ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΜΑΣ
Τρίτη, 14 Ιούλ, 2026
ΕΚΔΟΣΕΙΣ

GUY BIRCHALL

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στηρίζει το ψηφιακό ευρώ και ανοίγει τον δρόμο για την τελική συμφωνία

Από

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε στις 9 Ιουλίου την επίσημη θέση του για το ψηφιακό ευρώ, ανοίγοντας τον δρόμο για τις τελικές διαπραγματεύσεις με τα κράτη-μέλη σχετικά με τον κανονισμό που θα ισχύει για το νέο ψηφιακό νόμισμα.

Η πρόταση εγκρίθηκε με 416 ψήφους υπέρ, 169 κατά και 22 αποχές. Η ψηφοφορία δεν συνεπάγεται την οριστική θέσπιση ή έκδοση του ψηφιακού ευρώ, αλλά εξουσιοδοτεί την αντιπροσωπεία του Κοινοβουλίου να διαπραγματευθεί το τελικό κείμενο του κανονισμού με το Συμβούλιο της ΕΕ, του οποίου την εκ περιτροπής προεδρία ασκεί η Ιρλανδία κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026.

Η κοινοβουλευτική θέση στηρίζει τη δημιουργία του ψηφιακού νομίσματος κεντρικής τράπεζας (CBDC), επιδιώκοντας παράλληλα να διασφαλίσει ότι θα αποτελεί ασφαλές, ιδιωτικό και δωρεάν μέσο πληρωμών, το οποίο θα μπορεί να χρησιμοποιείται τόσο σε ηλεκτρονικές όσο και σε εκτός σύνδεσης συναλλαγές.

Παράλληλα, προβλέπει ότι οι περισσότερες επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να το αποδέχονται, ότι θα θεσπιστεί ανώτατο όριο στο ποσό ψηφιακών ευρώ που θα μπορεί να κατέχει κάθε πολίτης και ότι βασικές υπηρεσίες — όπως το άνοιγμα λογαριασμού, η κατοχή και διαχείριση κεφαλαίων και η πρόσβαση σε τουλάχιστον ένα μέσον πληρωμής — θα παρέχονται χωρίς χρέωση.

Τα επόμενα βήματα

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιδιώκει να επιτραπεί σε τράπεζες και παρόχους υπηρεσιών πληρωμών από κράτη-μέλη της ΕΕ που δεν συμμετέχουν στην ευρωζώνη να διανέμουν το ψηφιακό ευρώ, ενώ παράλληλα οι χώρες της ευρωζώνης θα υποχρεούνται να διατηρούν την πρόσβαση των πολιτών στα μετρητά.

Σύμφωνα με την πρόταση, οι επιχειρήσεις δεν θα μπορούν να αρνούνται την αποδοχή μετρητών, ενώ τα κράτη-μέλη θα υποχρεούνται να παρακολουθούν συστηματικά τη διαθεσιμότητά τους, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στις ανάγκες των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, χαιρέτισε την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με ανάρτησή της στην πλατφόρμα Χ στις 9 Ιουλίου.

Σε συνοδευτικό βιντεοσκοπημένο μήνυμα εξήγησε ότι το επόμενο στάδιο της διαδικασίας θα είναι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ώστε να συμφωνηθεί η τελική μορφή του κανονισμού που θα ισχύει σε ολόκληρη την Ένωση.

Ανέφερε ότι μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της λεγόμενης τριμερούς διαπραγμάτευσης, η ΕΚΤ θα συνεχίσει τις τεχνικές εργασίες, τις δοκιμές και τα πιλοτικά προγράμματα που απαιτούνται για την ενδεχόμενη κυκλοφορία του ψηφιακού ευρώ. Διευκρίνισε ακόμη ότι το νέο ψηφιακό νόμισμα θα τεθεί σε κυκλοφορία μόνο εφόσον διαπιστωθεί ότι είναι τεχνικά αξιόπιστο και ασφαλές, ενώ τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα θα συνεχίσουν να κυκλοφορούν συμπληρωματικά.

Η ΕΚΤ έχει ήδη ολοκληρώσει την προπαρασκευαστική φάση του έργου και συνεχίζει την τεχνική ανάπτυξή του παράλληλα με τη νομοθετική διαδικασία. Ακόμη και μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων και την έγκριση του κανονισμού, η τελική απόφαση για το αν και πότε θα εκδοθεί το ψηφιακό ευρώ θα ληφθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ.

Με βάση τον σημερινό σχεδιασμό της κεντρικής τράπεζας, πιλοτικές συναλλαγές θα μπορούσαν να ξεκινήσουν από τα μέσα του 2027, ενώ το Ευρωσύστημα θα είναι έτοιμο για ενδεχόμενη πρώτη έκδοση του ψηφιακού ευρώ το 2029, εφόσον ολοκληρωθεί εγκαίρως η νομοθετική διαδικασία.

Η ψηφοφορία της ολομέλειας πραγματοποιήθηκε λίγο περισσότερο από δύο εβδομάδες μετά την έγκριση της σχετικής πρότασης από την Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Τότε, η επιτροπή είχε εγκρίνει το σχέδιο με 43 ψήφους υπέρ, 14 κατά και μία αποχή, εκτιμώντας ότι το ψηφιακό ευρώ θα περιορίσει την υπερβολική εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από μη ευρωπαϊκούς παρόχους πληρωμών, θα εξελιχθεί σε πανευρωπαϊκό μέσο συναλλαγών και θα οδηγήσει το ενιαίο νόμισμα στην ψηφιακή εποχή, προσφέροντας στους πολίτες τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν στην καθημερινότητά τους χρήμα που εκδίδεται απευθείας από την κεντρική τράπεζα.

Πώς θα λειτουργεί

Το ψηφιακό ευρώ σχεδιάζεται ως ψηφιακή μορφή δημόσιου χρήματος με την εγγύηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία θα συμπληρώνει — και δεν θα αντικαθιστά — τα μετρητά.

Οι πολίτες θα έχουν πρόσβαση σε αυτό μέσω τραπεζών και αδειοδοτημένων παρόχων υπηρεσιών πληρωμών, όπως εταιρείες χρηματοοικονομικής τεχνολογίας, χρησιμοποιώντας μία εφαρμογή ή άλλη υπηρεσία πληρωμών, που θα τους επιτρέπει να πραγματοποιούν τόσο ηλεκτρονικές όσο και δια ζώσης συναλλαγές, ακόμη και χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο.

Το ψηφιακό πορτοφόλι θα έχει ανώτατο επιτρεπόμενο υπόλοιπο, το οποίο δεν έχει ακόμη καθοριστεί. Στόχος του περιορισμού είναι το ψηφιακό ευρώ να χρησιμοποιείται κυρίως ως μέσο πληρωμών και όχι ως υποκατάστατο των τραπεζικών καταθέσεων.

Κατά την εξέταση του σχεδίου στην αρμόδια επιτροπή, ο Ζίγκμπερτ Φρανκ Ντρόεζε, μέλος της πολιτικής ομάδας «Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών», είχε αναφέρει ότι η πολιτική του ομάδα καταψήφισε την πρόταση, χωρίς ωστόσο να αποτρέψει την έγκρισή της.

Οι ανησυχίες των τραπεζών

Η πρόοδος της νομοθετικής διαδικασίας έρχεται έπειτα από τρία χρόνια διαβουλεύσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του τραπεζικού κλάδου, ο οποίος έχει εκφράσει επιφυλάξεις για τις πιθανές επιπτώσεις του ψηφιακού ευρώ στις καταθέσεις, τα έσοδα και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Μελέτη της PwC, που εκπονήθηκε το 2025 για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ομοσπονδίας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης Συνεταιριστικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Ομάδας Ταμιευτηρίων και Τραπεζών Λιανικής, εκτίμησε ότι το συνολικό κόστος εφαρμογής για τον τραπεζικό κλάδο θα ανέλθει σε δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ κατά τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του συστήματος.

Οι σημαντικότερες προκλήσεις αφορούν την προσαρμογή των πληροφοριακών συστημάτων για τη μετατροπή τραπεζικών καταθέσεων σε ψηφιακά ευρώ και αντίστροφα, τους μηχανισμούς αυτόματης μεταφοράς κεφαλαίων ώστε να τηρούνται τα ανώτατα όρια διακράτησης, τα συστήματα χρεώσεων και προμηθειών, καθώς και την αναβάθμιση των τραπεζικών καταστημάτων και των δικτύων ΑΤΜ.

Οι τράπεζες έχουν επίσης επισημάνει πιθανούς κινδύνους για τη διαχείριση της ρευστότητας, τη δυνατότητα χορήγησης δανείων και, ευρύτερα, για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, εφόσον σημαντικό μέρος των καταθέσεων μεταφερθεί στο ψηφιακό νόμισμα της κεντρικής τράπεζας.

Οι δικλίδες ασφαλείας

Σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι ανησυχίες αυτές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμπεριέλαβε στο σχέδιο κανονισμού σειρά δικλίδων ασφαλείας.

Μεταξύ άλλων, προβλέπεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα καθορίζει, ύστερα από σύσταση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το ανώτατο ποσό ψηφιακών ευρώ που θα μπορεί να κατέχει κάθε χρήστης και θα επανεξετάζει το όριο αυτό τουλάχιστον ανά δύο χρόνια.

Παράλληλα, οι επιχειρήσεις δεν θα επιτρέπεται να κρατούν ψηφιακά ευρώ για διάστημα μεγαλύτερο των 24 ωρών, ενώ το νέο ψηφιακό νόμισμα δεν θα αποδίδει τόκους ούτε θα επιβαρύνει οικονομικά τους ιδιώτες χρήστες για τις βασικές υπηρεσίες του.

Σύμφωνα με προσομοιώσεις που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα το 2025, οι καταθέτες θα μπορούσαν, σε ακραίο σενάριο μεταφοράς κεφαλαίων προς το ασφαλέστερο διαθέσιμο περιουσιακό στοιχείο, να αποσύρουν έως και 699 δισ. ευρώ από τις τράπεζες της ευρωζώνης, εάν το ανώτατο επιτρεπόμενο υπόλοιπο οριστεί στα 3.000 ευρώ ανά πολίτη. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 8,2% των συνολικών καταθέσεων όψεως λιανικής.

Η ίδια η ΕΚΤ επισημαίνει, ωστόσο, ότι πρόκειται για προσομοίωση ακραίων συνθηκών και όχι για το βασικό σενάριο λειτουργίας του ψηφιακού ευρώ. Στις συνήθεις συνθήκες, οι επιπτώσεις στις τραπεζικές καταθέσεις εκτιμάται ότι θα είναι σημαντικά μικρότερες.

