Παρασκευή, 13 Μαρ, 2026

Το Ιράν προειδοποιεί για σύγκρουση και χαρακτηρίζει τους στρατούς της ΕΕ «τρομοκρατικές οργανώσεις»

Η ηγεσία του Ιράν προειδοποίησε την Κυριακή ότι θα μπορούσε να ξεσπάσει περιφερειακή σύγκρουση, αν οι Ηνωμένες Πολιτείες το επιτεθούν, τροφοδοτώντας την ένταση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, ενώ, σε αντίποινα, χαρακτήρισε τους στρατούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης «τρομοκρατικές οργανώσεις».

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενισχύσει τη ναυτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή, αφού ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει το Ιράν με επέμβαση, αν δεν συμφωνήσει σε μια πυρηνική συμφωνία ή αν δεν σταματήσει να σκοτώνει διαδηλωτές.

Παρά την αντιπαράθεση μεταξύ των θεοκρατικών κυβερνώντων του Ιράν και της κυβέρνησης Τραμπ, και οι δύο πλευρές έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι είναι έτοιμες να επαναλάβουν συνομιλίες, ενώ περιφερειακοί σύμμαχοι όπως η Τουρκία έχουν επιδιώξει αποκλιμάκωση.

Ιρανός αξιωματούχος διέψευσε προηγούμενο ρεπορτάζ του κρατικού Press TV ότι οι ναυτικές δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης θα πραγματοποιούσαν ασκήσεις με πραγματικά πυρά στα Στενά του Ορμούζ την Κυριακή και τη Δευτέρα, λέγοντας στο Reuters ότι δεν υπάρχει τέτοιο σχέδιο και ότι οι δημοσιογραφικές αναφορές είναι λανθασμένες.

Ο ανώτατος ηγέτης αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, όπως μεταδόθηκε από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης, δήλωσε ότι, παρότι ο Τραμπ λέει πως έχει στείλει πλοία στην περιοχή, το ιρανικό έθνος δεν θα φοβηθεί από αυτά και ότι ο ιρανικός λαός δεν θα αναστατωθεί από αυτές τις απειλές. Πρόσθεσε ότι το Ιράν δεν είναι εκείνο που ξεκινά επιθέσεις και δεν θέλει να επιτεθεί σε καμία χώρα, αλλά θα καταφέρει ισχυρό πλήγμα σε οποιονδήποτε του επιτεθεί και το παρενοχλήσει.

Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ διαθέτει αυτή τη στιγμή έξι αντιτορπιλικά, ένα αεροπλανοφόρο και τρία παράκτια πλοία μάχης στην περιοχή, αυξάνοντας τον κίνδυνο πολέμου, μετά τη φονική καταστολή του Ιράν τον Ιανουάριο εναντίον πανεθνικών διαδηλώσεων κατά της ιρανικής ηγεσίας.

Το Σάββατο ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι το Ιράν «μιλά σοβαρά» με την Ουάσιγκτον, λίγες ώρες αφότου ο κορυφαίος αξιωματούχος ασφαλείας της Τεχεράνης, Αλί Λαριτζανί, ανέφερε στο X ότι οι ρυθμίσεις για διαπραγματεύσεις ήταν σε εξέλιξη. Είπε επίσης ότι ελπίζει να διαπραγματευτούν κάτι αποδεκτό, προσθέτοντας ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί μια διαπραγματευμένη συμφωνία που θα ήταν ικανοποιητική, χωρίς πυρηνικά όπλα.

Η Τεχεράνη δηλώνει ότι είναι έτοιμη για «δίκαιες» διαπραγματεύσεις που δεν επιδιώκουν να περιορίσουν τις αμυντικές της δυνατότητες.

Οι διαδηλώσεις, που ξεκίνησαν λόγω οικονομικών δυσχερειών αλλά εξελίχθηκαν στην πιο οξεία πολιτική πρόκληση για την Ισλαμική Δημοκρατία από την ίδρυσή της το 1979, έχουν πλέον κοπάσει μετά την καταστολή. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, ο αριθμός των νεκρών που συνδέονται με την αναταραχή ανέρχεται σε 3.117, ενώ η οργάνωση δικαιωμάτων HRANA με έδρα τις ΗΠΑ ανέφερε την Κυριακή ότι μέχρι στιγμής έχει επαληθεύσει τον θάνατο 6.713 ανθρώπων. Το Reuters δήλωσε ότι δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει ανεξάρτητα τους αριθμούς.

Σε μια συμβολική μετατόπιση ως απάντηση στην καταστολή των διαδηλώσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση χαρακτήρισε την Πέμπτη τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC) ως τρομοκρατική οργάνωση.

Σε αντίποινα, την Κυριακή, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ δήλωσε ότι και οι στρατοί της ΕΕ θα χαρακτηριστούν ως τέτοιοι και ότι οι αρχές θα εξετάσουν την απέλαση των στρατιωτικών ακολούθων των κρατών της ΕΕ.

Ο Καλιμπάφ είπε στους συναδέλφους του βουλευτές ότι, επιχειρώντας να πλήξουν τους Φρουρούς της Επανάστασης, οι Ευρωπαίοι στην πραγματικότητα έβλαψαν τους ίδιους, ενώ όλοι οι βουλευτές φορούσαν στολές των IRGC σε ένδειξη στήριξης προς την επίλεκτη δύναμη.

Μετά την ομιλία του, οι βουλευτές φώναξαν συνθήματα με περιεχόμενο «Θάνατος στην Αμερική» και «Ντροπή σου, Ευρώπη».

Έρευνα στη Γαλλία για πιθανή σύνδεση μεταξύ θανάτων βρεφών και βρεφικού γάλακτος

Οι γαλλικές Αρχές διερευνούν τους θανάτους δύο βρεφών που είχαν καταναλώσει προϊόντα βρεφικού γάλακτος τα οποία είχαν ανακληθεί προληπτικά νωρίτερα μέσα στον μήνα, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Υγείας της Γαλλίας την Παρασκευή.

Ένα από τα βρέφη, που έχασε τη ζωή του στην πόλη Πεσάκ της νοτιοδυτικής Γαλλίας, είχε τραφεί με γάλα σε σκόνη Guigoz της ελβετικής εταιρείας Nestlé. Σύμφωνα με τον εισαγγελέα του Μπορντώ, βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα για τα ακριβή αίτια του θανάτου. Το υπουργείο τόνισε πως «μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν στοιχεία που να συνδέουν τους θανάτους με τα προϊόντα βρεφικού γάλακτος».

Η Nestlé και η γαλλική εταιρεία Lactalis προχώρησαν σε ανάκληση παρτίδων βρεφικού γάλακτος που διατίθεντο στη Γαλλία λόγω πιθανής επιμόλυνσης με σερεουλίδη, τοξίνη που μπορεί να προκαλέσει ναυτία και εμετό. Το πρακτορείο Reuters δεν κατόρθωσε να διαπιστώσει άμεσα ποιο είδος βρεφικού γάλακτος είχε καταναλώσει το δεύτερο βρέφος.

