ΗΠΑ

Ο Υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε στις 6 Φεβρουαρίου ότι το Πεντάγωνο θα διακόψει όλους τους ακαδημαϊκούς δεσμούς με το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, καθώς το ίδρυμα «δεν ανταποκρίνεται πλέον στις ανάγκες του Υπουργείου Πολέμου ή των στρατιωτικών υπηρεσιών».

Ο Πιτ Χέγκσεθ ανέφερε ότι το Πεντάγωνο θα σταματήσει τη μεταπτυχιακή επαγγελματική στρατιωτική εκπαίδευση, τις υποτροφίες και τα προγράμματα πιστοποίησης με το σχολείο της Άιβι Λιγκ, ξεκινώντας από το ακαδημαϊκό έτος 2026-27 για τα εν ενεργεία μέλη των υπηρεσιών. Αυτή η πολιτική θα ισχύει για τα μέλη που θα εγγράφονται σε μελλοντικά μαθήματα, ενώ το στρατιωτικό προσωπικό που είναι ήδη εγγεγραμμένο στο Χάρβαρντ θα έχει τη δυνατότητα να ολοκληρώσει τις σπουδές του.

«Για πολύ καιρό, αυτό το υπουργείο έστελνε τους καλύτερους και λαμπρότερους αξιωματικούς μας στο Χάρβαρντ, ελπίζοντας ότι το πανεπιστήμιο θα κατανοούσε και θα εκτιμούσε καλύτερα την τάξη των πολεμιστών μας», δήλωσε σε ανακοίνωσή του. «Αντίθετα, πάρα πολλοί από τους αξιωματικούς μας επέστρεφαν μοιάζοντας υπερβολικά στο Χάρβαρντ — με κεφάλια γεμάτα παγκοσμιοποιητικές και ριζοσπαστικές ιδεολογίες που δεν βελτιώνουν τις μαχητικές μας τάξεις».

Ο Πιτ Χέγκσεθ είπε ότι το Χάρβαρντ δεν είναι πλέον ένα φιλόξενο ίδρυμα για το στρατιωτικό προσωπικό, επικαλούμενος τη συνεργασία του με το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα (ΚΚΚ) σε ερευνητικά προγράμματα στην πανεπιστημιούπολη και μια κουλτούρα που, όπως είπε, επέτρεψε επιθέσεις σε Εβραίους φοιτητές και «προωθεί τις διακρίσεις βάσει φυλετικής καταγωγής κατά παράβαση των αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου».

Το Πεντάγωνο θα αξιολογήσει παρόμοιες σχέσεις και με άλλα σχολεία της Άιβι Λιγκ και πολιτικά πανεπιστήμια τις επόμενες εβδομάδες. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η κυβέρνησή του θα απαιτήσει από το Χάρβαρντ να καταβάλει αποζημίωση ύψους 1 δισ. δολαρίων, κατηγορώντας το πανεπιστήμιο ότι είναι «έντονα αντισημιτικό».

Η κυβέρνηση Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να παγώσει δισεκατομμύρια δολάρια σε ομοσπονδιακή χρηματοδότηση από το Χάρβαρντ μετά από έρευνα για τις πρωτοβουλίες διαφορετικότητας, ισότητας και ένταξης (DEI). Ο πρόεδρος του Χάρβαρντ, Άλαν Γκάρμπερ, κατέθεσε αγωγή κατά της κυβέρνησης τον Απρίλιο του 2025, επιδιώκοντας την αποκατάσταση επιχορηγήσεων ύψους 2,2 δισ. δολαρίων.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κάλεσε στις 5 Φεβρουαρίου σε σύναψη νέας συνθήκης ελέγχου των πυρηνικών όπλων, καθώς η τελευταία τέτοια συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας έληξε επίσημα.

Η Συνθήκη για τη Μείωση των Στρατηγικών Πυρηνικών Όπλων (New START) βρισκόταν σε ισχύ μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας από τις 5 Φεβρουαρίου 2011. Έληξε στις 5 Φεβρουαρίου, μετά από 15 χρόνια εφαρμογής.

Καθώς το υφιστάμενο πλαίσιο ελέγχου των εξοπλισμών έπαυσε να ισχύει, ο Τραμπ προσέφυγε στην πλατφόρμα Truth Social για να ζητήσει την έναρξη διαπραγματεύσεων για μια νέα συμφωνία. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι, αντί να παραταθεί η New START, την οποία χαρακτήρισε ως μια κακώς διαπραγματευμένη συμφωνία από τις Ηνωμένες Πολιτείες που, πέρα από κάθε άλλο ζήτημα, παραβιάζεται κατάφωρα, θα έπρεπε οι πυρηνικοί εμπειρογνώμονες της χώρας να εργαστούν για μια νέα, βελτιωμένη και εκσυγχρονισμένη συνθήκη, ικανή να έχει μακροχρόνια ισχύ στο μέλλον.

Η New START ήταν η τελευταία νομικά δεσμευτική συνθήκη ελέγχου των πυρηνικών όπλων που ίσχυε μεταξύ της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Προέβλεπε ότι και οι δύο χώρες θα περιόριζαν τον αριθμό των αναπτυγμένων πυρηνικών κεφαλών τους στις 1.550. Στο πλαίσιο της New START, η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν επίσης συμφωνήσει να περιορίσουν στους 700 τους αναπτυγμένους πυραύλους και βομβαρδιστικά αεροσκάφη που φέρουν πυρηνικά όπλα. Παράλληλα, είχαν δεσμευθεί να μην διαθέτουν περισσότερους από 800 εκτοξευτές πυραύλων ή βομβαρδιστικά αεροσκάφη ικανά να μεταφέρουν πυρηνικά όπλα.

