Σάββατο, 18 Απρ, 2026

Τρεις συλλήψεις για επίθεση σε εργοστάσιο drone στην Τσεχία – Ενδείξεις τρομοκρατίας

Η τσεχική αστυνομία συνέλαβε τρία άτομα, ανάμεσά τους Αμερικανούς και Τσέχους υπηκόους, μετά από εμπρηστική επίθεση που σημειώθηκε στις 20 Μαρτίου σε βιομηχανικό συγκρότημα drone. Οι ύποπτοι κατηγορούνται για τέλεση τρομοκρατικής ενέργειας και συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση, ενώ οι εισαγγελικές αρχές αιτήθηκαν την προφυλάκισή τους στη Δημοκρατία της Τσεχίας.

«Μπορούμε να επιβεβαιώσουμε τη σύλληψη τριών υπόπτων για τον εκ προθέσεως εμπρησμό κτηρίου», ανέφερε η τσεχική αστυνομία σε ανάρτησή της στη διαδικτυακή πλατφόρμα X στις 24 Μαρτίου. Οι αρχές ξεκίνησαν έρευνα για τη φωτιά που εκδηλώθηκε τη νύχτα σε βιομηχανικό συγκρότημα drone, εξετάζοντάς τη ως πιθανή εσκεμμένη επίθεση.

Την ημέρα του περιστατικού, η LPP Holding, με έδρα την Παρντουμπίτσε–περίπου 100 χιλιόμετρα ανατολικά της Πράγας–, είχε αναφέρει ότι εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε μία από τις εγκαταστάσεις της τα ξημερώματα. Η LPP Holding ειδικεύεται στην ανάπτυξη drones και μη επανδρωμένων εναέριων και χερσαίων οχημάτων με αυτόνομη πλοήγηση, καθώς και σε συστήματα C4, αεροηλεκτρονικά και τεχνητή νοημοσύνη για αναγνώριση προσώπων και αντικειμένων.

Μεταξύ των συλληφθέντων βρίσκονται υπήκοοι της Τσεχίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, σύμφωνα με την αστυνομία. Όπως τόνισε η ίδια, «το ένα άτομο συνελήφθη χάρη στην εξαιρετική συνεργασία με τους Σλοβάκους συναδέλφους μας και τις εισαγγελικές αρχές στη Σλοβακία. Οι άλλοι δύο συνελήφθησαν στην επικράτειά μας». Οι ύποπτοι δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Ακροαριστερή ομάδα διαμαρτυρίας ανήρτησε στις 20 Μαρτίου στο Telegram ότι έβαλε φωτιά σε σημαντική βιομηχανική μονάδα, ισχυριζόμενη ότι η LPP Holding διατηρεί σχέσεις με το Ισραήλ. Η ομάδα, που αυτοαποκαλείται «Facción Terremoto» παρουσιάστηκε ως διεθνιστικό υπόγειο δίκτυο που στοχεύει κρίσιμες εγκαταστάσεις «κρίσιμες για τη σιωνιστική οντότητα».

Ο γενικός εισαγγελέας Ζντένεκ Στεπάνεκ δήλωσε στην τσεχική ιστοσελίδα Denik N. στις 24 Μαρτίου: «Το επικρατέστερο σενάριο αυτή τη στιγμή είναι αυτό που δήλωσαν οι ίδιοι οι δράστες». Η αστυνομία είχε ανακοινώσει αρχικά ότι ερευνούσε αν η πυρκαγιά ήταν εσκεμμένη και εξέταζε δημόσιους ισχυρισμούς για εμπλοκή συγκεκριμένης ομάδας, χωρίς να την κατονομάζει.

Το 2023, η ισραηλινή εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας Elbit Systems είχε ανακοινώσει σχέδια δημιουργίας κέντρου τεχνολογίας drone στην Τσεχία σε συνεργασία με την LPP. Ο πολιτικός επιστήμονας και ειδικός στην αντιμετώπιση εξτρεμισμού, Μίροσλαβ Μάρας, σχολίασε στις 26 Μαρτίου: «Δεν προκαλεί έκπληξη. Το ριζοσπαστικό φιλοπαλαιστινιακό φάσμα υπάρχει εδώ και χρόνια».

Υπενθύμισε ότι διαδηλωτές είχαν οργανωθεί και κινητοποιηθεί σε δημόσιους χώρους και διάφορες διαμαρτυρίες, όπως, όταν περίπου 30 διαδηλωτές κρατώντας παλαιστινιακές σημαίες μπλόκαραν τη διέλευση τραμ στο κέντρο της Πράγας τον Μάρτιο του 2025. Η αστυνομία, συμπεριλαμβανομένων δυνάμεων καταστολής, επενέβη και συνέλαβε 17 διαμαρτυρόμενους.

Ο Μάρας πρόσθεσε: «Δεν με εξέπληξε το γεγονός ότι ορισμένοι προχώρησαν σε μαχητική δράση κατά όσων θεωρούσαν ότι συνεργάζονται με την ισραηλινή Elbit Systems».

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Elbit Systems, βασικός προμηθευτής του Υπουργείου Άμυνας, έχει επίσης αποτελέσει στόχο σχετικών ομάδων. Η οργάνωση Palestine Action υιοθετεί στρατηγική καταστροφών με στόχο το κλείσιμο των ισραηλινών αμυντικών βιομηχανιών στη Βρετανία.

Το 2024, ακτιβιστές συνεργάστηκαν με περιβαλλοντική οργάνωση με την ονομασία Shut the System για να πραγματοποιήσουν επιθέσεις σε 20 υποκαταστήματα της τράπεζας Barclays, προκαλώντας φθορές.

Το 2024, ο λόρδος Γουόλνι, κυβερνητικός σύμβουλος για την πολιτική βία και τις διαταραχές, εξέφρασε ανησυχία μέσω X, τονίζοντας ότι οι ακροαριστεροί εξτρεμιστές επιδιώκουν να υπονομεύσουν τις δημοκρατικές αρχές χρησιμοποιώντας εγκληματικές τακτικές.

Όπως ανέφερε: «Και τα δύο κόμματα, Εργατικοί και Συντηρητικοί, θα πρέπει να εξετάσουν προσεκτικά τα πορίσματά του για την πολιτική βία… Η ακραία διαμαρτυρόμενη οργάνωση Palestine Action δηλώνει σήμερα ότι στοχεύει περίπου 20 καταστήματα Barclays. Η εγκληματική τους δολιοφθορά είναι σήμερα εμφανής».

Το 2022, ακτιβιστές είχαν στοχοποιήσει το αμυντικό εργοστάσιο Thales στη Γλασκώβη, προκαλώντας ζημιές άνω του 1 εκατ. λιρών. Στις 20 Ιουνίου 2025, δύο άτομα έβαψαν με κόκκινο χρώμα αεροσκάφη Voyager στη βάση RAF Μπράιζ Νόρτον –τη μεγαλύτερη αεροπορική βάση της χώρας.

Η ομάδα Palestine Action κηρύχθηκε επισήμως τρομοκρατική οργάνωση τον Ιούλιο του 2025, σύμφωνα με τον Αντιτρομοκρατικό Νόμο του 2000 –με τη συμμετοχή ή στήριξη να τιμωρείται με ποινές έως και 14 ετών κάθειρξης. Αυτό την έφερε νομικά στην ίδια κατηγορία με το Ισλαμικό Κράτος και την Αλ Κάιντα.

Ωστόσο, το Ανώτατο Δικαστήριο του Ηνωμένου Βασιλείου έκρινε στις 13 Φεβρουαρίου ότι η απόφαση της κυβέρνησης να χαρακτηρίσει την Palestine Action τρομοκρατική οργάνωση ήταν άκυρη.

Με τη συμβολή της Evgenia Filimianova

Ηνωμένο Βασίλειο: Έλεγχος και περιορισμός της χρήσης κοινωνικών δικτύων από παιδιά

Η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε στις 25 Μαρτίου την έναρξη μιας πιλοτικής δοκιμής, πρώτης στο είδος της, με στόχο να διερευνήσει αν η απαγόρευση εφαρμογών, ο χρονικός περιορισμός και οι ψηφιακές «απαγόρευσεις κυκλοφορίας» μπορούν να βελτιώσουν τη ζωή των παιδιών.

Κατά τη διάρκεια έξι εβδομάδων, 300 οικογένειες σε όλη τη χώρα θα δοκιμάσουν διάφορα μέτρα, ώστε η κυβέρνηση να στηριχθεί σε πραγματικά δεδομένα πριν αποφασίσει την εφαρμογή εθνικής πολιτικής.

Η υπουργός Τεχνολογίας, Λιζ Κένταλ, τόνισε πως η χάραξη πολιτικής θα βασιστεί σε πραγματικά στοιχεία. Όπως δήλωσε η ίδια: «Αυτές οι πιλοτικές δοκιμές θα μας δώσουν τα αποδεικτικά στοιχεία που χρειαζόμαστε για τα επόμενα βήματα, με βάση τις ίδιες τις εμπειρίες των οικογενειών».