Η Nestlé σχολίασε σε σχετικό της e-mail: «Όπως δήλωσαν και οι Αρχές, σε αυτό το στάδιο, τίποτα δεν δείχνει σχέση μεταξύ αυτών των τραγικών γεγονότων και της κατανάλωσης των προϊόντων μας». Από την πλευρά της, η Lactalis ανέφερε πως «δεν έχει λάβει καμία αναφορά από τις υγειονομικές Αρχές».

Το υπουργείο Υγείας επεσήμανε: «στις αρμόδιες υγειονομικές αρχές έχουν αναφερθεί δύο θάνατοι, που αφορούν βρέφη τα οποία φέρεται να είχαν καταναλώσει τα βρεφικά γάλατα που ανακλήθηκαν. Μέχρι σήμερα δεν έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά αιτιώδης συσχετισμός». Προσέθεσε δε ότι «διεξάγονται περαιτέρω αναλύσεις και τα περιστατικά εξετάζονται από τις αρμόδιες εισαγγελικές Αρχές».

Η έναρξη ανακριτικής διαδικασίας θεωρείται τυπική πρακτική μετά από ύποπτο θάνατο βρέφους. Η Εισαγγελία της Ανζέ, στη δυτική Γαλλία, όπου σημειώθηκε ο δεύτερος θάνατος, δεν απάντησε στο αίτημα του Reuters για σχολιασμό.

Η Lactalis, η μεγαλύτερη γαλακτοβιομηχανία παγκοσμίως, έχει ανακαλέσει προϊόντα βρεφικού γάλακτος σε 18 χώρες, ενώ η Nestlé σε δεκάδες. Μια ακόμη γαλλική εταιρεία, η Danone, μπλόκαρε παρτίδα βρεφικού γάλακτος που προοριζόταν ειδικά για τη Σιγκαπούρη. Και οι τρεις εταιρείες υπογράμμισαν ότι τα μέτρα ελήφθησαν για προληπτικούς λόγους.

Το γαλλικό υπουργείο Γεωργίας έκανε γνωστό ότι τα αποτελέσματα της πρώτης δικαστικής έρευνας αναμένονται τις επόμενες δέκα ημέρες. Ως πηγή της επιμόλυνσης προσδιορίστηκε «λάδι πλούσιο σε αραχιδονικό οξύ, γνωστό ως ARA, το οποίο παρήγαγε προμηθευτής από την Κίνα».

Της Sybille ⁠de La Hamaide

Η Blue Origin σχεδιάζει να αναπτύξει χιλιάδες δορυφόρους για το νέο δίκτυο επικοινωνιών TeraWave

Η διαστημική εταιρεία του Τζεφ Μπέζου ανακοίνωσε σχέδιο για 5.408 δορυφόρους, με στόχο συνδέσεις πολύ υψηλής χωρητικότητας για κέντρα δεδομένων, κυβερνήσεις και επιχειρήσεις, μπαίνοντας στην αγορά δορυφορικών συστοιχιών που κυριαρχεί η SpaceX του Έλον Μασκ.

Η Blue Origin ανέφερε ότι η ανάπτυξη των δορυφόρων σχεδιάζεται να ξεκινήσει το τελευταίο τρίμηνο του 2027, προσθέτοντας ότι το δίκτυο έχει σχεδιαστεί ώστε να προσφέρει «ταχύτητες δεδομένων έως 6 Tbps οπουδήποτε στη Γη». Η ταχύτητα αυτή, που θα καταστεί δυνατή χάρη στις σχεδιαζόμενες οπτικές επικοινωνίες των δορυφόρων, είναι ακραία με βάση τα καταναλωτικά πρότυπα και θα καθιστούσε το δίκτυο κρίσιμο για την επεξεργασία δεδομένων και για μεγάλης κλίμακας κυβερνητικά προγράμματα. Η Blue Origin ανέφερε ότι το δίκτυο προορίζεται να εξυπηρετεί έναν μέγιστο αριθμό ~100.000 πελατών.

Η παρουσίαση του TeraWave συμπίπτει με μια κούρσα της διαστημικής βιομηχανίας για την κατασκευή κέντρων δεδομένων στο Διάστημα, ικανών να ανταποκριθούν στην υψηλή ζήτηση για μεγάλης κλίμακας επεξεργασία δεδομένων από τεχνητή νοημοσύνη, η οποία στη Γη απαιτεί τεράστια ενέργεια και πόρους καθώς η χρήση της διευρύνεται διαρκώς.

Το υπό σχεδιασμό δίκτυο προσθέτει ακόμη μία δορυφορική συστοιχία που συνδέεται με τον Μπέζο, εκτελεστικό πρόεδρο της Amazon, η οποία βρίσκεται σε πρώιμη φάση ανάπτυξης του Leo, ενός δικτύου που παλαιότερα ονομαζόταν Project Kuiper και περιλαμβάνει 3.200 δορυφόρους, παρέχοντας διαδικτυακή σύνδεση σε καταναλωτές και επιχειρήσεις.

Ο Μπέζος λανσάρει νέο αντίπαλο του Starlink

Το δίκτυο Starlink του Μασκ, με περίπου 10.000 δορυφόρους, βρίσκεται πιο μπροστά από όλους στη μεταφορά των υποδομών του διαδικτύου στο Διάστημα, όπου σμήνη δορυφόρων χαμηλής τροχιάς προσφέρουν μεγαλύτερη ασφάλεια και υψηλότερες ταχύτητες σύνδεσης από τους παραδοσιακούς, μεμονωμένους δορυφόρους που βρίσκονται πιο μακριά στο Διάστημα.

Ο διευθύνων σύμβουλος της SpaceX έχει αναφέρει ότι σχεδιάζει να δημιουργήσει κέντρα δεδομένων στο Διάστημα, συμπληρώνοντας το δίκτυο Starlink, ενώ ο Μπέζος έχει προβλέψει ότι τέτοια διαστημικά κέντρα θα είναι κάτι το συνηθισμένο μέσα στα επόμενα 10–20 χρόνια.

Το Starlink, το οποίο αναφέρει περισσότερους από έξι εκατομμύρια πελάτες σε τουλάχιστον 140 χώρες, στοχεύει μεμονωμένους καταναλωτές, επιχειρήσεις, κυβερνήσεις και, με την παραλλαγή Starshield, υπηρεσίες εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ. Το Amazon Leo, με 180 δορυφόρους στο Διάστημα μέχρι στιγμής, ακολουθεί παρόμοια στρατηγική όσον αφορά το πελατολόγιό του.

Μερικές κινεζικές εταιρείες αναπτύσσουν γρήγορα παρόμοια δορυφορικά δίκτυα ώστε να φτάσουν το Starlink, το οποίο έχει αποδειχθεί καθοριστικό για απομακρυσμένες επικοινωνίες και για γεωπολιτικές συγκρούσεις. Η Κίνα αναπτύσσει νέους επαναχρησιμοποιούμενους πυραύλους, που θα μπορούν να εκτοξεύσουν χιλιάδες τέτοιους δορυφόρους μέσα στα επόμενα χρόνια με χαμηλότερο κόστος, ακολουθώντας ένα μοντέλο που πρώτα καθιέρωσε η SpaceX του Μασκ με τον επαναχρησιμοποιούμενο πύραυλο Falcon 9.