Τον Σεπτέμβριο, ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, είχε προτείνει την παράταση της New START κατά έναν χρόνο. Έως τον Οκτώβριο, ο Τραμπ είχε απαντήσει ότι η πρόταση αυτή ακουγόταν ως μια καλή ιδέα. Ωστόσο, έως τον Ιανουάριο, τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Μόσχα είχαν αφήσει να εννοηθεί ότι σημειωνόταν ελάχιστη πρόοδος προς την κατεύθυνση της μονοετούς παράτασης της New START. Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα The New York Times, η οποία δημοσιεύθηκε στις 8 Ιανουαρίου, ο Τραμπ δήλωσε ότι, αν η συνθήκη έληγε, τότε απλώς θα έληγε, προσθέτοντας ότι θα επιδιωκόταν μια καλύτερη συμφωνία.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους στις 5 Φεβρουαρίου, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, εξέφρασε τη λύπη του για το γεγονός ότι η New START δεν κατέστη δυνατό να παραταθεί. Ο Πεσκόφ ανέφερε, σε δηλώσεις που μεταδόθηκαν από το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS, ότι, σε κάθε περίπτωση, η Ρωσία διατηρεί μια υπεύθυνη και προσεκτική προσέγγιση στο ζήτημα της στρατηγικής σταθερότητας στον τομέα των πυρηνικών όπλων και ότι, όπως πάντα, θα καθοδηγείται πρωτίστως από τα δικά της εθνικά συμφέροντα.

Καθώς επανέλαβε τις εκκλήσεις του για μια νέα πυρηνική συμφωνία στις 5 Φεβρουαρίου, ο Τραμπ εξήρε τις προσπάθειές του για την ενίσχυση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν την ισχυρότερη χώρα στον κόσμο και ότι, κατά την πρώτη του θητεία, ανασυγκρότησε πλήρως τις ένοπλες δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης νέων και της ανακατασκευής πολλών πυρηνικών όπλων. Πρόσθεσε επίσης ότι ίδρυσε τη Διαστημική Δύναμη και ότι συνεχίζει να ενισχύει τον στρατό σε επίπεδα που, όπως υποστήριξε, δεν έχουν προηγούμενο.

Ο Τραμπ έκανε επίσης αναφορά στις προσπάθειές του για τη διευθέτηση συγκρούσεων μεταξύ πυρηνικών δυνάμεων. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, έχει αποτρέψει την έναρξη πυρηνικών πολέμων σε διάφορα σημεία του κόσμου, μεταξύ Πακιστάν και Ινδίας, Ιράν και Ισραήλ, καθώς και Ρωσίας και Ουκρανίας. Τον Μάιο, ο Τραμπ συνέβαλε στη διαμεσολάβηση για την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Πακιστάν και Ινδίας, ύστερα από δύο εβδομάδες συγκρούσεων ανάμεσα στις δύο πυρηνικά εξοπλισμένες χώρες.

Αφού οι ισραηλινές δυνάμεις εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά του Ιράν τον Ιούνιο, ο Τραμπ διέταξε σειρά αμερικανικών πληγμάτων, τα οποία στόχευσαν τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Το Ιράν, αφού είχε προηγουμένως προειδοποιήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες ώστε να απομακρύνουν τα στρατεύματά τους, προχώρησε στη συνέχεια σε μια αναποτελεσματική εκτόξευση πυραύλων κατά βάσης στο Κατάρ που φιλοξενούσε αμερικανικές δυνάμεις, γεγονός μετά το οποίο οι εντάσεις αποκλιμακώθηκαν.

Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Τραμπ έχει ασκήσει πιέσεις στο Ιράν προκειμένου να καταλήξει σε συμφωνία που θα περιορίζει τις πυρηνικές του φιλοδοξίες. Αντιπροσωπείες των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν έχουν προγραμματιστεί να πραγματοποιήσουν συνομιλίες στο Ομάν στις 6 Φεβρουαρίου.

Παράλληλα, αντιπροσωπείες των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας και της Ουκρανίας έχουν επίσης πραγματοποιήσει συνομιλίες στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, καθώς πλησιάζει η τέταρτη επέτειος από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Με τη συμβολή της Evgenia Filimianova

Οι Ηνωμένες Πολιτείες φιλοξένησαν περισσότερες από 55 χώρες στην πρώτη Υπουργική Διάσκεψη για τα Κρίσιμα Ορυκτά στις 4 Φεβρουαρίου, ανακοινώνοντας τη δημιουργία μιας ζώνης προτιμησιακού εμπορίου που προσφέρει στα μέλη σταθερές και προβλέψιμες συνθήκες για τη δυναμική επαναφορά τους στον κλάδο.

