Η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει να αναπτύξει στις Φιλιππίνες περισσότερα προηγμένα πυραυλικά συστήματα, με στόχο να συμβάλει στην αποτροπή της επιθετικότητας του κομμουνιστικού καθεστώτος της Κίνας, μετά από συνομιλίες υψηλού επιπέδου μεταξύ ανώτερων αξιωματούχων των δύο πλευρών στη Μανίλα, στις 16 Φεβρουαρίου.
Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ εξέδωσε την ίδια ημέρα κοινή ανακοίνωση σχετικά με τον 12ο Στρατηγικό Διμερή Διάλογο Φιλιππίνων–Ηνωμένων Πολιτειών, ο οποίος επικεντρώθηκε στη διεύρυνση των οικονομικών, πολιτικών και αμυντικών δεσμών και στην ενίσχυση της συνεργασίας με περιφερειακούς συμμάχους.
Η Ουάσιγκτον και η Μανίλα υπογράμμισαν τη σημασία της αποκατάστασης της αποτρεπτικής ισχύος στον Ινδο-Ειρηνικό και, σύμφωνα με την ανακοίνωση, καταδίκασαν τις παράνομες, εξαναγκαστικές, επιθετικές και παραπλανητικές δραστηριότητες της Κίνας στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, αναγνωρίζοντας ότι έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στην περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα, καθώς και στις οικονομίες του Ινδο-Ειρηνικού και πέραν αυτού.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εγκατέστησαν το 2024 στις βόρειες Φιλιππίνες πυραυλικό σύστημα μέσου βεληνεκούς, γνωστό ως Typhon, και το 2025 ανέπτυξαν εκτοξευτή πυραύλων κατά πλοίων. Το Πεκίνο έχει παροτρύνει τη Μανίλα να αποσύρει τα συστήματα αυτά από το έδαφός της, αίτημα που οι αξιωματούχοι υπό τον πρόεδρο των Φιλιππίνων Φερδινάνδο Μάρκος του νεότερου έχουν απορρίψει.
Η κοινή ανακοίνωση περιέγραψε συγκεκριμένα σχέδια άμυνας και ασφάλειας για το επόμενο έτος, μεταξύ των οποίων δέσμευση να συνεχιστούν και να αυξηθούν οι αναπτύξεις προηγμένων πυραυλικών και μη επανδρωμένων συστημάτων των ΗΠΑ στις Φιλιππίνες, καθώς και να επεκταθούν και να εκσυγχρονιστούν οι δυνατότητες κυβερνοάμυνας της χώρας, σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο, και η ικανότητά της να εντοπίζει και να διακόπτει κυβερνοαπειλές.
Ο πρέσβης των Φιλιππίνων στις Ηνωμένες Πολιτείες, Χοσέ Μανουέλ Ρομουάλντες, ο οποίος συμμετείχε στον διάλογο της 16ης Φεβρουαρίου, δήλωσε ότι αξιωματούχοι άμυνας και από τις δύο πλευρές συζήτησαν το ενδεχόμενο ανάπτυξης εντός του έτους «αναβαθμισμένων» αμερικανικών εκτοξευτών πυραύλων, τους οποίους οι Φιλιππίνες ενδέχεται τελικά να επιλέξουν να αγοράσουν.
Σε δηλώσεις του στο Associated Press ανέφερε ότι πρόκειται για σύστημα εξαιρετικά προηγμένο, το οποίο θα αναπτυχθεί στη χώρα με την ελπίδα ότι, σε βάθος χρόνου, οι Φιλιππίνες θα μπορέσουν να αποκτήσουν το δικό τους. Πρόσθεσε ότι το πυραυλικό σύστημα Typhon, που αναπτύχθηκε από τον Στρατό Ξηράς των ΗΠΑ στη νήσο Λουζόν τον Απρίλιο του 2024, καθώς και ο εκτοξευτής πυραύλων που αποκαλείται Σύστημα Παρεμπόδισης Πλοίων του Εκστρατευτικού Σώματος Πεζοναυτών του Ναυτικού, ο οποίος αναπτύχθηκε τον Απρίλιο του 2025, παραμένουν στις Φιλιππίνες. Τόνισε ακόμη ότι η ανάπτυξη των αμερικανικών πυραύλων είναι αποκλειστικά αποτρεπτική και ότι κάθε φορά που η Κίνα επιδεικνύει οποιαδήποτε μορφή επιθετικότητας, ενισχύεται περαιτέρω η αποφασιστικότητα της χώρας του να διαθέτει τέτοιου είδους μέσα.