Ο επαναχρησιμοποιούμενος πύραυλος New Glenn της Blue Origin, ο οποίος έχει εκτοξευθεί δύο φορές αλλά έχει καθυστερήσει να πετύχει γρήγορο ρυθμό πτήσεων, είναι πιθανό να αποτελέσει κρίσιμο μέρος της ανάπτυξης του TeraWave. Σε αντίθεση με το Starlink, το υπό σχεδιασμό δίκτυο φαίνεται να μην είναι διαθέσιμο σε μεμονωμένους καταναλωτές, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Blue Origin. Ο διευθύνων σύμβουλος της Blue Origin, Ντέιβ Λιμπ (Dave Limp), ανέφερε στο X ότι αυτό που κάνει το TeraWave διαφορετικό είναι πως έχει σχεδιαστεί εξαρχής για εταιρικούς πελάτες.

Η ανακοίνωση της Blue Origin ανέφερε ότι «οι τερματικοί σταθμοί χρήστη και πύλης του TeraWave, εταιρικού επιπέδου, μπορούν να αναπτυχθούν ταχύτατα παγκοσμίως και να διασυνδεθούν με υφιστάμενες υποδομές υψηλής χωρητικότητας, παρέχοντας πρόσθετη ποικιλία διαδρομών και ενισχύοντας τη συνολική ανθεκτικότητα του δικτύου», χωρίς να καθίσταται σαφές με ποιους τύπους υφιστάμενης υποδομής μπορεί να συνεργαστεί το δίκτυο.

Η εκπρόσωπος της Blue Origin δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο.

Του Franklin Paul

Η ΕΕ προχωρά σε σταδιακή απόσυρση τεχνολογίας υψηλού κινδύνου

Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να αποσύρει σταδιακά εξαρτήματα και εξοπλισμό από «προμηθευτές υψηλού κινδύνου» σε κρίσιμους τομείς, σύμφωνα με σχέδιο πρότασης που δημοσιοποίησε την Τρίτη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κίνηση που αναμένεται να επηρεάσει τη Huawei και άλλες κινεζικές εταιρείες τεχνολογίας.

Τα μέτρα, που περιλαμβάνονται σε αναθεωρήσεις του Νόμου της ΕΕ για την κυβερνοασφάλεια, συνδέονται με την αύξηση των κυβερνοεπιθέσεων και των επιθέσεων με λογισμικό εκβιασμού, καθώς και με ανησυχίες για ξένη παρέμβαση, κατασκοπεία και την εξάρτηση της Ευρώπης από προμηθευτές τεχνολογίας τρίτων χωρών.

Αν και η Επιτροπή δεν κατονόμασε ούτε εταιρεία ούτε χώρα, η Ευρώπη έχει σκληρύνει τη στάση της ως προς τη χρήση κινεζικού εξοπλισμού, με τη Γερμανία, για παράδειγμα, να διορίζει πρόσφατα επιτροπή ειδικών για την επανεξέταση της εμπορικής πολιτικής προς το Πεκίνο και να απαγορεύει τη χρήση κινεζικών εξαρτημάτων σε μελλοντικά δίκτυα 6G. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι Ηνωμένες Πολιτείες απαγόρευσαν το 2022 την έγκριση νέου τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού από τη Huawei και τη ZTE και ενθαρρύνουν την Ευρώπη να πράξει το ίδιο.

Ασφάλεια και τεχνολογική κυριαρχία

Η επικεφαλής της ΕΕ για θέματα τεχνολογίας, Χέννα Βίρκκουνεν, δήλωσε ότι με το νέο «Πακέτο Κυβερνοασφάλειας», η ΕΕ θα διαθέτει τα μέσα για να προστατεύει καλύτερα τις κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού της στις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών, αλλά και να αντιμετωπίζει αποφασιστικά τις κυβερνοεπιθέσεις.

Το υπουργείο Εξωτερικών του κινεζικού καθεστώτος, απαντώντας σε προγενέστερη αναφορά σχετικά με τα σχέδια, χαρακτήρισε τον περιορισμό κινεζικών επιχειρήσεων χωρίς νομική βάση ως «ωμό προστατευτισμό» και κάλεσε την ΕΕ να παρέχει δίκαιο, διαφανές και χωρίς διακρίσεις επιχειρηματικό περιβάλλον για τις κινεζικές εταιρείες.

Τα νέα μέτρα θα ισχύσουν για δεκαοκτώ (18) βασικούς τομείς που έχει προσδιορίσει η Επιτροπή, μεταξύ των οποίων ο εξοπλισμός ανίχνευσης, τα αυτοματοποιημένα οχήματα, τα συστήματα παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και αποθήκευσης ηλεκτρισμού, τα συστήματα παροχής νερού, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τα συστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Στους κρίσιμους τομείς περιλαμβάνονται επίσης οι υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους, οι ιατρικές συσκευές, ο εξοπλισμός επιτήρησης, οι διαστημικές υπηρεσίες και οι ημιαγωγοί.

Η Επιτροπή είχε ήδη υιοθετήσει το 2020 μια σειρά μέτρων ασφαλείας για τα δίκτυα 5G, ώστε να περιοριστεί η χρήση των λεγόμενων «προμηθευτών υψηλού κινδύνου», όπως η Huawei, λόγω φόβων για δολιοφθορά ή κατασκοπεία. Ορισμένες χώρες, ωστόσο, δεν έχουν ακόμη απομακρύνει εξοπλισμό υψηλού κινδύνου, λόγω του υψηλού κόστους μιας τέτοιας κίνησης.

Στις προτάσεις της Τρίτης, η Επιτροπή ανέφερε ότι οι πάροχοι κινητής τηλεφωνίας θα διαθέτουν πλέον προθεσμία 36 μηνών από τη δημοσίευση του καταλόγου των προμηθευτών υψηλού κινδύνου για να αποσύρουν σταδιακά βασικά εξαρτήματα από αυτούς τους προμηθευτές. Ο χρόνος σταδιακής απόσυρσης για σταθερά δίκτυα, συμπεριλαμβανομένων των δικτύων οπτικών ινών και των υποθαλάσσιων καλωδίων, καθώς και για δορυφορικά δίκτυα, θα ανακοινωθεί αργότερα.

Η Βίρκκουνεν τόνισε ότι πρόκειται για σημαντικό βήμα για τη διασφάλιση της ευρωπαϊκής τεχνολογικής κυριαρχίας και για μεγαλύτερη ασφάλεια για όλους. Σύμφωνα με το σχέδιο πρότασης, περιορισμοί σε προμηθευτές από χώρες που εγείρουν ανησυχίες κυβερνοασφάλειας θα τεθούν σε ισχύ μόνο μετά από αξιολόγηση κινδύνου, την οποία θα κινήσει είτε η Επιτροπή είτε τουλάχιστον τρία κράτη-μέλη της ΕΕ. Επίσης, οποιαδήποτε μέτρα ληφθούν θα βασίζονται σε ανάλυση της αγοράς και σε αξιολόγηση των επιπτώσεων.