Οι προσομοιώσεις έδειξαν ακόμη ότι οι μικρότερες εμπορικές τράπεζες και τα ιδρύματα που βασίζονται περισσότερο στις καταθέσεις λιανικής ενδέχεται να επηρεαστούν δυσανάλογα σε σύγκριση με τους μεγαλύτερους τραπεζικούς ομίλους.

Η διεθνής συζήτηση για τα CBDC

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι η μόνη που εξετάζει την ανάπτυξη ψηφιακού νομίσματος κεντρικής τράπεζας. Πολλές χώρες βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια έρευνας ή πιλοτικής εφαρμογής, ακολουθώντας όμως διαφορετικές στρατηγικές.

Ο Καναδάς έχει ολοκληρώσει σημαντικό μέρος της προπαρασκευαστικής έρευνας, ώστε να είναι σε θέση να αναπτύξει ψηφιακό δολάριο εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο στο μέλλον, χωρίς όμως να έχει ληφθεί απόφαση για την έκδοσή του.

Η Αυστραλία συνεχίζει επίσης πολυετές ερευνητικό πρόγραμμα για τα ψηφιακά νομίσματα κεντρικής τράπεζας, δίνοντας προς το παρόν μεγαλύτερη έμφαση στις εφαρμογές χονδρικής και στις διατραπεζικές συναλλαγές παρά σε ένα ψηφιακό νόμισμα λιανικής χρήσης.

Διαφορετική είναι η περίπτωση της Κίνας, όπου το ψηφιακό γουάν βρίσκεται ήδη σε εκτεταμένη πιλοτική εφαρμογή.

Επικριτές των ψηφιακών νομισμάτων κεντρικής τράπεζας εκφράζουν την ανησυχία ότι, όταν αυτά λειτουργούν σε αυταρχικά πολιτικά συστήματα, ενδέχεται να διευρύνουν τις δυνατότητες κρατικής οικονομικής επιτήρησης.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Τζέιμς Γκόρι υποστήριξε σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα The Epoch Times τον Απρίλιο ότι η κινεζική εκδοχή του ψηφιακού γουάν ενισχύει το «Σύστημα Κοινωνικής Πίστωσης» του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας.

Σύμφωνα με τον Γκόρι, ένα ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας για λιανική χρήση, όταν ελέγχεται άμεσα από το κράτος, θα μπορούσε να επιτρέψει τη δέσμευση περιουσιακών στοιχείων πολιτών, εφόσον η συμπεριφορά τους θεωρηθεί ότι αποκλίνει από την επίσημη κομματική γραμμή.

Η αντίθεση των ΗΠΑ στα CBDC

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ακολουθεί διαφορετική προσέγγιση απέναντι στα ψηφιακά νομίσματα κεντρικής τράπεζας.

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του το 2024, ο Τραμπ χαρακτήρισε τα CBDC «επικίνδυνη απειλή για την ελευθερία», δεσμευόμενος ότι δεν θα επιτρέψει τη δημιουργία τους στις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι θα επιδιώξει τη μόνιμη νομοθετική απαγόρευσή τους.

Τον Ιανουάριο του 2025 υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που απαγορεύει στις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να προχωρούν στη δημιουργία, την έκδοση ή την προώθηση ψηφιακού νομίσματος κεντρικής τράπεζας στις ΗΠΑ.

Τον Ιούλιο του ίδιου έτους επανέλαβε ότι παραμένει προσηλωμένος στη θέση αυτή, εκφράζοντας την πρόθεσή του να κατοχυρωθεί η απαγόρευση και σε μόνιμη νομοθετική βάση.

Έκτοτε, έχουν κατατεθεί στο Κογκρέσο διάφορες σχετικές νομοθετικές πρωτοβουλίες με στόχο την απαγόρευση ή τον περιορισμό της ανάπτυξης ενός αμερικανικού CBDC, αντανακλώντας την ευρύτερη πολιτική αντιπαράθεση γύρω από το ζήτημα.

ΕΚΤ: Υποχωρεί η πίεση για νέα αύξηση επιτοκίων

Από

Δεν υπάρχει άμεση ανάγκη νέας αύξησης των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, εκτιμά ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Λετονίας και μέλος του 27μελούς Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Μάρτινς Καζάκς. Σε συνέντευξή του στο Bloomberg, την 1η Ιουλίου, σημείωσε ότι αν και είναι ακόμη πολύ νωρίς να προεξοφληθεί η απόφαση του Ιουλίου, πόσο μάλλον του Σεπτεμβρίου, η ανάγκη για συνεχή δράση έχει μειωθεί σημαντικά.

Η δήλωση έγινε λιγότερο από τρεις εβδομάδες μετά την πρώτη αύξηση επιτοκίων της ΕΚΤ από τον Σεπτέμβριο του 2023, που είχε στόχο την αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων που προκάλεσε η άνοδος των τιμών της ενέργειας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Οι πιέσεις αυτές φαίνεται πλέον να έχουν σε μεγάλο βαθμό εκτονωθεί, μετά το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν στις 14 Ιουνίου.

Σύμφωνα με τον Καζάκς, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή λόγος για αυστηρότερη στάση απέναντι στον πληθωρισμό, καθώς οι επιπτώσεις παραμένουν μέχρι στιγμής περιορισμένης κλίμακας, χωρίς μη γραμμικούς κινδύνους ή σημαντικές δευτερογενείς επιπτώσεις στην αγορά εργασίας.

Η ΕΚΤ αύξησε και τα τρία βασικά της επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης, διαμορφώνοντας το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων στο 2,25%. Το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης αυξήθηκε στο 2,4% και εκείνο της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης στο 2,65%, με ισχύ από τις 17 Ιουνίου. Στη δήλωση νομισματικής πολιτικής της 11ης Ιουνίου, η τράπεζα συνέδεσε τις πληθωριστικές πιέσεις με την απότομη άνοδο των τιμών της ενέργειας που προκάλεσε ο πόλεμος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν και διευκρίνισε ότι οι επόμενες αποφάσεις για τα επιτόκια θα εξαρτηθούν από τα νέα οικονομικά στοιχεία και την αξιολόγηση των κινδύνων για τον πληθωρισμό.

Σε διάστημα μικρότερο της μίας εβδομάδας, το μνημόνιο κατανόησης Ηνωμένων Πολιτειών–Ιράν οδήγησε στη σταδιακή επαναφορά του διάπλου στα Στενά του Ορμούζ και στην υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου, περιορίζοντας τις ανησυχίες στις αγορές.

Το σκεπτικό της Λαγκάρντ

Των δηλώσεων Καζάκς είχε προηγηθεί η τοποθέτηση της προέδρου της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, στις 29 Ιουνίου, η οποία εξήγησε το σκεπτικό της πρόσφατης αύξησης των επιτοκίων. Στην ομιλία της με τίτλο «Επιστροφή στα βασικά σε ένα αβέβαιο περιβάλλον», στο Φόρουμ της ΕΚΤ για την Κεντρική Τραπεζική στη Σίντρα της Πορτογαλίας, η Λαγκάρντ υποστήριξε ότι η ευρωζώνη έχει επιστρέψει σε πιο συμβατική νομισματική πολιτική, έπειτα από χρόνια χρήσης μη συμβατικών εργαλείων.

Η Λαγκάρντ ανέφερε ότι η ΕΚΤ δεν χρειάζεται πλέον να προσφεύγει σε αυτά, αν και παραμένουν διαθέσιμα, καθώς μπορεί να επικεντρώνεται στη σταθεροποίηση του πληθωρισμού μέσω των επιτοκίων πολιτικής. Παράλληλα, εκτίμησε ότι δεν απαιτούνται πλέον παρεμβάσεις της ίδιας έντασης ούτε σύνθετες μορφές προαναγγελίας της μελλοντικής πορείας της νομισματικής πολιτικής, αφού οι αποφάσεις λαμβάνονται με βάση τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία και επανεξετάζονται σε κάθε συνεδρίαση, γεγονός που, κατά την ίδια, σηματοδοτεί την επιστροφή «στα βασικά».

Ως παράδειγμα επικαλέστηκε την πρόσφατη αύξηση των επιτοκίων, σημειώνοντας ότι η ΕΚΤ είχε επεξεργαστεί τρία διαφορετικά σενάρια, στα οποία η απόφαση δικαιολογούνταν, ενώ τίποτα από όσα ακολούθησαν δεν ανέτρεψε την αξιολόγηση αυτή, καθώς οι τιμές των ενεργειακών συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης εξακολουθούν να κινούνται εντός του εύρους των σεναρίων που είχε μοντελοποιήσει η τράπεζα.

Η Λαγκάρντ δεν ανέφερε αν θα απαιτηθεί νέα αύξηση επιτοκίων. Ωστόσο, μετά την πρόσφατη απόφαση της ΕΚΤ, οι τιμές του πετρελαίου, που αποτέλεσαν τον βασικό παράγοντα της αύξησης, υποχώρησαν αισθητά.

Μεγάλη πτώση στις τιμές του πετρελαίου

Οι τιμές του αργού κατέγραψαν τη μεγαλύτερη τριμηνιαία πτώση των τελευταίων έξι ετών. Το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate, σημείο αναφοράς για τις Ηνωμένες Πολιτείες, υποχώρησε κατά 31% το δεύτερο τρίμηνο, με την τιμή του να διαμορφώνεται κοντά στα 70 δολάρια το βαρέλι στο Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων της Νέας Υόρκης.

Ανάλογη πτώση είχε σημειωθεί τελευταία φορά το πρώτο τρίμηνο του 2020, όταν η ζήτηση κατέρρευσε λόγω της πανδημίας COVID-19, ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη ο πόλεμος τιμών μεταξύ Ρωσίας και Σαουδικής Αραβίας. Παρόμοια πορεία ακολούθησε και το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς για το πετρέλαιο που διακινείται δια θαλάσσης και είναι πιο ευαίσθητο στις γεωπολιτικές εντάσεις, καταγράφοντας πτώση 29% την περίοδο Απριλίου-Ιουνίου.

Οι άλλες κεντρικές τράπεζες

Όπως και η ΕΚΤ, η Τράπεζα της Ιαπωνίας αύξησε τον περασμένο μήνα τα επιτόκια, με το διοικητικό της συμβούλιο να εγκρίνει, με ψήφους 7 έναντι 1, την άνοδο του βασικού επιτοκίου στο περίπου 1% από 0,75%, με ισχύ από τις 16 Ιουνίου, στο υψηλότερο επίπεδο από το 1995.

Αντίθετα, η Τράπεζα της Αγγλίας και η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών διατήρησαν αμετάβλητα τα επιτόκια τον Ιούνιο.

