Σάββατο, 30 Αυγ, 2025

Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται ως όπλο σε κυβερνοεπιθέσεις με «πρωτοφανή» τρόπο

Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο ως εργαλείο για την εκτέλεση σύνθετων κυβερνοεπιθέσεων, σύμφωνα με νέα έκθεση της εταιρείας ασφάλειας AI Anthropic, η οποία προειδοποιεί για μια «πρωτοφανή» εξέλιξη στις κακόβουλες ενέργειες που καθιστά την άμυνα σημαντικά δυσκολότερη.

Στην Έκθεση Απειλών της 27ης Αυγούστου, η Anthropic περιέγραψε πώς οι εγκληματίες ενσωματώνουν προηγμένα μοντέλα, όπως το «Claude», σε κάθε στάδιο των επιθέσεων – από τη συλλογή πληροφοριών και την κλοπή διαπιστευτηρίων έως οι εκβιασμοί και τις απάτες. Οι ερευνητές σημείωσαν ότι τα εργαλεία AI πλέον λειτουργούν όχι μόνο ως σύμβουλοι αλλά και ως ενεργοί χειριστές σε πραγματικό χρόνο.

«Αυτό αντιπροσωπεύει μια θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι κυβερνοεγκληματίες μπορούν να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους», αναφέρει η έκθεση. «Τα agentic AI συστήματα (αυτόνομα συστήματα που παίρνουν αποφάσεις και εκτελούν ενέργειες για συγκεκριμένους στόχους) εργαλειοποιούνται» για την εκτέλεση σύνθετων επιθέσεων, και όχι μόνο για την παροχή οδηγιών, προειδοποιούν οι ερευνητές.

Παραδείγματα επιθέσεων

Η έκθεση αναφέρει αρκετά παραδείγματα, μεταξύ των οποίων μια εκστρατεία εκβιασμού μεγάλης κλίμακας, απάτες σε θέσεις εργασίας από τη Βόρεια Κορέα και κακόβουλο λογισμικό, το οποίο μπλοκάρει ή κρυπτογραφεί αρχεία σε έναν υπολογιστή ή δίκτυο και απαιτεί λύτρα για την επαναφορά τους, που πωλείται σε φόρουμ του dark web («σκοτεινού διαδικτύου»).

Σε μία περίπτωση, ένας κυβερνοεισβολέας χρησιμοποίησε τον βοηθό προγραμματισμού Claude Code της Anthropic για να παραβιάσει τουλάχιστον 17 οργανισμούς – συμπεριλαμβανομένων νοσοκομείων, υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης και κυβερνητικών φορέων. Το «Claude» χρησιμοποιήθηκε για την αυτοματοποίηση της αναγνώρισης στόχων, τη διείσδυση σε δίκτυα, την ανάλυση κλεμμένων οικονομικών δεδομένων και τη σύνταξη πειστικών, στοχευμένων μηνυμάτων εκβιασμού. Οι απαιτήσεις έφταναν συχνά τα 500.000 δολάρια.

Αντί να κρυπτογραφεί αρχεία, ο κυβερνοεισβολέας απειλούσε να δημοσιοποιήσει τα κλεμμένα δεδομένα, από ιατρικά αρχεία έως κυβερνητικά διαπιστευτήρια. Η μέθοδος αυτή, που ονομάζεται «vibe hacking» (ένας τρόπος εκβιασμού που βασίζεται στην ψυχολογία και τη στρατηγική πειθούς, αντί για τεχνική καταστροφή ή κρυπτογράφηση αρχείων), δείχνει πώς ένας μόνος χειριστής μπορεί να έχει τον αντίκτυπο ολόκληρης ομάδας κυβερνοεγκληματιών.

«Το σύστημα λέει ‘αυτό είναι το ποσό που θεωρούμε κατάλληλο για το μήνυμα εκβιασμού’ και στη συνέχεια βοηθά να συνταχθεί το μήνυμα ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο πειστικό», εξήγησε ένας ερευνητής σε διαδικτυακή ραδιοφωνική μετάδοση που σχολίαζε την επιχείρηση. «Κάθε βήμα, από την αρχή ως το τέλος, το AI μπορεί να συνδράμει σε μια τέτοια επίθεση», συμπεριλαμβανομένης της ανάλυσης οικονομικών στοιχείων των ανθρώπων για να υπολογιστεί ρεαλιστικά το ποσό εκβιασμού.

