Δευτέρα, 18 Μαΐ, 2026

Τα ΗΑΕ επισπεύδουν την κατασκευή αγωγού ως εναλλακτική αντί για τα Στενά του Ορμούζ

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν στις 15 Μαΐου σχέδια για την επιτάχυνση της κατασκευής νέου πετρελαϊκού αγωγού, με στόχο να διπλασιάσουν έως το 2027 την εξαγωγική τους ικανότητα μέσω της Φουτζάιρα, επεκτείνοντας σημαντικά τη δυνατότητά τους να παρακάμπτουν τα αποκλεισμένα Στενά του Ορμούζ.

Ο διάδοχος του Άμπου Ντάμπι, σεΐχης Χάλεντ μπιν Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ, έδωσε εντολή στην Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου του Άμπου Ντάμπι (Abu Dhabi National Oil Company – ADNOC) να επισπεύσει το έργο για την κατασκευή νέου αγωγού Δύσης–Ανατολής κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της εκτελεστικής επιτροπής, σύμφωνα με το Κυβερνητικό Γραφείο Ενημέρωσης του Άμπου Ντάμπι. Η ίδια ανακοίνωση ανέφερε ότι ο αγωγός βρίσκεται ήδη υπό κατασκευή και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2027. Ωστόσο, δεν δόθηκαν στη δημοσιότητα λεπτομέρειες για το αρχικό χρονοδιάγραμμα του έργου.

Ο υφιστάμενος αγωγός αργού πετρελαίου του Άμπου Ντάμπι (Abu Dhabi Crude Oil Pipeline – ADCOP), γνωστός επίσης ως αγωγός Χαμπσάν–Φουτζάιρα, διαθέτει δυναμικότητα έως 1,8 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως και έχει αποδειχθεί κρίσιμη αρτηρία για τη μοναρχία, που επιδιώκει να μεγιστοποιήσει τις απευθείας εξαγωγές από τις ακτές του Κόλπου του Ομάν εν μέσω του συνεχιζόμενου πολέμου με το Ιράν.

Μαζί με τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ είναι ο μοναδικός άλλος παραγωγός του Κόλπου που διαθέτει αγωγό ο οποίος παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ, ενώ το Ομάν διαθέτει εκτεταμένη ακτογραμμή στον Κόλπο του Ομάν.

Τα Στενά του Ορμούζ, ο πορθμός μεταξύ Ιράν και Ομάν, παραμένουν αποκλεισμένα εδώ και εβδομάδες, καθώς η Ισλαμική Δημοκρατία απαντά στην αμερικανοϊσραηλινή αεροπορική και ναυτική εκστρατεία εναντίον της, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου.

Η παραγωγή πετρελαίου στα ΗΑΕ έφτανε λίγο κάτω από τα 3,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Ιανουάριο, πριν από τον πόλεμο, όμως η παραγωγή μειώθηκε περισσότερο από το μισό μετά το ουσιαστικό κλείσιμο του Ορμούζ, που ανάγκασε την ADNOC να περιορίσει μέρος της παραγωγής της. Αποτέλεσμα ήταν να διακοπεί περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, η οποία κατευθύνεται κυρίως προς την Ασία αλλά και σε άλλες περιοχές του κόσμου. Οι τιμές της ενέργειας έχουν εκτιναχθεί λόγω του αποκλεισμού, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία και οδηγώντας κυβερνήσεις και εποπτικούς φορείς σε δραματικές προειδοποιήσεις.

Ορισμένες χώρες του Κόλπου, όπως το Κουβέιτ, το Ιράκ, το Κατάρ και το Μπαχρέιν, εξαρτώνται σχεδόν πλήρως από το Ορμούζ για τη μεταφορά αγαθών προς τη διεθνή αγορά.

Τα ίδια τα ΗΑΕ έχουν δεχθεί πολυάριθμες επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη από το Ιράν, γεγονός που έχει επηρεάσει όχι μόνο την πετρελαϊκή βιομηχανία της χώρας αλλά και τον ιδιαίτερα επικερδή τουριστικό τομέα που έχουν αναπτύξει, ειδικά στις πόλεις του Άμπου Ντάμπι και του Ντουμπάι.

Για την αντιμετώπιση αυτών των επιθέσεων, το Ισραήλ ανέπτυξε στα ΗΑΕ συστοιχίες αντιαεροπορικής άμυνας Iron Dome και προσωπικό για τη λειτουργία τους κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, σύμφωνα με τον πρέσβη των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι.

Ο Χάκαμπι έκανε τις δηλώσεις αυτές στις 12 Μαΐου, κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου του Τελ Αβίβ που διοργανώθηκε από το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ και το Ίδρυμα της Οικογένειας Καντάρ. Ο Χάκαμπι εξέφρασε την εκτίμησή του προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία χαρακτήρισε ως το πρώτο μέλος των Συμφωνιών του Αβραάμ, προσθέτοντας ότι τα οφέλη είναι πλέον εμφανή, στη στρατιωτική υποστήριξη που δέχονται από το Ισραήλ. Υποστήριξε ότι η ανάπτυξη αυτή αντικατοπτρίζει την εξαιρετική, όπως τη χαρακτήρισε, σχέση μεταξύ των ΗΑΕ και του Ισραήλ στο πλαίσιο των Συμφωνιών του Αβραάμ.

Οι δηλώσεις αυτές ανέδειξαν την αυξανόμενη στρατιωτική συνεργασία μεταξύ Ισραήλ και ΗΑΕ, τα οποία εξομάλυναν επισήμως τις σχέσεις τους στο πλαίσιο των Συμφωνιών του Αβραάμ του 2020, με τη διαμεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Τα ΗΑΕ αποχωρούν από τον ΟΠΕΚ

Η ανακοίνωση για την επιτάχυνση του νέου αγωγού έγινε μόλις λίγες εβδομάδες μετά την αποχώρηση των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ και τον ΟΠΕΚ+, η οποία είχε ανακοινωθεί στις 28 Απριλίου και τέθηκε σε ισχύ από την 1η Μαΐου.

Σε κυβερνητική ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε στις 28 Απριλίου από το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων WAM των ΗΑΕ, η χώρα ανέφερε ότι επιδιώκει να αναλάβει «κυρίαρχη ευθύνη σε μια νέα ενεργειακή εποχή», σημειώνοντας ότι η βραχυπρόθεσμη αστάθεια, συμπεριλαμβανομένων των διαταραχών στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ, συνεχίζει να επηρεάζει τη δυναμική της προσφοράς, ενώ οι υποκείμενες τάσεις δείχνουν «διατηρούμενη αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης ενέργειας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα».

Με τη συμβολή των Evgenia Filaminova και Owen Evans και πληροφορίες από το Reuters

Η ΕΕ συμφώνησε σε σχέδιο για την αντιμετώπιση των ελλείψεων φαρμάκων

Οι νομοθέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα κράτη-μέλη κατέληξαν στις 12 Μαΐου σε προσωρινή συμφωνία για την ενίσχυση της προμήθειας βασικών φαρμάκων, μέσω αύξησης της εγχώριας παραγωγής και μείωσης της εξάρτησης από εισαγωγές. Η συμφωνία αποτελεί βήμα προόδου για τον Νόμο περί Κρίσιμων Φαρμάκων, που είχε προταθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πέρυσι, και στοχεύει να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες της εφοδιαστικής αλυσίδας που επηρεάζουν περίπου 270 φάρμακα τα οποία θεωρούνται κρίσιμα για την υγειονομική ασφάλεια της Ένωσης των 27 κρατών.

Τα μέτρα του σχεδίου αφορούν φάρμακα όπως αντιβιοτικά, ινσουλίνη και εμβόλια, καθώς και φάρμακα για χρόνιες και σπάνιες ασθένειες. Το σχέδιο αποσκοπεί στην επέκταση της παραγωγικής ικανότητας της ΕΕ και στη μείωση της εξάρτησης από προμηθευτές όπως η Κίνα και η Ινδία.