Η Ρωσία διαψεύδει σενάρια πίεσης προς τη Λευκορωσία για τον πόλεμο στην Ουκρανία

Από

Η Ρωσία διέψευσε, στις 25 Ιουνίου, ότι ασκεί πιέσεις στη σύμμαχό της, Λευκορωσία, προκειμένου να εμπλακεί περισσότερο στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Η διάψευση ήρθε μετά από δημοσίευμα της Wall Street Journal της 24ης Ιουνίου, σύμφωνα με το οποίο η Μόσχα επιδιώκει να χρησιμοποιήσει τη γειτονική χώρα ως ορμητήριο για επιθέσεις κατά του Κιέβου, απειλώντας παράλληλα να διακόψει την οικονομική στήριξη προς το Μινσκ εάν δεν συναινέσει.

Ερωτηθείς σχετικά κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ χαρακτήρισε το δημοσίευμα «εντελώς αναληθές», αναφέρει το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS. Όπως είπε, Ρωσία και Λευκορωσία υλοποιούν ένα ευρύ φάσμα κοινών έργων, σημειώνοντας ότι πρόκειται για την πλέον προχωρημένη μορφή συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών και ότι η Λευκορωσία παραμένει ο στενότερος σύμμαχος της Ρωσίας.

Ρωσία και Λευκορωσία έχουν συγκροτήσει το Κράτος της Ένωσης, έναν υπερεθνικό οργανισμό που αποσκοπεί στην εμβάθυνση της πολιτικής, οικονομικής και στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.

Η Λευκορωσία κατηγορεί τη Δύση

Από την πλευρά του, το Μινσκ υποστηρίζει ότι η Δύση είναι εκείνη που επιχειρεί να εμπλέξει τη Λευκορωσία στον πόλεμο.

Ο υπουργός Άμυνας της χώρας, Βίκτορ Χρένιν, δήλωσε σε ομιλία του προς τους αποφοίτους της Στρατιωτικής Ακαδημίας της Λευκορωσίας στο Μινσκ ότι η Δύση κλιμακώνει την ένταση, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση στα σύνορα της πρώην σοβιετικής δημοκρατίας «εξαιρετικά ασταθή και επιδεινούμενη», σύμφωνα με το κρατικό μέσο Belarus Today.

Ο Χρένιν ανέφερε ότι στην άλλη πλευρά των συνόρων ενισχύεται η συγκέντρωση στρατευμάτων του ΝΑΤΟ, αναβαθμίζονται οι στρατιωτικές υποδομές, αυξάνονται οι αμυντικοί προϋπολογισμοί των γειτονικών κρατών και διατυπώνονται όλο και πιο πολεμικές δηλώσεις από πολιτικούς.

Υποστήριξε ακόμη ότι καταβάλλονται προσπάθειες για την παράταση και τη διεύρυνση της σύγκρουσης στην Ουκρανία, την οποία απέδωσε στη Δύση, τονίζοντας ότι η Λευκορωσία καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να διατηρήσει την ειρήνη στη χώρα.

Παράλληλα, επεσήμανε ότι η Λευκορωσία αντιλαμβάνεται πλήρως τις προσπάθειες που γίνονται για να συρθεί στον πόλεμο και ότι ενισχύεται η πεποίθηση πως η ανεξαρτησία της χώρας έχει βαρύ τίμημα.

Οι σταθμοί αναμετάδοσης στο επίκεντρο 

Η Λευκορωσία διατηρεί στενή συμμαχία με τη Μόσχα και συνορεύει με τη Ρωσία και την Ουκρανία, καθώς και με τρία κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ: την Πολωνία, τη Λιθουανία και τη Λετονία.

Οι ευρωπαϊκές χώρες απορρίπτουν τους ρωσικούς ισχυρισμούς ότι ευθύνονται για τον πόλεμο στην Ουκρανία, στην οποία εισέβαλε η Ρωσία το 2022. Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει επανειλημμένα εκφράσει την πεποίθηση ότι η Μόσχα επιδιώκει να εμπλέξει περισσότερο το Μινσκ στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Στις 19 Ιουνίου, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι σταθμοί αναμετάδοσης σήματος στη Λευκορωσία χρησιμοποιούνται για την καθοδήγηση ρωσικών επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά της Ουκρανίας. Σε τελεσίγραφο προς τον πρόεδρο της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο, έδωσε προθεσμία μίας εβδομάδας να απομακρύνει τους σταθμούς, προειδοποιώντας, σύμφωνα με το ουκρανικό πρακτορείο ειδήσεων Ukrinform, ότι αν δεν το κάνει εκείνος θα το κάνει η Ουκρανία.

Στις 24 Ιουνίου, ο Ουκρανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι οι συγκεκριμένοι σταθμοί είχαν πάψει να λειτουργούν. Επικαλούμενος ενημέρωση από τον αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων και τις υπηρεσίες πληροφοριών, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι οι σχετικοί σταθμοί αναμετάδοσης στη Λευκορωσία σταμάτησαν να λειτουργούν στις 22 Ιουνίου. Διευκρίνισε ότι δεν γνωρίζει ακόμη αν έχουν ξηλωθεί και πως το ζήτημα εξακολουθεί να διερευνάται, προσθέτοντας ότι παρακολουθεί στενά την κατάσταση και ενημερώνεται καθημερινά.

Η στάση του Λουκασένκο

Ο πρόεδρος της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο δήλωσε στις 25 Ιουνίου ότι η χώρα του επιθυμεί «ειρήνη και μόνο ειρήνη», κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον κυβερνήτη της περιφέρειας της Μόσχας Αντρέι Βορομπιόφ, σύμφωνα με το TASS.

Ο Λουκασένκο ανέφερε ότι η Λευκορωσία δεν χρειάζεται πόλεμο, καθώς διαθέτει αρκετή γη, επαρκή οικονομία και ήδη αρκετά προβλήματα. Τόνισε ότι δεν επιθυμεί καμία αντιπαράθεση ούτε ενέργειες που θα μπορούσαν να οξύνουν την κατάσταση, υπογραμμίζοντας ότι αυτή είναι η σταθερή του θέση. Πρόσθεσε, όμως, ότι η Λευκορωσία θα σταθεί στο πλευρό της Ρωσίας ανεξαρτήτως των συνθηκών.

Αν και ο Λουκασένκο δεν έχει αποστείλει λευκορωσικά στρατεύματα να πολεμήσουν στο πλευρό της Ρωσίας, επέτρεψε τη χρήση της χώρας ως ορμητήριο των ρωσικών στρατευμάτων για την εισβολή στην Ουκρανία, ενώ στη συνέχεια συμφώνησε να αναπτυχθούν στο λευκορωσικό έδαφος ρωσικοί τακτικοί πυρηνικοί πύραυλοι.

Η Λευκορωσία πραγματοποιεί επίσης συχνές κοινές στρατιωτικές ασκήσεις με τη Ρωσία και επιτρέπει στη Μόσχα να χρησιμοποιεί τις στρατιωτικές της βάσεις και τα πεδία εκπαίδευσης.

Παρότι η Μόσχα είναι ο κυρίαρχος εταίρος στη μεταξύ τους σχέση, και αυτή εξαρτάται από το Μινσκ, το οποίο διαθέτει δύο μεγάλα διυλιστήρια που επεξεργάζονται ρωσικό πετρέλαιο και προμηθεύουν τη Ρωσία με βενζίνη, πετρέλαιο ντίζελ και καύσιμα αεροσκαφών.

Σημαντικό βήμα για το ψηφιακό ευρώ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Από

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκανε στις 23 Ιουνίου ένα σημαντικό βήμα προς την υιοθέτηση του ψηφιακού ευρώ, καθώς η Επιτροπή Οικονομικών ενέκρινε την πρόταση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για την εισαγωγή ψηφιακού νομίσματος κεντρικής τράπεζας (CBDC).

Σύμφωνα με το σχέδιο κανονισμού, η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ θα «μειώσει την υπερβολική εξάρτηση από μη ευρωπαϊκούς παρόχους, καθιστώντας το πανευρωπαϊκό μέσο πληρωμών, και θα οδηγήσει το ενιαίο νόμισμα στην ψηφιακή εποχή, δίνοντας στους πολίτες της Ένωσης τη δυνατότητα να επιλέγουν να πραγματοποιούν τις καθημερινές συναλλαγές τους με χρήμα της κεντρικής τράπεζας».

Το προτεινόμενο ψηφιακό νόμισμα θα λειτουργεί ως ηλεκτρονικό πορτοφόλι με την εγγύηση της ΕΚΤ, το οποίο θα προσφέρεται μέσω τραπεζών ή εταιρειών χρηματοοικονομικής τεχνολογίας και θα είναι διαθέσιμο σε όλους τους κατοίκους της ευρωζώνης για πληρωμές τόσο μέσω διαδικτύου όσο και με φυσική παρουσία. Το πορτοφόλι θα υπόκειται σε ανώτατο όριο διακράτησης, το οποίο δεν έχει ακόμη καθοριστεί.

Ο εισηγητής της νομοθετικής διαδικασίας, Ισπανός ευρωβουλευτής και οικονομολόγος Φερνάντο Ναβαρέτε Ρόχας, δήλωσε ότι η δέσμη μέτρων για το ενιαίο νόμισμα προστατεύει την ελευθερία των πολιτών να επιλέγουν τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούν τις πληρωμές τους.

Σύμφωνα με τον Ρόχας, ενισχύεται η πρόσβαση στα μετρητά και η αποδοχή τους, ενώ παράλληλα το χρήμα της κεντρικής τράπεζας καθίσταται διαθέσιμο και σε ψηφιακή μορφή. Τόνισε ακόμη ότι το ψηφιακό ευρώ θα συμπληρώνει και δεν θα αντικαταστήσει ποτέ τα μετρητά, επισημαίνοντας πως κανείς δεν θα πρέπει να εξαναγκάζεται να εγκαταλείψει τη χρήση τους ούτε να στερείται μιας ασφαλούς, ανθεκτικής και πραγματικά ευρωπαϊκής ψηφιακής επιλογής πληρωμών.

Ο Ρόχας υποστήριξε επίσης ότι η συμφωνία διασφαλίζει πως η προστασία της ιδιωτικότητας θα αποτελεί ενσωματωμένο χαρακτηριστικό του ψηφιακού ευρώ από την πρώτη στιγμή. Όπως είπε, οι Ευρωπαίοι θα αποκτήσουν μια ασφαλή ψηφιακή επιλογή πληρωμών, διατηρώντας παράλληλα τον έλεγχο τόσο των χρημάτων όσο και των προσωπικών τους δεδομένων.

Οι διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να ξεκινήσουν τον επόμενο μήνα, με στόχο την οριστική έγκριση του κανονισμού έως το τέλος του έτους, εκτός εάν διατυπωθεί αντίρρηση κατά τη συνεδρίαση της ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχει προγραμματιστεί επίσης για τον επόμενο μήνα.