Ο επικαιροποιημένος Νόμος για την Κυβερνοασφάλεια θα πρέπει να εγκριθεί από τα κράτη-μέλη της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μέσα στους επόμενους μήνες, προτού μπορέσει να γίνει νόμος.

Της Foo ‍Yun Chee

Η Νικαράγουα αποφυλακίζει κρατουμένους έπειτα από αμερικανική απαίτηση

Η κυβέρνηση της Νικαράγουας ανακοίνωσε το Σάββατο ότι αποφυλάκισε δεκάδες ανθρώπους από το εθνικό σωφρονιστικό της σύστημα, μόλις μία ημέρα αφότου οι Ηνωμένες Πολιτείες ζήτησαν την απελευθέρωση περισσότερων από εξήντα πολιτικών κρατουμένων στη χώρα. Η Βενεζουέλα επίσης έχει αρχίσει να αποφυλακίζει πολιτικούς κρατούμενους.

Η εξέλιξη στη Νικαράγουα αναδεικνύει τον βαθμό πίεσης που δέχονται ορισμένες αριστερές κυβερνήσεις στη Λατινική Αμερική ώστε να ικανοποιήσουν τις αμερικανικές απαιτήσεις, ιδίως μετά την εντυπωσιακή σύλληψη, την προηγούμενη εβδομάδα, από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις, του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος βρίσκεται τώρα στις ΗΠΑ, αντιμέτωπος με κατηγορίες για ναρκοτρομοκρατία και διακίνηση ναρκωτικών. Ο Μαδούρο δηλώνει ότι απήχθη, ενώ στο δικαστήριο δήλωσε αθώος για τις κατηγορίες που του απαγγέλθηκαν.

Η κυβέρνηση του προέδρου της Νικαράγουας Ντανιέλ Ορτέγκα ανακοίνωσε την αποφυλάκιση των κρατουμένων, χωρίς να επιβεβαιώσει τον ακριβή αριθμό των ανθρώπων που αφέθηκαν ελεύθεροι ή αν κρατούνταν για πολιτικούς λόγους. Παραμένει ασαφές αν όσοι αποφυλακίστηκαν θα τεθούν σε περιορισμό κατ’ οίκον.

Μη κυβερνητική οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα, που παρακολουθεί τους πολιτικούς κρατούμενους στη Νικαράγουα, ταυτοποίησε δεκαεννέα άτομα που αποφυλακίστηκαν το Σάββατο.

Η Άνα Μαργαρίτα Βιχίλ, ηγετική μορφή της αντιπολίτευσης και πρώην κρατούμενη, επικεφαλής του πολιτικού κινήματος UNAMOS, δήλωσε στο Reuters ότι οι αποφυλακισθέντες είναι πολιτικοί κρατούμενοι και ότι αρκετοί από αυτούς είναι φίλοι της. Επιπλέον, είπε ότι δεν γνωρίζει τον ακριβή αριθμό τους, αλλά ανέφερε ότι μεταξύ τους βρίσκεται και ο πρώην δήμαρχος Όσκαρ Γκαδέα και ο ευαγγελικός πάστορας Ρούντυ Παλάσιος, μαζί με τέσσερις συγγενείς του.

Ο Παλάσιος συνελήφθη τον Ιούλιο, επειδή ασκούσε κριτική στην κυβέρνηση για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Είχε επίσης στηρίξει διαδηλωτές που βγήκαν στους δρόμους το 2018 απαιτώντας την απομάκρυνση του Ορτέγκα. Ο Ορτέγκα απάντησε στις διαδηλώσεις με καταστολή, αποτέλεσμα της οποίας ήταν τουλάχιστον 350 νεκροί και εκατοντάδες κρατούμενοι. Ο ίδιος και η σύζυγός του, Ροσάριο Μουρίγιο, ελέγχουν σχεδόν κάθε πτυχή της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των Ενόπλων Δυνάμεων και της δικαιοσύνης.

Την Παρασκευή, η πρεσβεία των ΗΠΑ στη Νικαράγουα επαίνεσε την αποφυλάκιση προσωπικοτήτων της αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα και κάλεσε την κυβέρνηση Ορτέγκα να ακολουθήσει το παράδειγμά τους. Η πρεσβεία ανέφερε σε ανάρτησή της ότι στη Νικαράγουα κρατούνται άδικα κρατούμενοι ή αγνοούνται περισσότεροι από εξήντα άνθρωποι, μεταξύ των οποίων πάστορες, θρησκευτικοί λειτουργοί, ασθενείς και ηλικιωμένοι, προσθέτοντας ότι η ειρήνη είναι δυνατή μόνο αν συνοδεύεται από ελευθερία.

Ο συνασπισμός αντιπολιτευόμενων ομάδων Liberales Nicaragua χαιρέτισε την αποφυλάκιση των κρατουμένων σε ανακοίνωσή του, σημειώνοντας ότι δεν έχει αμφιβολία πως μια τέτοια απόφαση είναι αποτέλεσμα της πολιτικής πίεσης που άσκησε η αμερικανική κυβέρνηση στη δικτατορία, και των πολιτικών κινήσεων που πυροδοτήθηκαν από τα γεγονότα στη Βενεζουέλα.

Της Gabriela Selser

Βόρεια Κορέα: Δοκιμαστικές εκτοξεύσεις υπερηχητικών πυραύλων

Η Βόρεια Κορέα προχώρησε σε δοκιμαστικές εκτοξεύσεις υπερηχητικών πυραύλων την Κυριακή, όπως μετέδωσε τη Δευτέρα το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων KCNA, με στόχο την αξιολόγηση της επιχειρησιακής στρατιωτικής της ικανότητας σε σχέση με την αποτροπή πολέμου.

Ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν, ο οποίος επέβλεψε την εκτόξευση, δήλωσε ότι πρόκειται για «πολύ σημαντική στρατηγική» ώστε να διατηρηθεί ή να επεκταθεί «η ισχυρή και αξιόπιστη πυρηνική αποτροπή», λόγω «της πρόσφατης γεωπολιτικής κρίσης και των διαφόρων διεθνών συνθηκών», σύμφωνα με το KCNA.

Οι πύραυλοι έπληξαν στόχους σε απόσταση περίπου 1.000 χιλιομέτρων, πάνω από τη θάλασσα ανατολικά της Βόρειας Κορέας, ανέφερε το KCNA. Ο στρατός της Νότιας Κορέας δήλωσε την Κυριακή ότι η Βόρεια Κορέα εκτόξευσε βαλλιστικούς πυραύλους προς τη θάλασσα στα ανατολικά της, καθώς ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας, Λι Τζε Μιουνγκ, ξεκινούσε κρατική επίσκεψη στην Κίνα.

Η εκτόξευση των πυραύλων ακολούθησε ανακοίνωση της Βόρειας Κορέας την Κυριακή, με την οποία κατήγγειλε τα αμερικανικά πλήγματα στη Βενεζουέλα ως παραβίαση της κυριαρχίας της χώρας. Η δοκιμή φαίνεται πως αποτέλεσε απάντηση στα αμερικανικά πλήγματα στη Βενεζουέλα, όπως έγραψε σε σημείωμά του τη Δευτέρα ο Χονγκ Μιν, ειδικός για τη Βόρεια Κορέα στο Korea Institute for National Unification στη Σεούλ.