Στις εναρκτήριες ομιλίες, έγινε συχνή αναφορά στην ισχύ που άσκησε πέρυσι το Πεκίνο, όταν απείλησε να υποβάλει τη διεθνή προσφορά των ορυκτών στην έγκριση του καθεστώτος της Κίνας κατά περίπτωση. Ωστόσο, οι αξιωματούχοι απέφυγαν να κατονομάσουν ευθέως την Κίνα. Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο Τζ. Ντ. Βανς, οι συμμετέχοντες εκπροσωπούσαν περίπου τα δύο τρίτα του παγκόσμιου ΑΕΠ.

Δεν είχαν ενταχθεί όλοι οι συμμετέχοντες ως μέλη. Ο υπουργός Εσωτερικών, Νταγκ Μπέργκαμ, είχε δηλώσει στις 3 Φεβρουαρίου ότι «11 χώρες έχουν ήδη υπογράψει και άλλες 20 εκδήλωσαν ενδιαφέρον να συμμετάσχουν». Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν δημοσιοποίησε τον κατάλογο των συμμετεχόντων ή μελών.

«Όλοι εδώ έχουν ρόλο να διαδραματίσουν», τόνισε ο Ρούμπιο. «Οι χώρες που βρισκόμαστε σήμερα εδώ αντιπροσωπεύουμε τους μεγαλύτερους καταναλωτές προϊόντων κρίσιμων ορυκτών, που από κοινού διαθέτουν την αγοραστική δύναμη να χτίσουν μια πιο ανθεκτική και διαφοροποιημένη αγορά».

Πώς η αρπακτική τιμολόγηση αποδυνάμωσε τη βιομηχανία

Ο Ρούμπιο περιέγραψε πώς οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπως και πολλές άλλες χώρες, τα τελευταία χρόνια μετέφεραν στο εξωτερικό την εξόρυξη και τη μεταποίηση, ώσπου «μια μέρα ξυπνήσαμε και συνειδητοποιήσαμε ότι είχαμε υπονομεύσει την οικονομική μας ασφάλεια και το μέλλον μας». Ο Βανς σημείωσε ότι πολλές χώρες περιέγραψαν παρόμοιες εμπειρίες: κάθε προσπάθεια να επανεκκινήσουν μεταλλευτικές δραστηριότητες να ναυαγεί λίγο πριν την ολοκλήρωση λόγω επιθετικού ανταγωνισμού στις τιμές.

«Μετά από χρόνια σχεδιασμού και αδειοδοτήσεων, ακριβώς πριν ξεκινήσει η λειτουργία ενός ορυχείου ή μιας επιχείρησης, ένας ανταγωνιστής πλημμυρίζει την αγορά με το συγκεκριμένο ορυκτό. Οι τιμές καταρρέουν, οι επενδυτές αποχωρούν», εξήγησε ο Βανς. «Το έργο κλείνει και, αφού ο ανταγωνισμός εξαλειφθεί, συχνά η τιμή του ορυκτού εκτινάσσεται. Αυτό το έχουμε όλοι δει να συμβαίνει στις χώρες μας». Η επανάληψη αυτού του μοτίβου απομάκρυνε τους επενδυτές από την αγορά κρίσιμων ορυκτών, σύμφωνα με τον Βανς.

«Η διεθνής αγορά κρίσιμων ορυκτών αποτυγχάνει», υπογράμμισε. «Αδυνατεί να δημιουργήσει εσωτερικές αγορές ή αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας για το εργατικό μας δυναμικό και αδυνατεί να διασφαλίσει τις χώρες μας».

«Οι εφοδιαστικές αλυσίδες παραμένουν εύθραυστες, ενώ οι τιμές των περιουσιακών στοιχείων και των πρώτων υλών παραμένουν απίστευτα συμπιεσμένες, υπό την επίδραση δυνάμεων που ξεπερνούν τη θέληση κάθε επιμέρους χώρας. Διακρίνουμε τα χαρακτηριστικά μιας αγοράς τόσο παραμορφωμένης, που τιμωρεί τις στρατηγικές επενδύσεις, τη διαφοροποίηση, ακόμη και το μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Πρόκειται για παράνοια».

Ενδεικτικά, η κυβέρνηση έχει περικόψει τον χρόνο αδειοδότησης ορυχείων, με τη S&P Global Market Intelligence να διαπιστώνει ότι απαιτούνταν κατά μέσο όρο 29 χρόνια για το άνοιγμα ενός ορυχείου στις ΗΠΑ. Ωστόσο, ακόμη και αυτές οι διευκολύνσεις δεν επαρκούν, σύμφωνα με τον Βανς, εάν οι επενδυτές πιστεύουν ότι το εγχείρημά τους μπορεί να υποσκαφτεί ανά πάσα στιγμή.

Επιβολή μέσω δασμών

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη δεύτερη θητεία του, στήριξε δυναμικά τα σχήματα δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, τις ιδιωτικές επενδύσεις και την πρώτη στο είδος της στρατηγική αποθήκη κρίσιμων ορυκτών για πολιτική χρήση. Η ζώνη προτιμησιακού εμπορίου που επιδιώκει να διαμορφώσει η Ουάσιγκτον, σε συνεργασία με τις χώρες της υπουργικής διάσκεψης, θα κατοχυρώσει ελάχιστες τιμές μέσω ρυθμιζόμενων δασμών, όπως αναφέρουν κυβερνητικοί παράγοντες.

