 45,7% των νέων που είχαν παραπεμφθεί για ζητήματα ταυτότητας φύλου, εμφάνιζαν ψυχιατρική νοσηρότητα, έναντι μόλις 15% στην ομάδα ελέγχου.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν τα άτομα αυτά για έως και δύο χρόνια μετά την παραπομπή τους για αξιολόγηση. Στο διάστημα αυτό, και συγκεκριμένα δύο ή περισσότερα χρόνια μετά την αρχική επαφή, το 61,7% της ομάδας εμφάνιζε ψυχιατρικά προβλήματα, έναντι 14,6% στην ομάδα ελέγχου.
Στο υποσύνολο των εφήβων που υποβλήθηκαν σε ιατρικές παρεμβάσεις επαναπροσδιορισμού φύλου, η συχνότητα των ψυχιατρικών προβλημάτων αυξήθηκε αισθητά κατά την παρακολούθηση, από 9,8% σε 60,7% σε όσους υποβλήθηκαν σε θηλυκοποιητικές παρεμβάσεις και από 21,6% σε 54,5% σε όσους υποβλήθηκαν σε αρρενοποιητικές παρεμβάσεις.
Οι ερευνητές κατέληξαν ότι η σοβαρή ψυχιατρική νοσηρότητα είναι συχνή μεταξύ των εφήβων που παραπέμπονται σε υπηρεσίες ταυτότητας φύλου.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα από το εθνικό πληροφοριακό σύστημα της Φινλανδίας για να αναλύσουν την ψυχιατρική υγεία παιδιών και νέων που προσήλθαν σε κλινικές ταυτότητας φύλου στη χώρα από το 1996 έως το 2019. Η περίοδος παρακολούθησης ξεκίνησε από την πρώτη επίσκεψη στις υπηρεσίες ταυτότητας φύλου και διήρκεσε έως τον Ιούνιο του 2022, όταν συγκροτήθηκε το σύνολο των δεδομένων.
Η ομάδα ελέγχου αντλήθηκε από το ίδιο εθνικό σύστημα.
Τελικά, οι ερευνητές κατέληξαν σε δείγμα 2.083 ατόμων ηλικίας έως 22 ετών, τα οποία αντιστοιχίστηκαν με 16.643 άτομα της ομάδας ελέγχου.
Όπως αναφέρουν, όταν ελήφθη υπόψη η προϋπάρχουσα ψυχιατρική νοσηρότητα, οι έφηβοι που είχαν παραπεμφθεί σε υπηρεσίες ταυτότητας φύλου παρουσίαζαν ανάγκη για εξειδικευμένη ψυχιατρική θεραπεία αυξημένη κατά 5 έως 6 φορές δύο ή περισσότερα χρόνια μετά την αρχική ημερομηνία, σε σύγκριση με τους άνδρες της ομάδας ελέγχου, και κατά 3 έως 4 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο σε σύγκριση με τις γυναίκες της ομάδας ελέγχου.
Οι ίδιοι σημειώνουν ότι τα ευρήματα αυτά δεν υποστηρίζουν την άποψη ότι η ψυχική υγεία βελτιώνεται μετά από ιατρικές παρεμβάσεις επαναπροσδιορισμού φύλου που ξεκινούν κατά τα χρόνια της ανάπτυξης και ότι, υπό το πρίσμα των παρόντων αποτελεσμάτων, οι σοβαρές ψυχιατρικές διαταραχές δεν φαίνεται να οφείλονται πρωτίστως στη δυσφορία φύλου.
Οι γιατροί, προσθέτουν, θα πρέπει να γνωρίζουν ότι σε ορισμένους ασθενείς οι παρεμβάσεις ενδέχεται να συνδέονται με επιδείνωση της ψυχικής υγείας.
Ο συνυπογράφων της μελέτης Σάμι-Μάττι Ρούσκα (Sami-Matti Ruuska), ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Τάμπερε, δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό έως τον χρόνο δημοσίευσης του άρθρου.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ομοσπονδιακοί αξιωματούχοι υγείας συνέστησαν το 2025 οι ανήλικοι που αντιμετωπίζουν δυσφορία φύλου να λαμβάνουν ψυχοθεραπευτική υποστήριξη, αντί να υποβάλλονται σε παρεμβάσεις όπως αναστολείς εφηβείας ή μαστεκτομή, επισημαίνοντας ότι ορισμένες από αυτές τις παρεμβάσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε ψυχιατρικά προβλήματα.
Στους περιορισμούς της νέας μελέτης περιλαμβάνεται η απουσία αναλυτικότερων στοιχείων σχετικά με τους λόγους για τους οποίους οι νέοι έκαναν χρήση ψυχιατρικών υπηρεσιών.
Η μελέτη χρηματοδοτήθηκε από το Ίδρυμα Jenny ja Antti Wihurin Rahasto. Στη δήλωση συγκρούσεων συμφερόντων αναφέρονται ερευνητικές χρηματοδοτήσεις, αμοιβές για διαλέξεις ή κάλυψη εξόδων και συμμετοχές σε επιτροπές και συμβουλευτικά όργανα, όπως περιγράφεται αναλυτικά στο κείμενο της μελέτης.
Έφηβοι που έλαβαν εμβόλια κατά της COVID-19 διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών όπως σκωληκοειδίτιδα, κυρίως μετά τη δεύτερη δόση, σύμφωνα με νεότερη μελέτη. Επιστήμονες από τη Νορβηγία ανέλυσαν δεδομένα για περίπου 496.432 εφήβους ηλικίας 12 έως 19 ετών, αντλώντας στοιχεία από εθνικό σύστημα καταγραφής ανεπιθύμητων ενεργειών.
Η σχετική εργασία δημοσιεύθηκε στις 27 Μαρτίου στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports. Σημαντικό ποσοστό των εφήβων είχε λάβει mRNA εμβόλιο κατά της COVID-19 των εταιρειών Pfizer BioNTech ή Moderna.
Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, μετά την πρώτη δόση δεν παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση στις ανεπιθύμητες ενέργειες. Σε αναλύσεις με βάση την ηλικία εντοπίστηκε αύξηση των περιστατικών σκωληκοειδίτιδας και αλλεργικών αντιδράσεων, ωστόσο ο μικρός αριθμός τέτοιων συμβάντων σημαίνει πως τα στοιχεία αυτά πρέπει να ερμηνευτούν με επιφύλαξη.
Αντίθετα, μετά τη δεύτερη δόση καταγράφηκε μεγαλύτερη συχνότητα αλλεργικών αντιδράσεων, διόγκωσης λεμφαδένων και φλεγμονής της καρδιάς (μυοκαρδίτιδα). Όταν οι ερευνητές μελέτησαν μόνον όσους δεν είχαν νοσήσει από COVID-19, διαπιστώθηκε επίσης αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης επιληψίας και σπασμών.