Η Βόρεια Κορέα είχε εκτοξεύσει υπερηχητικούς πυραύλους τον Οκτώβριο του 2025, τους οποίους αναλυτές υπέθεσαν ότι είχαν παρουσιαστεί σε στρατιωτική παρέλαση μαζί με έναν διηπειρωτικό πύραυλο μεγάλου βεληνεκούς.

Οι πύραυλοι φαίνεται να είναι ο Hwasong-11, ο οποίος είχε παρουσιαστεί στην παρέλαση του Οκτωβρίου, σημείωσε ο Χονγκ, επικαλούμενος τη δική του ανάλυση εικόνων που δημοσιεύτηκαν σε κρατικά μέσα ενημέρωσης, παρατηρώντας ότι το καθεστώς δίνει έμφαση στην ικανότητά του να εκτοξεύει τέτοιους πυραύλους οποιαδήποτε στιγμή, σε μια προσπάθεια να περιπλέξει το σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας ΗΠΑ-Νότιας Κορέας και να αποτρέψει την προληπτική αναχαίτισή τους.

Των Heejin ‍Kim και Joyce Lee

Σταδιακή αποκατάσταση των πτήσεων στην Ελλάδα μετά την κατάρρευση ραδιοσυχνοτήτων

Πτήσεις σε όλη την Ελλάδα καθηλώθηκαν για αρκετές ώρες την Κυριακή, μετά την κατάρρευση ραδιοσυχνοτήτων που παρέλυσε τις επικοινωνίες εναέριας κυκλοφορίας, αφήνοντας χιλιάδες ταξιδιώτες εγκλωβισμένους και φέρνοντας τη λειτουργία των αεροδρομίων σχεδόν σε πλήρη ακινησία. Οι αρχές ανέφεραν ότι η διαταραχή ξεκίνησε στις 8:59 π.μ., όταν οι περισσότερες ραδιοσυχνότητες της αεροπορίας επλήγησαν από μαζική παρεμβολή, γεγονός που οδήγησε, για προληπτικούς λόγους, στο κλείσιμο του ελληνικού εναέριου χώρου.

Αξιωματούχοι χαρακτήρισαν το περιστατικό άνευ προηγουμένου ως προς το εύρος του, καθώς καθυστέρησε δεκάδες πτήσεις σε ένα από τα πιο πολυσύχναστα σαββατοκύριακα της περιόδου των χριστουγεννιάτικων διακοπών. Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας της Ελλάδας ανέφερε ότι ένας αδιευκρίνιστος «θόρυβος» επηρέασε τα ραδιοκανάλια, χωρίς όμως να είναι σαφή τα αίτια. Σε ανακοίνωσή της, ανέφερε ότι ο «θόρυβος» που παρατηρήθηκε στις συχνότητες είχε τη μορφή συνεχούς, ακούσιας εκπομπής. Η διαταραχή επηρέασε πτήσεις σε όλη τη χώρα για αρκετές ώρες, με τις αρχές να μπορούν να εξυπηρετούν μόνο τις υπερπτήσεις.

Ο Παναγιώτης Ψαρρός, πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, δήλωσε στη δημόσια ραδιοτηλεόραση ΕΡΤ ότι, για κάποιο λόγο, χάθηκαν ξαφνικά όλες οι συχνότητες και δεν ήταν δυνατή η επικοινωνία με αεροσκάφη που βρίσκονταν στον αέρα. Αργότερα, μιλώντας στο Reuters, είπε ότι η διακοπή ανέδειξε την ευαλωτότητα ενός πεπαλαιωμένου συστήματος, το οποίο, όπως τόνισε, θα έπρεπε να είχε αντικατασταθεί εδώ και πολλά χρόνια. Πρόσθεσε ότι οι ελεγκτές εργάζονται με τα πιο ξεπερασμένα συστήματα στην Ευρώπη.

Μέχρι το απόγευμα της Κυριακής αποκαταστάθηκαν περιορισμένες υπηρεσίες, αφού οι πιλότοι πέρασαν σε εφεδρικές συχνότητες ώστε να διατηρούν επαφή με τους ελεγκτές στο έδαφος. Μέχρι αργά το απόγευμα, περίπου 45 πτήσεις αναχωρούσαν από ελληνικά αεροδρόμια κάθε ώρα, όπως ανέφερε αξιωματούχος.

Ο Χρήστος Δήμας, υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, δήλωσε ότι το περιστατικό δεν έθεσε σε κίνδυνο την ασφάλεια των πτήσεων.

«Άνευ προηγουμένου» διακοπή

Η Ένωση Ελλήνων Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας ανέφερε ότι η βλάβη επηρέασε όλες τις συχνότητες που χρησιμοποιούνται στο έδαφος, καθώς και ορισμένες από τις συχνότητες που χρησιμοποιεί η «Προσέγγιση Αθηνών», η μονάδα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας που είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση των αεροσκαφών που πετούν προς και από το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» της Αθήνας. Μεταξύ των αρμοδιοτήτων της περιλαμβάνονται η παρακολούθηση ραντάρ για την ασφαλή διατήρηση αποστάσεων μεταξύ των αεροσκαφών στον αέρα, καθώς και η έκδοση οδηγιών σχετικά με την ταχύτητα και τα επίπεδα ύψους.

Η Ένωση ανέφερε ότι οι ελεγκτές χρησιμοποιούσαν όλα τα διαθέσιμα μέσα για να διασφαλίσουν την ασφάλεια των πτήσεων και χαρακτήρισε την έκταση του περιστατικού της Κυριακής «άνευ προηγουμένου και απαράδεκτη».

Ο Ψαρρός είπε ότι το πρόβλημα φάνηκε να είναι κατάρρευση των κεντρικών συστημάτων ραδιοσυχνοτήτων στα κέντρα ελέγχου περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας, τη μεγαλύτερη εγκατάσταση ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας στη χώρα. Παρακολουθεί την Περιοχή Πληροφοριών Πτήσεων Αθηνών, μια τεράστια έκταση εναέριου χώρου υπό τον έλεγχο των ελληνικών αρχών.

Των Ρενέ Μαλετζού και Βαλεντίνης Αναγνωστοπούλου

Η Χαλίντα Ζία, η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός του Μπανγκλαντές, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 80 ετών

Η Χαλίντα Ζία, που έγινε η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός του Μπαγκλαντές το 1991 και στη συνέχεια εναλλασσόταν στην εξουσία με τη Σέιχ Χασίνα, πέθανε την Τρίτη, σε ηλικία 80 ετών.

Το αντιπολιτευόμενο Εθνικιστικό Κόμμα του Μπανγκλαντές (BNP) ανακοίνωσε ότι η Ζία πέθανε έπειτα από μακροχρόνια ασθένεια. Οι γιατροί της ανέφεραν ότι έπασχε από προχωρημένη κίρρωση του ήπατος, αρθρίτιδα, διαβήτη, καθώς και προβλήματα στο στήθος και στην καρδιά. Στις αρχές του 2025 είχε μεταβεί στο Λονδίνο για ιατρική θεραπεία και παρέμεινε εκεί για τέσσερις μήνες πριν επιστρέψει στην πατρίδα της.