«Τα οφέλη θα είναι άμεσα και διαρκή, ανεξαρτήτως του πόσο υλικό διακινείται στην αγορά», τόνισε ο Βανς. «Στόχος είναι η αύξηση της παραγωγής σε όλα τα στάδια εντός της νέας ζώνης, με σταθερές και προβλέψιμες συνθήκες για τις επενδύσεις και δυνατότητα περαιτέρω αυτάρκειας».

«Τα μέλη οφείλουν να δεσμευτούν σε ελάχιστες τιμές που αντανακλούν την πραγματική και δίκαιη αξία της αγοράς», σημείωσε ο Βανς. «Έχουμε περάσει χρόνια περιγράφοντας το πρόβλημα», συμπλήρωσε. «Το πλαίσιο που έχουμε μπροστά μας συνιστά αλλαγή: είναι μια ρεαλιστική και εφαρμόσιμη προσέγγιση για την επίλυση του προβλήματος, όχι απλώς μια παραδοχή του».

Σύμπραξη ΕΕ, Ιαπωνία, Μεξικό

Ο Αμερικανός εκπρόσωπος διεθνούς εμπορίου, Τζέιμσον Γκριρ, ανακοίνωσε στις 4 Φεβρουαρίου την εφαρμογή του πρώτου Σχεδίου Δράσης για τα Κρίσιμα Ορυκτά ΗΠΑ-Μεξικού. Οι δύο χώρες θα συντονίσουν την πολιτική τους σε τομείς όπως οι δασμοί, τα στρατηγικά αποθέματα και η χαρτογράφηση κοιτασμάτων, ως μέτρα προστασίας της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Επίσης, ο πρεσβευτής γνωστοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ιαπωνία δημιούργησαν στον ίδιο υπουργικό κύκλο μια στρατηγική συνεργασία με νέο κοινό σχέδιο δράσης. «Τα κράτη θα υπογράψουν στη διάρκεια των επόμενων 30 ημερών Μνημόνιο Συνεργασίας για να καθορίσουν πεδία κοινών πρωτοβουλιών με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της εφοδιαστικής αλυσίδας», σύμφωνα με το Γραφείο του Αμερικανού Εκπροσώπου Εμπορίου. Οι συμμετέχουσες χώρες θα συντονίσουν και θα διαβουλευθούν για τον καθορισμό των ελάχιστων τιμών και θα συνάψουν δεσμευτικές συμφωνίες για το εμπόριο κρίσιμων ορυκτών.

Στις 16 Ιανουαρίου, κατά τη διάρκεια στρογγυλής τράπεζας για την αγροτική υγεία στην Ανατολική Αίθουσα του Λευκού Οίκου, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απηύθυνε προειδοποίηση προς ξένους ηγέτες σχετικά με το ενδεχόμενο επιβολής δασμών. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά: «Ίσως επιβάλω δασμούς σε χώρες που δεν συμμορφωθούν με το ζήτημα της Γροιλανδίας, διότι η Γροιλανδία είναι απαραίτητη για την εθνική μας ασφάλεια».

Η δήλωση αυτή ακολούθησε συζητήσεις μεταξύ αξιωματούχων της Δανίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, με κορυφαία συνάντηση στις 14 Ιανουαρίου. Στην συνάντηση συμμετείχαν ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς-Λέκε Ράσμουσεν και η υπουργός Εξωτερικών της Γροιλανδίας Βιβιάν Μότσβελτ. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι συνομιλίες οδήγησαν στη σύσταση ομάδας εργασίας που θα εξετάσει το μέλλον της διοίκησης της αρκτικής αυτής περιοχής.

Ο Τραμπ υποστηρίζει εδώ και χρόνια την απόκτηση της Γροιλανδίας, την οποία χαρακτηρίζει στρατηγική κίνηση για την προστασία της Δυτικής Ημισφαιρίου. Σε ανάρτησή του στις 14 Ιανουαρίου στο Truth Social, σημείωσε: «Είναι ζωτικής σημασίας για τον Χρυσό Θόλο που κατασκευάζουμε· προτείνω το ΝΑΤΟ να διευκολύνει την απόκτηση για να αποτρέψει κινεζική και ρωσική επιθετικότητα. Το ΝΑΤΟ θα γίνει πολύ ισχυρότερο και πιο αποτελεσματικό με τη Γροιλανδία στα χέρια των Ηνωμένων Πολιτειών. Οποιαδήποτε άλλη εξέλιξη είναι απαράδεκτη».

Πρόκειται για είδηση σε εξέλιξη. Θα ακολουθήσουν ενημερώσεις

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε την Παρασκευή 9 Ιανουαρίου 2026 το ενδιαφέρον του να τεθεί η Γροιλανδία υπό αμερικανικό έλεγχο, επικαλούμενος την αυξανόμενη απειλή από τη Ρωσία και την Κίνα στην Αρκτική. Οι δηλώσεις του έγιναν στον απόηχο της κριτικής που δέχθηκε από ευρωπαϊκές χώρες και νατοϊκούς συμμάχους.