Η Επιτροπή Οικονομικών ενέκρινε τη θέση της με 43 ψήφους υπέρ, 14 κατά και μία αποχή.

Ο Ζίγκμπερτ Φρανκ Ντρόεζε, μέλος της δεξιάς πολιτικής ομάδας «Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών» στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δήλωσε ότι η πολιτική του ομάδα καταψήφισε την πρόταση.

Αντιδράσεις του τραπεζικού κλάδου

Η έγκριση του σχεδίου κανονισμού έρχεται έπειτα από τρία χρόνια διαβουλεύσεων μεταξύ της ΕΚΤ και του τραπεζικού κλάδου, καθώς οι τράπεζες είχαν εκφράσει ανησυχίες για πιθανές εκροές καταθέσεων και απώλειες εσόδων.

Μελέτη της PwC το 2025, η οποία εκπονήθηκε το 2025 για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ομοσπονδίας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης Συνεταιριστικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Ομάδας Ταμιευτηρίων και Τραπεζών Λιανικής, εκτίμησε ότι το κόστος εφαρμογής του ψηφιακού ευρώ για τις τράπεζες της ευρωζώνης θα μπορούσε να ανέλθει σε ~18 δισεκατομμύρια ευρώ κατά τα πρώτα χρόνια, ενώ σε ορισμένα σενάρια θα μπορούσε να φθάσει έως και τα 30 δισεκατομμύρια ευρώ.

Μεταξύ των βασικών ανησυχιών ήταν η προσαρμογή των πληροφοριακών συστημάτων για τη μεταφορά κεφαλαίων προς και από τα ψηφιακά πορτοφόλια, οι μηχανισμοί αυτόματης μεταφοράς υπολοίπων για την τήρηση των ορίων διακράτησης, τα συστήματα τιμολόγησης και χρεώσεων, καθώς και οι απαραίτητες αλλαγές στα τραπεζικά καταστήματα και στα ΑΤΜ.

Οι τράπεζες επεσήμαναν επίσης κινδύνους για τη διαχείριση της ρευστότητας, τη δυνατότητα χορήγησης δανείων και τη συνολική χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες αυτές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενσωμάτωσε στο σχέδιο κανονισμού δικλείδες ασφαλείας, σύμφωνα με τις οποίες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα καθορίζει, έπειτα από σύσταση της ΕΚΤ, το ανώτατο ποσό ψηφιακών ευρώ που θα μπορεί να διαθέτει κάθε χρήστης και θα επανεξετάζει το όριο αυτό τουλάχιστον ανά διετία. Οι επιχειρήσεις δεν θα επιτρέπεται να διατηρούν ψηφιακά ευρώ για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 24 ωρών, ενώ το ψηφιακό ευρώ δεν θα αποφέρει τόκους ούτε θα επιβαρύνει οικονομικά τους χρήστες του.

Προσομοιώσεις της ΕΚΤ που δημοσιεύθηκαν το 2025 έδειξαν ότι οι καταθέτες θα μπορούσαν να αποσύρουν έως και 699 δισεκατομμύρια ευρώ από τις τράπεζες της ευρωζώνης, εάν το ανώτατο επιτρεπόμενο υπόλοιπο οριζόταν στα 3.000 ευρώ ανά άτομο, ποσό που αντιστοιχεί στο 8,2% του συνόλου των καταθέσεων όψεως λιανικής. Οι ίδιες προσομοιώσεις έδειξαν, ωστόσο, ότι οι επιπτώσεις θα ήταν μεγαλύτερες για τους μικρότερους δανειστές της αγοράς και τις τράπεζες λιανικής σε σύγκριση με τα μεγαλύτερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Σύμφωνα με το Euronews, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα χαιρέτισε την απόφαση της Επιτροπής Οικονομικών και σχεδιάζει να πραγματοποιήσει πιλοτική εφαρμογή του ψηφιακού ευρώ διάρκειας 12 μηνών, η οποία θα ξεκινήσει το δεύτερο εξάμηνο του επόμενου έτους, πριν από την πλήρη κυκλοφορία του το 2029.

Άλλες χώρες, όπως ο Καναδάς και η Αυστραλία, σχεδιάζουν επίσης να εισαγάγουν ψηφιακά νομίσματα κεντρικής τράπεζας ή το έχουν ήδη πράξει, όπως το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ).

Ο Τζέιμς Γκόρι έγραψε σε άρθρο άποψης στην εφημερίδα The Epoch Times τον Απρίλιο ότι η έκδοση του γουάν ως ψηφιακού νομίσματος κεντρικής τράπεζας ενισχύει το «σύστημα κοινωνικής πίστωσης» του ΚΚΚ. Σύμφωνα με τον Γκόρι, ένα ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας για χρήση από το ευρύ κοινό επιτρέπει στο κράτος να δεσμεύει άμεσα τα περιουσιακά στοιχεία πολιτών, εφόσον η συμπεριφορά τους αποκλίνει από την κομματική ορθοδοξία.

Οι ΗΠΑ σε διαφορετική τροχιά

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπό τη διακυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ακολουθούν διαφορετική πορεία όσον αφορά τα ψηφιακά νομίσματα κεντρικής τράπεζας.

Κατά την προεκλογική εκστρατεία του το 2024, ο Τραμπ χαρακτήρισε τα ψηφιακά νομίσματα κεντρικής τράπεζας «επικίνδυνα για την ελευθερία», δηλώνοντας ότι δεν θα επιτρέψει την εφαρμογή τους στις Ηνωμένες Πολιτείες και δεσμευόμενος να προωθήσει νομοθετικές πρωτοβουλίες για τη μη εφαρμογή τους.

Τον περασμένο Ιούλιο επανέλαβε ότι παραμένει πλήρως προσηλωμένος στη δέσμευσή του να μην επιτρέψει ποτέ τη δημιουργία ψηφιακού νομίσματος κεντρικής τράπεζας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ανέφερε ακόμη ότι κατά την πρώτη εβδομάδα της θητείας του υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που απαγορεύει τη δημιουργία ψηφιακού νομίσματος κεντρικής τράπεζας στις ΗΠΑ και ότι προσδοκά σύντομα να υπογράψει νομοθεσία που θα κατοχυρώνει μόνιμα την απαγόρευση αυτή.

Έκτοτε έχουν κατατεθεί πολυάριθμα σχετικά νομοθετήματα. Το πιο πρόσφατο ήταν η τετραετής απαγόρευση των ψηφιακών νομισμάτων κεντρικής τράπεζας, η οποία περιλήφθηκε στο διακομματικό νομοσχέδιο για τη στέγαση και εγκρίθηκε από τη Γερουσία στις 22 Ιουνίου.

Το νομοσχέδιο αυτό, ωστόσο, προσέκρουσε σε εμπόδιο στις 24 Ιουνίου, όταν ο Τραμπ αρνήθηκε να το υπογράψει, υποστηρίζοντας ότι το Κογκρέσο θα πρέπει προηγουμένως να εγκρίνει τον Νόμο Save America Act, ο οποίος αφορά την ακεραιότητα των εκλογών και προβλέπει την υποχρεωτική επίδειξη ταυτότητας με φωτογραφία, καθώς και την προσκόμιση αποδεικτικού αμερικανικής υπηκοότητας για την εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους.

Λαβρόφ: Η Ευρώπη οδεύει προς επικίνδυνη αντιπαράθεση με τη Ρωσία

Από

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε ότι η Ευρώπη κινείται προς μια επικίνδυνη στρατιωτική αντιπαράθεση με τη Ρωσία, προειδοποιώντας ότι το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι μια ανταλλαγή πυρηνικών πληγμάτων μεταξύ της Μόσχας και του ΝΑΤΟ.

Σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 19 Ιουνίου στην αγγλόφωνη ιστοσελίδα του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, ο Σεργκέι Λαβρόφ υποστήριξε ότι μετά από περισσότερα από είκοσι χρόνια διαπραγματεύσεων με την Ευρώπη, το συμπέρασμα είναι ένα: ότι ο διάλογος με τη Ρωσία λειτούργησε ως προπέτασμα καπνού για την επέκταση του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τα ρωσικά σύνορα.

Στο κείμενο, ο Λαβρόφ παρουσίασε τη δική του εκτίμηση για τα αίτια του πολέμου στην Ουκρανία, ασκώντας δριμεία κριτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Βρετανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες για τον ρόλο που διαδραμάτισαν στην κλιμάκωση της σύγκρουσης.

Σύμφωνα με τον Λαβρόφ, η συνενοχή της Ευρώπης στην τροφοδότηση της ουκρανικής κρίσης είναι αδιαμφισβήτητη και, σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι ευρωπαϊκές χώρες ενορχήστρωσαν την Πορτοκαλί Επανάσταση στο Κίεβο το 2004. Υποστήριξε ότι στόχος ήταν η δημιουργία ενός «αντιρωσικού προγεφυρώματος» στην Ουκρανία μέσω της εξαγοράς πολιτικών και κομμάτων, της αναθεώρησης της ιστορίας και των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, καθώς και της ενίσχυσης του ουκρανικού εθνικισμού, ώστε να απομακρυνθεί το Κίεβο από τη Μόσχα.

Ισχυρίστηκε επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση απέρριψε το 2013 ρωσική πρόταση συμβιβασμού σχετικά με τη συμφωνία σύνδεσης με την Ουκρανία και ότι, όταν ο τότε πρόεδρος Βίκτορ Γιανουκόβιτς ζήτησε αναβολή της συμφωνίας, οι Ευρωπαίοι υποκίνησαν διαδηλώσεις που οδήγησαν στο πραξικόπημα του Φεβρουαρίου του 2014 στο Κίεβο.

Οι διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία

Ο Λαβρόφ επέκρινε τη Γαλλία και τη Γερμανία για τον ρόλο τους ως εγγυήτριες των Συμφωνιών του Μινσκ του 2015, κατηγορώντας τες ότι ουσιαστικά ενθάρρυναν το ουκρανικό καθεστώς να υπονομεύσει τις δεσμεύσεις του.

Αντιθέτως, υποστήριξε ότι η Ρωσία διερεύνησε κάθε διπλωματική οδό για την αποκλιμάκωση της κρίσης ασφαλείας στην Ευρώπη, αλλά τον Ιανουάριο του 2022 οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ απέρριψαν τη ρωσική πρόταση για αμοιβαίες, νομικά δεσμευτικές εγγυήσεις ασφαλείας. Αργότερα, πρόσθεσε, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Βρετανία υπονόμευσαν τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου, μετά από τη ρωσική εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022.