Οι δοκιμές πραγματοποιούνται παράλληλα με ξεχωριστή εθνική διαβούλευση για την ψηφιακή ευημερία των παιδιών, στην οποία έχουν ήδη απαντήσει σχεδόν 30.000 γονείς και παιδιά, σύμφωνα με την κυβέρνηση.

Κάθε οικογένεια που συμμετέχει στην πιλοτική φάση θα ενταχθεί σε μία από τέσσερις ομάδες που θα εφαρμόσουν διαφορετικό περιορισμό:

  1. Η πρώτη ομάδα θα αξιοποιήσει εργαλεία γονικού ελέγχου ώστε να μπλοκάρει εντελώς επιλεγμένες εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης.

 

  1. Η δεύτερη θα θέσει ανώτατο ημερήσιο όριο στη χρήση δημοφιλών πλατφορμών, όπως το Instagram, το TikTok και το Snapchat, περιορίζοντάς τη στη μία ώρα.

 

  1. Η τρίτη ομάδα θα απαγορεύει την πρόσβαση στις εφαρμογές από τις 9 μ.μ. έως τις 7 π.μ., επιτρέποντας τη χρήση τους τις ώρες πριν και μετά το σχολείο.

 

  1. Η τέταρτη ομάδα λειτουργεί ως ομάδα ελέγχου, χωρίς να αλλάξει κάτι στις συνήθειες των παιδιών.

 

Οι ερευνητές θα συνομιλήσουν τόσο με τα παιδιά όσο και με τους γονείς στην αρχή και το τέλος της δοκιμής, προκειμένου να διαπιστώσουν πώς οι περιορισμοί επηρεάζουν τον ύπνο, το σχολείο και την οικογενειακή ζωή. Παράλληλα, θα καταγραφούν πρακτικές δυσκολίες, όπως η ευκολία στην εγκατάσταση των γονικών ελέγχων ή κατά πόσο τα εφήβοι καταφέρνουν να παρακάμψουν τους περιορισμούς.

Καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη οι πιλοτικές δοκιμές και η διαβούλευση, η κυβέρνηση ξεκίνησε και την εκστρατεία «Δεν θα το μάθεις αν δεν ρωτήσεις». Στόχος είναι να προσφέρει άμεσα και πρακτικά εργαλεία στους γονείς για να μιλούν με τα παιδιά τους για όσα βλέπουν στο διαδίκτυο.

Η καμπάνια στηρίζεται σε ερευνητικά δεδομένα της συμπεριφορικής επιστήμης, προσφέροντας οδηγίες για τις ρυθμίσεις ασφαλείας, προτάσεις για κατάλληλες ηλικιακά συνομιλίες και συμβουλές ως προς την αντιμετώπιση επικίνδυνου περιεχομένου, συμπεριλαμβανομένου, όπως ανέφεραν οι αρχές, «εμπρηστικού» και μισογυνιστικού υλικού.

Τα δεδομένα από τις πιλοτικές ομάδες και τις απαντήσεις στη δημόσια διαβούλευση —που ολοκληρώνεται στις 26 Μαΐου— θα μελετηθούν από την κυβέρνηση και μια ομάδα ειδικών πανεπιστημιακών.

Άνθρωποι με τα κινητά τους στη Νέα Υόρκη στις 10 Ιουνίου 2024. Samira Bouaou/The Epoch Times

 

Στις 21 Ιανουαρίου, η κυβέρνηση ηττήθηκε στη Βουλή των Λόρδων σε νομοτεχνική βελτίωση που προέβλεπε την πλήρη απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για ανηλίκους κάτω των 16 ετών, πρόταση στην οποία η κυβέρνηση αντιτάχθηκε.

Όταν το σχετικό νομοσχέδιο επέστρεψε στη Βουλή των Κοινοτήτων στις 9 Μαρτίου, η τροπολογία απορρίφθηκε και έγιναν δεκτές τροπολογίες της κυβέρνησης, οι οποίες δίνουν στα αρμόδια υπουργεία τη δυνατότητα να απαιτούν από παρόχους διαδικτύου να μπλοκάρουν, ή να περιορίζουν, την πρόσβαση ανηλίκων σε συγκεκριμένες πλατφόρμες ή λειτουργίες. Το νομοσχέδιο επρόκειτο να επιστρέψει στη Βουλή των Λόρδων στις 25 Μαρτίου.

Παγκόσμιο κύμα παρόμοιων πρωτοβουλιών

Η βρετανική πιλοτική δοκιμή ακολουθεί ένα παγκόσμιο κύμα αντίστοιχων μέτρων. Τον Δεκέμβριο του 2025, η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα που υιοθέτησε διά νόμου πλήρη απαγόρευση χρήσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά κάτω των 16 ετών. Έκτοτε, η Γαλλία, η Ελλάδα, η Δανία, η Ισπανία και η Σλοβενία έχουν ανακοινώσει αντίστοιχα σχέδια.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν έχει θεσπιστεί ακόμη ομοσπονδιακός νόμος, αν και ορισμένες πολιτείες έχουν λάβει μέτρα περιορισμού της πρόσβασης ανηλίκων στα κοινωνικά δίκτυα. Μέχρι τον Φεβρουάριο του 2026, τουλάχιστον 17 πολιτείες, ανάμεσά τους η Φλόριντα και η Νεμπράσκα, είχαν υιοθετήσει σχετική νομοθεσία που αφορά την πρόσβαση ή την αντιμετώπιση ανηλίκων από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Παρόχων Επαλήθευσης Ηλικίας. Κάποιες από τις διατάξεις έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ, ενώ άλλες παραμένουν σε εκκρεμότητα λόγω δικαστικών περιορισμών ή επειδή αναμένεται η έκδοση εφαρμοστικών πράξεων.

Έλλειψη καυσίμων απειλεί την Ευρώπη, προειδοποιεί η Shell

Ο Ουάελ Σαουάν διευθύνων σύμβουλος της Shell προειδοποίησε στις 24 Μαρτίου πως η κρίση καυσίμων που ήδη επηρεάζει τμήματα της Ασίας μπορεί να φτάσει στην Ευρώπη ακόμη και τον επόμενο μήνα, καθώς συνεχίζεται η αναταραχή που πυροδοτεί η σύρραξη στη Μέση Ανατολή.

Μιλώντας στο συνέδριο CERAWeek του S&P Global στο Χιούστον, ο Σαουάν τόνισε: «Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ίσως χρειαστεί να περιορίσουν τη ζήτηση ενέργειας για να αποτρέψουν ελλείψεις», σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα The Telegraph.

Αναφερόμενος στη διεθνή πίεση στην προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, ο Σαουάν ανέφερε: «Βλέπουμε πρώτα τη Νότια Ασία να δέχεται το μεγαλύτερο βάρος, μετά αυτό μεταφέρεται στη Νοτιοανατολική και Βορειοανατολική Ασία, και στη συνέχεια περνά όλο και περισσότερο στην Ευρώπη όσο μπαίνουμε στον Απρίλιο».

Και προσέθεσε: «Προσπαθούμε να συνεργαστούμε με κυβερνήσεις, ώστε να τις προειδοποιήσουμε για τα μέσα που ίσως χρειαστεί να ενεργοποιήσουν, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων μείωσης ζήτησης, της διαχείρισης των αποθεμάτων και άλλων σχετικών ενεργειών».

Μέχρι και πριν από μερικές εβδομάδες, τάνκερ διέσχιζαν τακτικά τα Στενά του Ορμούζ, μεταφέροντας ζωτικής σημασίας φορτία πετρελαίου μέσα από έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του κόσμου. Περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και ανάλογο ποσοστό του υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχεται από την στενή λωρίδα ανάμεσα σε Ιράν και Ομάν. Από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά του Ιράν, η θαλάσσια κυκλοφορία έχει σχεδόν παγώσει.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Μάικ Γουερθ, δήλωσε στο ίδιο συνέδριο στις 23 Μαρτίου: «Η αγορά προθεσμιακών συμβολαίων πετρελαίου δεν έχει ενσωματώσει πλήρως το μέγεθος της διακοπής στην προσφορά».

Ο Γουερθ συνέχισε: «Υπάρχουν πολύ πραγματικές, φυσικές συνέπειες από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, οι οποίες διαχέονται σε ολόκληρο τον κόσμο και το σύστημα. Δεν πιστεύω ότι αυτό αποτυπώνεται ακόμη πλήρως στις τιμές των προθεσμιακών».

Συμπλήρωσε: «Έχουμε τώρα μεγάλες ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου που δεν φτάνουν στην αγορά. Υπάρχει πραγματική διαφορά στην προσφορά αυτή τη φορά σε σύγκριση με περιστατικά του παρελθόντος».

Ο Γουερθ προειδοποίησε πως ακόμη και αν τα στενά ανοίξουν εκ νέου, θα απαιτηθεί χρόνος για να αναπληρωθούν τα αποθέματα.