Όπως δήλωσε σε δημοσιογράφους στις 9 Ιανουαρίου 2026, κατά τη διάρκεια συνάντησης με στελέχη πετρελαϊκών εταιρειών στον Λευκό Οίκο, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα ανεχθούν να έχουν τη Ρωσία ή την Κίνα ως «γείτονα». Όταν ρωτήθηκε ποιο θα μπορούσε να είναι το τίμημα μιας πιθανής αγοράς της Γροιλανδίας, απάντησε ότι προς το παρόν δεν μιλά σε οικονομικό επίπεδο. Αν και ενδέχεται να το κάνει αργότερα, αυτή τη στιγμή οι Ηνωμένες Πολιτείες πρόκειται να προχωρήσουν σε ενέργειες για τη Γροιλανδία, είτε αυτό αρέσει είτε όχι στους ενδιαφερόμενους, επεσήμανε, υποστηρίζοντας ότι αν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν κινηθούν τώρα, τότε είτε η Ρωσία είτε η Κίνα θα πάρουν τη Γροιλανδία. Συμπλήρωσε δε ότι η Ουάσιγκτον θα κάνει κάτι για τη Γροιλανδία, «είτε με τον καλό είτε με τον πιο δύσκολο τρόπο».

Από τη στιγμή που η κυβέρνηση Τραμπ συνέλαβε τον πρώην ηγέτη της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, σε στρατιωτική επιχείρηση στις 3 Ιανουαρίου 2026, η ρητορική της διοίκησης περί απόκτησης της Γροιλανδίας — η οποία αποτελεί έδαφος της Δανίας και την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος έχει χαρακτηρίσει ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ — έχει επανέλθει με ένταση. Η πιο πρόσφατη συζήτηση για την προτεινόμενη απόκτηση ξεκίνησε αφού ο κορυφαίος σύμβουλος του Λευκού Οίκου, Στήβεν Μίλλερ, δήλωσε στον Τζέικ Τάπερ του CNN στις 5 Ιανουαρίου 2026 ότι  «κανείς δεν πρόκειται να πολεμήσει με στρατιωτικά μέσα τις Ηνωμένες Πολιτείες για το μέλλον της Γροιλανδίας».

Παρότι ο Τραμπ και αξιωματούχοι του έχουν εκφράσει ενδιαφέρον για την αγορά της Γροιλανδίας, δεν έχουν αποκλείσει το ενδεχόμενο χρήσης στρατιωτικής δύναμης, κάτι που έχει προκαλέσει τις επικρίσεις συμμάχων στο ΝΑΤΟ, πολλών Δημοκρατικών και ορισμένων Ρεπουμπλικανών.

Σε κοινή ανακοίνωση που εκδόθηκε στις 6 Ιανουαρίου 2026, οι ηγέτες της Γροιλανδίας, της Δανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Πολωνίας, της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου τόνισαν ότι μόνο η Δανία και η Γροιλανδία έχουν λόγο για ζητήματα που τις αφορούν.

Την επόμενη μέρα, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, είπε σε δημοσιογράφους ότι η αγορά της Γροιλανδίας «αυτή τη στιγμή συζητείται ενεργά από τον πρόεδρο και την ομάδα εθνικής ασφάλειας».

Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Καπιτώλιο στις 7 Ιανουαρίου 2026, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ανέφερε ότι το ενδιαφέρον του Τραμπ για την απόκτηση της Γροιλανδίας δεν είναι νέο ούτε για τον ίδιο ούτε για την αμερικανική ιστορία, σημειώνοντας ότι ο πρόεδρος Χάρρυ Τρούμαν είχε επιδιώξει κάτι αντίστοιχο. Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση θέλει να διατηρήσει στο τραπέζι την επιλογή της χρήσης βίας, εργαλείο που η κυβέρνηση Τραμπ χρησιμοποιεί συστηματικά στις διαπραγματεύσεις εξωτερικής πολιτικής εδώ και χρόνια.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Ρούμπιο δήλωσε ότι δεν αναφερόταν ειδικά στη Γροιλανδία αλλά γενικότερα, προσθέτοντας ότι, όταν ένας πρόεδρος εντοπίζει απειλή για την εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών, κάθε πρόεδρος διατηρεί την επιλογή να την αντιμετωπίσει και με στρατιωτικά μέσα.

Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία περιλαμβάνει τη διαστημική βάση Pituffik, γνωστή στο παρελθόν ως αεροπορική βάση Thule. Ο αρκτικός αυτός χώρος, όπου υπάρχουν Αμερικανοί από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, είχε δεχθεί επίσκεψη από τον αντιπρόεδρο Τζ. Ντ. Βανς τον Μάρτιο του 2025.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Τραμπ είπε επίσης ότι δηλώνει «θαυμαστής της Δανίας», όμως πρόσθεσε ότι το γεγονός πως ένα πλοίο αποβιβάστηκε εκεί πριν από 500 χρόνια δεν σημαίνει, κατά την άποψή του, ότι η Δανία «κατέχει τη γη». Τέλος, υποστήριξε ότι, αν κανείς κοιτάξει «έξω από τη Γροιλανδία» αυτή τη στιγμή, θα δει ρωσικά και κινεζικά αντιτορπιλικά —και μεγαλύτερα— καθώς και ρωσικά υποβρύχια «παντού». Κατέληξε λέγοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να επιτρέψουν στη Ρωσία ή την Κίνα να καταλάβουν τη Γροιλανδία.

Με τη συμβολή του Nathan Worcester

Το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης αποκάλυψε ότι έχει στην κατοχή του 5,2 εκατομμύρια σελίδες φακέλων του Τζέφρι Επσταϊν προς εξέταση και χρειάζεται 400 δικηγόρους από τέσσερις διαφορετικές υπηρεσίες του Υπουργείου για να βοηθήσουν στη διαδικασία μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου, σύμφωνα με κυβερνητικό έγγραφο που εξέτασε το πρακτορείο Reuters χθες Τρίτη.