Σε άλλη περίπτωση, πράκτορες της Βόρειας Κορέας χρησιμοποίησαν το Claude για να παρουσιάζονται ως μηχανικοί λογισμικού σε εταιρείες του αμερικανικού Fortune 500. Το AI δημιουργούσε βιογραφικά, περνούσε τεστ προγραμματισμού και εκτελούσε τεχνικές εργασίες, επιτρέποντας σε ανειδίκευτους εργαζόμενους να εργάζονται απομακρυσμένα και να κερδίζουν μισθούς που, σύμφωνα με τους ανακριτές, χρηματοδοτούν το καθεστώς της Βόρειας Κορέας και τα προγράμματα όπλων του.

Ένας τρίτος δράστης με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο χρησιμοποίησε το Claude για να αναπτύξει και να προωθήσει ransomware ως υπηρεσία, πωλώντας πακέτα κακόβουλου λογισμικού από 400 έως 1.200 δολάρια. Παρά την έλλειψη προηγμένων δεξιοτήτων προγραμματισμού, χρησιμοποίησε το AI για την υλοποίηση κρυπτογράφησης, τεχνικών ανίχνευσης και υποδομής ελέγχου και διαχείρισης.

Αυξανόμενη απειλή

Η Anthropic τόνισε ότι τα παραδείγματα αυτά δείχνουν μια ευρύτερη τάση, όπου εγκληματίες με ελάχιστη εκπαίδευση μπορούν πλέον να χρησιμοποιούν το AI για να κλιμακώσουν επιθέσεις που παλαιότερα ήταν περιορισμένες σε εξειδικευμένες ομάδες. «Οι παραδοσιακές υποθέσεις για τη σύνδεση δεξιότητας δράστη και πολυπλοκότητας επίθεσης δεν ισχύουν πλέον όταν το AI παρέχει άμεσα εξειδικευμένη γνώση», προειδοποιεί η έκθεση.

Η εταιρεία ανέφερε ότι έχει απενεργοποιήσει λογαριασμούς που εμπλέκονται στις κακόβουλες χρήσεις, έχει αναπτύξει νέα εργαλεία ανίχνευσης και έχει μοιραστεί τεχνικούς δείκτες με τις αρχές, παραδεχόμενη όμως ότι παρόμοια κατάχρηση συμβαίνει και με άλλα εμπορικά ή ανοιχτού κώδικα μοντέλα.

«Υπάρχουν πλέον ανοιχτού κώδικα μοντέλα που είναι ειδικά προσαρμοσμένα για αυτό», προειδοποίησε ένας ερευνητής της Anthropic σε διαδικτυακή ραδιοφωνική μετάδοση. «Οι κυβερνοεγκληματίες αναπτύσσουν εργαλειοποιημένα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (Large Language Models – LLMs) για να διεξάγουν επιθέσεις».

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η «εξέλιξη του AI-βοηθούμενου κυβερνοεγκλήματος» σημαίνει ότι η άμυνα και η επιβολή του νόμου καθίστανται ολοένα πιο δύσκολες, ενώ τα εγκλήματα με τη βοήθεια οπλοποιημένου AI γίνονται όλο και πιο συχνά.

Εθνική ασφάλεια

Η Anthropic ανακοίνωσε επίσης τη δημιουργία Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Εθνική Ασφάλεια και τον Δημόσιο Τομέα, με πρώην γερουσιαστές και ανώτερους αξιωματούχους του Πενταγώνου και των υπηρεσιών πληροφοριών, για να καθοδηγεί την εταιρεία σε εφαρμογές άμυνας υψηλής σημασίας της AI.