Σύμφωνα με το σχέδιο — το οποίο χρειάζεται έγκριση τόσο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο — η Ένωση θα προωθήσει βιομηχανικά «στρατηγικά έργα» και θα στηρίξει επιλέξιμες εταιρείες για τη δημιουργία, τον εκσυγχρονισμό ή την επέκταση της παραγωγικής τους ικανότητας. Παράλληλα, θα δίνεται στις αρχές της ΕΕ η δυνατότητα να ευνοούν την ευρωπαϊκή παραγωγή στις δημόσιες προμήθειες, μεταξύ άλλων επιβραβεύοντας προμηθευτές με βάση το ποσοστό φαρμάκων και δραστικών φαρμακευτικών ουσιών που παράγονται εντός των κρατών-μελών της Ένωσης.

Ο Όλιβερ Βάρχελι, επίτροπος της ΕΕ για την Υγεία και την Καλή Μεταχείριση των Ζώων, δήλωσε ότι η συμφωνία επιτεύχθηκε σε μια «κρίσιμη στιγμή, κατά την οποία η ευαλωτότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων είναι τόσο εμφανής». Σε ανακοίνωσή του, ανέφερε ότι ο Νόμος περί Κρίσιμων Φαρμάκων αποτελεί «την απαραίτητη ζώνη ασφαλείας της Ευρώπης», καθώς αποτρέπει ελλείψεις, μειώνει την εξάρτηση από μεμονωμένους προμηθευτές και ενισχύει την παραγωγή πιο κοντά στην ευρωπαϊκή αγορά, ώστε να προστατεύεται η δημόσια υγεία. Πρόσθεσε ότι οι ασθενείς στην ΕΕ πρέπει να έχουν πρόσβαση στα φάρμακα που χρειάζονται όταν τα χρειάζονται, και ότι η σημερινή πράξη θα συμβάλει στην επίτευξη αυτού του στόχου.

Την ίδια στιγμή, στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι πολιτικές τιμολόγησης της κυβέρνησης Τραμπ έχουν επηρεάσει τον φαρμακευτικό τομέα, καθυστερώντας ορισμένες κυκλοφορίες πρωτοποριακών θεραπειών στην Ευρώπη.

Η Έμερ Κουκ, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων, δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι η περιοχή βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο όσον αφορά τη διασφάλιση της προμήθειας φαρμάκων και κάλεσε τα κράτη-μέλη να ενισχύσουν τον συντονισμό τους. Μιλώντας στην εκδήλωση Reuters Pharma Europe 2026, στη Βαρκελώνη, η Κουκ ανέφερε ότι όλοι προσπαθούν να διαχειριστούν τις επιπτώσεις της αμερικανικής πολιτικής τιμολόγησης, όχι μόνο στις τιμές αλλά και στο πού διεξάγονται οι κλινικές δοκιμές, πού γίνεται η εμπορική διάθεση και πού πραγματοποιούνται οι κυκλοφορίες νέων φαρμάκων.

Ο πρόεδρος Τραμπ εγκαινίασε την πολιτική του «πλέον ευνοούμενου κράτους» τον Μάιο του 2025, με στόχο την εξάλειψη της διαφοράς τιμών μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων πλούσιων χωρών. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Λευκού Οίκου τον Ιούλιο του 2025, οι Αμερικανοί πλήρωναν την τριπλάσια τιμή για επώνυμα φάρμακα σε σχέση με πολίτες άλλων ανεπτυγμένων χωρών, ακόμη και με τις εκπτώσεις που παρέχουν οι κατασκευαστές στις ΗΠΑ.

Σε επιστολή προς φαρμακευτικές εταιρείες στις 31 Ιουλίου, ο Τραμπ προσέφερε απαλλαγές από δασμούς σε όσες συμφωνούσαν να συμμορφωθούν με τα νέα πρότυπα τιμολόγησης. Μέχρι σήμερα, ο Λευκός Οίκος έχει καταλήξει σε συμφωνία με δεκαεπτά μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες για τη μείωση των τιμών στο κυβερνητικό πρόγραμμα Medicaid και για ασθενείς που πληρώνουν τοις μετρητοίς.

Στις 24 Φεβρουαρίου, κατά τη διάρκεια της Ομιλίας για την Κατάσταση του Έθνους, ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε το Κογκρέσο να κατοχυρώσει νομοθετικά την πολιτική τιμολόγησης. Με τη μετατροπή της από εκτελεστική πρωτοβουλία σε ομοσπονδιακό νόμο, ένας μελλοντικός πρόεδρος δεν θα μπορεί απλώς να την ανατρέψει με εκτελεστικό διάταγμα.

Μέχρι στιγμής, το Κογκρέσο δεν έχει προχωρήσει στην ψήφιση σχετικής νομοθεσίας. Ωστόσο, στις 5 Μαΐου, ο Λευκός Οίκος εξέδωσε ανακοίνωση σύμφωνα με την οποία η κυβέρνηση εξακολουθεί να «συνεργάζεται με το Κογκρέσο για τη νομοθετική κατοχύρωση αυτών των εθελοντικών συμφωνιών, ώστε οι ασθενείς να συνεχίσουν να επωφελούνται από τις εκπτώσεις στις τιμές». Στο πλαίσιο της πολιτικής αυτής, οι τιμές των φαρμάκων στις ΗΠΑ συνδέονται με τις χαμηλότερες τιμές που ισχύουν σε άλλες πλούσιες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παράλληλα με την πολιτική του «πλέον ευνοούμενου κράτους», ο Τραμπ επέβαλε στις 2 Απριλίου δασμούς 100% σε ορισμένα πατενταρισμένα φαρμακευτικά προϊόντα και στις δραστικές φαρμακευτικές ουσίες τους που εισάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Με τη συμβολή των Sylvia Xu και Lawrence Wilson και πληροφορίες από το Reuters

Ο Ζελένσκι ζητά διευκρινίσεις για την πρόταση Πούτιν περί εκεχειρίας στις 9 Μαΐου

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε στις 30 Απριλίου ότι θέλει να μάθει λεπτομέρειες σχετικά με ρωσική πρόταση για βραχυπρόθεσμη εκεχειρία που μετέφερε ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Όπως ανέφερε ο Ζελένσκι σε ανάρτησή του στο Telegram, είναι ουσιώδες να διευκρινιστεί τι ακριβώς συνεπάγεται η πρόταση — αν πρόκειται για λίγες ώρες ασφάλειας για μια παρέλαση στη Μόσχα ή για κάτι περισσότερο. Επεσήμανε ακόμη ότι το Κίεβο επιθυμεί την επίτευξη μιας μακροπρόθεσμης εκεχειρίας, αξιόπιστες εγγυήσεις για την ασφάλεια του πληθυσμού, και τελικά η ειρήνη.

Στις 29 Απριλίου, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι είχε συζητήσει το ενδεχόμενο εκεχειρίας στην Ουκρανία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν κατά τη διάρκεια πρόσφατης τηλεφωνικής συνομιλίας. Το Κρεμλίνο είχε νωρίτερα αναφέρει ότι οι δύο ηγέτες συζήτησαν μια προσωρινή εκεχειρία με αφορμή την επέτειο της 9ης Μαΐου για τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη.