Αεροφωτογραφία των ιρανικών ακτών και του νησιού Κεσμ στο Στενό του Ορμούζ, στις 10 Δεκεμβρίου 2023. STR/Reuters

 

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε στις 24 Μαρτίου ότι η Ουάσιγκτον βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη, ωστόσο, εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού απέρριψε κάθε ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες στις 25 Μαρτίου.

Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν περίπου 5% στις 25 Μαρτίου, με το μπρεντ να καταγράφει πτώση 5,4% στα 98,83 δολάρια το βαρέλι στις 10.22 ώρα Γκρίνουιτς, έπειτα από κατρακύλα έως τα 97,57 δολάρια νωρίτερα. Αντίστοιχα, το αμερικανικό West Texas Intermediate σημείωσε απώλειες κατά 5,2% στα 87,53 δολάρια, αγγίζοντας προς στιγμήν χαμηλό στα 86,72 δολάρια.

Κλειστές αντλίες σε ένα βενζινάδικο στο Μέιντενχεντ του Μπέρκσαϊρ, στην Αγγλία, στις 24 Σεπτεμβρίου 2021. Jonathan Brady/PA

 

Σε αρκετές χώρες της Ασίας, ανάμεσά τους το Μπαγκλαντές, η Σρι Λάνκα, το Πακιστάν, οι Φιλιππίνες και η Νότια Κορέα, έχουν ήδη υιοθετηθεί μέτρα που κυμαίνονται από δελτίο καυσίμων και όρια στις πωλήσεις έως τη μείωση των εργάσιμων ημερών και εκστρατείες εξοικονόμησης ενέργειας, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι πιέσεις.

Στη Σλοβενία, στις 22 Μαρτίου επιβλήθηκαν προσωρινά όρια στην αγορά καυσίμων για να αντιμετωπιστούν ελλείψεις στα πρατήρια, που αποδόθηκαν εν μέρει σε διασυνοριακές αγορές και αποθεματοποίηση εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν, σύμφωνα με το εθνικό πρακτορείο STA στις 21 Μαρτίου.

Ο πρωθυπουργός Ρόμπερτ Γκολούμπ εξήγησε: «Η ανεφοδίαση σε κάθε πρατήριο περιορίστηκε στα 50 λίτρα ημερησίως για τα ιδιωτικά οχήματα και στα 200 λίτρα για εταιρείες και άλλους χρήστες κατά προτεραιότητα, όπως οι αγρότες».

Ο Γκολούμπ πρόσθεσε ότι: «Ο στρατός θα κληθεί να βοηθήσει τους λιανεμπόρους στη διακίνηση καυσίμων».

Με τη συμβολή της Victoria Friedman

Με πληροφορίες από το Reuters

Η Γαλλία ενισχύει το πυρηνικό της οπλοστάσιο ενάντια σε παγκόσμιες εντάσεις

Την πρόθεσή του να επεκτείνει το πυρηνικό οπλοστάσιο της Γαλλίας και να ενισχύσει τη στρατηγική αποτροπής της χώρας ανακοίνωσε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν στις 2 Μαρτίου, προειδοποιώντας ότι η όξυνση των γεωπολιτικών εντάσεων αυξάνει τον κίνδυνο κλιμάκωσης των συγκρούσεων σε πυρηνικό επίπεδο.

Μιλώντας από τη ναυτική βάση υποβρυχίων στην Ιλ-Λονγκ της Βρετάνης, ο Μακρόν τόνισε: «Ζούμε μια περίοδο γεωπολιτικών ανατροπών, γεμάτη κινδύνους, και οι συμπατριώτες μας το αντιλαμβάνονται πλήρως. Η περίοδος αυτή επιβάλλει την ενίσχυση του δικού μας μοντέλου», προσθέτοντας ότι το σύστημα αποτροπής της Γαλλίας παραμένει «ισχυρό και αποτελεσματικό».

Ο Γάλλος πρόεδρος επισήμανε ότι ο κίνδυνος υπέρβασης του λεγόμενου «πυρηνικού ορίου» έχει αυξηθεί, καθώς πληθαίνουν οι συγκρούσεις που εμπλέκουν κράτη πυρηνικές δυνάμεις ή χώρες με φιλοδοξίες για πυρηνικά όπλα. Αναφέρθηκε στις πρόσφατες εντάσεις μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν, Ιράν και Ισραήλ, καθώς και στις ανησυχίες για την πυρηνική ασφάλεια της Ρωσίας.

Τόνισε δε: «Η αποτρεπτική μας ικανότητα παραμένει το θεμέλιο της εθνικής μας ασφάλειας. Αν χρειαστεί να χρησιμοποιήσουμε το οπλοστάσιό μας, κανένα κράτος, όσο ισχυρό κι αν είναι, δεν θα μπορέσει να το αποφύγει. Και κανένα, όσο μεγάλο κι αν είναι, δεν θα ανακάμψει».

Σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου Ειρήνης της Στοκχόλμης για το 2025, η Γαλλία διαθέτει περίπου 290 πυρηνικές κεφαλές. Το Ινστιτούτο υπογράμμισε ότι το 2024 η Γαλλία συνέχισε τα προγράμματα ανάπτυξης τρίτης γενιάς πυρηνοκίνητου υποβρυχίου βαλλιστικών πυραύλων και νέου πυραύλου cruise εκτοξευόμενου από αέρος, ενώ παράλληλα αναβάθμισε υπάρχοντα οπλικά συστήματα, μεταξύ των οποίων και βελτιωμένο βαλλιστικό πύραυλο με νέα έκδοση κεφαλής.

Οι τοποθετήσεις του Μακρόν συμπίπτουν με τη συμπλήρωση έξι ετών από την ιστορική του ομιλία περί πυρηνικής αποτροπής στην Ανώτατη Σχολή Πολέμου της Γαλλίας. Ο Γάλλος πρόεδρος ανέφερε ότι η πυρηνική στρατηγική της χώρας θα συνεχίσει να εξελίσσεται, εγκαινιάζοντας μια νέα φάση που αποκάλεσε «προχωρημένη αποτροπή» με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας με τους ευρωπαίους συμμάχους, διατηρώντας παράλληλα την ανεξαρτησία των γαλλικών αποφάσεων.

Υπογράμμισε χαρακτηριστικά: «Η Γαλλία θα φέρει πάντα την αποκλειστική ευθύνη για οποιαδήποτε σκόπιμη υπέρβαση του πυρηνικού ορίου, λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη τα συμφέροντα των συμμάχων μας».

Γαλλογερμανική συνεργασία στην πυρηνική αποτροπή

Παράλληλα με τη διεύρυνση του γαλλικού οπλοστασίου, Παρίσι και Βερολίνο ανακοίνωσαν νέα μέτρα περαιτέρω σύσφιξης της στρατηγικής τους συνεργασίας στην πυρηνική αποτροπή. Ο Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ανέφεραν σε κοινή δήλωσή τους, επίσης στις 2 Μαρτίου, ότι οι δύο χώρες συμφώνησαν στη δημιουργία μιας ανώτατης ομάδας κατεύθυνσης για τα πυρηνικά, με αντικείμενο τον συντονισμό του δόγματος και των στρατηγικών ασκήσεων.

Η ομάδα αυτή θα προσφέρει διμερείς δυνατότητες διαλόγου επί της πυρηνικής στρατηγικής και συνεργασίας στην ενσωμάτωση συμβατικών δυνάμεων, συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας και ικανοτήτων πυρηνικής αποτροπής.

Στη σχετική ανακοίνωση επισημαίνεται: «Στόχος μας είναι να προβούμε σε συγκεκριμένες ενέργειες πριν το τέλος του έτους, περιλαμβανομένης της συμβατικής συμμετοχής της Γερμανίας σε γαλλικές πυρηνικές ασκήσεις», όπως σημείωσε ο Μερτς σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ (πρώην Twitter).

Γάλλοι και Γερμανοί αξιωματούχοι ανέφεραν επίσης ότι δεσμεύονται να εργαστούν από κοινού για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ικανότητας διαχείρισης ενδεχόμενης κλιμάκωσης πριν από τη χρήση πυρηνικών όπλων. Αυτό περιλαμβάνει τη βελτίωση συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, αντιαεροπορικής άμυνας και δυνατοτήτων πληγμάτων ακριβείας. Οι δύο χώρες χαρακτήρισαν την πυρηνική αποτροπή βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου, το ευρωπαϊκό πλαίσιο ασφαλείας βασίζεται στη διευρυμένη αποτροπή που παρέχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, συμπεριλαμβανομένων των αμερικανικών πυρηνικών όπλων που σταθμεύουν στην Ευρώπη, καθώς και στις ανεξάρτητες πυρηνικές δυνάμεις της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ωστόσο, όπως τόνισαν οι αξιωματούχοι, η γαλλογερμανική πρωτοβουλία θα συμπληρώνει και δεν θα υποκαθιστά τις υφιστάμενες ρυθμίσεις στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η συνεργασία παραμένει συνεπής προς τις διεθνείς τους υποχρεώσεις, συμπεριλαμβανομένης της Συνθήκης περί Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων.