Η ανάλυση ανά ηλικιακή ομάδα έδειξε ότι τα περιστατικά μυοκαρδίτιδας αφορούσαν κυρίως άτομα 18 έως 19 ετών — μια ηλικία που ήδη θεωρείται αυξημένου κινδύνου για τέτοιες επιπλοκές, για τις οποίες οι γιατροί συστήνουν αποφυγή έντονης σωματικής άσκησης για ένα χρονικό διάστημα μετά τον εμβολιασμό κατά της COVID-19.
Στους μεγαλύτερους εφήβους παρατηρήθηκε επίσης αυξημένος κίνδυνος αλλεργικών αντιδράσεων, ενώ στους 16-17 ετών καταγράφηκαν περισσότερα περιστατικά οξείας σκωληκοειδίτιδας, που συνήθως απαιτεί χειρουργική επέμβαση. Οι Νορβηγοί ερευνητές περιόρισαν την κύρια ανάλυσή τους σε συμβάντα που εκδηλώθηκαν εντός 2 έως 42 ημερών μετά τον εμβολιασμό, ανάλογα με το είδος της επιπλοκής.
Παραδέχονται, ωστόσο, ότι τα συγκεκριμένα χρονικά «παράθυρα κινδύνου» ίσως είναι μικρά, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις τα ποσοστά κινδύνου αυξάνονταν με την πάροδο του χρόνου. Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από το Νορβηγικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας. Ορισμένοι εκ των συγγραφέων ανέφεραν χρηματοδότηση από φαρμακευτικές εταιρείες όπως η GlaxoSmithKline, αλλά καμία σχέση οικονομικής φύσης με τις εταιρείες Pfizer ή Moderna.
Ο Γκερμάν Ταπία [German Tapia], ερευνητής του Νορβηγικού Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας, και οι συνεργάτες του δήλωσαν πως «η μελέτη διαπίστωσε ότι ο αριθμός των παρατηρηθέντων περιστατικών και οι στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις ήταν γενικά χαμηλές, με ορισμένες εξαιρέσεις». Ζήτησαν περαιτέρω μελέτες σε εφήβους, προκειμένου να διερευνηθούν ειδικές ανεπιθύμητες ενέργειες ανά ηλικία, ιδίως σε σχέση με τα νεότερης τεχνολογίας εμβόλια mRNA.
Μια νοσοκόμα ετοιμάζεται να χορηγήσει το εμβόλιο κατά της COVID-19 σε ένα αγόρι. Ντένβερ, Κολοράντο, ΗΠΑ, Νοεμβρίου 2021. (Michael Ciaglo/Getty Images)
Οι εταιρείες Pfizer και Moderna δεν απάντησαν στα σχετικά αιτήματα για σχολιασμό έως τη στιγμή της δημοσίευσης του άρθρου. Το Ίδρυμα Έρευνας Ασφάλειας Εμβολίων (Vaccine Safety Research Foundation), που εδρεύει στις ΗΠΑ, σημείωσε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, στις 30 Μαρτίου, ότι «η μελέτη έδειξε πως υπάρχει σαφές δοσοεξαρτώμενο σήμα ασφαλείας όσον αφορά τη φλεγμονή της καρδιάς στους εφήβους» και κάλεσε τις Αρχές να αποσύρουν τα εμβόλια από την κυκλοφορία.
Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) μετέβαλαν πρόσφατα τη σύστασή τους, καλώντας τους πολίτες να συμβουλεύονται επαγγελματία υγείας πριν αποφασίσουν για τον εμβολιασμό, ωστόσο ομοσπονδιακός δικαστής εμπόδισε αυτή την αλλαγή στα μέσα Μαρτίου.
Ο καθηγητής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια, Τζέφρι Μόρρις, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, σχολίασε απαντώντας στο Ίδρυμα ότι, κατά τη γνώμη του, «η μελέτη επιβεβαιώνει όσα ήδη είχαν δείξει και άλλες εργασίες» και προσέθεσε ότι «τα οφέλη των εμβολίων υπερτερούν των κινδύνων».
Στις 27 Φεβρουαρίου, ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπιλ Κλίντον, κατέθεσε ενώπιον ομοσπονδιακών βουλευτών ότι δεν γνώριζε για τα αδικήματα που διέπραξε ο εκλιπών Τζέφρυ Έπσταϊν, ο οποίος καταδικάστηκε για σεξουαλικά εγκλήματα.
«Δεν είχα ιδέα για τα εγκλήματα του Έπσταϊν. […] Η σύντομη γνωριμία μου με τον Έπσταϊν έληξε χρόνια προτού αποκαλυφθούν τα εγκλήματά του και κατά τη διάρκεια των περιορισμένων μας επαφών ποτέ δεν αντιλήφθηκα τίποτα σχετικά με το τι πραγματικά συνέβαινε», ανέφερε στην κατάθεσή του στην Επιτροπή Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων, στη Νέα Υόρκη. Όπως εξήγησε, καταθέτει «τα ελάχιστα που γνωρίζει, με την ελπίδα να αποτραπεί να ξανασυμβεί κάτι τέτοιο».
Το 2008, ο Τζέφρυ Έπσταϊν δήλωσε ένοχος σε κατηγορία για πορνεία ανηλίκων, ενώ το 2019 συνελήφθη για διακίνηση ανηλίκων με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση· την ίδια χρονιά, και ενώ βρισκόταν προφυλακισμένος εν αναμονή της δίκης του, βρέθηκε νεκρός στο κελί του. Ο ιατροδικαστής χαρακτήρισε τον θάνατό του αυτοκτονία.
Τον Ιανουάριο, το υπουργείο Δικαιοσύνης έδωσε στη δημοσιότητα αρχεία για τον Έπσταϊν, τα οποία περιλάμβαναν e-mails και φωτογραφίες, κάποιες εκ των οποίων παρουσίαζαν τον Κλίντον μαζί με τον Έπσταϊν. Τουλάχιστον τρεις φωτογραφίες απεικόνιζαν τον Κλίντον με άγνωστες γυναίκες. Έγγραφο του FBI αποκάλυψε ότι ένα άτομο — του οποίου το όνομα έχει σβηστεί και δεν ήταν θύμα του Έπσταϊν — ανέφερε πως προσκλήθηκε σε όργιο με τον Κλίντον αλλά τελικά δεν παρέστη. Αλληλογραφία των αρχών έδειξε ότι μία από τις επιζήσασες των εγκλημάτων του Έπσταϊν τον γνώρισε μέσω άλλης γυναίκας-θύματος, η οποία είχε ταξιδέψει με τον Έπσταϊν και τον Κλίντον στην Αφρική.