Ο Τραμπ χαρακτήρισε τη συνομιλία καλή και ότι εκτιμά πως ο Ρώσος πρόεδρος ενδέχεται να την υλοποιήσει και ίσως να ανακοινώσει κάτι σχετικό. Σημείωσε ότι η τηλεφωνική επικοινωνία επικεντρώθηκε στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο, αν και έγινε μια σύντομη αναφορά στο Ιράν και σε ορισμένα ακόμη θέματα. Παρατήρησε ότι η Ουκρανία έχει ηττηθεί στρατιωτικά, εξηγώντας ότι έχει χάσει όλο το ναυτικό και την αεροπορία της, καθώς και το 82% των πυραύλων και τα περισσότερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη που διέθετε.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ακόμη ότι κατέστησε σαφές στον Πούτιν πως επιθυμεί τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία πριν δεχθεί οποιαδήποτε ρωσική βοήθεια σχετικά με το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, τονίζοντας ότι προτεραιότητα είναι να λήξει η σύγκρουση. Η πρόσφατη διπλωματική δραστηριότητα μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ρωσίας για το ζήτημα της Ουκρανίας έχει επικεντρωθεί σε σταδιακά μέτρα για τη μείωση των συγκρούσεων, ενώ παράλληλα επιδιώκεται μια ευρύτερη συμφωνία. Το Κρεμλίνο επίσης χαρακτήρισε την τελευταία τηλεφωνική επικοινωνία ως φιλική, ειλικρινή και ουσιαστική.

Ο σύμβουλος του Πούτιν, Γιούρι Ουσάκοφ, ανέφερε ότι ο Τραμπ αξιολόγησε θετικά την πρόσφατη πασχαλινή εκεχειρία και αντέδρασε επίσης θετικά στην ιδέα μιας νέας προσωρινής εκεχειρίας που θα συνδέεται με τους εορτασμούς της 9ης Μαΐου στη Ρωσία. Πρόσθεσε ότι ο Πούτιν ενημέρωσε τον Αμερικανό ομόλογό του για την ετοιμότητά του να κηρύξει εκεχειρία και για την περίοδο των εορτασμών της Ημέρας της Νίκης, επισημαίνοντας ότι ο Τραμπ υποστήριξε ενεργά την πρωτοβουλία, σημειώνοντας πως η εορτή αυτή σηματοδοτεί την κοινή νίκη κατά του ναζισμού στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε στις 30 Απριλίου ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση σχετικά με τις ακριβείς ημερομηνίες της εκεχειρίας. Διευκρίνισε ότι επί του παρόντος θεωρείται πως η εκεχειρία συνδέεται με την Ημέρα της Νίκης, ωστόσο οι ημερομηνίες έναρξης και λήξης της θα καθοριστούν από τον ανώτατο διοικητή, δηλαδή τον Πούτιν, και θα ανακοινωθούν μόλις ληφθεί η σχετική απόφαση, όπως μετέδωσε το ρωσικό κρατικό πρακτορείο TASS.

Τέλος, ανέφερε ότι η Μόσχα δεν έχει ακόμη λάβει απάντηση από το Κίεβο σχετικά με την προτεινόμενη εκεχειρία.

Με τη συμβολή της Kimberly Hayek

ΕΕ: Επιδοτήσεις έως 70% του επιπλέον κόστους καυσίμων για βασικούς κλάδους

Οι επιχειρήσεις που πλήττονται από την εκτίναξη των τιμών των καυσίμων, η οποία προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν, θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση για επιδοτήσεις, ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Ένωση στις 29 Απριλίου.

Οι εταιρείες στους τομείς της γεωργίας, της αλιείας και των μεταφορών μπορούν να αποζημιωθούν έως και για το 70% του επιπλέον κόστους τους λόγω των αυξήσεων στις τιμές των καυσίμων και των λιπασμάτων. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία λειτουργεί ως ρυθμιστής ανταγωνισμού των 27 χωρών, οι επιχειρήσεις μπορούν να λάβουν έως και 50.000 ευρώ, βάσει κανόνων που θα ισχύουν έως τις 31 Δεκεμβρίου.

Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν έχει επηρεάσει επιχειρήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης, η ΕΕ εισήγαγε το Προσωρινό Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων για τη Μέση Ανατολή (Middle East Temporary State Aid Framework – METSAF), το οποίο περιέγραψε ως ένα στοχευμένο και προσωρινό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης σε ορισμένους από τους πλέον εκτεθειμένους τομείς της οικονομίας, όπως η γεωργία, η αλιεία, οι μεταφορές και οι ενεργοβόρες βιομηχανίες.

Η επίτροπος Ανταγωνισμού της ΕΕ, Τερέζα Ριμπέρα, δήλωσε ότι η επίτευξη μιας «καθαρής οικονομίας» θα λειτουργήσει ως ασπίδα για την Ένωση απέναντι στις μελλοντικές ενεργειακές κρίσεις.

Σε ανακοίνωσή της, στις 29 Απριλίου, σημείωσε ότι η ενεργειακή μετάβαση παραμένει η πιο αποτελεσματική στρατηγική για την αυτονομία, την ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι πρόσφατες αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας απαιτούν άμεση αντίδραση. Πρόσθεσε ότι το METSAF επιτρέπει την εφαρμογή εύκολων λύσεων που θα στηρίξουν τη συνεχή ανάπτυξη βασικών τομέων της ΕΕ, όπως η γεωργία, η αλιεία και οι μεταφορές, μετριάζοντας τις επιπτώσεις της κρίσης.

Οι ενεργοβόρες επιχειρήσεις που είναι ήδη επιλέξιμες για ενισχύσεις βάσει άλλου καθεστώτος κρατικών ενισχύσεων θα μπορούν πλέον να αποζημιώνονται έως και για το 70% του λογαριασμού ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με τα σχέδια.

Η ανακοίνωση έγινε μετά τη συνάντηση των ηγετών της ΕΕ στην Κύπρο στις 23 και 24 Απριλίου, στο πλαίσιο συνόδου κορυφής για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης.

Μετά τη συνάντηση αυτή, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η μακροπρόθεσμη στρατηγική της Ένωσης θα πρέπει να είναι η μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, ώστε να αποφευχθούν μελλοντικοί κραδασμοί.

Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X, στις 24 Απριλίου, ανέφερε ότι από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, ο λογαριασμός για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων αυξήθηκε κατά 25 δισ. ευρώ, χωρίς να έχει αυξηθεί η ποσότητα ενέργειας. Τόνισε ότι είναι αναγκαίο να μειωθεί η υπερβολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, να ενισχυθεί η καθαρή ενέργεια, όπως οι ανανεώσιμες πηγές και η πυρηνική ενέργεια, και να προχωρήσει η ηλεκτροδότηση της Ευρώπης, επισημαίνοντας ότι αυτό αποτελεί το κλειδί για την ασφάλεια και τη σταθερότητα.

Πριν από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, η Ευρώπη αντιμετώπιζε ήδη αυξημένο ενεργειακό κόστος, καθώς είχε διακόψει τη χρήση ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου για να στηρίξει την Ουκρανία στον πόλεμο κατά της Μόσχας. Ένα από τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η ήπειρος είναι η διαθεσιμότητα καυσίμων αεροσκαφών· η ολλανδική κυβέρνηση εκτίμησε στις 20 Απριλίου ότι η ΕΕ θα μπορούσε να προμηθεύει αρκετή κηροζίνη ώστε να καλύψει τις ανάγκες της οικονομίας της για περίπου πέντε μήνες.

Η κρίση αυτή σημαίνει ότι τα μικρότερα αεροδρόμια της Ευρώπης αντιμετωπίζουν μια «υπαρξιακή απειλή», όπως ανέφερε στις 28 Απριλίου το Airports Council International (ACI) Europe.

Το ευρωπαϊκό σκέλος του παγκόσμιου φορέα εκπροσώπησης των αεροδρομίων διατύπωσε την προειδοποίηση κατά τη διάρκεια της ετήσιας διάσκεψής του, η οποία πραγματοποιήθηκε στο αεροδρόμιο του Τορίνο, στην Ιταλία.