Αυτό είναι πιθανό να παρατείνει την τελική δημοσιοποίηση των εγγράφων κατά πολύ, σε σχέση με το αναμενόμενο, μετά την προθεσμία της 19ης Δεκεμβρίου που έθεσε το Κογκρέσο, ανέφερε το έγγραφο.

Η κυβέρνηση Τραμπ κάλεσε το Υπουργείο Δικαιοσύνης να δημοσιεύσει τα αρχεία που σχετίζονται με ποινικές έρευνες για τον Επσταϊν, τον χρηματιστή και καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα, ο οποίος αυτοκτόνησε μέσα στη φυλακή και ήταν φίλος με τον Ντόναλντ Τραμπ τη δεκαετία του 1990, σύμφωνα με νόμο περί διαφάνειας που ψηφίστηκε από το Κογκρέσο τον περασμένο μήνα.

Ο Λευκός Οίκος και το Υπουργείο Δικαιοσύνης δεν απάντησαν άμεσα σε αίτημα του Reuters να σχολιάσουν.

Συλλογικά, η ποινική υπηρεσία, το τμήμα Εθνικής Ασφάλειας, το FBI και το γραφείο του εισαγγελέα των ΗΠΑ στο Μανχάταν παρέχουν 400 δικηγόρους για να εξετάσουν τα αρχεία, ανέφερε το έγγραφο, ένας πιο ακριβής και ενδεχομένως πολύ μεγαλύτερος αριθμός από τις προηγούμενες εκτιμήσεις του Υπουργείου.

Η νέα εξέταση των αρχείων θα πραγματοποιηθεί μεταξύ 5 και 23 Ιανουαρίου, πρόσθεσε το έγγραφο.

Οι επικεφαλής των υπηρεσιών αυτών προσφέρουν επιλογές τηλεργασίας και άδεια ως κίνητρα για τους εθελοντές, ανέφερε το έγγραφο, προσθέτοντας ότι οι δικηγόροι που βοηθούν θα πρέπει να αφιερώνουν τρεις έως πέντε ώρες την ημέρα για να εξετάζουν περίπου 1.000 έγγραφα την ημέρα.

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι ανακάλυψε περισσότερα από 1 εκατομμύριο επιπλέον έγγραφα που ενδεχομένως συνδέονται με τον Επσταϊν.

Μέχρι στιγμής, οι αποκαλύψεις έχουν κυκλοφορήσει ευρύτατα, απογοητεύοντας ορισμένους Ρεπουμπλικάνους που ήθελαν να υποχωρήσει το σκάνδαλο-απειλή για το κόμμα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του 2026.

Ο νόμος, που εγκρίθηκε από το Κογκρέσο με ευρεία διακομματική υποστήριξη, απαιτεί τη δημοσιοποίηση όλων των αρχείων που σχετίζονται με τον Επσταϊν, παρά την πολύμηνη προσπάθεια του Τραμπ να τα κρατήσει σφραγισμένα. Σύμφωνα με το νόμο, όλα τα έγγραφα έπρεπε να δημοσιοποιηθούν έως τις 19 Δεκεμβρίου, επεξεργασμένα για την προστασία των θυμάτων.

Ο Τραμπ γνώριζε τον Επσταϊν κοινωνικά τη δεκαετία του 1990 και στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Εχει δηλώσει ότι η σχέση τους έληξε στα μέσα της δεκαετίας του 2000 και ότι δεν γνώριζε ποτέ για τη σεξουαλική παραβατικότητά του.

Ο Επσταϊν καταδικάστηκε στη Φλόριντα το 2008 για την εξώθηση ατόμου κάτω των 18 ετών σε πορνεία. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης τον κατηγόρησε για σωματεμπορία το 2019.

Ο Επσταϊν βρέθηκε νεκρός το 2019 σε φυλακή της Νέας Υόρκης και ο θάνατός του θεωρήθηκε αυτοκτονία.

ΜΑΡ.ΜΙ

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με τους Δημοκρατικούς του Κογκρέσου για την επίλυση ζητημάτων στον τομέα της υγείας, καθώς οι επιδοτήσεις στις ασφαλιστικές εταιρείες πρόκειται να λήξουν στο τέλος του έτους.

«Τι ωραία ομάδα Δημοκρατικών», δήλωσε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στον Λευκό Οίκο στο πλαίσιο της ετήσιας δεξίωσης του Κογκρέσου. «Έχουμε πολλούς Δημοκρατικούς, και σας καλωσορίζουμε. Ειλικρινά, το εννοώ».

Ο πρόεδρος πρόσθεσε: «Νομίζω ότι θα αρχίσουμε να δουλεύουμε μαζί για την υγεία. Το προβλέπω πραγματικά».

Ο Λευκός Οίκος έχει δώσει σήμα για μια νέα προσέγγιση στην υγεία, μετά την απόρριψη—την Πέμπτη—ξεχωριστών προτάσεων τόσο από Ρεπουμπλικάνους όσο και από Δημοκρατικούς στη Γερουσία, ενόψει της προθεσμίας για το τέλος του έτους, που θα μπορούσε να επιφέρει αυξήσεις τιμών λόγω παύσης των επιδοτήσεων.

