Το Ιράν απέρριψε πρόταση εκεχειρίας με τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών και διατύπωσε πέντε όρους για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με δηλώσεις αξιωματούχου του ιρανικού καθεστώτος σε κρατικά μέσα ενημέρωσης. Η εξέλιξη αυτή σημειώνεται ενώ η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει διαμεσολαβητικές επαφές για την εξεύρεση διπλωματικής λύσης στη σύγκρουση.
Ανώτατος Ιρανός αξιωματούχος στον τομέα της πολιτικής ασφαλείας, μιλώντας ανώνυμα στο Press TV, δήλωσε: «Η Τεχεράνη δεν θα αποδεχθεί όρους που της υπαγορεύονται από το εξωτερικό, τονίζοντας ότι το Ιράν θα τερματίσει τον πόλεμο όταν το ίδιο το αποφασίσει και όταν ικανοποιηθούν οι όροι του».
Ο ίδιος επισήμανε επιπλέον: «Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις θα συνεχίσουν να καταφέρνουν ισχυρά πλήγματα στους εχθρούς τους ώσπου να ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους», διευκρινίζοντας πως οι όροι της Τεχεράνης περιλαμβάνουν τον τερματισμό των επιθετικών ενεργειών και των δολοφονιών, εγγυήσεις κατά μελλοντικών συγκρούσεων, αποζημιώσεις πολέμου, τέλος των μαχών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών συμμάχων του Ιράν, και αναγνώριση της κυριαρχίας της επί των Στενών του Ορμούζ.
Αντίθετα, σύμφωνα με ισραηλινές πηγές που έχουν ενημερωθεί επί του ζητήματος, αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν προωθήσει μια πρόταση 15 σημείων προς το Ιράν μέσω διαμεσολαβητών. Η πρόταση αυτή απαιτεί από την Τεχεράνη να διακόψει τον εμπλουτισμό ουρανίου, να αποσυναρμολογήσει βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, να περιορίσει το πυραυλικό της πρόγραμμα και να σταματήσει την υποστήριξη προς περιφερειακούς συμμάχους, με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων.
Η Epoch Times ζήτησε σχόλιο από τον Λευκό Οίκο. Οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται εν μέσω περιφερειακών πληγμάτων, καθώς στις 25 Μαρτίου το Ιράν προχώρησε σε νέες επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά του Ισραήλ και στόχευσε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στον Περσικό Κόλπο.
Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ ανέφεραν την αναχαίτιση drones που κατευθύνονταν σε στρατηγικές εγκαταστάσεις, ενώ το Ισραήλ συνέχισε να πλήττει ιρανικούς στρατιωτικούς και βιομηχανικούς στόχους.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε στις 24 Μαρτίου πως οι ΗΠΑ βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις με το Ιράν για τη λήξη της σύγκρουσης, η οποία έχει διαταράξει τις μεταφορές πετρελαίου και βασικών αγαθών όπως τα λιπάσματα.
Η αμερικανική πρόταση, όπως μετέφεραν ισραηλινές πηγές, διαβιβάστηκε στους Ιρανούς μέσω του Πακιστάν και κοινοποιήθηκε σε ισραηλινούς αξιωματούχους. Κατά τις ίδιες πηγές, η Ουάσιγκτον αναμένει απάντηση από την Τεχεράνη για το εάν θα προχωρήσει ή όχι σε περαιτέρω συνομιλίες.
Παραμένει ασαφές ποιοι συνομιλούν για λογαριασμό του Ιράν επί της αμερικανικής πρότασης. Ο Ιρανός πρόεδρος της Βουλής, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, έχει δημοσίως διαψεύσει ότι διεξάγονται διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, ενώ εκπρόσωπος των ενόπλων δυνάμεων του Ιράν πρόσφατα δήλωσε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις για αποκλιμάκωση.