Ο γενικός διευθυντής του ACI Europe, Ολιβιέ Γιανκόβετς, δήλωσε ότι με τα σημερινά επίπεδα τιμών των καυσίμων αεροσκαφών και την προοπτική μιας νέας κρίσης στο κόστος ζωής, είναι πιθανό πολλά περιφερειακά αεροδρόμια ανά την ήπειρο να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα έντονη διαταραχή στην προσφορά και στη ζήτηση.

Όπως σημείωσε, η κατάσταση συνιστά μια πραγματική υπαρξιακή απειλή για τα αεροδρόμια αυτά.

Η ένωση κάλεσε την ΕΕ και τα κράτη-μέλη να υιοθετήσουν σειρά μέτρων προκειμένου να βοηθήσουν τα μικρότερα αεροδρόμια της ηπείρου να ανταπεξέλθουν.

Το Κίεβο καταγγέλλει το Ισραήλ για αγορά ουκρανικών σιτηρών από τη Ρωσία

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε στις 28 Απριλίου ότι η αγορά σιτηρών από ισραηλινές αρχές, τα οποία προέρχονται από ουκρανικά εδάφη υπό ρωσική κατοχή, δεν μπορεί να θεωρηθεί νόμιμη εμπορική δραστηριότητα, προσθέτοντας ότι το Κίεβο ετοιμάζει κυρώσεις κατά όσων επωφελούνται από τις συγκεκριμένες συναλλαγές.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τα σιτηρά «κλεμμένα αγαθά», επισημαίνοντας ότι οι ισραηλινές αρχές δεν είναι δυνατόν να αγνοούν ποια πλοία καταφθάνουν στα λιμάνια της χώρας και τι φορτίο μεταφέρουν. Επεσήμανε ότι η Ρωσία υφαρπάζει συστηματικά σιτηρά από προσωρινά κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη και οργανώνει την εξαγωγή τους μέσω προσώπων που συνδέονται με τις δυνάμεις κατοχής, τονίζοντας ότι τέτοιες πρακτικές παραβιάζουν ακόμη και τη νομοθεσία του ίδιου του Ισραήλ.

Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, η Ουκρανία έχει προβεί σε όλα τα απαραίτητα διπλωματικά βήματα για την αποτροπή τέτοιων περιστατικών, ωστόσο ένα ακόμη πλοίο που μετέφερε αντίστοιχο φορτίο δεν εμποδίστηκε να προσεγγίσει ισραηλινό λιμάνι.

Επικαλούμενος τις υπηρεσίες πληροφοριών της χώρας, ανέφερε ότι προετοιμάζεται πακέτο κυρώσεων που θα καλύπτει τόσο όσους μεταφέρουν άμεσα τα σιτηρά όσο και φυσικά ή νομικά πρόσωπα που επιχειρούν να αποκομίσουν κέρδη από αυτό που χαρακτήρισε εγκληματικό σχέδιο, προσθέτοντας ότι η Ουκρανία θα συντονιστεί με ευρωπαϊκούς εταίρους ώστε τα εμπλεκόμενα πρόσωπα να ενταχθούν και στα ευρωπαϊκά καθεστώτα κυρώσεων.

Κατέληξε εκφράζοντας την προσδοκία ότι οι ισραηλινές αρχές θα σεβαστούν την Ουκρανία και θα αποφύγουν ενέργειες που υπονομεύσουν τις διμερείς σχέσεις.

Το Κίεβο θεωρεί ότι όλα τα σιτηρά που παράγονται στις τέσσερις περιοχές που η Ρωσία ισχυρίζεται ότι προσάρτησε μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή του 2022, καθώς και στην Κριμαία που προσαρτήθηκε το 2014, είναι κλεμμένα, και έχει και στο παρελθόν διαμαρτυρηθεί για την εξαγωγή τους σε τρίτες χώρες.

Παρότι η Μόσχα χαρακτηρίζει τις περιοχές αυτές ως «νέα εδάφη», εξακολουθούν να αναγνωρίζονται διεθνώς ως ουκρανικά. Το Κρεμλίνο δεν έχει τοποθετηθεί σχετικά με το νομικό καθεστώς των σιτηρών που συγκομίζονται εκεί.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρίι Σιμπίχα ανέφερε σε ανάρτησή του στις 27 Απριλίου ότι ο πρέσβης του Ισραήλ κλήθηκε για εξηγήσεις, λόγω αυτού που χαρακτήρισε απουσία αντίδρασης από ισραηλινής πλευράς ως προς την είσοδο φορτίων σιτηρών από κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη.

Όπως σημείωσε, η απουσία της αναμενόμενης αντίδρασης από το Ισραήλ στο νόμιμο αίτημα της Ουκρανίας σχετικά με προηγούμενο πλοίο που είχε παραδώσει κλεμμένα αγαθά στη Χάιφα είναι ακατανόητη για το Κιέβο, και η συνέχιση της αποδοχής τέτοιων φορτίων θα είναι εις βάρος των διμερών σχέσεων των δύο χωρών.

Ο Ισραηλινός ομόλογος του Σιμπίχα, Γεδεών Σάαρ, επέκρινε τον Ουκρανό ΥΠΕΞ για τη δημοσιοποίηση της θέσης του μέσω της πλατφόρμας X και υποστήριξε ότι η Ουκρανία δεν είχε προσκομίσει αποδείξεις ότι τα σιτηρά ήταν κλεμμένα. Τόνισε ότι οι ισχυρισμοί του δεν αποτελούν αποδείξεις και ότι δεν είχε υποβληθεί καν αίτημα νομικής συνδρομής πριν την προσφυγή στα μέσα ενημέρωσης και τα κοινωνικά δίκτυα. Προσέθεσε ότι το ζήτημα θα εξεταστεί και ότι το Ισραήλ λειτουργεί ως κράτος δικαίου με ανεξάρτητες αρχές επιβολής του νόμου, οι οποίες θα ενεργήσουν σύμφωνα με τη νομοθεσία.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ απέφυγε να σχολιάσει το περιστατικό, δηλώνοντας στις 28 Απριλίου ότι η Ρωσία δεν θα εμπλακεί και ότι το ζήτημα θα πρέπει να το χειριστούν απευθείας το Κίεβο και το Ισραήλ.

Το διπλωματικό επεισόδιο ξεκίνησε όταν η ισραηλινή εφημερίδα Haaretz ανέφερε στις 26 Απριλίου ότι τέσσερα φορτία σιτηρών από κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη είχαν ήδη εκφορτωθεί στο Ισραήλ μέσα στο έτος. Σε  δημοσίευμα στις 27 Απριλίου, η ίδια εφημερίδα ανέφερε ότι το πλοίο Panormitis, το οποίο φέρεται να μεταφέρει επίσης σιτηρά από τα ίδια εδάφη, ανέμενε άδεια για να δέσει στη Χάιφα.

Με πληροφορίες από το Reuters

Σε υψηλά επίπεδα οι στρατιωτικές δαπάνες παγκοσμίως το 2025

Οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 2,9% και ανήλθαν στα 2,89 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2025, καταγράφοντας την ενδέκατη διαδοχική χρονιά ανόδου, παρά τη μείωση κατά 7,5% στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), που δημοσιεύθηκε στις 27 Απριλίου.

Οι τρεις χώρες με τις υψηλότερες στρατιωτικές δαπάνες — Ηνωμένες Πολιτείες, Κίνα και Ρωσία — αντιπροσώπευσαν συνολικά 1,48 τρισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή το 51% του παγκόσμιου συνόλου.

Παρότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέμειναν στην κορυφή των στρατιωτικών δαπανών, αυτές μειώθηκαν κατά 7,5% και διαμορφώθηκαν στα 954 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025, κυρίως λόγω της απουσίας νέων πακέτων οικονομικής βοήθειας προς την Ουκρανία, σε έντονη αντίθεση με τα 127 δισεκατομμύρια δολάρια που είχαν εγκριθεί για το Κίεβο τα προηγούμενα τρία χρόνια.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον συνέχισε να επενδύει σημαντικά σε πυρηνικές και συμβατικές δυνάμεις, με στόχο την αποτροπή της Κίνας στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού. Το κόστος της τρέχουσας σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν δεν περιλαμβάνεται στην έκθεση, καθώς ξεκίνησε το 2026.

Ο διευθυντής του προγράμματος στρατιωτικών δαπανών και παραγωγής όπλων του SIPRI, Ναν Τιαν, εκτίμησε ότι η μείωση των αμερικανικών στρατιωτικών δαπανών το 2025 πιθανότατα θα είναι βραχύβια, σημειώνοντας ότι οι δαπάνες που ενέκρινε το Κογκρέσο για το 2026 ξεπερνούν το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, σημαντικά αυξημένες σε σχέση με το 2025, ενώ θα μπορούσαν να αυξηθούν περαιτέρω στα 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2027, εφόσον εγκριθεί η τελευταία πρόταση προϋπολογισμού του προέδρου Τραμπ.

Η Κίνα παρέμεινε δεύτερη στις στρατιωτικές δαπάνες παγκοσμίως, αυξάνοντας τον προϋπολογισμό της κατά 7,4%, στα 336 δισεκατομμύρια δολάρια, καταγράφοντας την τριακοστή πρώτη συνεχόμενη χρονιά αύξησης.

Στην τρίτη θέση, η Ρωσία κατέγραψε στρατιωτικές δαπάνες ύψους περίπου 190 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αυξημένες κατά 5,9% σε ετήσια βάση. Πρόκειται για τον χαμηλότερο ετήσιο ρυθμό αύξησης από την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία το 2022, ωστόσο το στρατιωτικό βάρος της Μόσχας παρέμεινε υψηλό, στο 7,5% του ΑΕΠ το 2025, ενώ οι στρατιωτικές δαπάνες αντιστοιχούσαν στο 20% των κρατικών δαπανών, το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγράψει ποτέ το SIPRI.

Ευρώπη

Η Ουκρανία ήταν έβδομη σε στρατιωτικές δαπάνες, αυξάνοντας τον προϋπολογισμό της κατά 20%, στα 84,1 δισεκατομμύρια δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί στο 40% του ΑΕΠ της, σύμφωνα με την έκθεση. Αυξήσεις καταγράφηκαν επίσης σε ολόκληρη την Ευρώπη, ιδίως μεταξύ των μελών του ΝΑΤΟ, γεγονός που συνδέεται με το κάλεσμα των ΗΠΑ να απεξαρτητοποιηθεί η ευρωπαϊκή άμυνα από την αμερικανική υποστήριξη.

Η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της ηπείρου, αύξησε τις δαπάνες της κατά 24% στα 114 δισεκατομμύρια δολάρια, που αντιστοιχούν στο 2,3% του ΑΕΠ, ξεπερνώντας για πρώτη φορά από το 1990 το όριο του 2% του ΝΑΤΟ και καθιστώντας τη χώρα την τέταρτη σε στρατιωτικές δαπάνες παγκοσμίως. Συνολικά, 22 από τα 29 ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, πέτυχαν ή υπερέβησαν τον στόχο του 2% του ΑΕΠ.

Το Βέλγιο κατέγραψε τη μεγαλύτερη αύξηση μεταξύ των ευρωπαϊκών μελών του ΝΑΤΟ, με άνοδο 59%, στα 14,5 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι δαπάνες της Ισπανίας αυξήθηκαν κατά 50%, στα 40,2 δισεκατομμύρια δολάρια, υπερβαίνοντας το όριο του 2% για πρώτη φορά από το 1994.

Η Δανία και η Νορβηγία κατέγραψαν επίσης αυξήσεις της τάξης του υψηλού 40%, ενώ η Σουηδία, η Ιταλία και η Πολωνία σημείωσαν αυξήσεις άνω του 20%. Στον αντίποδα, η Γαλλία αύξησε τις δαπάνες της μόλις κατά 1,5%, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψε μείωση 2%, παραμένοντας ωστόσο πάνω από το όριο του ΝΑΤΟ, με δαπάνες ίσες με το 2,4% του ΑΕΠ.

Η ερευνήτρια του προγράμματος του SIPRI, Ζαντ Γκιμπερτό Ρικάρ, σημείωσε ότι το 2025 οι στρατιωτικές δαπάνες των ευρωπαϊκών μελών του ΝΑΤΟ αυξήθηκαν με τον ταχύτερο ρυθμό από το 1953, γεγονός που αντανακλά, όπως ανέφερε, την επιδίωξη για ευρωπαϊκή αυτάρκεια παράλληλα με την πίεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες για ενίσχυση της κατανομής των βαρών εντός της συμμαχίας.

Προειδοποίησε δε ότι, καθώς οι χώρες επιδιώκουν να επιτύχουν τους νέους στόχους δαπανών του ΝΑΤΟ, που συμφωνήθηκαν το 2025, υπάρχει κίνδυνος να θολώσουν τα όρια μεταξύ στρατιωτικών και άλλων δαπανών που σχετίζονται με την άμυνα και την ασφάλεια, μειώνοντας τη διαφάνεια και περιπλέκοντας περαιτέρω την αξιολόγηση των στρατιωτικών δυνατοτήτων.

Υπόλοιπος κόσμος

Στην Ασία και την Ωκεανία, οι δαπάνες αυξήθηκαν κατά 8,1% στα 681 δισεκατομμύρια δολάρια, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση από το 2009, με την Ιαπωνία να ενισχύει τις δαπάνες της κατά 9,7% στα 62,2 δισεκατομμύρια δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί στο 1,4% του ΑΕΠ, το υψηλότερο επίπεδο από το 1958.

Η Ταϊβάν αύξησε επίσης τις δαπάνες της κατά 14%, στα 18,2 δισεκατομμύρια δολάρια, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για επιθετικότητα κατά του νησιού από το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας στο Πεκίνο.

Στη Μέση Ανατολή, οι δαπάνες παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητες, στα 218 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι δαπάνες του Ισραήλ μειώθηκαν κατά 4,9%, στα 48,3 δισεκατομμύρια δολάρια, μετά την εκεχειρία στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2025, αν και παρέμειναν αυξημένες κατά 97% σε σύγκριση με το 2022.

Η Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ, αύξησε τον προϋπολογισμό της κατά 7,2%, στα 30 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι δαπάνες του Ιράν μειώθηκαν κατά 5,6%, καταγράφοντας δεύτερη συνεχόμενη χρονιά πτώσης, στα 7,4 δισεκατομμύρια δολάρια.

Στην Αφρική, οι στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν για τρίτη συνεχόμενη χρονιά το 2025, φτάνοντας τα 58,2 δισεκατομμύρια δολάρια σε όλη την ήπειρο, σημειώνοντας άνοδο 8,5%. Στη Νότια Αμερική, οι δαπάνες αυξήθηκαν επίσης κατά 3,4% στα 56,3 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ στην Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική μειώθηκαν κατά 27% στα 17,1 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η ΕΕ εγκρίνει πακέτο στήριξης προς την Ουκρανία και νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε επισήμως, στις 23 Απριλίου, δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, καθώς και νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Μόσχας, έπειτα από μήνες καθυστερήσεων που συνδέονταν με ζητήματα γύρω από τον αγωγό Druzhba, ο οποίος μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο στην κεντρική Ευρώπη.

Το δάνειο προβλέπεται να καλύψει τα δύο τρίτα των δημοσιονομικών αναγκών της Ουκρανίας για τα επόμενα δύο έτη.