Παρότι η Χαλίντα βρισκόταν εκτός εξουσίας από το 2006 και είχε περάσει αρκετά χρόνια είτε στη φυλακή είτε σε κατ’ οίκον περιορισμό, η ίδια και το κεντροδεξιό BNP συνέχισαν να έχουν σημαντική λαϊκή υποστήριξη.

Το BNP θεωρείται το φαβορί για να κερδίσει τις βουλευτικές εκλογές, οι οποίες έχουν προγραμματιστεί να διεξαχθούν τον Φεβρουάριο. Ο γιος της Χαλίντα και προσωρινός πρόεδρος του κόμματος, Ταρίκ Ραχμάν, 60 ετών, επέστρεψε στη χώρα την περασμένη εβδομάδα, ύστερα από 17 χρόνια αυτοεξορίας, ως ένας ισχυρός υποψήφιος για την πρωθυπουργία.

Από τον Αύγουστο του 2024, μετά την εξέγερση που ξεκίνησε από φοιτητές και οδήγησε στην ανατροπή της Χασίνα, το Μπαγκλαντές κυβερνάται από προσωρινή κυβέρνηση με επικεφαλής τον Μοχάμεντ Γιουνούς, βραβευμένο με Νόμπελ Ειρήνης και πρωτοπόρο της μικροχρηματοδότησης. Τον Νοέμβριο, η Χασίνα καταδικάστηκε ερήμην σε θάνατο για φονική καταστολή φοιτητικών διαδηλώσεων.

Γνωστή με το μικρό της όνομα, η Χαλίντα περιγραφόταν ως ντροπαλή και αφοσιωμένη στην ανατροφή των δύο γιων της, έως ότου ο σύζυγός της, στρατιωτικός ηγέτης και τότε πρόεδρος Ζιαούρ Ραχμάν, δολοφονήθηκε το 1981, σε απόπειρα πραξικοπήματος.

Τρία χρόνια αργότερα ανέλαβε την ηγεσία του BNP, που είχε ιδρύσει ο σύζυγός της, και είχε δηλώσει ότι θα υλοποιούσε τον στόχο του για «απελευθέρωση του Μπανγκλαντές από τη φτώχεια και την οικονομική καθυστέρηση».

Στη συνέχεια συνεργάστηκε με τη Χασίνα, κόρη του ιδρυτή του Μπαγκλαντές και επικεφαλής του κόμματος Αουάμι Λιγκ, προκειμένου να ηγηθούν μιας λαϊκής εξέγερσης υπέρ της δημοκρατίας που ανέτρεψε τον στρατιωτικό κυβερνήτη Χοσάιν Μοχάμεντ Ερσάντ το 1990.

Οι μαχόμενες μπεγκούμ

Ωστόσο, η συνεργασία τους δεν κράτησε πολύ. Η πικρή αντιπαλότητά τους οδήγησε στο να τις αποκαλούν «οι μαχόμενες μπεγκούμ» — μια φράση που χρησιμοποιεί έναν τιμητικό τίτλο στα ουρντού για εξέχουσες γυναίκες.

Οι υποστηρικτές της έβλεπαν τη Χαλίντα ως ευγενική και παραδοσιακή, αλλά και διακριτικά κομψή, ως ένα πρόσωπο που διάλεγε προσεκτικά τις λέξεις του. Παράλληλα, τη θεωρούσαν τολμηρή και αδιάλλακτη ηγέτιδα όσον αφορά την υπεράσπιση του κόμματός της και την αντιμετώπιση των αντιπάλων της.

Η Χασίνα, αντίθετα, ήταν πολύ πιο εκδηλωτική και επιθετική. Οι αντίθετες προσωπικότητές τους συνέβαλαν στη διατήρηση μιας έντονης αντιπαλότητας που κυριάρχησε στην πολιτική ζωή του Μπαγκλαντές για δεκαετίες.

Το 1991, το Μπαγκλαντές πραγματοποίησε αυτό που χαρακτηρίστηκε ως η πρώτη ελεύθερη εκλογική αναμέτρηση της χώρας. Η Χαλίντα επικράτησε με μια απρόσμενη νίκη έναντι της Χασίνα, έχοντας εξασφαλίσει τη στήριξη του μεγαλύτερου ισλαμικού κόμματος της χώρας, του Τζαμαάτ-ε-Ισλάμι.

Με αυτόν τον τρόπο έγινε η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός του Μπαγκλαντές και μόλις η δεύτερη γυναίκα που ηγήθηκε δημοκρατικής κυβέρνησης σε κυρίως μουσουλμανικό κράτος, μετά την Μπεναζίρ Μπούτο, η οποία είχε εκλεγεί στο Πακιστάν τρία χρόνια νωρίτερα.

Στη θητεία της, η Χαλίντα αντικατέστησε το προεδρικό σύστημα με κοινοβουλευτικό, ώστε η εξουσία να εδράζεται στον πρωθυπουργό. Παράλληλα, ήρε περιορισμούς στις ξένες επενδύσεις και καθιέρωσε την υποχρεωτική και δωρεάν πρωτοβάθμια εκπαίδευση.

Ηττήθηκε από τη Χασίνα στις εκλογές του 1996, ωστόσο επέστρεψε πέντε χρόνια αργότερα με μια απροσδόκητη σαρωτική νίκη. Η δεύτερη θητεία της επισκιάστηκε από την άνοδο ισλαμιστών μαχητών και από καταγγελίες περί διαφθοράς.

Το 2004, συγκέντρωση στην οποία μιλούσε η Χασίνα δέχθηκε επίθεση με χειροβομβίδες. Η Χασίνα επέζησε, όμως περισσότεροι από 20 άνθρωποι σκοτώθηκαν και πάνω από 500 τραυματίστηκαν. Υπεύθυνοι θεωρήθηκαν η κυβέρνηση της Χαλίντα και οι ισλαμιστικοί σύμμαχοί της.

Το 2018, αφού η Χασίνα είχε ανακτήσει το ανώτατο αξίωμα στη χώρα, ο Ραχμάν δικάστηκε ερήμην και καταδικάστηκε σε ισόβια για την επίθεση. Το BNP χαρακτήρισε τη δίκη πολιτικά υποκινούμενη.

Κράτηση και ελευθερία

Παρότι η Χαλίντα στη συνέχεια κατέστειλε ισλαμιστικές ριζοσπαστικές ομάδες, η δεύτερη θητεία της έληξε το 2006, όταν μια προσωρινή κυβέρνηση με τη στήριξη του στρατού ανέλαβε την εξουσία εν μέσω πολιτικής αστάθειας και βίαιων επεισοδίων στους δρόμους.

Η προσωρινή κυβέρνηση φυλάκισε τόσο τη Χαλίντα όσο και τη Χασίνα, με κατηγορίες για διαφθορά και κατάχρηση εξουσίας, για περίπου έναν χρόνο, πριν αφεθούν και οι δύο ελεύθερες εν όψει των γενικών εκλογών του 2008.