Σύμφωνα με αρχεία πτήσεων και φωτογραφίες, ο Κλίντον ταξίδεψε με το αεροσκάφος του Έπσταϊν το 2002 και 2003. Έχει ξεκαθαρίσει, μέσω εκπροσώπου, πως τα εν λόγω ταξίδια αφορούσαν δράσεις του Ιδρύματος Κλίντον και ότι δεν επισκέφθηκε ποτέ το ιδιωτικό νησί του Έπσταϊν, αν και πέρασε για λίγο από το σπίτι του Έπσταϊν στη Νέα Υόρκη, σύμφωνα με αρχεία, ενώ και ο Έπσταϊν είχε βρεθεί στον Λευκό Οίκο κατά τη διάρκεια της προεδρίας Κλίντον.
Αναφέρεται ότι ο Κλίντον δεν επικοινώνησε με τον Έπσταϊν για πάνω από δέκα χρόνια, ενώ μετά τη σύλληψη του τελευταίου το 2019, ο εκπρόσωπος του Κλίντον διαβεβαίωσε ότι εκείνος είχε «κόψει κάθε σχέση με τον Έπσταϊν» πολύ πριν γίνει δημόσια γνωστή η ομολογία ενοχής του. «Όσες φωτογραφίες και αν μου δείξετε, δεν είδα τίποτα και δεν έκανα τίποτε το μεμπτό», υποστήριξε ο Κλίντον.
Η κατάθεση του Μπιλ Κλίντον πραγματοποιήθηκε μία ημέρα μετά τη μαρτυρία της συζύγου του, Χίλαρυ Κλίντον, ενώπιον της ίδιας επιτροπής. «Δεν γνώριζα τίποτα για τα εγκλήματα του Έπσταϊν», ανέφερε η κα Κλίντον. Μετά το τέλος της κατάθεσής της, ξεκαθάρισε πως ουδέποτε γνώρισε προσωπικά τον Έπσταϊν και δεν είχε καμία σχέση μαζί του, ενώ χαρακτήρισε επιφανειακή τη γνωριμία της με την Γκισλέιν Μάξγουελ, μακροχρόνια συνεργάτιδα του Έπσταϊν. Η Μάξγουελ είχε παραστεί, ως συνοδός, στον γάμο της κόρης των Κλίντον, Τσέλσυ.
Η Μάξγουελ είπε στον αναπληρωτή υπουργό Δικαιοσύνης, Τοντ Μπλανς, το 2025 ότι είχε συναντήσει τη Χίλαρυ στο σπίτι των Κλίντον στη Νέα Υόρκη σε διάφορες περιστάσεις, σε σχέση με δράσεις του Clinton Global Initiative. Ισχυρίστηκε ότι ο Έπσταϊν δεν είχε ιδιαίτερη σχέση με τη Χίλαρυ Κλίντον αλλά σημείωσε πως είχε δωρίσει χρήματα στην πρωτοβουλία και είχε συναναστραφεί τον Μπιλ Κλίντον.
Η Μάξγουελ υποστήριξε ακόμη ότι είχε φιλικές σχέσεις με τον Μπιλ Κλίντον, ωστόσο εκείνος δεν την ανέφερε στην αρχική τοποθέτησή του. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής, Τζέιμς Κόμερ, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η Χίλαρυ Κλίντον απάντησε σε πολλές ερωτήσεις αλλά παρέπεμψε αρκετές φορές τους βουλευτές στον σύζυγό της: «Οι φορές που απάντησε ‘Δεν ξέρω, θα πρέπει να ρωτήσετε τον άντρα μου’, ήταν πάνω από δώδεκα».
Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Σκοτ Πέρρυ σχολίασε ότι ορισμένες συγκεκριμένες ερωτήσεις μπορούσε να τις απαντήσει μόνο ο Μπιλ Κλίντον.
Ένας νέος συνασπισμός που αποτελείται από 15 οργανώσεις, μεταξύ των οποίων και μία που ίδρυσε ο υπουργός υγείας των ΗΠΑ Ρόμπερτ Φ. Κέννεντυ Τζούνιορ, στρέφεται κατά των υποχρεωτικών εμβολιασμών και της υποχρεωτικής χρήσης μάσκας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Children’s Health Defense, η οργάνωση που ίδρυσε ο Κέννεντυ, και άλλα μέλη του Medical Freedom Act Coalition αναφέρουν ότι επιδιώκουν να εισαχθούν και να ψηφιστούν σε κάθε πολιτεία νομοσχέδια «ιατρικής ελευθερίας».
Η Λέσλι Μανουκιάν, η οποία ίδρυσε το Health Freedom Defense Fund, δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι, κατά την άποψή της, ήταν η πρώτη φορά που έβλεπαν μια τέτοια προσπάθεια στο πλαίσιο του κινήματος για την ελευθερία και την υγεία.
Πρότυπο πολιτείας χαρακτηρίζεται το Άινταχο, το οποίο το 2025 θέσπισε νόμο που απαγορεύει σε επιχειρήσεις και σχολεία να απαιτούν από πελάτες, εργαζομένους και μαθητές να λαμβάνουν εμβόλια ή άλλες ιατρικές πράξεις. Η Μανουκιάν συνέβαλε στη σύνταξη της νομοθεσίας, η οποία ονομάζεται Idaho Medical Freedom Act.
Η Λία Γουίλσον, εκτελεστική διευθύντρια και συνιδρύτρια του Stand for Health Freedom και μία από τις επικεφαλής του συνασπισμού, είπε στην Epoch Times ότι, επειδή ο νόμος ψηφίστηκε, κατέδειξε τι ήταν εφικτό. Πρόσθεσε ότι στόχος τους ήταν να προωθήσουν το Medical Freedom Act σε όσο το δυνατόν περισσότερες πολιτείες σε ολόκληρες τις ΗΠΑ.
Ο Μάικλ Κέιν, διευθυντής υπεράσπισης θέσεων της Children’s Health Defense, δήλωσε στην Epoch Times ότι η οργάνωση θεωρούσε τις υποχρεωτικές απαιτήσεις για εμβολιασμούς και γενικότερα τις ιατρικές επιταγές απαράδεκτες και ότι ένιωθε τιμή που συμμετείχε σε έναν συνασπισμό που αγωνιζόταν να τερματιστούν οι εξαναγκαστικές ιατρικές πράξεις, να μπει τέλος στις ιατρικές επιταγές και στις απαιτήσεις για εμβολιασμούς για όλους τους Αμερικανούς.