Η κίνηση αυτή έρχεται καθώς η Ουάσιγκτον επικεντρώνεται στα αυτόνομα συστήματα. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στις 25 Αυγούστου ότι τα μη επανδρωμένα οχήματα αποτελούν «το μεγαλύτερο γεγονός στον πόλεμο» από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, επικαλούμενος την Ουκρανία ως απόδειξη ότι οι μη επανδρωμένες πλατφόρμες αναδιαμορφώνουν τη σύγχρονη μάχη.

Ορισμένοι αναλυτές, όπως ο συνιδρυτής της εταιρείας αυτόνομων μη επανδρωμένων αεροσκαφών Airrow, Ντέιβιντ Κέι (David Kaye), εκτιμούν ότι ο συνδυασμός μη επανδρωμένων οχημάτων με AI μπορεί να επιταχύνει τη μετάβαση σε πεδία μάχης των «ρομπότ πριν από τα στρατεύματα», όπου τα AI-βοηθούμενα μη επανδρωμένα οχήματα δρουν χωρίς ανθρώπινη παρουσία, εκτελώντας αποστολές όλο το 24ωρο «χωρίς κίνδυνο, χωρίς κόπωση και χωρίς δισταγμό».

Ταυτόχρονα, ο Τζέφρυ Χίντον, ο βραβευμένος με Νόμπελ επιστήμονας που θεωρείται «νονός του AI», έχει εκφράσει σοβαρές προειδοποιήσεις ότι η ανθρωπότητα κινδυνεύει να αντικατασταθεί από μηχανές «πολύ πιο έξυπνες από εμάς». Σε πρόσφατη συνέντευξη, προειδοποίησε ότι ο κίνδυνος του AI υπερβαίνει την απώλεια θέσεων εργασίας, επισημαίνοντας ότι αν οι ευφυείς μηχανές δεν προγραμματιστούν να φροντίζουν τους ανθρώπους, θα «αναλάβουν τον έλεγχο» και θα μας αντικαταστήσουν.

Ένα δισ. δολάρια τον μήνα ζητά η Ουκρανία για αγορές όπλων από τις ΗΠΑ

Σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Νορβηγό πρωθυπουργό, στις 25 Αυγούστου, στο Κίεβο, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η χώρα του χρειάζεται 1 δισ. δολάρια τον μήνα για αγορές αμερικανικών όπλων, προκειμένου να αντισταθεί στη ρωσική εισβολή.

Ο Γιόνας Γκαρ Στόρε, του οποίου η χώρα επίσης συνορεύει με τη Ρωσία, παρατήρησε από την πλευρά του ότι η Νορβηγία θα μπορούσε να συμβάλει στο αεροπορικό και ναυτικό μέτωπο και έχει ήδη δεσμευτεί για υποστήριξη αξίας πολλών δισεκατομμυρίων τόσο στον στρατιωτικό όσο και στον πολιτικό τομέα μέσα στο επερχόμενο έτος, σημειώνοντας ότι η Ουκρανία «υπερασπίζεται μία κρίσιμη αρχή σε ευρωπαϊκό επίπεδο».

Συγκεκριμένα, όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός, στις 24 Αυγούστου η Νορβηγία υποσχέθηκε 695 εκατ. δολάρια για αεροπορικά αμυντικά συστήματα. Μαζί με τη Γερμανία, έχει αναλάβει την αγορά δύο αμερικανικών αντιπυραυλικών συστημάτων Patriot, καθώς και πυραύλων, ενώ αναμένεται να συμβάλει και στην αγορά ραντάρ.

Την υποστήριξή τους στο Κίεβο έχουν εκφράσει και άλλοι ηγέτες σε επισκέψεις τους τις τελευταίες ημέρες, όπως ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϋ, ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών και αντικαγκελάριος Λαρς Κλίνγκμπαϊλ και ο γ.γ. του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούττε, στις 24, 25 και 22 Αυγούστου αντίστοιχα. Ο Κάρνεϋ δεσμεύτηκε για την παροχή ~1,4 δισ. δολαρίων, ενώ ο Κλίνγκμπαϊλ θα συζητούσε το «είδος της υποστήριξης που θα μπορούσε να παράσχει η Γερμανία σε μία ειρηνευτική διαδικασία».