Πολωνία: Κατατίθεται νομοσχέδιο για την απαγόρευση των social media σε ανηλίκους κάτω των 15 ετών

Η Πολωνία προστέθηκε πρόσφατα στη λίστα των χωρών που σχεδιάζουν να περιορίσουν την πρόσβαση ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ακολουθώντας το παράδειγμα της Αυστραλίας, όπου από τον Δεκέμβριο του 2023 τέθηκε σε ισχύ η πανεθνική απαγόρευση για τους κάτω των 16 ετών.

Το μεγαλύτερο κόμμα του κυβερνητικού συνασπισμού της Πολωνίας καταρτίζει νομοσχέδιο που θα απαγορεύει στα παιδιά κάτω των 15 ετών τη χρήση αυτών των πλατφορμών και θα υποχρεώνει τις τεχνολογικές εταιρείες να επαληθεύουν την ηλικία των χρηστών.

Η υπουργός Παιδείας Μπάρμπαρα Νοβάκα παρουσίασε τα σχέδια της κυβέρνησης στις 27 Φεβρουαρίου, δηλώνοντας: «Χρειάζεται να περιορίσουμε την πρόσβαση των παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα, πρέπει να ασχοληθούμε με την ψυχική υγεία και να ενημερώσουμε τα παιδιά, τους γονείς και ολόκληρη την πολωνική κοινωνία για τους κινδύνους που εγκυμονούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης».

Το εν λόγω νομοσχέδιο προβλέπει πρόστιμα που φθάνουν έως και το 6% του τζίρου των εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης, εφόσον οι υπηρεσίες τους παραμένουν προσβάσιμες σε κάτω των 15 ετών.

Στις 10 Δεκεμβρίου, η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα που επέβαλε εθνικούς περιορισμούς για τους ανήλικους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, απαγορεύοντας την πρόσβαση σε δεκάδες πλατφόρμες για όσους είναι κάτω των 16 ετών.

Οι ρυθμίσεις αυτές τέθηκαν σε εφαρμογή λόγω ανησυχιών για την ψυχική υγεία, τους κινδύνους στο διαδίκτυο και τον εθισμό στις οθόνες που αντιμετωπίζουν τα αυστραλιανά παιδιά. Η Πολωνία γίνεται το νεότερο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εξετάζει αντίστοιχη απαγόρευση ή αυστηρούς περιορισμούς, με αρκετά ακόμη κράτη-μέλη να εκφράζουν την ανησυχία τους για την ευάλωτη ψυχική υγεία των παιδιών.

Στη Γαλλία, εξελίσσεται νομοθετική πρωτοβουλία που στοχεύει στην απαγόρευση της πρόσβασης σε παιδιά κάτω των 15 ετών, ενώ η Δανία και η Σλοβενία εξετάζουν επίσης απαγορεύσεις για τους κάτω των 15.

Στην Ισπανία, προωθείται απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για τους κάτω των 16, κατ’ αντιστοιχία με την Αυστραλία. Αντίθετα, η Πορτογαλία προσανατολίζεται στην καθιέρωση ρητής γονικής συγκατάθεσης για την πρόσβαση παιδιών ηλικίας 13 έως 16 ετών, αντί γενικής απαγόρευσης.

Παρόμοιες κινήσεις γίνονται παγκοσμίως, όπως η απόφαση της Μαλαισίας, που ανακοίνωσε για φέτος την απαγόρευση δημιουργίας λογαριασμών σε παιδιά κάτω των 16 ετών.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε νωρίτερα μέσα στον μήνα σειρά προτάσεων για την προστασία των νέων από τον εθισμό στα κοινωνικά δίκτυα, μεταξύ αυτών και την απαγόρευση για τους κάτω των 16, η οποία θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.

Ωστόσο, ορισμένα μέτρα του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον περιορισμό των διαδικτυακών απειλών έχουν προκαλέσει εντάσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, έδρα πολλών μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας, σε ζητήματα ελευθερίας του λόγου και υπερβολής στη ρύθμιση.

Οργανώσεις για την προστασία της ιδιωτικότητας και της ελευθερίας του λόγου, όπως η βρετανική Open Rights Group, εκφράζουν τον προβληματισμό τους, υποστηρίζοντας ότι η απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στους κάτω των 16 δεν δίνει αποτελεσματική απάντηση στους διαδικτυακούς κινδύνους.

Εκπρόσωπος της οργάνωσης, ο Τζέιμς Μπέικερ, δήλωσε: «Η προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο δεν θα πρέπει να συνεπάγεται την εγκατάσταση μιας υποδομής παρακολούθησης για όλους. Χρειαζόμαστε ρυθμίσεις που θα επαναφέρουν τον έλεγχο στον χρήστη και όχι πολιτικές που αναγκάζουν τους πολίτες να ανταλλάσσουν την ιδιωτικότητα και τη φωνή τους με την πρόσβαση στη σύγχρονη ζωή».

Με τη συμβολή της Ρέιτσελ Ρόμπερτς

Με πληροφορίες από το Reuters

Η αλλαγή πλεύσης της Τσεχίας ως προς τις δαπάνες άμυνας του ΝΑΤΟ

Ο πρωθυπουργός της Τσεχίας, Αντρέι Μπάμπις, δήλωσε στις 26 Φεβρουαρίου ότι η χώρα του δεν βρίσκεται σε πορεία αύξησης των αμυντικών δαπανών σύμφωνα με τον στόχο που είχε θέσει το ΝΑΤΟ το προηγούμενο έτος, καθώς η κυβέρνησή του επικεντρώνεται σε άλλες εσωτερικές προτεραιότητες.

Τον Ιούνιο του 2025, τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ συμφώνησαν να αυξήσουν τα όρια αμυντικών δαπανών από το 2% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος στο 5% ως το 2035, κατανεμημένα σε 3,5% για τον πυρήνα της άμυνας και 1,5% σε σχετικούς τομείς, όπως η ασφάλεια και οι υποδομές.

Ερωτηθείς σε διαδικτυακή συνέντευξη στην εφημερίδα Denik κατά πόσον η Τσεχία προχωρεί προς τον στόχο του 3,5%, ο Μπάμπις απάντησε: «Σίγουρα δεν πρόκειται να το κάνουμε. Ο προϋπολογισμός είναι ζήτημα συνασπισμού και έχουμε αποφασίσει ότι μετά την προηγούμενη κυβέρνηση, που όλο μιλούσε για πόλεμο και Ουκρανία και συνήψε ιδιαίτερα αδιαφανείς αμυντικές συμβάσεις, εμείς δεν θα κινηθούμε έτσι».

Ο Μπάμπις, επικεφαλής του λαϊκιστικού κόμματος ANO που ανέλαβε την εξουσία τον Δεκέμβριο του 2025, είχε χαρακτηρίσει τον στόχο του ΝΑΤΟ μη ρεαλιστικό πριν από τις περσινές εκλογές. Κέρδισε τις εκλογές υποσχόμενος να βελτιώσει το βιοτικό επίπεδο των Τσέχων, αυξάνοντας τους μισθούς, θεσμοθετώντας νέα κοινωνικά επιδόματα και μειώνοντας ορισμένους φόρους.

«Χρειαζόμαστε κυρίως χρήματα για τον κόσμο, για την ασφάλεια στους δρόμους, να έχει ο στρατός μας επαρκές προσωπικό, να μην έχουν χαμηλούς μισθούς οι πιλότοι μαχητικών», ανέφερε στη συνέντευξη. «Επομένως, οπωσδήποτε θα το κάνουμε, αλλά δεν έχει τεθεί ακόμη συγκεκριμένος αριθμός, θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης στον συνασπισμό, όταν τεθεί το θέμα. Δεν έχουμε καν προϋπολογισμό για το 2026 ακόμα».

Το νέο σχέδιο προϋπολογισμού του Μπάμπις προβλέπει μείωση των αμυντικών δαπανών από το 2,35% του ΑΕΠ—όπως είχε προτείνει η προηγούμενη κυβέρνηση—στο 2,1%. Η προηγούμενη διοίκηση επιδίωκε σταδιακή αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 3% του ΑΕΠ έως το 2030.

Σε απάντηση στα σχόλια του Μπάμπις, ο πρώην πρωθυπουργός Πετρ Φιάλα δήλωσε ότι η ασφάλεια πρέπει να είναι κεντρική προτεραιότητα για την κυβέρνηση.

O εκσυγχρονισμός του στρατού θα συνεχιστεί

Στις 24 Φεβρουαρίου, ο υπουργός Άμυνας, Γιαρομίρ Ζούνα, διαβεβαίωσε πως οι αλλαγές στα σχέδια δαπανών δεν θα επηρεάσουν αρνητικά τα προγράμματα εκσυγχρονισμού του στρατού. «Η κυβέρνησή μας είναι πεπεισμένη ότι η ασφάλεια του κράτους δεν μετριέται σε ποσοστά του ΑΕΠ, αλλά από τις πραγματικές αμυντικές δυνατότητες, των οποίων η επίτευξη υποστηρίζεται από έναν επαρκή ρυθμό αμυντικών δαπανών», δήλωσε στη συνάντηση με την ηγεσία του στρατεύματος. «Η μείωση του προϋπολογισμού για το 2026, σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό, δεν απειλεί κανένα από τα υφιστάμενα έργα εκσυγχρονισμού του στρατού».