Το ιρανικό καθεστώς παρουσίασε την πεντάδα των δικών του όρων μέσω του Press TV, με την πληροφορία να επιβεβαιώνεται από το Γενικό Προξενείο του Ιράν στην Ινδία. Σχετική ανακοίνωση του προξενείου αναφέρει: «Το Ιράν απορρίπτει την αμερικανική πρόταση που διαβιβάστηκε μέσω φιλικού διαμεσολαβητή της περιοχής και δηλώνει έτοιμο να συνεχίσει την άμυνά του και να καταφέρει ισχυρά πλήγματα στον εχθρό». Εκπρόσωποι του καθεστώτος ανέφεραν στον διαμεσολαβητή ότι «το Ιράν θα αποδεχθεί εκεχειρία μόνο εφόσον γίνουν δεκτοί οι όροι του και μέχρι τότε δεν θα διεξαχθεί καμία διαπραγμάτευση».
Η αμερικανική πρόταση των 15 σημείων προβλέπει μεταξύ άλλων ότι το Ιράν θα δεσμευτεί να μην επιδιώξει ποτέ απόκτηση πυρηνικών όπλων, να τερματίσει πλήρως τον εμπλουτισμό ουρανίου στο έδαφός του και να παραδώσει τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας. Ζητεί επίσης το ξήλωμα βασικών πυρηνικών εγκαταστάσεων σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό.
Η πρόταση των ΗΠΑ στοχεύει ακόμη στον περιορισμό του ιρανικού βαλλιστικού προγράμματος και ζητά από την Τεχεράνη να σταματήσει τον εξοπλισμό και τη χρηματοδότηση συμμαχικών οργανώσεων σε όλη τη Μέση Ανατολή, χρόνιο αίτημα της Ουάσιγκτον και των συμμάχων της.
Σε ό,τι αφορά την ασφάλεια στη θάλασσα, το αμερικανικό σχέδιο αξιώνει τα Στενά του Ορμούζ να παραμείνουν ανοιχτά ως ελεύθερος, διεθνής διάδρομος ναυσιπλοΐας, κάτι που έρχεται σε μετωπική σύγκρουση με το ιρανικό αίτημα περί αναγνώρισης κυριαρχίας του επί της θαλάσσιας περιοχής. Σε αντάλλαγμα, η Ουάσιγκτον προτίθεται να άρει τις επιβληθείσες κυρώσεις κατά του Ιράν και να καταργήσει τον μηχανισμό ταχείας επαναφοράς κυρώσεων.
Η ιρανική αντιπρόταση, που μεταξύ άλλων προβλέπει την καταβολή σαφώς προσδιορισμένων αποζημιώσεων πολέμου, δηλώνει ξεκάθαρα τη βούληση των ενόπλων δυνάμεων της χώρας να συνεχίσουν τον αγώνα. Η σχετική αναφορά του προξενείου επισημαίνει:
«Το Ιράν θα τερματίσει τον πόλεμο τη στιγμή που το ίδιο θα επιλέξει και μόνο εφόσον ικανοποιηθούν οι όροι που έχει θέσει. Δεν θα επιτρέψει στον Τραμπ να καθορίσει τον χρόνο λήξης της σύγκρουσης».
Η αντιπρόταση απαιτεί επίσης την αναγνώριση της κυριαρχίας του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ ως φυσικό και νομικό του δικαίωμα, στοιχείο που συνάδει με πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών περί νέου καθεστώτος διέλευσης από τα Στενά μετά τον πόλεμο.
Το Ιράν εξακολουθεί ουσιαστικά να μπλοκάρει τα Στενά του Ορμούζ, έναν κρίσιμο θαλάσσιο δίαυλο από όπου διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Εν τω μεταξύ, οι τιμές του αργού πετρελαίου υποχώρησαν πρόσφατα κάτω από τα 100 δολάρια, λόγω προσδοκιών για ενδεχόμενη διπλωματική πρόοδο, με το Brent να σημειώνει πτώση έως και 5% προτού καταγράψει μερική ανάκαμψη.