Τα επιδόματα αυτά είχαν θεσπιστεί εν μέσω της πανδημίας COVID-19 το 2021 και παρατάθηκαν με τον Νόμο Μείωσης του Πληθωρισμού το 2022. Το θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης κατά τη διάρκεια της παρατεταμένης διακοπής της ομοσπονδιακής κυβέρνησης από την 1η Οκτωβρίου ως τα μέσα Νοεμβρίου.

Σε κάποια στιγμή, ο Τραμπ είχε εκφράσει την επιθυμία του να δοθούν άμεσες ενισχύσεις σε λογαριασμούς υγείας πολιτών, αποκαλώντας αυτή την πρόταση «TrumpCare» ως εναλλακτική στο Obamacare, τον νόμο για προσιτή υγειονομική περίθαλψη.

Μιλώντας στη Λόρα Ινγκραμ του Fox News τον Νοέμβριο, ο πρόεδρος ανέφερε: «Θα ήθελα τα χρήματα να πηγαίνουν σε λογαριασμό των πολιτών, ώστε να αγοράζουν οι ίδιοι ασφάλιση υγείας και να διαπραγματεύονται μόνοι τους την ασφαλιστική τους κάλυψη».

Λίγες ημέρες αργότερα, ο Τραμπ είπε σε δημοσιογράφους ότι είχε έρθει σε απευθείας επαφές με Δημοκρατικούς σχετικά με την υγεία, προσθέτοντας πως απαιτείται ένα σχήμα με ατομικούς λογαριασμούς επειδή, όπως ανέφερε, «οι ασφαλιστικές εταιρείες κερδίζουν περιουσίες. Η μετοχή τους έχει αυξηθεί πάνω από 1.000% σε λίγα χρόνια. Εισπράττουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια, και δεν τα επιστρέφουν στην κοινωνία, τουλάχιστον όχι όσο θα έπρεπε».

Καθώς δεν έχει βρεθεί συμβιβασμός μεταξύ Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών, η Γερουσία την Πέμπτη προχώρησε σε ψηφοφορίες επί δύο νομοσχεδίων, τα οποία τελικώς απορρίφθηκαν. Το νομοσχέδιο που υποστήριξαν οι Δημοκρατικοί προέβλεπε παράταση των επιδοτήσεων, ενώ η ρεπουμπλικανική πρόταση προωθούσε τη δημιουργία νέων ατομικών λογαριασμών υγείας.

Η Γερουσία απέρριψε το δημοκρατικό νομοσχέδιο με 51 κατά και 48 υπέρ, με τέσσερις Ρεπουμπλικανούς να ψηφίζουν με τους Δημοκρατικούς. Το νομοσχέδιο χρειαζόταν 60 ψήφους για να προχωρήσει, όπως και το ρεπουμπλικανικό που απορρίφθηκε με το ίδιο αποτέλεσμα—51 κατά, 48 υπέρ.

Ο ηγέτης της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στη Γερουσία, Τζον Θουν, επέκρινε την πρόταση των Δημοκρατικών για απλή παράταση των επιδοτήσεων, χαρακτηρίζοντάς την ως προσπάθεια «συγκάλυψης του πραγματικού αντικτύπου του Obamacare και του εκτροχιασμού του κόστους υγείας. Ας αποτρέψουμε μια καταστροφή».

Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της μειοψηφίας στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, σχολίασε μετά την ψηφοφορία: «Οι Αμερικανοί παρακολουθούν». Η γερουσιαστής Λίζα Μερκάουσκι, που ψήφισε υπέρ του νομοσχεδίου των Δημοκρατικών, πρόσθεσε: «Δεν μπορούμε απλώς να πούμε καλά Χριστούγεννα και να ετοιμαζόμαστε για του χρόνου».

Παράλληλα, ο γερουσιαστής Άνγκους Κινγκ δήλωσε ότι οι Δημοκρατικοί επιχείρησαν να διαπραγματευτούν με τους Ρεπουμπλικανούς μετά τη λήξη του shutdown, αλλά οι συνομιλίες δεν απέδωσαν.

Κατά τη δεξίωση του Κογκρέσου την Πέμπτη, ο Τραμπ εξέφρασε τις ευχαριστίες του για την παρουσία των Δημοκρατικών βουλευτών. «Θέλω να ευχαριστήσω όλους τους σπουδαίους ανθρώπους εντός της αίθουσας—δημοκρατικούς και ρεπουμπλικανούς—που εργάστηκαν τόσο σκληρά για το καλό του έθνους μας», τόνισε ο Τραμπ στους βουλευτές. «Θεωρώ τιμή το ότι τόσοι πολλοί Δημοκρατικοί βρίσκονται απόψε μαζί μας».

Με πληροφορίες από το Associated Press

Ξεκίνησε στις 7 Δεκεμβρίου η κοινή ναυτική άσκηση μεταξύ του Πολεμικού Ναυτικού του Ισραήλ και του Πέμπτου Στόλου των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως ανακοίνωσε ο ισραηλινός στρατός. Η άσκηση, με την ονομασία Intrinsic Defender, έχει στόχο την ενίσχυση της στρατηγικής και επιχειρησιακής συνεργασίας ανάμεσα στις δύο ναυτικές δυνάμεις, καθώς και την εξάσκηση σε αντιμετώπιση περιφερειακών απειλών, όπως ανέφεραν οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (IDF) σε ανάρτησή τους στην πλατφόρμα Χ στις 8 Δεκεμβρίου.