Ωστόσο, ο αρχηγός του γενικού επιτελείου, Κάρελ Ρέχα, προειδοποίησε πως απαιτούνται μεγαλύτερες επενδύσεις για να επιτευχθούν οι απαραίτητες αμυντικές δυνατότητες στο μέλλον. «Ναι, η αμυντική ασφάλεια είναι ακριβή. Αλλά χωρίς αυτήν, δεν υπάρχει ευημερία», υπογράμμισε ο Ρέχα.

Οι ευρωπαίοι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ τελούν υπό πίεση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες για να διασφαλίσουν την ασφάλεια της ηπείρου τους, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αναπροσανατολίζουν το αμυντικό τους ενδιαφέρον προς την αμερικανική ήπειρο.

Στη νέα Στρατηγική Εθνικής Άμυνας του Πενταγώνου, που δημοσιεύτηκε στις 23 Ιανουαρίου, τονίζεται η προτεραιότητα υπεράσπισης της αμερικανικής επικράτειας και των συμφερόντων των ΗΠΑ στη Δυτική Ημισφαίριο. Υπογραμμίζεται παράλληλα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ενθαρρύνουν εταίρους σε άλλες περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης, να αναλάβουν την ευθύνη για τη δική τους άμυνα, με κρίσιμη αλλά περιορισμένη στήριξη από τις αμερικανικές δυνάμεις.

Στο μικροσκόπιο της ΕΕ η Shein για ακατάλληλο περιεχόμενο και πρακτικές αλληλεπίδρασης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση άνοιξε εις βάθος έρευνα για τον διαδικτυακό λιανοπωλητή μόδας Shein, σχετικά με την πώληση παράνομων ειδών και με αυτό που χαρακτηρίζει ως «εθιστικό σχεδιασμό» της πλατφόρμας κινεζικής ιδιοκτησίας.

Η έρευνα, που ανακοινώθηκε στις 16 Φεβρουαρίου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σηματοδοτεί την πρώτη επίσημη διαδικασία κατά της εταιρείας στο πλαίσιο της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act—DSA), ενός ευρέος συνόλου διαδικτυακών κανονισμών που καλύπτει σχεδόν κάθε πτυχή του ψηφιακού οικοσυστήματος, από πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου έως δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης.

Οι Βρυξέλλες ανέφεραν ότι διερευνούν την πώληση παράνομων προϊόντων, «συμπεριλαμβανομένου υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών», και ειδικότερα σεξουαλικών κουκλών με εμφάνιση παιδιού που εντοπίστηκαν στην αγορά της Shein. Η εταιρεία τέθηκε υπό έλεγχο στη Γαλλία στα τέλη του 2025, αφού οι αρχές εντόπισαν στον ιστότοπο ρεαλιστικές σεξουαλικές κούκλες που έμοιαζαν με μικρά κορίτσια, καθώς και παράνομα όπλα. Η γαλλική κυβέρνηση κινήθηκε για να αναστείλει την πρόσβαση στον ιστότοπο της Shein, ωστόσο δικαστήριο μπλόκαρε την κίνηση και ζήτησε, αντί αυτού, από τις Βρυξέλλες να παρέμβουν βάσει της DSA.

Η αντιπαράθεση, όπως ανέφεραν αξιωματούχοι της ΕΕ, ανέδειξε ευρύτερες ανησυχίες για το κατά πόσο η Shein συνιστά «συστημικό κίνδυνο για τους καταναλωτές σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση». Ζήτησαν από την εταιρεία να παράσχει πληροφορίες για το πώς διασφαλίζει ότι οι ανήλικοι δεν εκτίθενται σε περιεχόμενο ακατάλληλο για την ηλικία τους, καθώς και για το πώς αποτρέπει τη διάδοση παράνομων προϊόντων στην πλατφόρμα της.

Οι ερευνητές θα εξετάσουν επίσης τον «εθιστικό σχεδιασμό» της Shein, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης παιχνιδοποιημένων λειτουργιών, όπως πόντοι, ανταμοιβές και άλλα κίνητρα για συχνή αλληλεπίδραση. Αξιωματούχοι της ΕΕ έχουν αναφέρει ότι τέτοιοι σχεδιασμοί μπορεί να ενθαρρύνουν την υπερβολική χρήση, ιδιαίτερα μεταξύ νεότερων χρηστών, και να υπονομεύουν την προστασία του καταναλωτή και την ψυχική ευημερία των χρηστών.

Άλλο πεδίο της έρευνας θα είναι η φερόμενη «έλλειψη διαφάνειας» γύρω από τους αλγορίθμους που χρησιμοποιεί η Shein για να προτείνει περιεχόμενο και προϊόντα στους χρήστες. Βάσει της DSA, οι «πολύ μεγάλες πλατφόρμες», που ορίζονται ως εκείνες με πάνω από 45 εκατομμύρια χρήστες στην ΕΕ, οφείλουν να αποκαλύπτουν τις βασικές παραμέτρους των συστημάτων προτάσεών τους και να προσφέρουν τουλάχιστον μία εύκολα προσβάσιμη επιλογή που δεν βασίζεται στη δημιουργία προφίλ.

Εκπρόσωπος της Shein ανέφερε ότι η εταιρεία λαμβάνει «σοβαρά» τις «υποχρεώσεις της βάσει της DSA» και ότι θα συνεργαστεί με τους ερευνητές. Ο εκπρόσωπος δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι, τους τελευταίους μήνες, η εταιρεία συνέχισε να επενδύει σημαντικά σε μέτρα για την ενίσχυση της συμμόρφωσής της με την DSA, συμπεριλαμβανομένων ολοκληρωμένων αξιολογήσεων συστημικού κινδύνου και πλαισίων μετριασμού, ενισχυμένων προστασιών για νεότερους χρήστες και συνεχιζόμενων εργασιών ώστε οι υπηρεσίες της να σχεδιάζονται με τρόπο που να προάγει μια ασφαλή και αξιόπιστη εμπειρία χρήστη.

Η έρευνα είναι η πιο πρόσφατη σε μια σειρά ενεργειών που έχει αναλάβει η ΕΕ και οι οποίες επηρεάζουν κινεζικής ιδιοκτησίας εταιρείες τεχνολογίας και ηλεκτρονικού εμπορίου.

Από την 1η Ιουλίου 2026, οι Βρυξέλλες θα αρχίσουν να εισπράττουν ένα κατ’ αποκοπή τέλος 3 ευρώ για κάθε χαμηλής αξίας αντικείμενο σε μικρά δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ που αποστέλλονται απευθείας από χώρες εκτός ΕΕ σε καταναλωτές στο μπλοκ, μέτρο που ευρέως θεωρείται ότι στοχεύει πλατφόρμες όπως οι Shein, Temu και AliExpress. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, περίπου 4,6 δισεκατομμύρια τέτοια δέματα εισήλθαν στην ΕΕ το 2024, με συντριπτικό ποσοστό 91% από την Κίνα.

Η Temu βρίσκεται επίσης υπό έρευνα βάσει της DSA για φερόμενο «εθιστικό σχεδιασμό» και για πώληση μη ασφαλών ή παράνομων προϊόντων. Ξεχωριστή έρευνα για την AliExpress, που ανήκει στον κινεζικό κολοσσό ηλεκτρονικού εμπορίου Alibaba, οδήγησε σε προκαταρκτικά ευρήματα ότι η πλατφόρμα «παραβιάζει την υποχρέωσή της να αξιολογεί και να μετριάζει τους κινδύνους που σχετίζονται με τη διάδοση παράνομων προϊόντων στο πλαίσιο της DSA».

Πιο πρόσφατα, στις 6 Φεβρουαρίου, η Επιτροπή προειδοποίησε τη δημοφιλή πλατφόρμα διαμοιρασμού βίντεο TikTok ότι πρέπει να αναθεωρήσει τον «εθιστικό σχεδιασμό» της για να συμμορφωθεί με την DSA. Η υπηρεσία, της οποίας οι ευρωπαϊκές δραστηριότητες ανήκουν στην κινεζική εταιρεία ByteDance, θα μπορούσε να αντιμετωπίσει πρόστιμο έως και 6% των παγκόσμιων εσόδων της, εάν δεν αντιμετωπίσει αυτές τις ανησυχίες.