Την περασμένη εβδομάδα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι έχει εκκινήσει την προσπάθεια για τη διευθέτηση ειρηνευτικών συνομιλιών μεταξύ του Ρώσου και του Ουκρανού προέδρου, παρόλο που Ρώσοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι μία τέτοια συνάντηση δεν πρέπει να αναμένεται σύντομα. Στις 22 Αυγούστου, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα έδινε περιθώριο δύο εβδομάδων στην πιθανότητα μίας συνόδου κορυφής μεταξύ Πούτιν και Ζελένσκι, πριν αποφασίσει την επόμενη κίνησή του. Εχθές δήλωσε στον Τύπο ότι «εναπόκειται σε εκείνους», εκφράζοντας αμφιβολίες για την πιθανότητα πραγματοποίησης μίας τέτοιας συνάντησης τελικά.

Ερωτηθείς για την απροθυμία του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν να συναντήσει τον Ουκρανό ομόλογό του, απάντησε ότι αυτό συμβαίνει «επειδή δεν τον συμπαθεί».

Ο Ζελένσκι είχε συνάντηση με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Κηθ Κέλλογκ, με αντικείμενο την εξεύρεση τρόπων που θα μπορούσαν να αναγκάσουν τη Μόσχα να εμπλακεί σε «αληθινές διαπραγματεύσεις» για τον τερματισμό του πολέμου, ο οποίος τώρα βρίσκεται στο τέταρτο έτος του. Όπως δήλωσε, η Ουκρανία «εκτιμά τη διάθεση των Ηνωμένων Πολιτειών να συμμετέχουν στην αρχιτεκτονική ασφαλείας» της χώρας, αναφερόμενος σε συνεργασία για την ανάπτυξη οπλικών συστημάτων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Σύμφωνα με πρόσφατες δηλώσεις του Κέλλογκ, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, εργάζεται για τη διαμόρφωση ενός πακέτου εγγυήσεων ασφάλειας για την Ουκρανία, το οποίο θα περιλαμβάνει από διπλωματικά μέχρι στρατιωτικά μέτρα, όπως αεράμυνα και καταγραφή παύσης πυρός, με την προοπτική να αποτελέσει τη βάση μίας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας.

Rubio Leading Effort on Ukraine Security Guarantees, US Envoy Says
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ενώπιον της Συγκλητικής Επιτροπής, στο Καπιτώλιο. Ουάσιγκτον, 2ο Μαΐου 2025. (Madalina Vasiliu/The Epoch Times)

 

Ο Ντόναλντ Τραμπ, στις 25 Αυγούστου, επιβεβαίωσε τη δέσμευση των ΗΠΑ στην παροχή εγγυήσεων ασφάλειας στην Ουκρανία, παρόλο που όπως επεσήμανε το πλαίσιό τους δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί.

Από τη ρωσική πλευρά, ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ τόνισε σε συνέντευξή του στο τηλεοπτικό κανάλι Russia-24, στις 20 Αυγούστου, ότι καμία εγγύηση δεν μπορεί να διαμορφωθεί χωρίς την ανάμειξη της Μόσχας: «Δεν μπορούμε να αποδεχθούμε την επίλυση ζητημάτων συλλογικής ασφάλειας χωρίς την εμπλοκή της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Είμαι πεπεισμένος ότι στη Δύση, και ιδίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, γνωρίζουν πολύ καλά ότι είναι ουτοπικό να συζητούν σοβαρά ζητήματα ασφαλείας χωρίς τη Ρωσική Ομοσπονδία. Είναι αδιέξοδο».

Ο «νονός του ΑΙ» προειδοποιεί: Οι υπερνοήμονες μηχανές μπορεί να αντικαταστήσουν την ανθρωπότητα

Ο Τζέφρυ Χίντον, ο πρωτοπόρος επιστήμονας της πληροφορικής που αποκαλείται και «νονός της τεχνητής νοημοσύνης», προειδοποίησε εκ νέου ότι η ίδια η τεχνολογία στην ανάπτυξη της οποίας συνέβαλε καθοριστικά μπορεί να οδηγήσει στο τέλος της ανθρωπότητας όπως τη γνωρίζουμε.