Η Χαλίντα δεν ανέκτησε ποτέ την εξουσία. Με το BNP να μποϊκοτάρει τις εκλογές του 2014 και του 2024, η οξύτατη αντιπαράθεσή της με τη Χασίνα συνέχισε να κυριαρχεί στην πολιτική σκηνή του Μπαγκλαντές. Η ένταση ανάμεσα στα δύο κόμματα οδηγούσε συχνά σε απεργίες, βία και θανάτους, εμποδίζοντας την οικονομική ανάπτυξη του Μπαγκλαντές — μιας χώρας περίπου 175 εκατομμυρίων κατοίκων, με υψηλά επίπεδα φτώχειας, χαμηλό υψόμετρο και μεγάλη ευαλωτότητα σε καταστροφικές πλημμύρες.

Το 2018, η Χαλίντα, ο Ραχμάν και συνεργάτες τους καταδικάστηκαν για υπεξαίρεση περίπου 250.000 δολαρίων από ξένες δωρεές που είχαν δοθεί σε καταπίστευμα ορφανοτροφείου, το οποίο είχε συσταθεί την περίοδο που η ίδια ήταν πρωθυπουργός. Η Ζία υποστήριζε ότι οι κατηγορίες αποτελούσαν μέρος σχεδίου για να απομακρυνθούν η ίδια και η οικογένειά της από την πολιτική.

Φυλακίστηκε, αλλά τον Μάρτιο του 2020 μεταφέρθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό για ανθρωπιστικούς λόγους, καθώς η υγεία της επιδεινωνόταν. Απαλλάχθηκε από τον κατ’ οίκον περιορισμό τον Αύγουστο του 2024, μετά την ανατροπή της Χασίνα.

Στις αρχές του 2025, η Ζία και ο Ραχμάν αθωώθηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο του Μπανγκλαντές στην υπόθεση διαφθοράς που είχε οδηγήσει στις καταδίκες και τις ποινές φυλάκισης του 2018. Ο Ραχμάν είχε αθωωθεί έναν μήνα νωρίτερα και για την επίθεση του 2004 εναντίον της Χασίνα.

Της Ruma Paul

Ο Κούρτι υπόσχεται ταχεία συγκρότηση νέας κυβέρνησης μετά τη νίκη στις εκλογές στο Κόσοβο

Ο πρωθυπουργός του Κοσόβου, Άλμπιν Κούρτι, δήλωσε ότι θα σχηματίσει γρήγορα νέα κυβέρνηση, αφού το κόμμα του κέρδισε περίπου τις μισές ψήφους στις εκλογές της Κυριακής, σηματοδοτώντας πιθανό τέλος στο πολιτικό αδιέξοδο ενός έτους που έχει παραλύσει το Κοινοβούλιο και έχει καθυστερήσει κρίσιμη διεθνή χρηματοδότηση.

Η ψηφοφορία ήταν η δεύτερη φέτος στο Κόσοβο, αφού το κόμμα του Κούρτι, η Vetevendosje (Αυτοδιάθεση), δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την πλειοψηφία τον Φεβρουάριο. Μήνες αποτυχημένων διαπραγματεύσεων για σχηματισμό συνασπισμού οδήγησαν την πρόεδρο Βιόσα Οσμάνι να διαλύσει το Κοινοβούλιο τον Νοέμβριο και να προκηρύξει πρόωρες εκλογές.

Το κόμμα του Κούρτι προηγούνταν με 49,3% της ψήφου της Κυριακής, με καταμετρημένο το 99% των ψήφων μετά το κλείσιμο της κάλπης στις 19:00, τοπική ώρα. Ο Κούρτι δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στα κεντρικά γραφεία του κόμματός του ότι μόλις επικυρωθούν τα αποτελέσματα, θα πρέπει να συγκροτηθεί γρήγορα το κοινοβούλιο και στη συνέχεια να σχηματιστεί αμέσως νέα κυβέρνηση, τονίζοντας ότι δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο και ότι όλοι πρέπει να προχωρήσουν μαζί όσο πιο γρήγορα μπορούν. Κάλεσε τα μέλη της αντιπολίτευσης να τον στηρίξουν στην ψήφιση διεθνών δανειακών συμφωνιών, οι οποίες απαιτούν πλειοψηφία δύο τρίτων για να εγκριθούν.

Αναλυτές αναφέρουν ότι είναι δύσκολο να προβλεφθεί αν ο Κούρτι θα μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση μόνος του, χωρίς συνασπισμό, ώστε να εξασφαλίσει τις 61 από τις συνολικά 120 έδρες της Βουλής. Οι ψήφοι υπό προϋποθέσεις και οι ψήφοι της διασποράς του Κοσόβου στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης δεν έχουν ακόμη καταμετρηθεί.

Ο Ισμέτ Κριεζίου της δεξαμενής σκέψης Kosovo Democratic Institute δήλωσε ότι τα αποτελέσματα δεν είναι τελικά και ότι δεν βλέπει πώς ο Κούρτι θα σχηματίσει κυβέρνηση μόνος του, παρατήρησε ωστόσο ότι θα του είναι πολύ εύκολο να κυβερνήσει με έναν μικρό συνασπισμό, σημειώνοντας ότι ο Κούρτι χρειάζεται μόνο λίγες ψήφους από αλβανικά ή μειονοτικά κόμματα για να σχηματίσει το νέο υπουργικό συμβούλιο.

Τα δύο κύρια κόμματα της αντιπολίτευσης, το Δημοκρατικό Κόμμα και η Δημοκρατική Ένωση, βρίσκονταν στο 21% και στο 13,6% αντίστοιχα.

Πολιτική κρίση σε κρίσιμη καμπή

Μια ακόμη αποτυχία σχηματισμού κυβέρνησης και επαναλειτουργίας του κοινοβουλίου θα παρατείνει την κρίση σε μία ακατάλληλη στιγμή: οι βουλευτές πρέπει να εκλέξουν νέο πρόεδρο τον Απρίλιο και να επικυρώσουν δανειακές συμφωνίες ύψους 1 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Παγκόσμια Τράπεζα, οι οποίες λήγουν τους επόμενους μήνες.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης της βαλκανικής χώρας έχουν αρνηθεί να συγκυβερνήσουν με τον Κούρτι, ασκώντας κριτική στον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε τις σχέσεις με τους δυτικούς συμμάχους και στην προσέγγισή του για το εθνοτικά διχασμένο βόρειο τμήμα του Κοσόβου, όπου ζει σερβική μειονότητα. Ο Κούρτι αποδίδει το αδιέξοδο στην αντιπολίτευση.

Στην προσπάθειά του να προσελκύσει ψηφοφόρους, ο Κούρτι έχει δεσμευτεί για έναν επιπλέον μισθό τον χρόνο για τους εργαζόμενους στον δημόσιο τομέα, 1 δισ. ευρώ ετησίως σε επενδύσεις κεφαλαίου και μια νέα εισαγγελική μονάδα για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν επίσης εστιάσει στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου — ένα από τα βασικά ζητήματα για τους ψηφοφόρους.