Η Χέννα Βίρκκουνεν, επίτροπος τεχνολογίας της ΕΕ, δήλωσε στις 17 Φεβρουαρίου ότι, στην ΕΕ, τα παράνομα προϊόντα απαγορεύονται είτε βρίσκονται σε ράφι καταστήματος είτε σε διαδικτυακή αγορά, και ότι η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες διατηρεί τους καταναλωτές ασφαλείς, προστατεύει την ευημερία τους και τους ενδυναμώνει με πληροφορίες για τους αλγορίθμους με τους οποίους αλληλεπιδρούν.

Οι κινεζικές αρχές έχουν επικρίνει τις προσπάθειες της ΕΕ να αυστηροποιήσει τους ψηφιακούς κανονισμούς. Τον Ιανουάριο, το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας κατηγόρησε την ΕΕ για «κατάφωρο προστατευτισμό» και «πολιτική χειραγώγηση», αφού η Ένωση, επικαλούμενη κινδύνους κυβερνοεπιθέσεων, συνέστησε σε όλα τα κράτη-μέλη να απομακρύνουν τις Huawei και ZTE από τα τηλεπικοινωνιακά τους δίκτυα μέσα στα επόμενα τρία χρόνια.

Του Bill Pan

Μήνυμα στρατηγικής αναθεώρησης από τον Ρούμπιο στο Μόναχο

Η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου ολοκληρώθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2026, όμως η ομιλία του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εξακολουθεί να προκαλεί αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ευρώπη.

Στη φετινή διοργάνωση, ο Ρούμπιο εκφώνησε ομιλία στις 14 Φεβρουαρίου 2026, απευθύνοντας μια ισχυρή προειδοποίηση προς τους Ευρωπαίους ηγέτες, λέγοντας ότι από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου και την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης έχουν εγκλωβιστεί σε μια «επικίνδυνη αυταπάτη». Υποστήριξε ότι η «ευφορία αυτού του θριάμβου» οδήγησε σε μια εσφαλμένη πεποίθηση πως κάθε χώρα θα μετατρεπόταν σε φιλελεύθερη δημοκρατία, πως τα σύνορα δεν θα είχαν πλέον σημασία και πως οι κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου θα αντικαθιστούσαν τα εθνικά οικονομικά συμφέροντα.

Η ομιλία του έκανε πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες να νιώσουν άβολα, ωστόσο ο ίδιος έλαβε θερμό χειροκρότημα με το ακροατήριο όρθιο. Παρατηρητές ανέφεραν ότι το μήνυμά του έμοιαζε με προγενέστερες προειδοποιήσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς την Ευρώπη, αν και παρουσιάστηκε με πιο στρατηγικό τρόπο. Ο Φρεντ Φλάιτζ, ο οποίος υπηρέτησε στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, είπε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι αυτό που φάνηκε ήταν ένα «υπόδειγμα διπλωματίας» από έναν Αμερικανό πολιτικό με σημαντική εμπειρία.

Σύμφωνα με τον Φλάιτζ, η αποτελεσματική στρατηγική του Ρούμπιο ήταν ότι άνοιξε την ομιλία του απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς πως η κυβέρνηση Τραμπ είναι αντιευρωπαϊκή, ότι σχεδιάζει να αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ ή ότι πιστεύει πως έχει τελειώσει η παγκόσμια τάξη που βασίζεται σε κανόνες. Ο ίδιος, που σήμερα είναι αντιπρόεδρος στο America First Policy Institute, πρόσθεσε ότι ο Ρούμπιο το πέτυχε εξηγώντας πως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη έχουν μια μακρά και ιστορική σχέση, πως οι ΗΠΑ χρειάζονται την Ευρώπη και πως η Αμερική είναι «παιδί της Ευρώπης».

Κατά την ομιλία του, ο Ρούμπιο υπογράμμισε τους ισχυρούς ιστορικούς δεσμούς μεταξύ των δύο πλευρών, οι οποίοι, όπως είπε, έχουν ρίζες στην «κοινή ιστορία, τη χριστιανική πίστη, τον πολιτισμό, την κληρονομιά, τη γλώσσα, την καταγωγή και τις θυσίες που έκαναν μαζί οι πρόγονοί μας».

Η ομιλία του Ρούμπιο θεωρήθηκε λιγότερο συγκρουσιακή από εκείνη του αντιπροέδρου Τζ. Ντ. Βανς, ο οποίος τον Φεβρουάριο 2025, στην ίδια διάσκεψη, είχε επικρίνει Ευρωπαίους ηγέτες ότι περιορίζουν την ελευθερία του λόγου και επιτρέπουν τη μαζική μετανάστευση, υποστηρίζοντας ότι η μεγαλύτερη απειλή για την Ευρώπη είναι «η απειλή από μέσα, η υποχώρηση της Ευρώπης από ορισμένες από τις πιο θεμελιώδεις αξίες της — αξίες που μοιράζεται με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής».

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες υποδέχθηκαν θετικά τον τόνο του Ρούμπιο. Ο Λουκ Νίκτερ, καθηγητής προεδρικών σπουδών στο Chapman University στο Όραντζ της Καλιφόρνια, είπε στην Epoch Times ότι η ομιλία περιείχε πολλά και δεν ήταν μόνο «μαστίγιο», αλλά είχε και αρκετό «καρότο», προσθέτοντας ότι σε μεγάλο τμήμα της ομιλίας ο υπουργός Εξωτερικών εξέφρασε την επιθυμία του να γίνει η Ευρώπη ισχυρότερη πολιτισμικά, οικονομικά και στρατιωτικά.

Σύμφωνα με τον Φλάιτζ, η ομιλία θα ενθαρρύνει κινήματα της αντιπολίτευσης στην Ευρώπη, καθώς οι σημερινοί ηγέτες δεν πρόκειται, όπως υποστήριξε, να αλλάξουν στάση ως προς τη μετανάστευση και το κλίμα. Πρόσθεσε ότι κινήματα της αντιπολίτευσης στη Γαλλία, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη Γερμανία ήδη κάνουν εκστρατείες πάνω σε αυτά τα ζητήματα και ότι η παρέμβαση Ρούμπιο θα τους δώσει επιχειρήματα, εκτιμώντας πως αν οι σημερινοί ηγέτες δεν αλλάξουν πολιτική, θα απομακρυνθούν μέσω της κάλπης.

Η ελεγχόμενη παρακμή της Δύσης

Ο Ρούμπιο επέκρινε πολιτικές των τελευταίων δεκαετιών στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, τις οποίες χαρακτήρισε ως παράγοντες που συνέβαλαν σε αυτό που αποκάλεσε «ελεγχόμενη παρακμή της Δύσης», σημειώνοντας ότι αυτά τα λάθη έγιναν από κοινού. Υποστήριξε ότι η υπερβολική διόγκωση των κρατών πρόνοιας έγινε σε βάρος της εθνικής άμυνας, επισημαίνοντας ότι αντίπαλοι των ΗΠΑ αύξησαν τις στρατιωτικές δαπάνες και χρησιμοποίησαν σκληρή ισχύ για να προωθήσουν τα εθνικά τους συμφέροντα, και κάλεσε την Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική της άμυνα.

Συνέχισε λέγοντας ότι, «για να κατευναστεί μια λατρεία του κλίματος», επιβλήθηκαν ενεργειακές πολιτικές που φτωχαίνουν τους πολίτες, ενώ χαρακτήρισε «ανόητες» τις πολιτικές δεκαετιών αποβιομηχάνισης και απώλειας κυριαρχίας στις αλυσίδες εφοδιασμού. Πρόσθεσε ότι η μαζική μετανάστευση παραμένει κρίση που αποσταθεροποιεί κοινωνίες σε ολόκληρη τη Δύση και ανέφερε ότι, υπό τον Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες εργάζονται πλέον για να διορθώσουν την πορεία τους, καλώντας την Ευρώπη να συμμετάσχει σε αυτή την προσπάθεια.

Ο Μάικλ Γουόλς, ειδικός στην εξωτερική πολιτική, είπε στην Epoch Times σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ότι η ομιλία ήταν συνεπής με το πρόσφατα δημοσιοποιημένο στρατηγικό σχέδιο της υπηρεσίας για το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ και ότι αυτό ήταν το βασικό θέμα για τον ευρωπαϊκό πυλώνα, παρουσιασμένο απλώς με λιγότερο τυποποιημένο ύφος. Η έκθεση που δημοσιοποιήθηκε τον Ιανουάριο ανέφερε ότι η Ευρώπη πρέπει να ανακτήσει τη δύναμή της «για να παραμείνει χρήσιμος εταίρος για τις Ηνωμένες Πολιτείες».

Η αντίδραση της Ευρώπης

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες απάντησαν με μετρημένες αντιδράσεις. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είπε στο γερμανικό μέσο Deutsche Welle ότι ένιωσε σε μεγάλο βαθμό καθησυχασμένη από τον Ρούμπιο, προσθέτοντας ότι τον γνωρίζουν και ότι είναι καλός φίλος και ισχυρός σύμμαχος. Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ δήλωσε στο ίδιο μέσο ότι δεν υπάρχει εκατό τοις εκατό ταύτιση προτεραιοτήτων μεταξύ των δύο πλευρών, αλλά εκτίμησε ότι υπάρχει κοινό έδαφος για ένα φωτεινό μέλλον μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρώπης.