Σε απόσπασμα συνέντευξής του που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 18 Αυγούστου, στο πλαίσιο της επερχόμενης ταινίας Making God, ο Χίντον διατύπωσε μια από τις πιο αυστηρές προειδοποιήσεις του. Υποστήριξε ότι η ανθρωπότητα κινδυνεύει να παραγκωνιστεί – και τελικά να αντικατασταθεί – από μηχανές πολύ πιο ευφυείς από τον άνθρωπο.

«Οι περισσότεροι δεν μπορούν να συλάβουν την ιδέα ύπαρξης όντων εξυπνότερων από εμάς», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «πάντα σκέφτονται πώς θα χρησιμοποιήσουμε εμείς την τεχνολογία, και όχι πώς αυτή μπορεί να χρησιμοποιήσει εμάς».

Ο Χίντον, πρώην στέλεχος της Google και βραβευμένος με το Νόμπελ Φυσικής, δήλωσε «αρκετά βέβαιος» ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα προκαλέσει μαζική ανεργία, φέρνοντας ως παράδειγμα μεγάλες εταιρείες που ήδη αντικαθιστούν νέους προγραμματιστές με αλγορίθμους. Ωστόσο, τόνισε ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος ξεπερνά κατά πολύ το ζήτημα της απασχόλησης.

«Ο κίνδυνος για τον οποίο προειδοποιώ περισσότερο είναι να αναπτυχθεί μια τεχνητή νοημοσύνη πολύ πιο έξυπνη από εμάς, η οποία απλώς θα αναλάβει τον έλεγχο», σημείωσε. «Δεν θα μας χρειάζεται πλέον».

Με μια δόση χιούμορ συμπλήρωσε πως «τουλάχιστον δεν θα μας φάει, επειδή θα είναι φτιαγμένη από πυρίτιο».

Από τα επιτεύγματα στις μεταμέλειες

Ο 77χρονος επιστήμονας αφιέρωσε δεκαετίες στην έρευνα της βαθιάς μάθησης, της αρχιτεκτονικής νευρωνικών δικτύων που βρίσκεται στη βάση της σύγχρονης τεχνητής νοημοσύνης. Οι ανακαλύψεις του τη δεκαετία του 1980 – μεταξύ άλλων η εφεύρεση της «μηχανής Boltzmann» για την αναγνώριση προτύπων σε δεδομένα – άνοιξαν τον δρόμο για την εξέλιξη της μηχανικής μάθησης και της αναγνώρισης εικόνας.

Για τη συνεισφορά του αυτή τιμήθηκε το 2024 με το Νόμπελ Φυσικής «για θεμελιώδεις ανακαλύψεις και επινοήσεις που κατέστησαν δυνατή τη μάθηση μηχανών μέσω τεχνητών νευρωνικών δικτύων».

Η Σουηδική Βασιλική Ακαδημία Επιστημών είχε υπογραμμίσει τότε ότι η χρήση της στατιστικής φυσικής από τον Χίντον αποτέλεσε το θεωρητικό άλμα που έκανε δυνατή την επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης.

Παρά ταύτα, ο ίδιος έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο έντονους επικριτές του πεδίου, προειδοποιώντας ότι η ανάπτυξη της τεχνολογίας έχει ξεπεράσει τις δυνατότητες της κοινωνίας να τη διαχειριστεί με ασφάλεια. Το 2023 παραιτήθηκε από τη Google, ώστε να μπορεί να μιλά ελεύθερα χωρίς να δεσμεύεται από την εταιρεία.

Στην ομιλία του κατά την απονομή του Νόμπελ, αναγνώρισε τα πιθανά οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης, όπως η αύξηση της παραγωγικότητας και οι νέες θεραπείες στην ιατρική, που θα μπορούσαν να αποτελέσουν «ένα υπέροχο βήμα προόδου για όλη την ανθρωπότητα». Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η δημιουργία ψηφιακών όντων εξυπνότερων από τον άνθρωπο συνιστά «υπαρξιακή απειλή».