Ο συνασπισμός περιλαμβάνει επίσης και άλλους που συνδέονται με τον Κέννεντυ ή με το κίνημά του Make America Health Again (MAHA), μεταξύ των οποίων η Independent Medical Alliance, αρκετοί σύμβουλοι της οποίας έχουν διοριστεί από τον Κέννεντυ σε επιτροπή συμβούλων για τα εμβόλια· το MAHA Institute, του οποίου ο πρόεδρος συνίδρυσε επιτροπή πολιτικής δράσης που χρηματοδότησε την προεδρική υποψηφιότητα του Κέννεντυ· καθώς και το MAHA Action, του οποίου ο επικεφαλής έχει εκδώσει βιβλία γραμμένα από τον Κέννεντυ και έχει διοργανώσει εκδηλώσεις στις οποίες παρευρέθηκε ο υπουργός Υγείας.
Άτομα που συμμετέχουν στην προσπάθεια αναφέρουν ότι επικοινωνούν με τον Κέννεντυ για άλλα ζητήματα, αλλά ότι δεν έχουν συζητήσει τον συνασπισμό. Το αμερικανικό υπουργείο Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού έως την ώρα της δημοσίευσης.
Ο υπουργός Υγείας Ρόμπερτ Φ. Κέννεντυ Τζούνιορ (Α) μιλά στο Οβάλ Γραφείο, στις 29 Ιανουαρίου 2026. (Samuel Corum/Getty Images)
Ο Κέννεντυ δήλωσε, σε ενημέρωση με τον κυβερνήτη του Άινταχο Μπραντ Λιτλ, Ρεπουμπλικανό που είχε υπογράψει το Idaho Medical Freedom Act λίγους μήνες νωρίτερα, στις 23 Ιουλίου 2025, ότι αυτή η πολιτεία, περισσότερο από κάθε άλλη στη χώρα, υπερασπιζόταν όχι μόνο την ιατρική ελευθερία αλλά και έναν υγιή πληθυσμό.
Ο Κέννεντυ είπε πρόσφατα σε δημοσιογράφους στο Τεννεσσί ότι δεν συμμετείχε σε προσπάθειες να τερματιστούν οι σχολικές υποχρεωτικές απαιτήσεις εμβολιασμού στις πολιτείες. Πρόσθεσε ότι πίστευε στην ελευθερία επιλογής και ανέφερε ότι θεωρούσε τον εμβολιασμό προσωπική επιλογή, την οποία οι άνθρωποι θα έπρεπε να λαμβάνουν μαζί με τους γιατρούς τους.
Η American Academy of Pediatrics, η οποία συνεργάζεται με κατασκευαστές εμβολίων, και η American Families for Vaccines, μεταξύ άλλων οργανώσεων, αντιτίθενται στην ανατροπή των υποχρεωτικών απαιτήσεων εμβολιασμού. Οι οργανώσεις δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλιο.
Οι απαιτήσεις στο Άινταχο παραμένουν σε ισχύ
Το Idaho Medical Freedom Act αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι ένα σχολείο δεν θα πρέπει να επιβάλλει ιατρική παρέμβαση σε οποιοδήποτε πρόσωπο για να παρακολουθήσει, να εισέλθει στην πανεπιστημιούπολη ή στα κτίρια ή να εργαστεί. Αναφέρει επίσης ότι μια επιχείρηση δεν θα πρέπει να αρνείται να παρέχει οποιαδήποτε υπηρεσία, προϊόν, είσοδο σε χώρο εκδηλώσεων ή μεταφορά σε ένα πρόσωπο επειδή αυτό το πρόσωπο έχει ή δεν έχει λάβει ή χρησιμοποιήσει ιατρική παρέμβαση.
Ωστόσο, σύμφωνα με το Idaho Department of Health and Welfare (DHW), οι γονείς υποχρεούνται να έχουν εμβολιάσει τα παιδιά τους κατά ορισμένων ασθενειών για τη φοίτηση σε σχολείο και παιδικό σταθμό στο Άινταχο.
Η υπηρεσία παραπέμπει σε άλλον νόμο που περιγράφει τις απαιτήσεις εμβολιασμού για τα παιδιά.
Εκπρόσωπος δήλωσε στην Epoch Times, σε ηλεκτρονικό μήνυμα, ότι το DHW ενθάρρυνε τις σχολικές περιφέρειες να λαμβάνουν υπόψη το Medical Freedom Act όταν εφαρμόζουν απαιτήσεις εμβολιασμού στα σχολεία.
Υποστηρικτές του νόμου αναφέρουν ότι η νομοθεσία του Άινταχο δεν ήταν τέλεια. Νέο νομοσχέδιο επέκτασης, το Medical Freedom Expansion, που εισήχθη από τον πολιτειακό βουλευτή Ρομπ Μπέιζγουενγκερ, Ρεπουμπλικανό και συνυποστηρικτή της αρχικής νομοθεσίας, επιδιώκει να καταστήσει σαφές ότι οι επιταγές είναι απαράδεκτες.
Ο Μπέιζγουενγκερ είπε στην Epoch Times, σε ηλεκτρονικό μήνυμα, ότι το νομοσχέδιο επέκτασης θα καθιστούσε απολύτως σαφές σε μαθητές και γονείς πως ο εμβολιασμός ήταν μια εθελοντική, προσωπική και ιδιωτική επιλογή και όχι υποχρεωτικός.
Πολιτειακές κινήσεις έως τώρα
Νομοθέτες σε περίπου δώδεκα πολιτείες φέτος έχουν δώσει στη δημοσιότητα νομοσχέδια που θα τροποποιούσαν ή θα απαγόρευαν επιταγές για εμβόλια ή άλλες ιατρικές πράξεις.
Νομοθέτες στην Αριζόνα εισήγαγαν νομοσχέδιο που θα απαγόρευε σε επιχειρήσεις και σχολεία να απαιτούν «ιατρική παρέμβαση», όπως ένα εμβόλιο, ως προϋπόθεση για εργασία ή φοίτηση.
Η πολιτειακή βουλευτής της Αριζόνα Λίσα Φινκ, Ρεπουμπλικανή και εισηγήτρια του νομοσχεδίου, είπε σε ακρόαση τον Ιανουάριο ότι το νομοσχέδιο διασφάλιζε πως οι κάτοικοι της Αριζόνα δεν θα εξαναγκάζονταν να επιλέξουν ανάμεσα στη σωματική τους αυτονομία και στη δυνατότητά τους να εργάζονται, να μαθαίνουν, να ταξιδεύουν ή να συμμετέχουν στη δημόσια ζωή.
Νομοθέτες σε δύο επιτροπές της πολιτειακής Βουλής έχουν εγκρίνει το νομοσχέδιο.