Σε συζήτηση πάνελ στο πλαίσιο της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου που φιλοξενήθηκε από το Euronews, η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κάγια Κάλας απέρριψε την άποψη ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε παρακμή, λέγοντας ότι, αντίθετα με όσα υποστηρίζουν ορισμένοι, η «αφυπνισμένη» και παρακμασμένη Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει πολιτισμική εξαφάνιση και ότι εξακολουθούν να υπάρχουν χώρες που επιθυμούν να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σύμφωνα με παρατηρητές, πολλοί Ευρωπαίοι πολιτικοί ήταν δυσαρεστημένοι με το μήνυμα, αν και απέφυγαν να το επικρίνουν δημόσια. Ο Νίκτερ σχολίασε ότι οι περισσότεροι βλέπουν την πολιτική από τις «φθηνές θέσεις», όπου μοιάζει με ένα είδος θεάτρου τελετουργικής παράστασης, και ότι όσα λέγονται δημόσια μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από όσα λέγονται κατ’ ιδίαν. Ο Φλάιτζ ανέφερε ότι, παρότι οι περισσότεροι χειροκρότησαν έντονα τον Ρούμπιο, δεν τους άρεσε η ομιλία, προσθέτοντας ότι δεν επιθυμούν να αλλάξουν τις πολιτικές τους.

Δεν είναι σαφές αν ο Ρούμπιο έγραψε ο ίδιος την ομιλία του ή αν έλαβε βοήθεια από συντάκτη ομιλιών, καθώς το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο. Πριν ενταχθεί στην κυβέρνηση Τραμπ ως υπουργός Εξωτερικών, εκπροσώπησε τη Φλόριντα στη Γερουσία των ΗΠΑ από το 2011 έως τον Ιανουάριο 2025, υπηρετώντας σε βασικές επιτροπές, μεταξύ των οποίων η Επιτροπή Πληροφοριών και η Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας. Σύμφωνα με τον Φλάιτζ, το υπόβαθρο και η εμπειρία του εξηγούν την αυθεντία που εξέπεμψε κατά την ομιλία, επισημαίνοντας ότι δεν επρόκειτο απλώς για ανάγνωση κειμένου, αλλά ότι γνώριζε σε βάθος το αντικείμενο.

Ο Τραμπ καλεί την Ουκρανία να επισπεύσει τη συμφωνία με τη Ρωσία ενόψει συνομιλιών στη Γενεύη

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κάλεσε στις 16 Φεβρουαρίου το Κίεβο να επιδιώξει άμεση συμφωνία με τη Μόσχα, λίγο πριν από τις τριμερείς διαβουλεύσεις που θα πραγματοποιηθούν στη Γενεύη της Ελβετίας, με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης στην Ουκρανία. «Η Ουκρανία καλύτερα να προσέλθει στο τραπέζι γρήγορα», δήλωσε σε δημοσιογράφους στο προεδρικό αεροσκάφος Air Force One, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του προς την Ουάσιγκτον, προσθέτοντας: «Αυτό μόνο σας λέω».

Οι αμερικανικές, ουκρανικές και ρωσικές αντιπροσωπείες ετοιμάζονται να συναντηθούν στη Γενεύη στις 17 Φεβρουαρίου, για τον τρίτο γύρο τριμερών συνομιλιών. Το ζήτημα της επικράτειας παραμένει το πλέον δυσεπίλυτο στις διαπραγματεύσεις, καθώς η Ρωσία επιμένει να αναγνωρίσει η Ουκρανία απώλεια εδαφών. Από το 2014, οπότε η Μόσχα προσάρτησε την Κριμαία και μέχρι τη νέα εισβολή το 2022, τα ρωσικά στρατεύματα έχουν διευρύνει την κατοχή τους και ελέγχουν πλέον περίπου το 20% της ουκρανικής επικράτειας όπως ήταν πριν το 2014.

Στη συντριπτική πλειονότητα της επαρχίας Ντονέτσκ κυριαρχούν οι ρωσικές δυνάμεις, ενώ ζητούν από το Κίεβο να παραχωρήσει και το υπόλοιπο 20% που δεν κατάφεραν να καταλάβουν δια της βίας — κάτι στο οποίο η ουκρανική πλευρά αντιστέκεται σθεναρά.

Την ίδια ημέρα, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι εμφανίστηκε ανυποχώρητος στο θέμα των εδαφών, ζητώντας εγγυήσεις ασφαλείας με τη σφραγίδα του Κογκρέσου των ΗΠΑ πριν το Κίεβο συναινέσει σε οποιαδήποτε τελική συμφωνία με τη Μόσχα. «Νομίζω ότι πρώτα χρειάζονται εγγυήσεις ασφαλείας. Δεύτερον, δεν θα παραδώσουμε τις περιοχές μας επειδή είμαστε έτοιμοι για συμβιβασμό. Τι είδους συμβιβασμό είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε; Όχι εκείνον που θα επιτρέψει στη Ρωσία να ανασυνταχθεί γρήγορα, να επιστρέψει και να μας καταλάβει ξανά. Αυτό είναι το σημαντικό», τόνισε.

Ο επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών της Ουκρανίας, Κυρίλο Μποντάνοφ, συναντά τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στο Κίεβο της Ουκρανίας, σε αυτή τη φωτογραφία που δημοσιεύθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2026. Υπηρεσία Τύπου του Προέδρου της Ουκρανίας/Δελτίο Τύπου μέσω Reuters

 

Οι δηλώσεις του Ζελένσκι ακολούθησαν τα μηνύματά του από τις 14 Φεβρουαρίου, όπου είχε εκφράσει την ελπίδα πως οι επερχόμενες τριμερείς διαπραγματεύσεις θα είναι «σοβαρές, ουσιαστικές, ωφέλιμες για όλους μας, αλλά ειλικρινά, μερικές φορές έχει κανείς την αίσθηση πως οι πλευρές μιλούν για εντελώς διαφορετικά πράγματα».

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, επεσήμανε πως αυτός ο γύρος συνομιλιών θα είναι ευρύτερος από τις προηγούμενες διαβουλεύσεις που είχαν διεξαχθεί στο Αμπού Ντάμπι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, δηλώνοντας: «Αυτή τη φορά σκοπεύουμε να συζητήσουμε μια ευρύτερη ατζέντα, εστιάζοντας στα θεμελιώδη ζητήματα που αφορούν τα εδάφη και άλλες απαιτήσεις». Πρόσθεσε επίσης: «Γι’ αυτό απαιτείται η παρουσία του επικεφαλής διαπραγματευτή μας, του Μεντίνσκι».

Στις 16 Φεβρουαρίου, ο Πεσκόφ ανέφερε ακόμη: «Δεν έχουμε σκοπό να κάνουμε δηλώσεις ή σχόλια» σχετικά με την πρόοδο των συνομιλιών. Δήλωσε ότι δεν προβλέπεται επίσημη ανακοίνωση από την αμερικανική κυβέρνηση για τη σύνθεση της αποστολής στη Γενεύη, σημειώνοντας ωστόσο πως στους προηγούμενους γύρους συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ.

Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στην Ελβετία, αμερικανοί αξιωματούχοι αναμένεται παράλληλα να πραγματοποιήσουν επαφές και με Ιρανούς αξιωματούχους για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, μετατρέποντας τη Γενεύη σε διπλωματικό κέντρο για την Ουάσιγκτον.

Επικεφαλής της ρωσικής αποστολής είναι ο σύμβουλος του προέδρου Πούτιν, Βλαντιμίρ Μεντίνσκι, με τη συμμετοχή του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών Μιχαήλ Γκαλουζίν και του Ιγκόρ Κοστιούκοφ, επικεφαλής της γενικής διεύθυνσης του ρωσικού Γενικού Επιτελείου, σύμφωνα με το πρακτορείο TASS.

Από ουκρανικής πλευράς, η αποστολή θα ηγηθεί ο γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας της Ουκρανίας, Ρουστάμ Γιουμάροφ, με τη συνοδεία του Κίριλ Ομπιουντίνοφ, επικεφαλής της κύριας διεύθυνσης πληροφοριών, και του Σεργκέι Κίσλιτσια, ανώτερου συμβούλου του Ζελένσκι, όπως ανέφερε ο Γιουμάροφ σε ανάρτησή του στις 13 Φεβρουαρίου.

Αυστηρότερο πλαίσιο για πολιτικές δωρεές στο Ηνωμένο Βασίλειο

Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου παρουσίασε μέτρα στις 12 Φεβρουαρίου για να μπλοκάρει πολιτικές δωρεές από ξένα καθεστώτα. Η κίνηση έρχεται καθώς οι επικεφαλής της αντικατασκοπείας και της ασφάλειας της χώρας ενημέρωσαν ακαδημαϊκούς και πολιτικούς για απειλές από χώρες που περιλαμβάνουν την Κίνα και τη Ρωσία.