Κάνοντας μία αναδρομή στην καριέρα του, δήλωσε στο πρόσφατο συνέδριο Ai4 στο Λας Βέγκας ότι μετανιώνει που εστίασε αποκλειστικά στην ανάπτυξη της τεχνολογίας, παραμελώντας την ασφάλεια. «Εύχομαι να είχα σκεφτεί και τα ζητήματα ασφάλειας», τόνισε.

Μαθαίνοντας το ΑΙ να νοιάζεται

Ο Χίντον έχει εκτιμήσει στο παρελθόν ότι υπάρχει πιθανότητα 10-20% η τεχνητή νοημοσύνη να αφανίσει την ανθρωπότητα. Σε συνέντευξή του τον Ιούνιο, είχε επισημάνει ότι οι δημιουργοί των σημερινών συστημάτων δεν κατανοούν πλήρως τη λειτουργία τους και χωρίζονται σε δύο στρατόπεδα: εκείνους που πιστεύουν σε ένα δυστοπικό μέλλον και εκείνους που απορρίπτουν τέτοιες ανησυχίες ως επιστημονική φαντασία.

«Θεωρώ και τις δύο θέσεις ακραίες», είπε. «Πάντα αναφέρω πιθανότητες 10-20% για αφανισμό της ανθρωπότητας, αλλά είναι περισσότερο από ένστικτο. Η ελπίδα είναι ότι αρκετοί έξυπνοι άνθρωποι, με τους απαραίτητους πόρους, θα βρουν τρόπο να κατασκευάσουν συστήματα που δεν θα θελήσουν ποτέ να μας βλάψουν».

Στο ίδιο συνέδριο, στο Λας Βέγκας, πρότεινε μια διαφορετική προσέγγιση για τον περιορισμό των κινδύνων: αντί να επιχειρείται η «υποταγή» των συστημάτων, να σχεδιαστούν με «μητρικά ένστικτα», ώστε να θέλουν να προστατεύουν τον άνθρωπο όσο εξελίσσονται.

«Το μοντέλο που έχουμε για μια έξυπνη οντότητα η οποία ελέγχεται από μια λιγότερο έξυπνη οντότητα είναι η μητέρα που ελέγχεται από το μωρό της», υπογράμμισε.

«Θα γίνουν πολύ εξυπνότερα από εμάς», κατέληξε, προσθέτοντας ότι «η μόνη καλή κατάληξη είναι να νοιάζονται για την ανθρωπότητα, όπως μια μητέρα για το παιδί της».

«Αν δεν μας φροντίσει, θα μας αντικαταστήσει.»

ΗΠΑ και ΕΕ ανακοινώνουν νέο εμπορικό πλαίσιο και περιορισμό δασμών

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση δημοσιοποίησαν την Πέμπτη τις λεπτομέρειες ενός πολυαναμενόμενου εμπορικού πλαισίου, το οποίο θέτει ανώτατο όριο δασμών για τις περισσότερες ευρωπαϊκές εξαγωγές στις ΗΠΑ στο 15% και δεσμεύει την ΕΕ για μαζικές νέες αγορές αμερικανικής ενέργειας, τεχνολογίας και αμυντικού εξοπλισμού.

Το πλαίσιο, που παρουσιάστηκε με κοινή ανακοίνωση στις 21 Αυγούστου, βασίζεται σε πολιτική συμφωνία που είχαν ανακοινώσει στις 27 Ιουλίου, από τη Σκωτία, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Αμφότερες οι πλευρές παρουσιάζουν τη συμφωνία ως επανεκκίνηση της μεγαλύτερης οικονομικής σχέσης στον κόσμο, με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 1,6 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.