Ο υπουργός Οικονομικών της Κύπρου Μάκης Κεραυνός δήλωσε, σε ανακοίνωσή του στις 23 Απριλίου, ότι το Συμβούλιο ενέκρινε το τελικό στοιχείο που απαιτούνταν για να καταστεί δυνατή η εκταμίευση του δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία.

Πρόσθεσε ότι οι εκταμιεύσεις θα ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατό, παρέχοντας ζωτικής σημασίας στήριξη στις πιο επείγουσες δημοσιονομικές ανάγκες της χώρας, ενώ τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει σταθερή στην υποστήριξή της προς την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας.

Η Κύπρος ασκεί αυτήν την περίοδο την εκ περιτροπής προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η οποία αλλάζει κάθε έξι μήνες.

Οικονομολόγοι είχαν προειδοποιήσει ότι το Κίεβο θα άρχιζε να ξεμένει από πόρους έως τον Ιούνιο χωρίς το δάνειο της ΕΕ, γεγονός που θα υποχρέωνε την κυβέρνηση να προχωρήσει σε βαθιές περικοπές στις δημόσιες υπηρεσίες.

Η Ουγγαρία διατηρούσε βέτο τόσο για το δάνειο όσο και για το πακέτο κυρώσεων, μετά τη διακοπή των ροών ρωσικού πετρελαίου τον Ιανουάριο, με την κυβέρνηση της Βουδαπέστης να κατηγορεί την Ουκρανία ότι καθυστερούσε σκόπιμα τις προμήθειες.

Το Κίεβο αρνιόταν διαχρονικά τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι εργαζόταν για την αποκατάσταση των ζημιών το ταχύτερο δυνατό και ότι αυτές είχαν προκληθεί από πλήγμα ρωσικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους.

Στις 22 Απριλίου, η Ουγγαρία, η οποία αναμένεται σύντομα να αποκτήσει νέα κυβέρνηση μετά τις εκλογές που πραγματοποιήθηκαν νωρίτερα μέσα στον μήνα, ήρε το βέτο της, αφού οι ροές μέσω του Druzhba επανεκκίνησαν νωρίτερα την ίδια ημέρα.

Στις 23 Απριλίου επιβεβαιώθηκε ότι οι πρώτες ροές πετρελαίου μέσω του αγωγού μήκους 4.000 χιλιομέτρων έφτασαν στην Ουγγαρία και τη Σλοβακία, οι οποίες είχαν επίσης εκφράσει ανησυχίες για τον αργό ρυθμό των επισκευών, χωρίς ωστόσο να προχωρήσουν σε ενεργό βέτο κατά του δανείου.

Ο ουγγρικός όμιλος πετρελαίου MOL ανακοίνωσε ότι οι παραδόσεις αργού πετρελαίου μέσω του συστήματος αγωγών Druzhba επανεκκίνησαν προς την Ουγγαρία και τη Σλοβακία, έπειτα από διακοπή σχεδόν τριών μηνών.

Η είδηση για την αποδέσμευση των κεφαλαίων προηγήθηκε της άτυπης συνόδου κορυφής των ηγετών της ΕΕ στην Κύπρο, που πραγματοποιείται από τις 23 έως τις 24 Απριλίου, στην οποία θα συμμετάσχει και ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε την εξέλιξη, αναφέροντας σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X στις 23 Απριλίου ότι μεταβαίνει στην Κύπρο με καλά νέα. Συγκεκριμένα, σημείωσε ότι καλωσορίζει τη συμφωνία των κρατών-μελών για το δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία για την περίοδο 2026-2027, καθώς και για το 20ό πακέτο κυρώσεων.

Πρόσθεσε ότι, ενώ η Ρωσία εντείνει την επιθετικότητά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει αντίστοιχα τη στήριξή της προς τον ουκρανικό λαό, δίνοντας τη δυνατότητα στην Ουκρανία να αμυνθεί και ασκώντας πίεση στην πολεμική οικονομία της Ρωσίας, επισημαίνοντας ότι τα επόμενα βήματα θα είναι η ταχεία εφαρμογή και στα δύο μέτωπα.

Ο Ζελένσκι χαιρέτισε επίσης την απόφαση. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X στις 23 Απριλίου, ανέφερε ότι αυτό θα ενισχύσει τον στρατό της χώρας, θα καταστήσει την Ουκρανία πιο ανθεκτική και θα επιτρέψει την εκπλήρωση των κοινωνικών υποχρεώσεων προς τους πολίτες, όπως προβλέπεται από τη νομοθεσία.

Τόνισε επίσης ότι έχει ιδιαίτερη σημασία το γεγονός ότι η Ουκρανία εξασφαλίζει αυτό το επίπεδο οικονομικής βεβαιότητας, έπειτα από περισσότερα από τέσσερα χρόνια πολέμου πλήρους κλίμακας.

Πρόσθεσε ότι, κατά τη διάρκεια των συναντήσεων στην Κύπρο, θα συζητηθεί με τους εταίρους η περαιτέρω ενίσχυση της πίεσης μέσω κυρώσεων κατά της Ρωσίας για τον πόλεμο αυτό, επισημαίνοντας ότι το 20ό πακέτο έχει πλέον ξεμπλοκαριστεί και θα πρέπει να ακολουθηθεί από επιπλέον μέτρα.

Τέλος, ανέφερε ότι θα συνεχιστεί η διερεύνηση ενός νέου σχήματος συνεργασίας με τους εταίρους, των λεγόμενων «Συμφωνιών για μη επανδρωμένα αεροσκάφη», το οποίο έχει ήδη αποδειχθεί αποτελεσματικό στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο.

Νέες στρατιωτικές δοκιμές στη Βόρεια Κορέα με έμφαση σε προηγμένα οπλικά συστήματα

Η Βόρεια Κορέα δοκίμασε αυτή την εβδομάδα νέα πολεμική κεφαλή διασποράς βομβών σε βαλλιστικό πύραυλο, καθώς και ένα ηλεκτρομαγνητικό όπλο, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του καθεστώτος.

Η Ακαδημία Αμυντικής Επιστήμης της Πιονγκγιάνγκ και η Διοίκηση Πυραύλων πραγματοποίησαν επίσης δοκιμές βομβών από ανθρακονήματα και ενός κινητού συστήματος αντιαεροπορικών πυραύλων μικρού βεληνεκούς, μετέδωσε το KCNA στις 9 Απριλίου. Ο στρατηγός Κιμ Τζονγκ Σικ, ο οποίος επέβλεψε τις δοκιμές, ανέφερε ότι το σύστημα ηλεκτρομαγνητικού όπλου και οι βόμβες από ανθρακονήματα αποτελούν «ειδικά μέσα» για τον στρατό της Βόρειας Κορέας.

Οι δοκιμές πραγματοποιήθηκαν στις 6, 7 και 8 Απριλίου, με το KCNA να αναφέρει ότι επιβεβαιώθηκε πως ο τακτικός βαλλιστικός πύραυλος εδάφους-εδάφους Hwasongpho-11 Ka, εξοπλισμένος με την πολεμική κεφαλή διασποράς βομβών, μπορεί να καταστρέψει πλήρως οποιονδήποτε στόχο σε έκταση 65.000 με 70.000 τετραγωνικά μέτρα με τη μέγιστη ισχύ πυρός. Εκτοξεύσεις είχαν πραγματοποιηθεί και τον Ιανουάριο και τον Μάρτιο.

Οι βαλλιστικοί πύραυλοι Hwasong-11, οι οποίοι παρουσιάζουν ομοιότητες με τους ρωσικούς πυραύλους Iskander ως προς τον σχεδιασμό τους για πτήση σε χαμηλό ύψος, πραγματοποιούν ελιγμούς κατά τη διάρκεια της πτήσης ώστε να αποφεύγουν τα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας.