Η συμμετοχή ανήλθε στο 45%, σύμφωνα με τα αποτελέσματα.

Το Κόσοβο κήρυξε την ανεξαρτησία του από τη Σερβία το 2008 με την υποστήριξη των ΗΠΑ, η οποία περιελάμβανε και μια εκστρατεία βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ το 1999 κατά των σερβικών δυνάμεων που επιχειρούσαν να καταστείλουν εξέγερση της αλβανικής πλειονότητας, η οποία αποτελεί το 90% του πληθυσμού.

Παρά τη διεθνή στήριξη, η χώρα των 1,6 εκατομμυρίων κατοίκων έχει αντιμετωπίσει φτώχεια, αστάθεια και οργανωμένο έγκλημα. Η θητεία του Κούρτι, που ξεκίνησε το 2021, ήταν η πρώτη φορά που μια κυβέρνηση της Πρίστινα ολοκλήρωσε πλήρη θητεία.

Οι εντάσεις με τη Σερβία αναζωπυρώθηκαν το 2023, οδηγώντας την ΕΕ να επιβάλει κυρώσεις στο Κόσοβο. Η Ένωση δήλωσε αυτόν τον μήνα ότι θα τις άρει, αφού εξελέγησαν δήμαρχοι εθνοτικών Σέρβων σε βόρειους δήμους, αλλά τα μέτρα πιθανότατα κόστισαν στο Κόσοβο εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ.

Του Fatos Bytyci

Το Ισραήλ γίνεται η πρώτη χώρα που αναγνωρίζει επίσημα τη Σομαλιλάνδη ως ανεξάρτητο κράτος

Το Ισραήλ έγινε την Παρασκευή η πρώτη χώρα που αναγνώρισε επίσημα την αυτοανακηρυχθείσα Δημοκρατία της Σομαλιλάνδης ως ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος, σε μια απόφαση που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις περιφερειακές δυναμικές και να δοκιμάσει τη μακροχρόνια αντίθεση της Σομαλίας στην απόσχιση.

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ θα επιδιώξει άμεση συνεργασία με τη Σομαλιλάνδη στους τομείς της γεωργίας, της υγείας, της τεχνολογίας και της οικονομίας. Σε ανακοίνωσή του, συνεχάρη τον πρόεδρο της Σομαλιλάνδης, Αμπντιραχμάν Μοχάμεντ Αμπντουλάχι, εξήρε την ηγεσία του και τον κάλεσε να επισκεφθεί το Ισραήλ.

Ο Νετανιάχου ανέφερε ότι η διακήρυξη αυτή έγινε «στο πνεύμα των Συμφωνιών του Αβραάμ», οι οποίες είχαν υπογραφεί με πρωτοβουλία της πρώτης κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ και περιελάμβαναν την επισημοποίηση διπλωματικών σχέσεων του Ισραήλ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν. Στη συνέχεια προσχώρησαν στη συμφωνία και άλλες χώρες.

Σύμφωνα με την ισραηλινή ανακοίνωση, ο Νετανιάχου, ο υπουργός Εξωτερικών Γεδεών Σάαρ και ο πρόεδρος της Σομαλιλάνδης υπέγραψαν κοινή διακήρυξη αμοιβαίας αναγνώρισης.

Ο Αμπντουλάχι ανέφερε σε δική του ανακοίνωσή του ότι η Σομαλιλάνδη θα ενταχθεί στις Συμφωνίες του Αβραάμ, χαρακτηρίζοντας την κίνηση ως βήμα προς την περιφερειακή και παγκόσμια ειρήνη. Πρόσθεσε ότι η Σομαλιλάνδη δεσμεύεται να οικοδομήσει συνεργασίες, να ενισχύσει την αμοιβαία ευημερία και να προωθήσει τη σταθερότητα σε όλη τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.

Ωστόσο, η κυβέρνηση της Σομαλίας καταδίκασε την κίνηση του Ισραήλ ως «παράνομο βήμα» και «σκόπιμη επίθεση» κατά της κυριαρχίας της, απορρίπτοντας κάθε αναγνώριση της Σομαλιλάνδης, σύμφωνα με ανακοίνωση από το γραφείο του πρωθυπουργού. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, όπως ανέφερε, επιβεβαίωσε την αποφασιστικότητά της να επιδιώξει όλα τα αναγκαία διπλωματικά, πολιτικά και νομικά μέτρα, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, προκειμένου να υπερασπιστεί την κυριαρχία, την ενότητά της και τα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορά της.

Η Αίγυπτος δήλωσε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι είχε την Παρασκευή τηλεφωνική επικοινωνία με τους ομολόγους του από τη Σομαλία, την Τουρκία και το Τζιμπουτί, για να συζητήσουν αυτό που περιέγραψαν ως επικίνδυνες εξελίξεις στο Κέρας της Αφρικής μετά την ανακοίνωση του Ισραήλ. Οι υπουργοί καταδίκασαν την αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ, επανέλαβαν την πλήρη υποστήριξή τους στην ενότητα και την εδαφική ακεραιότητα της Σομαλίας και προειδοποίησαν ότι η αναγνώριση αποσχισμένων περιοχών συνιστά απειλή για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, όπως ανέφερε το αιγυπτιακό υπουργείο Εξωτερικών.

Η Αφρικανική Ένωση απέρριψε επίσης οποιαδήποτε αναγνώριση της Σομαλιλάνδης, επαναβεβαιώνοντας την «ακλόνητη δέσμευσή» της στην ενότητα και την εδαφική ακεραιότητα της Σομαλίας και προειδοποιώντας ότι τέτοιες κινήσεις ενδέχεται να υπονομεύσουν την ειρήνη και τη σταθερότητα σε όλη την ήπειρο, όπως δήλωσε ο πρόεδρος της Επιτροπής της Αφρικανικής Ένωσης.

Η Σομαλιλάνδη απολαμβάνει ουσιαστική αυτονομία — και σχετική ειρήνη και σταθερότητα — από το 1991, όταν η Σομαλία βυθίστηκε σε εμφύλιο πόλεμο, ωστόσο μέχρι τώρα η αποσχισθείσα περιοχή δεν είχε καταφέρει να λάβει αναγνώριση από καμία χώρα. Με την πάροδο των ετών, η Σομαλία κινητοποίησε διεθνείς παράγοντες εναντίον κάθε χώρας που θα αναγνώριζε τη Σομαλιλάνδη.

Τώρα, το πρώην βρετανικό προτεκτοράτο ελπίζει ότι η αναγνώριση από το Ισραήλ θα ενθαρρύνει και άλλα κράτη να ακολουθήσουν το παράδειγμά του, αυξάνοντας το διπλωματικό του βάρος και την πρόσβασή του στις διεθνείς αγορές.

Τον Μάρτιο, η Σομαλία και η Σομαλιλάνδη αρνήθηκαν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ τούς έκαναν πρόταση για την επανεγκατάσταση Παλαιστινίων από τη Γάζα, με το Μογκαντίσου να δηλώνει ότι καταδικάζει μια τέτοια κίνηση.