Επίσημα γνωστό ως «Πλαίσιο για μια συμφωνία αμοιβαίου, δίκαιου και ισορροπημένου εμπορίου», το νέο σχήμα καταργεί τους ευρωπαϊκούς δασμούς για όλα τα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα, προσφέρει πρόσβαση σε αμερικανικά αγροτικά και αλιευτικά προϊόντα και θέτει ανώτατο δασμό 15% για βασικές ευρωπαϊκές εξαγωγές όπως αυτοκίνητα, φαρμακευτικά προϊόντα, ημιαγωγούς και ξυλεία.

Η μείωση του δασμού για τα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα – που σήμερα ανέρχεται στο 27,5% – συνιστά ένα από τα σημαντικότερα οφέλη για τη βιομηχανία της ΕΕ.

Σε αντάλλαγμα, η ΕΕ δεσμεύτηκε να αγοράσει αμερικανικά ενεργειακά προϊόντα αξίας 750 δισ. δολαρίων – συμπεριλαμβανομένου υγροποιημένου φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου και πυρηνικών καυσίμων – έως το 2028, και να προμηθευτεί τουλάχιστον 40 δισ. δολάρια σε αμερικανικά τσιπ τεχνητής νοημοσύνης για ευρωπαϊκά κέντρα δεδομένων.

Επιπλέον, προβλέπεται η ΕΕ να επενδύσει επιπλέον 600 δισ. δολάρια στην αμερικανική οικονομία και να αυξήσει σημαντικά τις προμήθειες αμερικανικού στρατιωτικού και αμυντικού εξοπλισμού – πρωτοβουλία που, σύμφωνα με τις δύο πλευρές, θα ενισχύσει τις διατλαντικές αμυντικές βιομηχανίες και τη διαλειτουργικότητα εντός του ΝΑΤΟ.

Το πλαίσιο, που αποτελεί το πρώτο βήμα σε μια διαδικασία η οποία μπορεί να επεκταθεί μελλοντικά και σε άλλους τομείς, προέκυψε ύστερα από εντατικές διαπραγματεύσεις με επικεφαλής τον Ευρωπαίο επίτροπο Εμπορίου Μάρος Σέφκοβιτς, τον Αμερικανό εμπορικό αντιπρόσωπο Τζέημσον Γκρηρ και τον υπουργό Εμπορίου των ΗΠΑ Χάουαρντ Λούτνικ.

Σε δήλωσή του στην πλατφόρμα X, ο Λούτνικ ανέφερε: «Η ατζέντα ‘Πρώτα η Αμερική’ εξασφάλισε τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο, δημιουργώντας μια μεγάλη νίκη για τους Αμερικανούς εργαζομένους, τις αμερικανικές βιομηχανίες και την εθνική μας ασφάλεια. Οι δασμοί θα πρέπει να είναι μία από τις πιο αγαπημένες λέξεις της Αμερικής».

Από την πλευρά του, ο Σέφκοβιτς χαρακτήρισε τη συμφωνία «σοβαρή και στρατηγική», η οποία αποτρέπει «εκτόξευση δασμών και πολιτική κλιμάκωση» που, όπως είπε, θα έβλαπτε καταναλωτές και επιχειρήσεις και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

«Η κοινή μας δήλωση είναι το αποτέλεσμα εντατικής αλλά εποικοδομητικής διαπραγμάτευσης και φέρει ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια εποχή βαθιών αλλαγών στο παγκόσμιο εμπορικό περιβάλλον. ΕΕ και ΗΠΑ οφείλουν να χαράξουν νέο συνεργατικό δρόμο, συνασπισμένοι στη κοινή φιλοδοξία για την εκ νέου βιομηχανοποίηση και ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας», ανέφερε.

Η φον ντερ Λάιεν έκανε λόγο για μια «πραγματιστική λύση», που αποτρέπει έναν επιζήμιο εμπορικό πόλεμο, και υπογράμμισε ότι οι συνομιλίες συνεχίζονται: «Αυτό δεν είναι το τέλος της διαδικασίας. Συνεχίζουμε να εργαζόμαστε με τις ΗΠΑ για επιπρόσθετες μειώσεις δασμών, για την ανεύρεση νέων πεδίων συνεργασίας και τη δημιουργία μεγαλύτερων δυνατοτήτων οικονομικής ανάπτυξης».