Σύμφωνα με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών, οι πρόσφατες ευρωπαϊκές εκκλήσεις για διαπραγματεύσεις δεν συνιστούν αλλαγή στάσης. Αναφερόμενος στη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού Κηρ Στάρμερ, του Γάλλου προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν, του Γερμανού καγκελάριου Φρήντριχ Μερτς και του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Λονδίνο στις 7 Ιουνίου, υποστήριξε ότι η Ευρώπη επιδιώκει να στηρίξει το καθεστώς Ζελένσκι και να το διατηρήσει ως βάση για τη συνέχιση της αντιπαράθεσης με τη Ρωσία.

Προειδοποίησε ακόμη ότι η κατάσταση αυτή συνιστά σοβαρή απειλή για την παγκόσμια ασφάλεια και ότι μια άμεση αντιπαράθεση μεταξύ ΝΑΤΟ και Ρωσίας θα μπορούσε να κλιμακωθεί ταχύτατα σε ανταλλαγή πυρηνικών πληγμάτων με καταστροφικές συνέπειες.

Σε αυτό το πλαίσιο, επανέλαβε τη διαχρονική θέση της Μόσχας ότι παραμένει ανοικτή σε διαπραγματεύσεις, υπογραμμίζοντας όμως ότι ο διάλογος με την Ευρώπη δεν μπορεί να διεξάγεται σαν αυτή να αποτελεί αμερόληπτο τρίτο παρατηρητή.

Τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και το ΝΑΤΟ απορρίπτουν τους ρωσικούς ισχυρισμούς ότι προκάλεσαν με οποιονδήποτε τρόπο τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Νέες τοποθετήσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία

Το άρθρο του Λαβρόφ ακολούθησαν, την ίδια ημέρα, δηλώσεις του εκπροσώπου του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, ο οποίος υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση σφάλλει προσπαθώντας να επιβάλει τους όρους της στη Ρωσία.

Σύμφωνα με το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS, ο Πεσκόφ δήλωσε ότι οι Ευρωπαίοι σφάλλουν θεωρώντας πως οι διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία πρέπει να διεξάγονται από θέση ισχύος και με βάση την αδυναμία της Ρωσίας. Πρόσθεσε ότι αυτή η προσέγγιση αποτελεί το μεγαλύτερο λάθος της Ευρώπης και οδηγεί σε αδιέξοδο.

Οι δηλώσεις των Λαβρόφ και Πεσκόφ έγιναν λίγες ημέρες αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν να καταλήξει σε συμφωνία με την Ουκρανία. Μετά τη συνάντησή του με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στη σύνοδο κορυφής της G7, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι η Ρωσία θα πρέπει να προχωρήσει σε συμφωνία, επισημαίνοντας τις μεγάλες ανθρώπινες απώλειες και των δύο πλευρών.

Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εκτίμησε ότι η Ουκρανία βρίσκεται σήμερα σε ισχυρότερη θέση από ό,τι πριν από έναν χρόνο, σημειώνοντας ότι διατηρεί τη γραμμή του μετώπου και ανακτά ακόμη και τμήματα εδάφους.

Στις 15 Ιουνίου, η Ουκρανία ξεκίνησε επισήμως τις διαπραγματεύσεις για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εγκαινιάζοντας μια διαδικασία πολυετών πολιτικών μεταρρυθμίσεων, ενώ παράλληλα συνεχίζει να αντιμετωπίζει τη ρωσική εισβολή. Το Κίεβο θεωρεί την ένταξη στην Ένωση εγγύηση ενός σταθερού μέλλοντος μετά το πέρας του πολέμου.

Ισραήλ: Ο IDF θα παραμείνει στον νότιο Λίβανο παρά τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν

Από

Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) δεν πρόκειται να αποσυρθούν από τον νότιο Λίβανο, δήλωσε στις 15 Ιουνίου ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ Ισραέλ Κατζ, μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας για τον τερματισμό της σύγκρουσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν. Η συμφωνία ανακοινώθηκε αρχικά από τον πρωθυπουργό του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ, ο οποίος ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X στις 14 Ιουνίου ότι οι δύο πλευρές ανακοίνωσαν την άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, σημειώνοντας ότι η επίσημη τελετή υπογραφής θα πραγματοποιηθεί στις 19 Ιουνίου στην Ελβετία.

Σύμφωνα με την εφημερίδα The Times of Israel, ο Κατζ δήλωσε ότι ο IDF θα παραμείνει στις ζώνες ασφαλείας στον Λίβανο, τη Συρία και τη Γάζα χωρίς χρονικό περιορισμό. Όπως ανέφερε, οι ζώνες ασφαλείας θα εκκενωθούν και θα καταστραφούν όλες οι υποδομές που το Ισραήλ χαρακτηρίζει τρομοκρατικές, τόσο πάνω όσο και κάτω από το έδαφος, συμπεριλαμβανομένων κατοικιών σε χωριά της συνοριακής γραμμής που χρησιμοποιούνταν ως προκεχωρημένα φυλάκια. Όπως επεσήμανε, η διατήρηση των ζωνών αυτών αποτελεί «ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα του IDF» στον πόλεμο.

Στην πρώτη τοποθέτηση της ισραηλινής κυβέρνησης μετά την ανακοίνωση της κατάπαυσης πυρός από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο Κατζ υπογράμμισε ότι το Ισραήλ αντιτίθεται στην αποχώρηση του IDF από τον Λίβανο, παρά τις υφιστάμενες και μελλοντικές πιέσει, σημειώνοντας ότι ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε καταστήσει σαφείς αυτές τις θέσεις τόσο προς τον Τραμπ όσο και προς τον υπουργό Πολέμου των ΗΠΑ Πητ Χέγκσεθ.

Ο Ισραηλινός υπουργός προσέθεσε ότι η χώρα του δεν πρόκειται να συμβιβαστεί σε ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια και την προστασία των πολιτών της ούτε να αποσυρθεί από τις ζώνες ασφαλείας, προειδοποιώντας ότι, εάν το Ιράν επιτεθεί στο Ισραήλ εξαιτίας των εξελίξεων στον Λίβανο, θα δεχθεί πλήγμα «πλήρους ισχύος».

Το Ισραήλ δεν δεσμεύεται από τη συμφωνία

Μετά τη συμφωνία κατάπαυσης πυρός, ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ έγραψε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι η συμφωνία του Τραμπ δεν δεσμεύει το Ισραήλ. Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ισραήλ δεν είναι υποτελές των Ηνωμένων Πολιτειών αλλά ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος, ενώ το καθήκον της κυβέρνησης είναι απέναντι στους πολίτες του Ισραήλ, στους στρατιώτες του IDF και στον εβραϊκό λαό, καθώς και απέναντι στην ιστορική υποχρέωση να προσφέρει ασφάλεια στους Εβραίους στη Γη του Ισραήλ.

Ο Μπεν-Γκβιρ υποστήριξε ότι κάθε φορά που η χώρα υπέκυπτε σε διεθνείς πιέσεις εις βάρος της ασφάλειάς της, το εβραϊκό κράτος πλήρωνε βαρύ τίμημα σε ανθρώπινες ζωές. Ως παραδείγματα ανέφερε τις Συμφωνίες του Όσλο του 1993, τη συμφωνία για τον Λίβανο του 2006 και, όπως είπε, κάθε περίοδο αυτοσυγκράτησης στη Γάζα που τελικά είχε αρνητικές συνέπειες για το Ισραήλ. Όπως υποστήριξε, δεν πρέπει να υπάρξει συμβιβασμός όσον αφορά τη διάλυση της Χεζμπολάχ ούτε να εγκαταλειφθούν τα εδάφη που κατέλαβαν οι ισραηλινές δυνάμεις και καθάρισαν από υποδομές που θεωρούν τρομοκρατικές ούτε να επανέλθει η κατάσταση κατά την οποία χιλιάδες μέλη ένοπλων οργανώσεων βρίσκονταν στα σύνορα των οικισμών του βόρειου Ισραήλ, τονίζοντας ότι το Ισραήλ δεν πρέπει να αδρανεί όταν δέχεται επίθεση.

Σύμφωνα με τον Μπεν-Γκβιρ, πρέπει να καταστεί σαφές πως κάθε μη επανδρωμένο αεροσκάφος ή πύραυλος που εκτοξεύεται από τον Λίβανο θα έχει ως αποτέλεσμα ισραηλινό πλήγμα στη Νταχίγιεχ, προάστιο στο νότιο τμήμα της Βηρυτού.

Ο Λίβανος στο επίκεντρο της διαφωνίας

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social στις 14 Ιουνίου, ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι η συμφωνία με το Ιράν έχει πλέον ολοκληρωθεί, ανακοινώνοντας ότι ο διάπλους του Ορμούζ θα γίνεται χωρίς διόδια καθώς και ότι αίρεται ο ναυτικός αποκλεισμός που είχαν επιβάλλει οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε δηλώσεις αξιωματούχου εθνικής ασφάλειας του Ιράν, σύμφωνα με τις οποίες ο πόλεμος θα τερματιστεί άμεσα και οριστικά από το ίδιο βράδυ σε όλα τα μέτωπα, ενώ ο αμερικανικός αποκλεισμός θα αρθεί πλήρως και άμεσα.

Πριν από την ανακοίνωση της συμφωνίας, και μετά από πλήγμα του IDF στη Βηρυτό, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε καλέσει όλες τις πλευρές να σταματήσουν τις επιθέσεις στη Μέση Ανατολή. Ο IDF είχε χτυπήσει πενταώροφο κτίριο κατοικιών και εμπορική περιοχή σε προάστιο της Βηρυτού στις 14 Ιουνίου. Ο Τραμπ ανέφερε ότι η επίθεση δεν θα έπρεπε να είχε συμβεί, ιδιαίτερα όταν η επίτευξη συμφωνίας ειρήνης με το Ιράν ήταν τόσο κοντά.

Με τη συμβολή των Tom Gantert, Jacki Thrapp και Joseph Lord

Ιορδανία: Η αμερικανική πρεσβεία προειδοποιεί για πυραύλους και drone στον εναέριο χώρο

Από

Η πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ιορδανία κάλεσε σήμερα, 11 Ιουνίου, όλους τους Αμερικανούς που βρίσκονται στη χώρα να βρουν καταφύγιο, έπειτα από αναφορές για πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη στον ιορδανικό εναέριο χώρο.

«Σύμφωνα με αναφορές, στον ιορδανικό εναέριο χώρο βρίσκονται πύραυλοι, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ρουκέτες. Καταφύγετε αμέσως σε κλειστό χώρο και παραμείνετε εκεί. Παρακολουθείτε τις τοπικές ανακοινώσεις και προειδοποιήσεις», ανέφερε η πρεσβεία σε ενημέρωση που ανήρτησε στον ιστότοπό της, προσθέτοντας ότι θα παρακολουθεί την κατάσταση και θα ενημερώνει για τις εξελίξεις.