Τόσο η Νότια Κορέα όσο και η Ιαπωνία κατέγραψαν τις εκτοξεύσεις στις 8 Απριλίου. Το Γενικό Επιτελείο Ενόπλων Δυνάμεων της Νότιας Κορέας ανέφερε ότι η γειτονική χώρα εκτόξευσε άγνωστο πύραυλο περίπου στις 14:20 (τοπική ώρα) της 8ης Απριλίου από την περιοχή Ονσάν προς τα ύδατα στα ανοικτά της ανατολικής ακτής της, σύμφωνα με το νοτιοκορεατικό πρακτορείο Yonhap. Ο πύραυλος διήνυσε περίπου 700 χιλιόμετρα.

Εκείνη την ημέρα, η Πιονγκγιάνγκ είχε ήδη εκτοξεύσει αρκετούς άγνωστους βαλλιστικούς πυραύλους μικρού βεληνεκούς από την ίδια περίπου περιοχή, όπως ανέφερε το νοτιοκορεατικό επιτελείο. Οι πύραυλοι αυτοί διήνυσαν περίπου 240 χιλιόμετρα, ενώ, σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι αρχές της Νότιας Κορέας και των Ηνωμένων Πολιτειών προχωρούσαν σε λεπτομερή ανάλυση της κατάστασης.

Ο στρατός της Νότιας Κορέας ανακοίνωσε επίσης ότι εντόπισε την εκτόξευση ενός πιθανού βαλλιστικού πυραύλου από περιοχή κοντά στην Πιονγκγιάνγκ, στις 7 Απριλίου.

Το προεδρικό μέγαρο της Σεούλ συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας στις 8 Απριλίου, χαρακτηρίζοντας τις προηγούμενες εκτοξεύσεις ως πρόκληση που παραβιάζει τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, και καλώντας την Πιονγκγιάνγκ να τερματίσει τέτοιες δοκιμές. Ωστόσο, η Βόρεια Κορέα δεν αναγνωρίζει την απαγόρευση του ΟΗΕ, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει το κυριαρχικό της δικαίωμα στην αυτοάμυνα.

Η ιαπωνική ακτοφυλακή ανακοίνωσε ότι ο τελευταίος πύραυλος κατέπεσε στη θάλασσα περίπου 10 λεπτά μετά την εκτόξευσή του. Το υπουργείο Άμυνας της Ιαπωνίας διευκρίνισε ότι κανένας πύραυλος δεν εισήλθε στα χωρικά ύδατα ή στην ΑΟΖ της χώρας, παρατήρησε όμως ότι οι ενέργειες της Πιονγκγιάνγκ απειλούν την ειρήνη και την ασφάλεια της Ιαπωνίας, της περιοχής και της διεθνούς κοινότητας.

Από την πλευρά της η Βόρεια Κορέα, χαρακτηρίζει τη Νότια ως «το πιο εχθρικό κράτος», όπως επανέλαβε άλλωστε σε δήλωσή του στις 7 Απριλίου ο Τζανγκ Κουμ Τσολ, πρώτος υφυπουργός Εξωτερικών της Πιονγκγιάνγκ, σύμφωνα με το KCNA.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας Ουάνγκ Γι επισκέφθηκε την Πιονγκγιάνγκ στις 9 Απριλίου, μεταφέροντας στον Βορειοκορεάτη ομόλογό του ότι το Πεκίνο είναι έτοιμο να συνεργαστεί με τη Βόρεια Κορέα για την περαιτέρω βελτίωση των διμερών σχέσεων, σύμφωνα με το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών.

Ο Ουάνγκ επεσήμανε ότι η Κίνα είναι διατεθειμένη να συνεχίσει να ενισχύει τη θετική δυναμική ανάπτυξης των διμερών σχέσεων, κατά τη συνάντησή του με την υπουργό Εξωτερικών της Βόρειας Κορέας Τσοέ Σον Χούι, όπως προκύπτει από την επίσημη σύνοψη της συνάντησης που δημοσιοποίησε το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών.

Με πληροφορίες από Reuters και Associated Press 

Η στάση Τραμπ απέναντι στο ΝΑΤΟ ωθεί την Ευρώπη σε νέες αμυντικές επιλογές

Οι δηλώσεις της κυβέρνησης Τραμπ σχετικά με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ και οι απειλές αποχώρησης από τη Συμμαχία ωθούν τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη να αναζητήσουν εναλλακτικές ρυθμίσεις ασφάλειας, δήλωσε στις 7 Απριλίου ο υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας, Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες.

Μετά τη διστακτικότητα ευρωπαϊκών χωρών να αποστείλουν ναυτικές δυνάμεις για να συμβάλουν στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, τα οποία έχει αποκλείσει το Ιράν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα επικρίνει τη Συμμαχία, όπως έκανε και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο στα τέλη Μαρτίου.

Ο Αλμπάρες δήλωσε ότι η απόφαση για το αν η Ουάσιγκτον θα παραμείνει στο ΝΑΤΟ ανήκει αποκλειστικά στον Τραμπ, προσθέτοντας ωστόσο ότι οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου οδηγούν άλλα μέλη της Συμμαχίας να επανεξετάσουν τη στάση τους. Όπως ανέφερε σε συνέντευξή του στο ισπανικό τηλεοπτικό δίκτυο La Sexta, το ΝΑΤΟ αποτελεί μια αμοιβαία επωφελή συμμαχία για Ευρωπαίους και Αμερικανούς, αλλά οι δηλώσεις της αμερικανικής κυβέρνησης και οι νέες θέσεις της για την ευρωατλαντική ασφάλεια καλούν τους Ευρωπαίους να κάνουν ένα άλμα όσον αφορά την κυριαρχία και την άμυνά τους, υπογραμμίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι οφείλουν να αναλάβουν οι ίδιοι την ασφάλεια και την αποτρεπτική τους ισχύ.

Για τον σκοπό αυτό, σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να επιδιώξει τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού στρατού και την ενοποίηση των αμυντικών της βιομηχανιών, καθώς και να προχωρήσει στη δημιουργία ενιαίας ψηφιακής αγοράς και ένωσης κεφαλαιαγορών. Η ισπανική κυβέρνηση συγκαταλέγεται μεταξύ των πιο έντονων επικριτών του πολέμου κατά του Ιράν, χαρακτηρίζοντας τις ενέργειες των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ παράνομες.

Η Μαδρίτη έχει κλείσει τον εναέριο χώρο της για αμερικανικά αεροσκάφη που συμμετέχουν στις επιθέσεις και έχει απαγορεύσει τη χρήση κοινών στρατιωτικών βάσεων στη νότια Ισπανία, ενώ η Ιταλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν επίσης εκφράσει επιφυλάξεις για την εμπλοκή τους στον πόλεμο.

Ο Τραμπ δήλωσε σε συνέντευξή του την 1η Απριλίου στο βρετανικό μέσο The Telegraph ότι επανεξετάζει σοβαρά τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών στο ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας ότι το αίτημά του για βοήθεια στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ αποτέλεσε δοκιμασία που οι σύμμαχοι απέτυχαν να περάσουν και ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμμαχία βρίσκεται πλέον πέρα από το στάδιο της επανεξέτασης. Όπως ανέφερε, δεν είχε ποτέ πειστεί από το ΝΑΤΟ, καθώς θεωρούσε πάντα ότι πρόκειται για έναν «χάρτινο τίγρη», εκτιμώντας ότι το ίδιο γνωρίζει και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν.