Οι προτεινόμενοι κανόνες, που παρουσιάστηκαν στις 12 Φεβρουαρίου, θα απαιτούν από τους πολιτικούς δωρητές να έχουν «γνήσια σύνδεση με το Ηνωμένο Βασίλειο» και να διαθέτουν αρκετά έσοδα ώστε να μπορούν να καλύψουν τη δωρεά, ανέφερε σε ανακοίνωσή του το υπουργείο Στέγασης, Κοινοτήτων και Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Το υπουργείο παρέπεμψε στον πρώην ευρωβουλευτή Νέιθαν Γκιλ και στη δικηγόρο Κριστίν Λι, σημειώνοντας ότι οι υποθέσεις τους υπογράμμισαν την ανάγκη για τα προτεινόμενα μέτρα. Ο Γκιλ, πρώην επικεφαλής του Reform UK στην Ουαλία, φυλακίστηκε τον Νοέμβριο 2025 επειδή έλαβε χρήματα για να προωθήσει φιλορωσικές θέσεις.

Μετά την καταδίκη του, η κυβέρνηση ξεκίνησε ανασκόπηση για την ξένη οικονομική παρέμβαση στην πολιτική του Ηνωμένου Βασιλείου. Η Λι, η οποία δώρισε τουλάχιστον 500.000 λίρες (περίπου 590.000 ευρώ) στον βουλευτή των Εργατικών Μπάρρυ Γκάρντινερ, κατονομάστηκε από τη MI5 σε προειδοποίηση του Ιανουαρίου 2022, με την κατηγορία ότι εμπλεκόταν σε «δραστηριότητες πολιτικής παρέμβασης» για λογαριασμό του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ).

Η Λι αμφισβήτησε την ενέργεια της MI5, υποστηρίζοντας ότι η προειδοποίηση της υπηρεσίας προς το Κοινοβούλιο περιείχε «πραγματολογικά λάθη» και ήταν «προδήλως εσφαλμένη». Η προσφυγή της απορρίφθηκε τον Δεκέμβριο 2024, όταν οι δικαστές του δικαστηρίου έκριναν ότι η MI5 είχε εκδώσει την προειδοποίηση για «νόμιμους λόγους».

Τα νέα μέτρα για την αυστηροποίηση των κανόνων στις πολιτικές δωρεές περιλαμβάνονται σε νομοσχέδιο 194 σελίδων με τίτλο «Representation of the People Bill», το οποίο επιδιώκει να επεκτείνει το δικαίωμα ψήφου σε άτομα 16 και 17 ετών.

Ο Στιβ Ριντ, υπουργός Στέγασης, Κοινοτήτων και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δήλωσε ότι το νομοσχέδιο «θα προστατεύσει τη δημοκρατία μας από ξένες παρεμβάσεις και θα δώσει στους νέους το δικαίωμα ψήφου». Οι κανόνες για τις δωρεές θα «τερματίσουν το σημερινό καθεστώς, όπου μια νέα εταιρεία που καταχωρίζεται σήμερα, ανήκει σε οποιονδήποτε, χρηματοδοτείται από οπουδήποτε, χωρίς ούτε μία ημέρα εμπορικής δραστηριότητας, μπορεί να δωρίζει και να ασκεί επιρροή στην πολιτική του Ηνωμένου Βασιλείου», ανέφερε η ανακοίνωση.

MI5 προειδοποιεί ακαδημαϊκούς και πολιτικούς

Την περασμένη εβδομάδα, ο γενικός διευθυντής της MI5, σερ Κεν ΜακΚάλλουμ, και ο διευθύνων σύμβουλος του Εθνικού Κέντρου Κυβερνοασφάλειας, Ρίτσαρντ Χορν, ενημέρωσαν ανώτερα στελέχη από περισσότερα από 70 πανεπιστήμια σχετικά με το πώς να αναγνωρίζουν και να αναφέρουν ξένες παρεμβάσεις, ανέφερε το Cabinet Office στις 9 Φεβρουαρίου. Ο ΜακΚάλλουμ περιέγραψε μεθόδους που χρησιμοποιούν εχθρικοί παράγοντες για να διαμορφώνουν το περιεχόμενο της έρευνας και της διδασκαλίας στην ανώτατη εκπαίδευση, μεταξύ άλλων με στοχοποίηση ακαδημαϊκών από Κινέζους πράκτορες σε ιστοτόπους επαγγελματικής δικτύωσης όπως το LinkedIn.

Η ενημέρωση ακολουθήθηκε από νέες οδηγίες που δημοσιεύθηκαν τη Δευτέρα για τα ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης. Σύμφωνα με τις οδηγίες, εχθρικοί παράγοντες ενδέχεται να στοχοποιούν προσωπικό πανεπιστημίων για να επηρεάζουν αποφάσεις, να διαμορφώνουν αφηγήματα, να συλλέγουν πληροφορίες και να προβαίνουν σε διακρατική καταστολή.

Ο γενικός διευθυντής της MI5, σερ Κεν ΜακΚάλλουμ. (Jonathan Brady/PA)

 

Οι επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας ενημέρωσαν επίσης αξιωματούχους από όλα τα πολιτικά κόμματα του Ηνωμένου Βασιλείου, σε ξεχωριστή κλειστή συνάντηση, σχετικά με την αναγνώριση και την αντίσταση σε προσπάθειες χειραγώγησης της πολιτικής διαδικασίας και των δημοκρατικών αξιών του Ηνωμένου Βασιλείου.

Η MI5 είχε προειδοποιήσει βουλευτές και κοινοβουλευτικό προσωπικό τον Νοέμβριο για κινεζική κατασκοπεία μέσω κυνηγών ταλέντων στελέχωσης.

Η ενημέρωση για τους επικεφαλής των πανεπιστημίων ανακοινώθηκε τον Νοέμβριο, στο πλαίσιο σχεδίου για την αντιμετώπιση πολιτικής παρέμβασης και κατασκοπείας. Δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση κρατικής παρέμβασης στην ανώτατη εκπαίδευση, που υποστηρίζεται από επένδυση 3 εκατ. λιρών (περίπου 3,5 εκατ. ευρώ), περιλαμβάνει ασφαλή πύλη μέσω της οποίας οι ηγέτες των πανεπιστημίων θα μπορούν να αναφέρουν ύποπτες προσεγγίσεις απευθείας στις υπηρεσίες ασφαλείας.

Το υπουργείο Παιδείας του Ηνωμένου Βασιλείου θα διαβουλευθεί με τον κλάδο για μια νέα προληπτική συμβουλευτική υπηρεσία.

Η υπουργός Δεξιοτήτων, βαρόνη Τζάκι Σμιθ, δήλωσε ότι η «παγκόσμιας κλάσης φήμη» των πανεπιστημίων του Ηνωμένου Βασιλείου τα καθιστά πρωταρχικό στόχο ξένων κρατών και εχθρικών παραγόντων, οι οποίοι επιδιώκουν να υπονομεύσουν αυτή τη φήμη «διαμορφώνοντας ή λογοκρίνοντας την έρευνα και τη διδασκαλία». Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση «δεν αντιμετωπίζει αυτό το ζήτημα επιπόλαια» και ότι «εργάζεται από κοινού σε όλο το κυβερνητικό φάσμα και με τα ίδια τα πανεπιστήμια» για να υπερασπιστεί το ακμαίο ακαδημαϊκό περιβάλλον του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ο Τιμ Μπράντσο, διευθύνων σύμβουλος του Russell Group των πανεπιστημίων, χαιρέτισε το νέο ενιαίο σημείο επαφής για συμβουλές σχετικά με ξένες παρεμβάσεις, λέγοντας ότι θα «ενδυναμώσει τα ιδρύματα να αναφέρουν και να αναλαμβάνουν δράση πιο γρήγορα και με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, γνωρίζοντας ότι υπάρχει διαθέσιμη υποστήριξη».

Τον Νοέμβριο, δικηγόροι υποστήριξαν ότι ένα πανεπιστήμιο του Ηνωμένου Βασιλείου είχε σταματήσει την έρευνα μιας καθηγήτριας σχετικά με εξαναγκαστικές αφαιρέσεις οργάνων στην Κίνα, αφού δέχτηκε πίεση από κινεζικές αρχές. Η Leigh Day Solicitors ανέφερε ότι εσωτερικά έγγραφα από το Sheffield Hallam University, τα οποία αποκτήθηκαν μέσω αιτημάτων ελευθερίας πληροφόρησης και αιτημάτων πρόσβασης σε προσωπικά δεδομένα, υποδήλωναν ότι το πανεπιστήμιο είχε απαγορεύσει στην καθηγήτρια Λόρα Μέρφυ, κορυφαία καθηγήτρια ανθρωπίνων δικαιωμάτων, να συνεχίσει την έρευνά της για καταναγκαστική εργασία.

Το πανεπιστήμιο αργότερα ζήτησε συγγνώμη από τη Μέρφυ και δεσμεύτηκε να στηρίξει την έρευνά της.

Με πληροφορίες από PA Media