Σύμφωνα με τις IDF, η άσκηση, στην οποία συμμετέχουν δεκάδες στρατιωτικοί από αμφότερες τις χώρες, θα διαρκέσει όλη την εβδομάδα.

Η διμερής εκπαίδευση ξεκίνησε μόλις δύο ημέρες μετά την εκτόξευση βαλλιστικών και πυραύλων cruise σε εικονικούς στόχους στον Κόλπο του Ομάν από το ναυτικό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν, κατά τη διάρκεια διήμερης άσκησης που, σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα στις 5 Δεκεμβρίου, είχε στόχο την αντιμετώπιση «ξένων απειλών». Η εν λόγω άσκηση στην οποία μετείχαν επανδρωμένα και μη επανδρωμένα θαλάσσια μέσα, ξεκίνησε στις 4 Δεκεμβρίου στα Στενά του Ορμούζ και στον Κόλπο του Ομάν.

Η συγκυρία των ασκήσεων αντικατοπτρίζει το αυξημένο κλίμα έντασης μεταξύ Ιράν αφενός και Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών αφετέρου. Οι σχέσεις παραμένουν τεταμένες μετά τις συγκρούσεις του Ιουνίου, όπου ισραηλινές και αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Η αντίδραση του Ιράν ήρθε με πυραυλικές επιθέσεις κατά του Ισραήλ, προκαλώντας ανησυχία στη Δύση ως προς την πιθανότητα ευρύτερης ανάφλεξης στην περιοχή.

Ενίσχυση της ναυτικής συνεργασίας

Αμερικανικά στελέχη περιγράφουν την Intrinsic Defender ως ακρογωνιαίο λίθο για τη διαρκή ναυτική συνεργασία με το Ισραήλ. Η άσκηση παραδοσιακά εστιάζει σε θέματα θαλάσσιας ασφάλειας, εξουδετέρωσης εκρηκτικών, αλλά και στη χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων.

Τα τελευταία χρόνια, Αμερικανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν τη σημαντική εμπειρία του Ισραήλ σε επιχειρησιακό επίπεδο και την προοδευτική ενσωμάτωσή του στα περιφερειακά δίκτυα ασφαλείας, με ορόσημο τη μεταφορά του το 2021 στην Περιοχή Ευθύνης της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM).

Κατά την τελετή έναρξης που πραγματοποιήθηκε στη Χάιφα στις 30 Ιουλίου 2023, ο τότε επικεφαλής των Ναυτικών Δυνάμεων της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, αντιναύαρχος Μπραντ Κούπερ, επεσήμανε: «Το Ισραήλ αποτελεί έναν από τους ικανότερους ναυτικούς μας εταίρους και οι ασκήσεις αυτές αναδεικνύουν τη διαχρονική στρατιωτική συνεργασία των τελευταίων ετών». Πρόσθεσε δε ότι «η κοινή εκπαίδευση και επιχειρησιακή δράση συμβάλλουν καθοριστικά στην ασφάλεια και σταθερότητα των θαλασσίων οδών της περιοχής».

Στη φετινή άσκηση, περισσότεροι από 50 Αμερικανοί στρατιωτικοί συμμετείχαν μαζί με Ισραηλινούς συναδέλφους τους σε αντικείμενα όπως αντιμετώπιση ναρκών, υποθαλάσσιες κατασκευές, διαχείριση παγκόσμιας υγείας και διαδικασίες νηοψίας.

Το εύρος της συνεργασίας

Το μέγεθος της άσκησης διαφέρει κάθε χρόνο. Τον Μάρτιο του 2022, η Intrinsic Defender συγκέντρωσε πάνω από 300 Αμερικανούς στρατιωτικούς και ευρύ σύνολο μέσων, συμπεριλαμβανομένης μονάδας εξουδετέρωσης εκρηκτικών του Ναυτικού ΗΠΑ, ομάδας επιχειρησιακής δράσης της Ακτοφυλακής και του αντιτορπιλικού USS Cole.

Το Cole επιχειρούσε ήδη στην περιοχή του Πέμπτου Στόλου από τις 4 Ιανουαρίου εκείνου του έτους, ως μέρος ευρύτερων επιχειρήσεων θαλάσσιας ασφάλειας σε έκταση 6,5 εκατ. τετρ. χιλιομέτρων που περιλαμβάνει τον Περσικό Κόλπο, τον Κόλπο του Ομάν, την Ερυθρά Θάλασσα και περιοχές του Ινδικού Ωκεανού. Η ζώνη καλύπτει παράλληλα τρία καίρια περάσματα: τα Στενά του Ορμούζ, τη Διώρυγα του Σουέζ και το Μπάμπ αλ-Μαντέμπ.

Με την ένταξη του Ισραήλ στη CENTCOM, τα δύο ναυτικά ενίσχυσαν τις κοινές περιπολίες στον Κόλπο της Άκαμπα, την Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Άντεν, ολοκληρώνοντας συνολικά 18 διμερείς ή πολυμερείς ασκήσεις στη διετία έως τα μέσα του 2023.