Κάλεσε επίσης τους Αμερικανούς να παρακολουθούν τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, να επικοινωνήσουν απευθείας με τις αεροπορικές εταιρείες για να ενημερωθούν σχετικά με τυχόν αλλαγές πτήσεων, εφόσον οι πτήσεις τους επηρεάζονται, να έχουν τον νου τους σε όσα συμβαίνουν γύρω τους και να παραμένουν σε επαγρύπνηση, καθώς και να απευθυνθούν στην ιορδανική αστυνομία εάν βρεθούν σε άμεσο κίνδυνο.

Αναχαιτίστηκαν 20 ιρανικοί πύραυλοι

Οι Ιορδανικές Ένοπλες Δυνάμεις (JAF) ανακοίνωσαν σήμερα ότι αναχαίτισαν είκοσι πυραύλους που εκτοξεύθηκαν από το Ιράν προς τη χώρα, όπως μετέδωσε το ιορδανικό ειδησεογραφικό μέσο Roya News.

Η επίθεση δεν προκάλεσε υλικές ζημιές ούτε υπήρξαν θύματα, δήλωσε ο στρατός, προσθέτοντας ότι κλιμάκια του μηχανικού περισυνέλεξαν τα συντρίμμια των πυραύλων, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν περιείχαν ενεργά υλικά.

«[Οι Ιορδανικές Ένοπλες Δυνάμεις] επανέλαβαν ότι δεν θα επιτρέψουν καμία παραβίαση του ιορδανικού εναέριου χώρου από οποιαδήποτε πλευρά», ανέφερε το Roya News.

«Φύγετε αμέσως από το Ιράκ»

Στις 10 Ιουνίου, η πρεσβεία των ΗΠΑ στο Ιράκ συνέστησε στους Αμερικανούς που βρίσκονται στη χώρα να βρίσκονται σε  ετοιμότητα εν μέσω των εντάσεων που σημειώνονται αυτή την εβδομάδα στην περιοχή, τονίζοντας παράλληλα την πάγια ταξιδιωτική οδηγία Επιπέδου 4 «Μην ταξιδεύετε» που ισχύει ήδη για τη χώρα.

Η προειδοποίηση, που αναρτήθηκε στον επίσημο λογαριασμό TravelGov του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στο X, ανέφερε ότι οι Αμερικανοί πολίτες στο Ιράκ «καλούνται να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα και να παρακολουθούν τις τοπικές ειδήσεις». Ένδέχεται να σημειωθούν προβλήματα στις μετακινήσεις και κλείσιμο του εναέριου χώρου, με ελάχιστη προειδοποίηση, ανέφερε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

«Μην ταξιδεύετε στο Ιράκ για κανέναν λόγο», έγραφε η προειδοποίηση. «Αν βρίσκεστε εκεί, φύγετε άμεσα».

Οι Αμερικανοί κλήθηκαν επίσης να επικοινωνήσουν απευθείας με τις αεροπορικές εταιρείες για να ενημερωθούν για τις πτήσεις τους. Η ανάρτηση ανέφερε ότι θα κοινοποιηθούν περισσότερες πληροφορίες για τη λειτουργία των αεροδρομίων της χώρας μέσω των επίσημων διαύλων.

Νέα αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν

Το Ιράν εξαπέλυσε επιθέσεις κατά του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ και της Ιορδανίας στις 10 Ιουνίου, μετά τα πλήγματα που εξαπέλυσαν οι αμερικανικές δυνάμεις ως αντίποινα για την κατάρριψη του αμερικανικού ελικοπτέρου.

Το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ ενεργοποίησαν τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνάς τους για να αποκρούσουν τις ιρανικές επιθέσεις, ενώ η Ιορδανία ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε εκείνη την ημέρα πέντε πυραύλους που είχαν στόχο αεροπορική βάση όπου σταθμεύουν αμερικανικές δυνάμεις.

Ως απάντηση, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν στις 10 Ιουνίου νέα πλήγματα εναντίον πολλαπλών στόχων στην Ισλαμική Δημοκρατία, σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM).

«Δυνάμεις της CENTCOM εξαπέλυσαν πλήγματα κατά ιρανικών στρατιωτικών μέσων επιτήρησης, συστημάτων επικοινωνιών και θέσεων αντιαεροπορικής άμυνας σε όλο το Ιράν», ανέφερε η Κεντρική Διοίκηση σε ανάρτησή της στο X τις πρώτες πρωινές ώρες της 11ης Ιουνίου. «Μέσα του Σώματος Πεζοναυτών, της Πολεμικής Αεροπορίας και του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ έπληξαν με πυρομαχικά ακριβείας ιρανικούς στόχους που συνιστούσαν απειλή για τις αμερικανικές δυνάμεις και τα διεθνή εμπορικά πλοία που διέρχονται από τα ύδατα της περιοχής».

Μυστική επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στις 10 Ιουνίου ότι διέταξε τον αμερικανικό στρατό να πραγματοποιήσει μυστική αποστολή για τη μεταφορά περίπου 100 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ προς την ανοιχτή αγορά.

Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν — που κοντεύει να κλείσει τις 15 εβδομάδες — η κίνηση στα Στενά του Ορμούζ είναι περιορισμένη εξαιτίας της σύγκρουσης. Ο εν λόγω πορθμός (Το στενό αυτό θαλάσσιο πέρασμα) βρίσκεται στο επίκεντρο των παγκόσμιων αγορών ενέργειας, καθώς αποτελεί πέρασμα για το 20% περίπου της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ ανέφερε ότι έδωσε εντολή στον στρατό τον περασμένο μήνα να ολοκληρώσει μια «μυστική αποστολή» που θα βοηθούσε δεξαμενόπλοια και εμπορικά πλοία να διέλθουν από τον κομβικό αυτό δίαυλο.

«Σήμερα, με χαρά ανακοινώνω ότι αυτή η προσπάθεια είχε ως αποτέλεσμα να βγουν περισσότερα από 100 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από το Ορμούζ και να φτάσουν στην ανοιχτή αγορά», έγραψε ο Τραμπ. «Περισσότερα από διακόσια  εμπορικά πλοία έχουν διασχίσει τον πορθμό με ασφάλεια».

Η αποστολή στέφθηκε με επιτυχία επειδή το Ορμούζ ελέγχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και όχι από το Ιράν, υποστήριξε ο πρόεδρος.

«Ο στρατός τους έχει ηττηθεί και η οικονομία τους έχει καταστραφεί», έγραψε. «Τελείωσε για το Ιράν!»

Ζελένσκι: Ευρωπαϊκό σχέδιο για ανάπτυξη αντιβαλλιστικής άμυνας με τη συμμετοχή της Ουκρανίας

Από

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε στις 9 Ιουνίου ότι συνεργάζεται με ηγέτες ευρωπαϊκών χωρών για την ανάπτυξη δυνατοτήτων αντιβαλλιστικής άμυνας για την ευρωπαϊκή ήπειρο. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι συνεργάζεται με τους ηγέτες της Βρετανίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας, οι οποίοι είναι άτυπα γνωστοί ως E3.

Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, οι E3 θα βοηθήσουν την Ουκρανία στην ανάπτυξη αντιβαλλιστικών δυνατοτήτων. Ελπίζει να καταστεί εφικτή η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού αντιβαλλιστικού συστήματος σε συνεργασία με το Ηνωμένο Βασίλειο, σημειώνοντας ότι οι σχετικές εργασίες βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη και ότι ένα τέτοιο σύστημα είναι αναγκαίο τόσο για την Ουκρανία όσο και για τη Βρετανία.

Ο Ουκρανός ηγέτης προέβαλε ακόμη δύο σημεία στην ίδια ανάρτηση. Το ένα, ότι όλοι συμφώνησαν κατά τη συνάντηση των E3 στο Λονδίνο το σαββατοκύριακο πως απαιτείται ενίσχυση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στην Ντάουνινγκ Στρητ, αρ. 10, με οικοδεσπότη τον Βρετανό πρωθυπουργό Κηρ Στάρμερ και τη συμμετοχή του Γάλλου προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν, του Γερμανού καγκελάριου Φρήντριχ Μερτς και του Ζελένσκι.

Το δεύτερο, ότι ο ουκρανικός στρατός πρέπει να μεταβεί σε ένα σύστημα συμβασιούχων στρατιωτικών, με αξιοπρεπείς αποδοχές για όσους διακινδυνεύουν τη ζωή τους. Τόνισε ότι απαιτείται πρόσθετη χρηματοδότηση για τον σκοπό αυτό και ότι οι σημερινές αποδοχές δεν πλησιάζουν καν εκείνες που καταβάλλει η Ρωσία στους μισθοφόρους της, εκφράζοντας την ελπίδα ότι οι σύμμαχοι της Ουκρανίας θα προσφέρουν βοήθεια.

Οι δηλώσεις του Ζελένσκι έγιναν καθώς έφθανε στην Εσθονία στις 9 Ιουνίου για να συμμετάσχει σε σύνοδο κορυφής των ηγετών των σκανδιναβικών και βαλτικών χωρών, οι οποίες εκφράζουν ανησυχίες για ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα οποία τους τελευταίους μήνες έχουν εισέλθει κατά λάθος στον εναέριο χώρο αρκετών κρατών της περιοχής. Ουκρανοί αξιωματούχοι έχουν ζητήσει συγγνώμη για τα περιστατικά, υποστηρίζοντας ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη στόχευαν ρωσικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αλλά εκτράπηκαν από την πορεία τους εξαιτίας ηλεκτρονικών παρεμβολών της Μόσχας.

Η σύνοδος φιλοξενείται στην εσθονική πρωτεύουσα Ταλίν, καθώς η χώρα ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της ομάδας Nordic-Baltic 8, μιας περιφερειακής συνεργασίας που περιλαμβάνει τις πέντε σκανδιναβικές χώρες — Ισλανδία, Νορβηγία, Δανία, Σουηδία και Φινλανδία— καθώς και τα τρία βαλτικά κράτη, Εσθονία, Λετονία και Λιθουανία.

Συνεργασία για την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών

Στο περιθώριο της συνόδου, ο Ζελένσκι και ο πρόεδρος της Εσθονίας Άλαρ Κάρις συμφώνησαν να εργαστούν για την ανάπτυξη οικονομικότερων τρόπων εξουδετέρωσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών που πετούν πάνω από την Εσθονία, όπως εκείνο που καταρρίφθηκε από μαχητικό αεροσκάφος του ΝΑΤΟ πάνω από το νότιο τμήμα της χώρας τον Μάιο.

Κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου στο Ταλίν, ο Κάρις δήλωσε ότι έχει αποδειχθεί πως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη μπορεί να καταρρίπτονται από αεροσκάφη. Ωστόσο, σχολίασε ότι η χρήση μαχητικών αεροσκαφών για τέτοιες αποστολές είναι ιδιαίτερα δαπανηρή και εξέφρασε την ελπίδα ότι η χώρα του θα συνεργαστεί με την Ουκρανία, αξιοποιώντας την τεχνολογία και την τεχνογνωσία της ώστε να επιτυγχάνεται το ίδιο αποτέλεσμα με χαμηλότερο κόστος, σύμφωνα με το Associated Press.

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να συνδράμει, αξιοποιώντας την εμπειρία που έχει αποκτήσει ο στρατός της στην κατάρριψη μη επανδρωμένων αεροσκαφών, όπως ήδη έγινε στη Μέση Ανατολή με καλά αποτελέσματα. Ανέφερε ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να προσφέρει τα χαμηλού κόστους αναχαιτιστικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη που χρησιμοποιεί στον πόλεμο με τη Ρωσία, συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας οικονομικής ασπίδας προστασίας απέναντι σε τέτοιες επιθέσεις, ενώ επεσήμανε ότι το Κίεβο μπορεί να αποστείλει εξειδικευμένες ομάδες εμπειρογνωμόνων στους Ευρωπαίους εταίρους του ανά πάσα στιγμή.

Ο Κάρις δήλωσε ότι αναμένει πως μη επανδρωμένα αεροσκάφη θα συνεχίσουν να εισέρχονται στον βαλτικό εναέριο χώρο όσο διαρκεί ο πόλεμος και κάλεσε τους πολίτες της Εσθονίας να παραμείνουν ψύχραιμοι. Παράλληλα, επανέλαβε τη στήριξή του στην προσπάθεια της Ουκρανίας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, και ζήτησε αυστηρότερες κυρώσεις κατά της Μόσχας.

Συμφωνία με τη Λετονία για μη επανδρωμένα αεροσκάφη

Κατά τη διάρκεια της συνόδου, η Ουκρανία υπέγραψε συμφωνία και με τη Λετονία για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, όπως ανακοίνωσε ο Ζελένσκι σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X στις 9 Ιουνίου. Πρόκειται για συγκεκριμένα μέτρα που ενισχύουν την κοινή άμυνα και τη συμπαραγωγή, ενώ παράλληλα αξιοποιούν την ουκρανική τεχνογνωσία και εμπειρία για την ενίσχυση των εταίρων της χώρας. Δεν έδωσε, ωστόσο, περισσότερες λεπτομέρειες για τη συμφωνία.

Ο πρωθυπουργός της Λετονίας Άντρις Κούλμπεργκς δήλωσε ότι η συμφωνία θα προσφέρει στη χώρα του τεχνολογική τεχνογνωσία και ευκαιρίες συμπαραγωγής.

Κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου με τον Ζελένσκι και άλλους ηγέτες που συμμετείχαν στη σύνοδο, ο Κούλμπεργκς υπογράμμισε ότι η προστασία του εναέριου χώρου αποτελεί αναγκαιότητα και ότι κανείς δεν γνωρίζει καλύτερα από την Ουκρανία πώς μπορεί να επιτευχθεί αυτό.

Με πληροφορίες από Associated Press και Reuters

Το Ισραήλ δηλώνει ότι θα συνεχίσει τις επιχειρήσεις στον Λίβανο

Από

Το Ισραήλ θα συνεχίσει τις χερσαίες επιχειρήσεις του στον νότιο Λίβανο, παρά τη συμφωνία εκεχειρίας, δήλωσε στις 4 Ιουνίου ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ίσραελ Κατζ, προσθέτοντας ότι δεν θα επιτραπεί στους κατοίκους του του Λιβάνου που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους εξαιτίας των επιχειρήσεων των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF) να επιστρέψουν. Οι δηλώσεις του έγιναν μία ημέρα μετά τη συμφωνία Λιβάνου και Ισραήλ για εφαρμογή εκεχειρίας κατά τη διάρκεια συνομιλιών στην Ουάσιγκτον, με τη συμφωνία να εξαρτάται από την παύση πυρός από τη μεριά της τρομοκρατικής οργάνωσης Χεζμπολάχ.

Σύμφωνα με το ισραηλινό μέσο ενημέρωσης Ynet, ο Κατζ δήλωσε ότι η διακήρυξη αρχών μεταξύ του Ισραήλ και της λιβανικής κυβέρνησης στην Ουάσιγκτον περιλαμβάνει δέσμευση για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ σε ολόκληρο τον Λίβανο, καθώς και καταδίκη της εμπλοκής του Ιράν στον Λίβανο και την ευρύτερη περιοχή. Όπως υπογράμμισε, η εκεχειρία τελεί υπό την προϋπόθεση της άμεσης απομάκρυνσης των μαχητών της Χεζμπολάχ από ολόκληρη την περιοχή νότια του ποταμού Λιτάνι και της δημιουργίας αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης, ενώ ο IDF θα συνεχίσει προς το παρόν τις επιχειρήσεις στην περιοχή. Οι ισραηλινές δυνάμεις θα παραμείνουν στη ζώνη ασφαλείας στον Λίβανο έως τη λεγόμενη «κίτρινη γραμμή», συμπεριλαμβανομένης της περιοχής Μποφόρ, χωρίς να επιτραπεί η επιστροφή των κατοίκων.

Ανέφερε επίσης ότι στους όρους της συμφωνίας περιλαμβάνονται η «εξουδετέρωση τρομοκρατικών υποδομών επί του εδάφους» και η «ελευθερία δράσης του Ισραήλ, με αμερικανική υποστήριξη, να πλήττει τη Βηρυτό και άλλες περιοχές του Λιβάνου ως απάντηση σε πυρά κατά ισραηλινών κοινοτήτων και εδαφών».

Το National News Agency (NNA) του Λιβάνου μετέδωσε στις 4 Ιουνίου ότι οι λιβανικές Αρχές Πολιτικής Προστασίας κάλεσαν τους εκτοπισμένους να αναβάλουν την επιστροφή τους έως ότου εκδοθούν επίσημες ανακοινώσεις σχετικά με την επιστροφή στα χωριά του νότου. Προειδοποίησαν επίσης να αποφεύγονται περιοχές που έχουν πληγεί από αεροπορικές επιδρομές λόγω της ύπαρξης πυρομαχικών που δεν έχουν εκραγεί.

Ο IDF επίσης εξέδωσε προειδοποίηση προς τους κατοίκους του νότιου Λιβάνου, λέγοντας ότι εγκαταστάσεις και υποδομές της Χεζμπολάχ που βρίσκονται μέσα ή κοντά σε χωριά της περιοχής παραμένουν στόχοι.

Ο αραβόφωνος εκπρόσωπος του IDF, συνταγματάρχης Αβιχάι Αντραΐ, ανέφερε σε ανάρτησή του στο X στις 4 Ιουνίου ότι οι μάχες στον νότιο Λίβανο συνεχίζονται και ότι οι ισραηλινές δυνάμεις δεν έχουν πρόθεση να βλάψουν τους κατοίκους της περιοχής. Κάλεσε τους πολίτες, για λόγους ασφαλείας, να μην ταξιδεύουν προς το παρόν νότια του ποταμού Ζαχράνι, προειδοποιώντας ότι όποιος μετακινείται προς τα νότια θέτει τη ζωή του σε κίνδυνο.

Η UNIFIL αναφέρει έναν νεκρό και δύο τραυματίες 

Ένας κυανόκρανος του ΟΗΕ στον Λίβανο υπέκυψε στις 4 Ιουνίου στα τραύματά του από όλμους που έπληξαν τη θέση του κοντά στη Μαρτζαγιούν, στον νοτιοανατολικό Λίβανο, στις 3 Ιουνίου, σύμφωνα με ανακοίνωση της ειρηνευτικής αποστολής του ΟΗΕ στον Λίβανο (UNIFIL).

Η UNIFIL ανέφερε ότι ακόμη δύο κυανόκρανοι τραυματίστηκαν από το περιστατικό, για το οποίο έχει ξεκινήσει έρευνα. Δεν διευκρίνισε από πού προήλθαν τα βλήματα. Σε νεότερη ενημέρωση, ο ΟΗΕ ανακοίνωσε ότι οι σερβικές αρχές επιβεβαίωσαν πως ο νεκρός κυανόκρανος ήταν υπήκοος Σερβίας.

Σύμφωνα με την αποστολή, ο σοβαρά τραυματισμένος κυανόκρανος μεταφέρθηκε αεροπορικώς λίγο μετά το περιστατικό σε νοσοκομείο της Βηρυτού, όπου υπέκυψε στα τραύματά του.

Η UNIFIL εξέφρασε τα βαθύτερα συλλυπητήριά της προς την οικογένεια, τους φίλους και τους συναδέλφους του, ενώ κάλεσε τις αρμόδιες εθνικές αρχές να διερευνήσουν το περιστατικό, να οδηγήσουν τους υπευθύνους στη δικαιοσύνη και να διασφαλίσουν ότι θα λογοδοτήσουν.

Η Χεζμπολάχ απορρίπτει τη συμφωνία εκεχειρίας

Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, δήλωσε στις 4 Ιουνίου ότι η συμφωνία εκεχειρίας που επιτεύχθηκε την προηγουμένη θα μπορούσε να τεθεί σε ισχύ εντός 24 ωρών, εφόσον εγκριθεί από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, σύμφωνα με το Sawti Beirut International. Αν και δεν διευκρίνισε σε ποια μέρη αναφερόταν, η Χεζμπολάχ αποτελεί τον βασικό αποδέκτη των όρων της συμφωνίας.

Η εκεχειρία, η οποία επιτεύχθηκε έπειτα από διαπραγματεύσεις στην Ουάσιγκτον στις 3 Ιουνίου, εξαρτάται από τον τερματισμό των επιθέσεων της Χεζμπολάχ και την αποχώρηση όλων των μαχητών της από την περιοχή νότια του ποταμού Λιτάνι. Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση των Ηνωμένων Πολιτειών, του Λιβάνου και του Ισραήλ, οι δύο πλευρές συμφώνησαν, υπό αμερικανική διαμεσολάβηση, να προωθήσουν ταχύτατα τη δημιουργία πιλοτικών ζωνών στις οποίες οι Λιβανικές Ένοπλες Δυνάμεις θα ασκούν αποκλειστικό έλεγχο της επικρατείας, χωρίς την παρουσία μη κρατικών ένοπλων παραγόντων.

Το Ισραήλ και ο Λίβανος συμφώνησαν επίσης να συνεχίσουν τις συνομιλίες στις 22 Ιουνίου για πολιτικά ζητήματα και ζητήματα ασφαλείας, με στόχο την επίτευξη μόνιμης συμφωνίας.