Στη Χαβάη, νομοθέτες εισήγαγαν το Hawaii Medical Freedom Act, το οποίο περιγράφει παρόμοια απαγόρευση. Έχει παραπεμφθεί σε επιτροπές της πολιτειακής Βουλής.
Γερουσιαστές στην Ιντιάνα εισήγαγαν νομοσχέδιο που, μεταξύ άλλων, θα απαγόρευε την απαίτηση από ανθρώπους να αποδέχονται, να υποβάλλονται ή να εμπλέκονται σε ιατρική παρέμβαση στο σώμα τους ως προϋπόθεση για εργασία, είσοδο, εισδοχή, αποζημίωση, παροχές ή συμμετοχή. Το νομοσχέδιο έχει παραπεμφθεί στην Επιτροπή Υγείας της πολιτειακής Γερουσίας.
Αντιπρόσωποι στο Νιου Χάμσαϊρ παρουσίασαν νομοθεσία που θα καταργούσε τις απαιτήσεις ανοσοποίησης για τα παιδιά. Δημόσια ακρόαση για το νομοσχέδιο πραγματοποιήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου και νομοθετική συνεδρίαση στις 11 Φεβρουαρίου.
Παιδί, περιστοιχισμένο από κατάλογο εμβολίων, απεικονίζεται σε οθόνη κατά τη διάρκεια ακρόασης στη Γερουσία στην Ουάσιγκτον, στις 9 Σεπτεμβρίου 2025. (Andrew Harnik/Getty Images)
Από την άλλη πλευρά, ορισμένοι νομοθέτες προωθούν νομοσχέδια που θα αυστηροποιούσαν τις επιταγές για εμβολιασμούς. Η πολιτειακή γερουσιαστής της Νότιας Καρολίνας Μάργκι Μπράιτ Μάθιους, για παράδειγμα, εισήγαγε πρόσφατα νομοσχέδιο που θα καταργούσε τις θρησκευτικές εξαιρέσεις για τον εμβολιασμό κατά της ιλαράς εν μέσω έξαρσης της νόσου στην πολιτεία.
Η Μπράιτ Μάθιους, Δημοκρατική, ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι η νομοθεσία αφορούσε την προστασία των παιδιών, των τάξεων και των κοινοτήτων με σαφή, ιατρικά τεκμηριωμένα πρότυπα.
Κάθε πολιτεία στη χώρα απαιτεί εμβόλια για τη σχολική φοίτηση. Ορισμένες επιτρέπουν εξαιρέσεις για θρησκευτικούς ή φιλοσοφικούς λόγους, ενώ όλες επιτρέπουν ιατρικές εξαιρέσεις.
Αξιωματούχοι στη Φλόριντα δήλωσαν το 2025 ότι θα καταργούσαν όλες τις υποχρεωτικές απαιτήσεις εμβολιασμού, αλλά ο στόχος έχει συναντήσει αντίσταση στη πολιτειακή νομοθετική εξουσία, όπου απαιτείται δράση για να καταργηθούν οι επιταγές για ορισμένα εμβόλια. Το Medical Freedom Act, που εισήχθη τον Ιανουάριο, θα διεύρυνε τις εξαιρέσεις από τις επιταγές, αλλά δεν θα απαγόρευε τις ίδιες τις επιταγές.
Το Health Freedom Defense Fund, που συμμετέχει στον νέο συνασπισμό, έχει δημοσιεύσει πρότυπη νομοθεσία που τελειοποιεί το Idaho Medical Freedom Act, είπε η Μανουκιάν. Νομοθέτες σε άλλες πολιτείες μπορούν να χρησιμοποιήσουν το πρότυπο αυτό για να εισαγάγουν νομοσχέδια ιατρικής ελευθερίας στις πολιτείες τους.
Η Μανουκιάν δήλωσε ότι δεν θεωρούσε πως ήταν κομματικό ζήτημα και ότι πίστευε πως οι Αμερικανοί γενικά δεν ήθελαν να εξαναγκάζονται να κάνουν κάτι στα παιδιά τους.
Μια ομάδα που ίδρυσε ο υπουργός Υγείας των ΗΠΑ, Ρόμπερτ Φ. Κέννεντυ Τζούνιορ μηνύει την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (American Academy of Pediatrics – AAP), υποστηρίζοντας ότι η οργάνωση παραβίασε ομοσπονδιακό νόμο δηλώνοντας ότι τα εμβόλια του ομοσπονδιακού παιδιατρικού προγράμματος εμβολιασμών είναι ασφαλή.
Η Children’s Health Defense, την οποία ίδρυσε ο Κέννεντυ, υποστήριξε σε αγωγή που κατατέθηκε στις 21 Ιανουαρίου στο Περιφερειακό Δικαστήριο των ΗΠΑ για την Περιφέρεια της Κολούμπια ότι η AAP παραβίασε τον νόμο περί Οργανώσεων που Επηρεάζουν και Διεφθαρμένων Οργανισμών (Racketeer Influenced and Corrupt Organizations – RICO), επειδή επανειλημμένα χαρακτήριζε το πρόγραμμα ως πλήρως δοκιμασμένο και αποδεδειγμένα ασφαλές, ενώ, κατά τον ισχυρισμό, υπάρχει έλλειψη μελετών που να συγκρίνουν εμβολιασμένα με μη εμβολιασμένα παιδιά.
Η AAP δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο. Συμμετέχει σε πολλαπλές δικαστικές υποθέσεις κατά του Κέννεντυ και έχει δημιουργήσει πρόγραμμα εμβολιασμών διαφορετικό από εκείνο των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (Centers for Disease Control and Prevention – CDC), το οποίο έχει περιοριστεί πολλές φορές από τότε που ο Κέννεντυ ανέλαβε καθήκοντα.
Ο νόμος RICO καθιστά ποινικό αδίκημα τη συμμετοχή σε μια συνεχιζόμενη εγκληματική επιχείρηση ή οργάνωση. Η αγωγή υποστηρίζει ότι ο νόμος RICO εφαρμόζεται στην προκειμένη περίπτωση επειδή η AAP, οι κατασκευαστές εμβολίων και άλλοι λειτουργούν ως μέρος μιας «επιχείρησης» που στοχεύει στη διατήρηση και την αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης «διαβεβαιώνοντας κατηγορηματικά παιδιάτρους, νοσοκομεία, γονείς και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής ότι το πρόγραμμα είναι ασφαλές, ενώ αποκρύπτει ουσιώδη στοιχεία σχετικά με τις ελλειπείς δοκιμές, τις ανεπάρκειες των προγραμμάτων παρακολούθησης της ασφάλειας των εμβολίων και τα οικονομικά κίνητρα που συνδέονται με τη συμμόρφωση στο πρόγραμμα εμβολιασμών».