Ινδο-Ειρηνικός
Ο διάλογος, που συγκλήθηκε για πρώτη φορά το 2011, φιλοξενήθηκε για τελευταία φορά τον Απρίλιο του 2024. Στην κοινή ανακοίνωση της 16ης Φεβρουαρίου αναφέρεται ότι οι δύο πλευρές υπογράμμισαν την αταλάντευτη δέσμευσή τους να προασπίσουν έναν ελεύθερο, ανοικτό, ευημερούντα και ασφαλή Ινδο-Ειρηνικό, με βάση τον αμοιβαίο σεβασμό στην κυριαρχία, στην εδαφική ακεραιότητα, στο διεθνές δίκαιο και στην ειρηνική επίλυση διαφορών.
Παράλληλα, δεσμεύτηκαν να διατηρήσουν επαγρύπνηση στον Ινδο-Ειρηνικό ώστε να αποτραπεί σύγκρουση και να αναπτύξουν ισχυρά μέτρα, σε συνδυασμό με την αποτρεπτική ισχύ, για να παραμείνουν ανοικτές οι θαλάσσιες οδοί και να μην υπόκεινται σε αυθαίρετο έλεγχο από μία χώρα. Στην ίδια ανακοίνωση επισημαίνεται ότι η συλλογική άμυνα είναι κρίσιμη για την αποστέρηση δυνατοτήτων και την αποτροπή επιθετικότητας οπουδήποτε στην Πρώτη Αλυσίδα Νησιών.
Τα τελευταία χρόνια, η Μανίλα έχει κατηγορήσει το Πεκίνο ότι εμβολίζει τα σκάφη της, τα πλήττει με υδροβόλα και εκτοξεύει φωτοβολίδες προς τα αεροσκάφη της, με τα περισσότερα περιστατικά να σημειώνονται γύρω από τον αμφισβητούμενο ύφαλο Σαμπίνα στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας. Μετά από περιστατικό τον Οκτώβριο του 2025, κατά το οποίο πλοίο της κινεζικής ακτοφυλακής χτύπησε σκάφος της κυβέρνησης των Φιλιππίνων, η Ουάσιγκτον επαναβεβαίωσε τη στήριξή της, επικαλούμενη τη Συνθήκη Αμοιβαίας Άμυνας Ηνωμένων Πολιτειών–Φιλιππίνων του 1951.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Τόμας Πίγκοτ, είχε δηλώσει τότε ότι η συνθήκη καλύπτει ένοπλες επιθέσεις κατά των ενόπλων δυνάμεων των Φιλιππίνων, δημόσιων πλοίων ή αεροσκαφών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων της Ακτοφυλακής τους, οπουδήποτε στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας.
Η Πρώτη Αλυσίδα Νησιών, που εκτείνεται από το νοτιότερο ιαπωνικό νησί Κιούσου, την Ταϊβάν και τις Φιλιππίνες έως τη Μαλαιική Χερσόνησο, θεωρείται στρατηγικό εμπόδιο που εμποδίζει την Κίνα να αποκτήσει εύκολη πρόσβαση στον Ειρηνικό Ωκεανό για τις ναυτικές και αεροπορικές της δυνάμεις.
Η ανακοίνωση της 16ης Φεβρουαρίου επισήμανε επίσης σημαντικά ορόσημα από το 2024, μεταξύ των οποίων ήταν η συνάντηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με τον Μάρκος τον νεότερο στην Ουάσιγκτον το 2025, καθώς και η προσχώρηση των Φιλιππίνων στις Συμφωνίες Άρτεμις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για συνεργασία στο Διάστημα τον Οκτώβριο του 2025. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ακόμη στη σημασία της διατήρησης της ειρήνης και της σταθερότητας στα Στενά της Ταϊβάν.
Η Κίνα πραγματοποίησε μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές ασκήσεις γύρω από την Ταϊβάν για δύο ημέρες στα τέλη του 2025, προκαλώντας διεθνή κριτική, μεταξύ άλλων από την Ουάσιγκτον και τη Μανίλα. Σύμφωνα με το Philippine News Agency, ο υπουργός Άμυνας των Φιλιππίνων, Χιλμπέρτο Τεοντόρο ο νεότερος, είχε δηλώσει τότε ότι οι ενέργειες του Πεκίνου υπονομεύουν την περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα.
Με πληροφορίες από το Associated Press