Ωστόσο, ο ηγέτης της Χεζμπολάχ Ναΐμ Κάσεμ απέρριψε τη συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την «εκτός πραγματικότητας». Σύμφωνα με το Al Manar, μέσο ενημέρωσης που ανήκει στη Χεζμπολάχ, υποστήριξε ότι η εγκατάλειψη του νότιου μετώπου από τους μαχητές της οργάνωσης θα ισοδυναμούσε με παράδοση, ήττα και εκπλήρωση των στόχων του εχθρού. Κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με την πραγματοποίηση του ονείρου του Σατανά να εισέλθει στον Παράδεισο, σχολίασε. Όπως ανέφερε, η οργάνωση δεν έχει δεσμευτεί απέναντι σε κανέναν ότι δεν θα αντισταθεί στις επιθέσεις εναντίον της και θα απαντά με όλα τα μέσα που διαθέτει, πλήττοντας στόχους της επιλογής της. Η Χεζμπολάχ αντιτίθεται στις απευθείας συνομιλίες και συνεχίζει να βάλλει κατά ισραηλινών στρατευμάτων στον Λίβανο.

Ο Λίβανος και το Ισραήλ είχαν συμφωνήσει σε εκεχειρία και τον Απρίλιο, η οποία παρατάθηκε τον Μάιο, ωστόσο οι συγκρούσεις δεν τερματίστηκαν.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την 1η Ιουνίου ότι είχε συνομιλήσει με εκπροσώπους της Χεζμπολάχ, οι οποίοι του ανέφεραν πως συμφώνησαν να τερματίσουν κάθε ανταλλαγή πυρών και ότι το Ισραήλ δεν θα τους επιτεθεί, ενώ ούτε οι ίδιοι θα επιτεθούν στο Ισραήλ. Ωστόσο, το Ιράν, το οποίο υποστηρίζει τη Χεζμπολάχ, θεώρησε ότι οι συνεχιζόμενες ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο συνιστούσαν παραβίαση της εκεχειρίας και διέκοψε προσωρινά τις σχετικές συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η νέα σύγκρουση ξεκίνησαν στις 2 Μαρτίου, όταν η Χεζμπολάχ εκτόξευσε ρουκέτες προς το βόρειο Ισραήλ, δύο ημέρες μετά την έναρξη των αμερικανο-ισραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν. Το Ισραήλ απάντησε με αεροπορικές επιδρομές σε ολόκληρο τον Λίβανο και ξεκίνησε χερσαίες επιχειρήσεις στον νότο στις 16 Μαρτίου.

Το Ιράν επιμένει ότι οποιαδήποτε τελική συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ θα πρέπει να περιλαμβάνει και τον Λίβανο.

Με τη συμβολή της Kimberly Hayek και πληροφορίες από το Reuters

Η Βρετανία εξετάζει χαλάρωση των περιορισμών στα αυτόνομα οπλικά συστήματα

Από

Η Βρετανία επανεξετάζει τη στάση της ως προς το ενδεχόμενο να επιτρέψει σε αυτόνομα μη επανδρωμένα αεροσκάφη να επιλέγουν και να προσβάλλουν στόχους χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, δήλωσε ο υπουργός Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας, Άλιστερ Καρνς, σε σχόλιά του που δημοσιεύθηκαν στους Financial Times στις 30 Μαΐου.

Η ισχύουσα πολιτική του βρετανικού στρατού, σύμφωνα με έγγραφα που δημοσιεύθηκαν το 2022, προβλέπει «κατάλληλη ανθρώπινη συμμετοχή ανάλογα με το εκάστοτε πλαίσιο» στην επιλογή και προσβολή στόχων. Ωστόσο, μετά τις ταχείες εξελίξεις στον πόλεμο με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ορισμένοι αξιωματούχοι πιέζουν ώστε η ανθρώπινη συμμετοχή σε τέτοιες αποφάσεις να καταστεί προαιρετική.

Ο Καρνς, ο οποίος υπηρέτησε στους Βασιλικούς Πεζοναύτες πριν εισέλθει στην πολιτική, άφησε να εννοηθεί ότι θα μπορούσαν να υπάρξουν εξαιρετικές περιστάσεις κατά τις οποίες μηχανές με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης θα λαμβάνουν μόνες τους αποφάσεις για την επιλογή στόχων. Όπως δήλωσε στους Financial Times, υποστηρίζει πάντοτε ότι πρέπει να υπάρχει άνθρωπος στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Ωστόσο, θα πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα απομάκρυνσης του ανθρώπινου παράγοντα όταν αυτό απαιτείται, καθώς οι αντίπαλοι της χώρας δεν θα ενδιαφέρονται για την ύπαρξη ανθρώπινης συμμετοχής.

Ο Βρετανός υπουργός ανέφερε επίσης ότι ορισμένα βρετανικά οπλικά συστήματα λειτουργούν ήδη με σημαντικό βαθμό αυτονομίας, επισημαίνοντας ότι πυραυλικά συστήματα μπορούν να κινούνται προς τον στόχο, να τον εντοπίζουν και να τον πλήττουν. Παρ’ όλα αυτά, υποστήριξε ότι οι απόψεις του συνάδουν με την υφιστάμενη πολιτική του Λονδίνου, τονίζοντας ότι η χώρα διαθέτει αυστηρούς κανόνες και κανονισμούς και θα συνεχίσει να τους τηρεί.

Το δόγμα της Βρετανίας για τα αυτόνομα οπλικά συστήματα, το οποίο δημοσιεύθηκε από το βρετανικό υπουργείο Άμυνας σε έγγραφο του 2022 με τίτλο «Φιλόδοξα, Ασφαλή, Υπεύθυνα» [«Ambitious, Safe, Responsible»], δεν αποκλείει την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης σε οπλικά συστήματα. Αναφέρει, ωστόσο, ότι η κυβέρνηση είναι απολύτως σαφής ως προς το ότι πρέπει να υπάρχει κατάλληλη ανθρώπινη συμμετοχή, ανάλογα με το εκάστοτε πλαίσιο, στα συστήματα που εντοπίζουν, επιλέγουν και προσβάλλουν στόχους.

Επιπλέον, σε υποβολή της βρετανικής κυβέρνησης προς το Γραφείο Αφοπλιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ το 2024 αναφέρεται ότι η χώρα δεν διαθέτει πλήρως αυτόνομα οπλικά συστήματα, δηλαδή όπλα που λειτουργούν χωρίς την κατάλληλη ανθρώπινη συμμετοχή ή εκτός πλαισίου ανθρώπινης ευθύνης και λογοδοσίας. Στο ίδιο κείμενο επισημαίνεται ότι η Βρετανία «δεν έχει πρόθεση να τα αναπτύξει», ενώ προσθέτει ότι «κανένα κράτος δεν θα πρέπει να αναπτύσσει ή να θέτει σε επιχειρησιακή χρήση τέτοια συστήματα».

Στις 20 Φεβρουαρίου, η κυβέρνηση ξεκίνησε αναθεώρηση του κανονιστικού πλαισίου που διέπει τα μη επανδρωμένα και αυτόνομα συστήματα στον τομέα της άμυνας, αναφέροντας ότι πρέπει να «αναθεωρηθεί ώστε να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες απειλές» και να είναι «όσο το δυνατόν πιο ευέλικτο και απλό, ώστε να επιτρέπει ταχεία ανάπτυξη, κλιμάκωση και καινοτομία».

Η εξάπλωση των αυτόνομων οπλικών συστημάτων

Η πρωτοβουλία της βρετανικής κυβέρνησης αντανακλά μια ευρύτερη τάση στη Δύση, καθώς ολοένα περισσότερες χώρες εμφανίζονται ανοικτές στο ενδεχόμενο χρήσης αυτόνομων οπλικών συστημάτων στο πεδίο της μάχης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν ήδη συστήματα τεχνητής νοημοσύνης στο πεδίο των επιχειρήσεων στον συνεχιζόμενο πόλεμό τους με το Ιράν, όπως το Maven Smart System της Palantir, το οποίο υποστηρίζει τη διαδικασία επιλογής στόχων, όπως επιβεβαίωσε στις 14 Μαΐου ενώπιον του Κογκρέσου ο επικεφαλής Ψηφιακών Τεχνολογιών και Τεχνητής Νοημοσύνης του Πενταγώνου, Κάμερον Στάνλεϋ.

Σύμφωνα με τον Στάνλεϋ, από τον Φεβρουάριο τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης έχουν χρησιμοποιηθεί για την προσβολή περισσότερων από 13.000 στόχων, μειώνοντας τον χρόνο επιλογής στόχων από ημέρες σε δευτερόλεπτα.

Η Ουκρανία επίσης χρησιμοποιεί αυτόνομα μη επανδρωμένα αεροσκάφη πεδίου μάχης, όπως το Saker Scout, το οποίο χρησιμοποιεί υπολογιστική όραση για να εντοπίζει και να προσβάλλει σαράντα επτά κατηγορίες στρατιωτικού εξοπλισμού, καθώς και εχθρικό πεζικό.

Εκτιμάται και ότι η Ρωσία χρησιμοποιεί μη επανδρωμένα αεροσκάφη Lancet για αυτόνομες επιθέσεις εναντίον στόχων, αν και οι λεπτομέρειες σχετικά με τον βαθμό ανθρώπινης συμμετοχής στη λειτουργία αυτών των όπλων παραμένουν άγνωστες.

Τον περασμένο μήνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες παρουσίασαν συνεργασία με την Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο για την ανάπτυξη μη επανδρωμένων εναέριων και υποβρύχιων συστημάτων έως το 2027.

Ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ, Πητ Χέγκσεθ, ανακοίνωσε το σχέδιο κατά τη συνάντηση των υπουργών Άμυνας της AUKUS, η οποία πραγματοποιήθηκε στην πρεσβεία των ΗΠΑ στη Σιγκαπούρη στις 30 Μαΐου. Δήλωσε ότι το βασικό πρόγραμμα θα προσφέρει ένα σύνολο εξαιρετικά προσαρμόσιμων φορτίων πολλαπλών αποστολών για μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα, σχεδιασμένων να υποστηρίζουν υποθαλάσσιες επιχειρήσεις και να διατηρούν το συλλογικό πλεονέκτημα των συμμετεχουσών χωρών στον θαλάσσιο τομέα.

Η AUKUS είναι μια τριμερής αμυντική συμμαχία που συγκροτήθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Αυστραλία το 2021, με στόχο την αντιμετώπιση της Κίνας στην περιοχή Ινδο-Ειρηνικού, η οποία κατασκευάζει και εκπαιδεύει μη επανδρωμένα αεροσκάφη με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης για στρατιωτικούς σκοπούς, συνεχώς ενισχύοντας τις δυνάμεις της στην περιοχή.