Σύμφωνα με την αγωγή, η AAP καταγράφει εταιρείες εμβολίων ως εταίρους και ορισμένα μέλη της λαμβάνουν πληρωμές από έναν ή περισσότερους κατασκευαστές εμβολίων. Η Μέρυ Χόλλαντ (Mary Holland), διευθύνουσα σύμβουλος της Children’s Health Defense, δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι, κατά την άποψή της, πρόκειται για οργάνωση που είναι ευθυγραμμισμένη μάλλον με τις μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες και τους κατασκευαστές εμβολίων παρά με τους γονείς και τα παιδιά.
Έλλειψη συγκριτικών στοιχείων
Το 2002, το Ινστιτούτο Ιατρικής ανέφερε ότι δεν υπήρχαν μελέτες που να συγκρίνουν παιδιά που έλαβαν εμβόλια όπως συνιστάται με παιδιά που δεν έλαβαν, και ότι τα CDC θα έπρεπε να διερευνήσουν τη δυνατότητα να μελετηθεί το ζήτημα χρησιμοποιώντας δεδομένα από το σύστημα Vaccine Safety Datalink. Το 2013, το Ινστιτούτο δήλωσε ότι δεν είχαν πραγματοποιηθεί μελέτες με χρήση δεδομένων από το συγκεκριμένο σύστημα.
Η νέα αγωγή της Children’s Health Defense υποστηρίζει ότι τα δεδομένα υπήρχαν σε ένα τεράστιο ψηφιακό αρχείο και ότι το Ινστιτούτο Ιατρικής απλώς ζητούσε από τα CDC να αναλύσουν τα δεδομένα. Προσθέτει ότι, 24 χρόνια αργότερα, αυτό το αρχείο παραμένει ανεξερεύνητο.
Μέλη της AAP έχουν δηλώσει ότι τα παιδιά μπορούν να αντέξουν πολλαπλά εμβόλια ταυτόχρονα. Η AAP ανέφερε σε μία από τις ιστοσελίδες της ότι ο συνδυασμός ορισμένων εμβολίων σε μία ένεση ή η χορήγηση πολλών ενέσεων στην ίδια επίσκεψη έχει μελετηθεί και δοκιμαστεί προσεκτικά επί πολλά χρόνια για να διασφαλιστεί ότι λειτουργεί καλά για τα παιδιά, και ότι κάθε παιδικό εμβόλιο έχει δοκιμαστεί προσεκτικά τόσο μόνο του όσο και σε συνδυασμό με άλλα. Η διατύπωση αυτή παραλείπει να αναφέρει το γεγονός ότι δεν υπάρχουν μελέτες που να συγκρίνουν παιδιά που έχουν λάβει όλα τα εμβόλια του προγράμματος με παιδιά που δεν έχουν λάβει κανένα.
Το πιο πρόσφατο πρόγραμμα εμβολιασμών των CDC συνιστά συστηματικά οκτώ εμβόλια, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων δόσεων όταν ένα βρέφος είναι 2 μηνών. Αξιωματούχοι ανέφεραν ότι αυτά τα εμβόλια συνιστώνται σε όλες τις ομότιμες χώρες. Η Children’s Health Defense έχει εκφράσει την υποστήριξή της στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα.
Η AAP έχει επίσης δηλώσει ότι οι επιτροπές εποπτείας κλινικών δοκιμών δεν θα ενέκριναν δοκιμές που να συγκρίνουν εμβολιασμένα και μη εμβολιασμένα παιδιά, δεδομένου ότι τα εμβόλια είναι ασφαλή και αποτελεσματικά.
Ορισμένοι εξωτερικοί ερευνητές έχουν εξετάσει τα αποτελέσματα υγείας μη εμβολιασμένων παιδιών σε σύγκριση με εμβολιασμένα παιδιά. Αρκετοί ερευνητές έχουν διαπιστώσει καλύτερα αποτελέσματα μεταξύ των μη εμβολιασμένων παιδιών. Η Children’s Health Defense ανέφερε ότι κατά την εκτίμησή της το μοτίβο είναι συνεπές, καθώς όταν ερευνητές διεξάγουν τις μελέτες που η AAP επιμένει ότι είναι αδύνατες, τα αποτελέσματα αντιφάσκουν στις διαβεβαιώσεις της AAP περί ασφάλειας.
Ισχυρισμοί βάσει RICO
Αν και η αγωγή αναφέρει ότι η AAP και τα μέλη της κερδίζουν από τον εμβολιασμό, η AAP αρνείται ότι οι παιδίατροι αποκομίζουν κέρδος από τη χορήγηση εμβολίων, αν και, σύμφωνα με το κείμενο, μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι οι παιδίατροι όντως κερδίζουν.
Η Children’s Health Defense ανέφερε ότι οι κατασκευαστές εμβολίων κερδίζουν χρήματα από τα εμβόλια, ενώ ορισμένα προϊόντα τους παρουσιάζουν παρενέργειες. Η αγωγή αναφέρει ότι η AAP διασφαλίζει πως αυτή η ροή εσόδων συνεχίζεται, υποστηρίζοντας ότι εμποδίζει μελέτες που θα μπορούσαν να αποκαλύψουν συνδέσεις μεταξύ της επέκτασης του προγράμματος και χρόνιων νοσημάτων, ότι προωθεί συνεχώς διευρυνόμενα προγράμματα, και ότι τα κέρδη ύψους 115–125 εκατ. δολαρίων που, κατά τον ισχυρισμό, αποφέρει ετησίως η AAP αποτελούν ένα κλάσμα των δεκάδων δισεκατομμυρίων που διακυβεύονται.
Η αγωγή περιγράφει την AAP ως οργανισμό που ελέγχει την παιδιατρική, εν μέρει επειδή — κατά την αγωγή — παιδίατροι που δεν τηρούν τις κατευθυντήριες γραμμές της έρχονται αντιμέτωποι με κυρώσεις από ιατρικά συμβούλια, νοσοκομεία και ασφαλιστικές εταιρείες.
Ο Δρ Πωλ Τόμας (Dr. Paul Thomas), επίσης ενάγων στη νέα υπόθεση, είχε προσφέρει σε ασθενείς ένα εναλλακτικό πρόγραμμα εμβολιασμών. Παρέδωσε την άδειά του το 2022, αφού το Ιατρικό Συμβούλιο του Όρεγκον έκρινε ότι το εναλλακτικό πρόγραμμα εμβολιασμών που πρότεινε αποτελούσε κίνδυνο για το κοινό. Σύμφωνα με την αγωγή, η AAP αφαίρεσε λίγο αργότερα την ιδιότητα μέλους του Τόμας, και η δυνατότητά του να ασκεί την παιδιατρική τερματίστηκε οριστικά. Επίσης, ένα επιστημονικό περιοδικό απέσυρε μελέτη την οποία είχε συνυπογράψει.