Ο Τραμπ χαρακτήρισε τη διστακτικότητα των κρατών-μελών να εμπλακούν πιο ενεργά στον τρέχοντα πόλεμο με το Ιράν ως δύσκολο να γίνει πιστευτή, επισημαίνοντας ότι δεν επιδίωξε κάποια μεγάλη συμφωνία ούτε επέβαλε τη συμμετοχή τους, αλλά θεωρούσε ότι η υποστήριξή τους θα έπρεπε να είναι αυτονόητη. Οι δηλώσεις αυτές βασίστηκαν σε τοποθετήσεις του Μάρκο Ρούμπιο στις 30 Μαρτίου, σύμφωνα με τις οποίες η Ουάσιγκτον πρέπει να επανεξετάσει τη σχέση της με τη Συμμαχία, καθώς τα μέλη δεν στηρίζουν τις Ηνωμένες Πολιτείες στη σύγκρουση με το Ιράν.

Η συλλογική άμυνα αποτελεί τον πυρήνα του ΝΑΤΟ, το οποίο ιδρύθηκε το 1949 με κύριο στόχο την αντιμετώπιση του κινδύνου σοβιετικών επιθέσεων σε συμμαχικά εδάφη. Το Άρθρο 5 της Συνθήκης του Βορείου Ατλαντικού ορίζει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, ενώ ενεργοποιήθηκε ως απάντηση στις τρομοκρατικές επιθέσεις κατά των Ηνωμένων Πολιτειών στις 11 Σεπτεμβρίου 2001, τη μοναδική φορά που έχει εφαρμοστεί στην ιστορία της Συμμαχίας.

Περιγράφοντας την αντίδραση ορισμένων συμμάχων ως ιδιαίτερα απογοητευτική, ο Ρούμπιο σημείωσε ότι ο Τραμπ και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να επανεξετάσουν τον οργανισμό μετά τη λήξη της τρέχουσας σύγκρουσης. Ανέφερε ότι σε μια περίοδο ανάγκης, κατά την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες εντόπισαν σοβαρό κίνδυνο για την εθνική τους ασφάλεια και τα εθνικά τους συμφέροντα, κρίθηκε απαραίτητη η διεξαγωγή της επιχείρησης, ωστόσο χώρες όπως η Ισπανία, μέλος του ΝΑΤΟ που οι ΗΠΑ έχουν δεσμευθεί να υπερασπίζονται, αρνήθηκαν τη χρήση του εναέριου χώρου τους και των βάσεών τους, με παρόμοια στάση να τηρούν και άλλες χώρες.

Ο Ρούμπιο διερωτήθηκε, υπό αυτές τις συνθήκες, ποιο είναι το όφελος για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Με πληροφορίες από το Reuters

Ρωσία: Απαγόρευση εξαγωγών βενζίνης έως το τέλος Ιουλίου

Η Ρωσία επέκτεινε προσωρινή απαγόρευση εξαγωγών βενζίνης για τους παραγωγούς, όπως ανακοίνωσε η Μόσχα στις 2 Απριλίου, επικαλούμενη την ανάγκη σταθεροποίησης της εγχώριας αγοράς εν όψει της περιόδου της αυξημένης εποχικής ζήτησης και των υψηλότερων διεθνών τιμών πετρελαίου που συνδέονται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Το μέτρο βασίζεται σε περιορισμούς που υιοθετήθηκαν τον Ιανουάριο και περιελάμβαναν τη βενζίνη, το πετρέλαιο κίνησης και τα καύσιμα ναυτιλίας έως τις 31 Ιουλίου, αλλά εξαιρούσαν τις εξαγωγές βενζίνης από παραγωγούς. Η απαγόρευση δεν ισχύει για χώρες με τις οποίες η Ρωσία έχει διακυβερνητικές συμφωνίες για την προμήθεια καυσίμων, όπως η Μογγολία.

Το μέτρο τίθεται σε ισχύ άμεσα και θα παραμείνει έως τις 31 Ιουλίου, σύμφωνα με την ανακοίνωση.

Ορισμένες περιοχές της Ρωσίας και τμήματα της κατεχόμενης Ουκρανίας είχαν αναφέρει ελλείψεις βενζίνης πέρυσι, μετά από επιθέσεις του Κιέβου σε ρωσικά διυλιστήρια και εν μέσω εποχικής αύξησης της ζήτησης καυσίμων.

Η Ρωσία έχει επανειλημμένα επιβάλει περιορισμούς στις εξαγωγές βενζίνης και πετρελαίου κίνησης, προκειμένου να συγκρατήσει την άνοδο των τιμών καυσίμων και να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις. Το 2025, η Ρωσία εξήγαγε περίπου 4,7 εκατομμύρια μετρικούς τόνους βενζίνης, σύμφωνα με τη ρωσική επιχειρηματική έκδοση Kommersant, η οποία επικαλείται στοιχεία του κλάδου.

Και άλλες χώρες λαμβάνουν μέτρα για να μετριάσουν την άνοδο του ενεργειακού κόστους που προκαλεί ο πόλεμος κατά του Ιράν στη Μέση Ανατολή.

Ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας, Λι Τζε-μιουνγκ, στις 2 Απριλίου, κάλεσε τους πολίτες να εξοικονομούν «ακόμη και μία σταγόνα πετρελαίου». Σε ομιλία του στο Κοινοβούλιο, παρουσιάζοντας έναν συμπληρωματικό προϋπολογισμό ύψους 26,2 τρισεκατομμυρίων γουόν (περίπου 15,9 δισ. ευρώ), ο Λι ανέφερε ότι οι διαταραχές στις προμήθειες πετρελαίου έχουν οδηγήσει σε αύξηση των τιμών καυσίμων και απειλούν βασικούς κλάδους, από τα πλαστικά έως την παραγωγή λιπασμάτων.

Η Ουγγαρία, στις 9 Μαρτίου, επέβαλε ανώτατο όριο τιμών για τη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης, ως απάντηση στην άνοδο των τιμών ενέργειας, ορίζοντας το όριο για τη βενζίνη στα 595 φιορίνια (περίπου 1,65 ευρώ) ανά λίτρο — περίπου 6,80 δολάρια ανά γαλόνι — και για το πετρέλαιο κίνησης στα 615 φιορίνια (περίπου 1,70 ευρώ) ανά λίτρο.

Η κυβέρνηση της Τσεχίας συμφώνησε επίσης να θέσει ανώτατα όρια στα περιθώρια κέρδους των πρατηρίων καυσίμων και να μειώσει τον ειδικό φόρο κατανάλωσης, προκειμένου να περιορίσει την άνοδο των τιμών, όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός της χώρας, Αντρέι Μπάμπις, στις 2 Απριλίου, σύμφωνα με την ειδησεογραφική ιστοσελίδα Idnes.cz.

Η Πολωνία μείωσε τον φόρο προστιθέμενης αξίας στα καύσιμα στο 8% από 23% στις 31 Μαρτίου και περιόρισε τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στο ελάχιστο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως τα μέσα Απριλίου, σύμφωνα με την αγγλόφωνη ιστοσελίδα Notes From Poland. Παράλληλα, εισήγαγε ανώτατα ημερήσια όρια λιανικής τιμής στα πρατήρια, με πρόστιμα έως 1 εκατομμύριο ζλότι (περίπου 250.000 ευρώ) για παραβάσεις.

Όλο αυτό το διάστημα, οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν ασταθείς, με το Brent να καταγράφει άνοδο άνω του 7% και να διαμορφώνεται κοντά στα 108 δολάρια το βαρέλι, μετά την ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σε τηλεοπτικό διάγγελμα υψηλής τηλεθέασης στις 1 Απριλίου, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πλήξουν το Ιράν εξαιρετικά σκληρά τις επόμενες εβδομάδες και θα το επαναφέρουν «στη Λίθινη Εποχή, εκεί όπου ανήκει».

Οι τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης του πετρελαίου Brent ξεπέρασαν τα 115 δολάρια ανά βαρέλι κατά τη διάρκεια των συναλλαγών αργά στις 29 Μαρτίου.

Με πληροφορίες από το Reuters