Η αγωγή αναφέρει ότι, ως άμεσο αποτέλεσμα της συμπεριφοράς της εναγομένης, ο Δρ Τόμας υπέστη απώλεια άδειας άσκησης επαγγέλματος, καταστροφή της ιατρικής του πρακτικής, απώλεια εισοδήματος, απώλεια επιχειρηματικής προοπτικής και διαρκή βλάβη της φήμης του.
Ο Δρ Κέννεθ Στόλλερ (Dr. Kenneth Stoller), κάτοικος της Μοντάνα, εντάχθηκε επίσης στην αγωγή αρκετά χρόνια μετά την αφαίρεση της άδειάς του, επειδή χορηγούσε ιατρικές εξαιρέσεις από τον εμβολιασμό, που αποκλίνουν από τις κατευθυντήριες γραμμές της AAP. Αρκετοί άλλοι ενάγοντες αναφέρουν ότι τα παιδιά τους πέθαναν αφότου έλαβαν εμβόλια που συνιστώνται από την AAP.
Τι ζητούν οι ενάγοντες
Οι ενάγοντες ζητούν να διαπιστωθεί ότι δεν υπάρχουν μελέτες που να τεκμηριώνουν την ασφάλεια ολόκληρου του παιδιατρικού προγράμματος εμβολιασμών. Ζητούν ο δικαστής να κρίνει ότι η AAP προέβη σε ψευδείς και παραπλανητικές δηλώσεις και παραλείψεις, και ότι οι ισχυρισμοί της AAP σχετικά με το πρόγραμμα εμβολιασμών εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου RICO.
Η αγωγή ζητά επίσης το δικαστήριο να υποχρεώσει την AAP να δημοσιεύσει επικαιροποιημένες δηλώσεις στο Red Book και στις ιστοσελίδες HealthyChildren.org, οι οποίες να γνωστοποιούν την έλλειψη ολοκληρωμένων δοκιμών ασφαλείας και τα προγράμματα κινήτρων ασφαλιστικών εταιρειών, και να απαγορεύει περαιτέρω κατηγορηματικούς ισχυρισμούς περί ασφάλειας χωρίς να συνοδεύονται από αυτές τις γνωστοποιήσεις.
Η Χόλλαντ δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι, για την Children’s Health Defense, αυτό που θεωρεί πραγματικά σημαντικό είναι να υπάρξει διαπιστωτική απόφαση, δηλαδή το δικαστήριο να κρίνει ότι η AAP δεν έχει βάση να υποστηρίζει ότι το πρόγραμμα έχει δοκιμαστεί διεξοδικά και είναι απολύτως ασφαλές, και ότι αυτή η πληροφορία θα αναρτηθεί στον ιστότοπό της.
Οι ενάγοντες ζητούν επίσης αποζημιώσεις απροσδιόριστου ύψους για οικονομικές ζημίες που υπέστησαν, καθώς και την κάλυψη της αμοιβής των δικηγόρων και των ειδικών, καθώς και των δικαστικών εξόδων.
Το αμερικανικό υπουργείο Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών (Health and Human Services – HHS) σχεδιάζει να μελετήσει την ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων, υλοποιώντας πρόταση επιτροπής υπό την ηγεσία του υπουργού Υγείας Ρόμπερτ Φ. Κέννεντυ Τζούνιορ, σύμφωνα με εκπρόσωπο της υπηρεσίας.
Η μελέτη ανακοινώθηκε σε δήλωση περί της απόσυρσης ιστοσελίδων σχετικών με κινητά τηλέφωνα από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (Food and Drug Administration – FDA), όπου αναφερόταν ότι η υπηρεσία «πιστεύει πως το σύνολο των επιστημονικών δεδομένων δεν έχει συνδέσει την έκθεση σε ενέργεια ραδιοσυχνοτήτων από τη χρήση κινητών τηλεφώνων με κάποιο πρόβλημα υγείας».
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου, Άντριου Νίξον, ανέφερε στην εφημερίδα The Epoch Times μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος, στις 16 Ιανουαρίου, ότι «ο FDA αφαίρεσε ιστοσελίδες με παλαιά συμπεράσματα για την ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων, ενώ το HHS προχωρά σε μελέτη σχετικά με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία και την έρευνα για την υγεία, προκειμένου να εντοπιστούν κενά στις υπάρχουσες γνώσεις μας, συμπεριλαμβανομένων των νέων τεχνολογιών, ώστε να διασφαλιστούν η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα». Επεσήμανε δε ότι η Επιτροπή «Make America Healthy Again», υπό την ηγεσία του Κέννεντυ, πρότεινε τη μελέτη στην έκθεση στρατηγικής της για το 2025. Στην έκθεση αυτή, η επιτροπή ανέφερε ότι το υπουργείο Υγείας, σε συνεργασία με άλλα υπουργεία, θα μελετούσε την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία και την έρευνα για την υγεία «για να εντοπίσει κενά γνώσης, συμπεριλαμβανομένων των νέων τεχνολογιών, ώστε να διασφαλιστούν η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα».
Δεν δόθηκαν στη δημοσιότητα λεπτομέρειες για τη μελέτη, όπως το ποιοι ποιοι ερευνητές θα την εκπονούσαν.
Σε εμφάνισή του στο Fox το 2025, αφού ανέλαβε την ηγεσία του υπουργείου Υγείας, ο Κέννεντυ είπε ότι τα τηλέφωνα «παράγουν ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, η οποία αποδεδειγμένα προκαλεί νευρολογική βλάβη στα παιδιά όταν βρίσκονται κοντά σε αυτά όλη την ημέρα, καθώς και κυτταρικές βλάβες, ακόμη και καρκίνο». Μίλησε επίσης θετικά για το ενδεχόμενο οι Πολιτείες να περιορίσουν τη χρήση του κινητού τηλεφώνου από τους μαθητές στα σχολεία.
Ο Κέννεντυ, ο οποίος είναι δικηγόρος, έχει εργαστεί σε υποθέσεις που αφορούν τηλέφωνα και ακτινοβολία, μεταξύ των οποίων και αγωγή κατά της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Επικοινωνιών (Federal Communications Commission – FCC) για κατευθυντήριες οδηγίες δεκαετιών σχετικά με την ασύρματη τεχνολογία.
Η FCC αναφέρει στην ιστοσελίδα της ότι «ορισμένες ομάδες για την υγεία και την ασφάλεια έχουν ερμηνεύσει ορισμένες εκθέσεις ως ένδειξη ότι η χρήση ασύρματων συσκευών μπορεί να συνδέεται με καρκίνο και άλλες ασθένειες, ενέχοντας πιθανώς μεγαλύτερους κινδύνους για τα παιδιά εν συγκρίσει με τους ενήλικες. Μολονότι αυτοί οι ισχυρισμοί έχουν λάβει αυξημένη δημόσια προσοχή, προς το παρόν δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν αιτιώδη σύνδεση μεταξύ της χρήσης ασύρματων συσκευών και του καρκίνου ή άλλων ασθενειών».
Το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των ΗΠΑ, το οποίο αποτελεί μέρος του υπουργείου Υγείας, αναφέρει στην ιστοσελίδα του ότι «τα έως τώρα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η χρήση κινητών τηλεφώνων δεν προκαλεί καρκίνο στον εγκέφαλο ή άλλου τύπου καρκίνο στους ανθρώπους».
Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), μια άλλη διεύθυνση του υπουργείου Υγείας, αναφέρουν στην ιστοσελίδα τους ότι τα κινητά τηλέφωνα εκπέμπουν ακτινοβολία και ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα πριν γνωρίζουμε αν η χρήση κινητών τηλεφώνων προκαλεί επιπτώσεις στην υγεία.
Ο υπουργός Υγείας των Ηνωμένων Πολιτειών Ρόμπερτ Κέννεντυ Τζούνιορ καλεί τη Γερμανία να βάλει τέλος στις άδικες, όπως τις χαρακτηρίζει, διώξεις Γερμανών γιατρών που παρείχαν εξαίρεση σε ασθενείς από την υποχρέωση χρήσης μάσκας ή εμβολιασμού κατά της COVID-19, στα χρόνια της πανδημίας.
Ο Κέννεντυ δήλωσε: «Έμαθα ότι περισσότεροι από χίλιοι Γερμανοί γιατροί και χιλιάδες ασθενείς τους βρίσκονται τώρα αντιμέτωποι με διώξεις και τιμωρίες επειδή χορήγησαν ή έλαβαν απαλλαγή από τη χρήση μάσκας ή τον εμβολιασμό κατά της COVID-19, κατά τη διάρκεια της πανδημίας. […] Όταν μια κυβέρνηση διώκει ποινικά τους γιατρούς επειδή συμβουλεύουν τους ασθενείς τους, ξεπερνά μια κόκκινη γραμμή που οι ελεύθερες κοινωνίες θεωρούν ιερή».
Ο Κέννεντυ ανέφερε πως απέστειλε επιστολή προς την ομόλογό του, Νίνα Βάρκεν, υπογραμμίζοντας: «Στην επιστολή μου κατέστησα σαφές ότι η Γερμανία έχει την ευκαιρία και την ευθύνη να αλλάξει πορεία, να επαναφέρει την ιατρική αυτονομία, να τερματίσει τις πολιτικά υποκινούμενες διώξεις και να διαφυλάξει τα δικαιώματα που στηρίζουν κάθε δημοκρατικό έθνος».
Στην απάντησή της η κυρία Βάρκεν διευκρίνησε ότι «κανένας γιατρός δεν έχει διωχθεί για τους λόγους που επικαλέστηκε ο Κέννεντυ. Ποινική δίωξη υπήρξε αποκλειστικά σε περιπτώσεις απάτης και πλαστογραφίας, όπως η έκδοση ψευδών πιστοποιητικών εμβολιασμού ή πλαστών βεβαιώσεων μάσκας» και δήλωσε πως οι δηλώσεις του Κέννεντυ είναι «εντελώς αβάσιμες, ανακριβείς και πρέπει να απορριφθούν», τονίζοντας ότι στη Γερμανία «οι γιατροί αποφασίζουν αυτόνομα το πώς θα θεραπεύσουν τους ασθενείς τους και οι ασθενείς έχουν την ελευθερία να επιλέξουν τη θεραπεία που θα ακολουθήσουν». Όπως τόνισε, «κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, οι γιατροί δεν υποχρεώθηκαν να χορηγούν εμβόλια κατά του ιού. Όσοι επέλεξαν να μην προσφέρουν εμβολιασμό για ιατρικούς, ηθικούς ή προσωπικούς λόγους δεν διέπρατταν κάποιο αδίκημα ούτε αντιμετώπιζαν κυρώσεις. Δεν υπήρξε καμία επαγγελματική απαγόρευση ούτε πρόστιμο για μη εμβολιασμό».
Ο Καρλ Λάουτερμπαχ, υπουργός Υγείας της Γερμανίας από το 2021 έως τον Μάιο του 2025, ανέφερε επίσης μέσω X ότι «στη Γερμανία, οι γιατροί δεν τιμωρούνται από την κυβέρνηση για την έκδοση ψευδών πιστοποιητικών, ενώ τα δικαστήρια είναι ανεξάρτητα».
Το αμερικανικό υπουργείο Υγείας και Ανθρώπινων Υπηρεσιών δεν σχολίασε τη δήλωση της Βάρκεν.
Ο Κέννεντυ είχε αναφέρει σε βίντεό του ότι ακαθόριστα δημοσιεύματα από τη Γερμανία καταγράφουν μια κυβέρνηση που παραγκωνίζει την αυτονομία των ασθενών και περιορίζει την ικανότητά τους να ενεργούν βάσει της προσωπικής τους πεποίθησης σε σχέση με ιατρικές αποφάσεις.
«Η γερμανική κυβέρνηση παραβιάζει την ιερή σχέση γιατρού-ασθενούς, αντικαθιστώντας τη με ένα επικίνδυνο σύστημα που μετατρέπει τους γιατρούς σε επιτηρητές της κρατικής πολιτικής. Η υγεία σας παύει να είναι πρώτη προτεραιότητα για τον γιατρό σας υπό το νέο αυτό σύστημα. Ο γιατρός σας εξυπηρετεί πλέον το γενικό συμφέρον, όπως το καθορίζουν μη εκλεγμένοι τεχνοκράτες χωρίς ιατρική εκπαίδευση. Οποιοσδήποτε μπορεί να διακρίνει τον κίνδυνο αυτού του συστήματος. Καμία δημοκρατία, θεμελιωμένη στην εμπιστοσύνη και τη διαφάνεια, δεν πρέπει να βαδίσει προς αυτή την κατεύθυνση. Οι ασθενείς πρέπει πάντα να διατηρούν την ελευθερία να λαμβάνουν προσωπικές ιατρικές αποφάσεις χωρίς εξαναγκασμό ή πολιτική πίεση».