Στη συμφωνία προβλέπονται και εξαιρέσεις. Από την 1η Σεπτεμβρίου θα ισχύει μόνο ο βασικός συντελεστής δασμών του καθεστώτος ευνοούμενου κράτους για συγκεκριμένες ευρωπαϊκές εξαγωγές όπως φελλός, αεροσκάφη και εξαρτήματά τους, καθώς και γενόσημα φαρμακευτικά σκευάσματα.

Άλλοι ευαίσθητοι τομείς, όπως ξυλεία, ημιαγωγοί και επώνυμα φάρμακα, θα υπάγονται πλέον στο ανώτατο όριο του 15%, πολύ χαμηλότερα από τα επίπεδα που είχε αναφέρει αρχικά ο Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Λούτνικ χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική» και πρόσθεσε ότι ΗΠΑ και ΕΕ δεσμεύονται να εξετάσουν επιπλέον τομείς και προϊόντα ζωτικής σημασίας για τις οικονομίες τους, με το ενδεχόμενο να προστεθούν στη λίστα των προϊόντων για τα οποία θα εφαρμόζεται μόνο το καθεστώς MFN.

Αν και οι ΗΠΑ συμφώνησαν να μειώσουν τους δασμούς στα αυτοκίνητα στο 15%, αυτό θα τεθεί σε ισχύ μόνο όταν η ΕΕ θεσπίσει νομοθετικά την κατάργηση δασμών στα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα.

Ο Πήτερ Ναβάρρο, ανώτερος σύμβουλος του Λευκού Οίκου σε θέματα εμπορίου και βιομηχανίας, δήλωσε στους δημοσιογράφους μπροστά από τον Λευκό Οίκο ότι ο δασμός 15% για τα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα αποτελεί «μεγάλη νίκη», δεδομένου ότι πριν τις παρεμβάσεις Τραμπ η ΕΕ επέβαλε 10% δασμό στα αμερικανικά αυτοκίνητα, έναντι μόλις 2,5% που ίσχυε από την αμερικανική πλευρά.

«Διατηρούμε στο ακέραιο τους δασμούς σε χάλυβα και αλουμίνιο, χωρίς απαλλαγές ή εξαιρέσεις, ενώ η ΕΕ μηδενίζει όλους τους δικούς της δασμούς», υπογράμμισε ο Ναβάρρο, περιγράφοντας τη συμφωνία ως «μεγαλειώδες επίτευγμα» που ανοίγει μια «εντελώς νέα και θετική περίοδο συνεργασίας με την Ευρώπη». Συμπλήρωσε δε: «Λαμβάνοντας υπ’ όψιν το μέγεθος, τη σημασία και τη στρατηγική βαρύτητα της ΕΕ, δεν υπάρχει άλλη εμπορική συμφωνία σημαντικότερη για τις ΗΠΑ».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι θα κινηθεί άμεσα για την εφαρμογή των μέτρων, την αναστολή των αντιποίνων στους αμερικανικούς δασμούς και τη συνέχιση των συνομιλιών, με στόχο περαιτέρω μειώσεις δασμών και ενίσχυση της συνεργασίας σε στρατηγικούς τομείς.

Η συμφωνία έρχεται έπειτα από μήνες κλιμάκωσης των απειλών εκατέρωθεν: ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει για δασμούς έως 250% στα ευρωπαϊκά φαρμακευτικά προϊόντα, ενώ η ΕΕ είχε ετοιμάσει αντίμετρα ύψους 109 δισ. δολαρίων σε αμερικανικά προϊόντα, όπως σόγια και αυτοκίνητα, σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων.

Με το νέο πλαίσιο που ανακοινώθηκε, αυτά τα μέτρα έχουν πλέον ακυρωθεί.

Οι Ευρωπαίοι καλωσορίζουν την πρόταση Τραμπ για τριμερείς συνομιλίες για την ειρήνη στην Ουκρανία

Θερμή υποδοχή βρήκε στους Ευρωπαίους ηγέτες η νέα προσπάθεια του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Πλήθος αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της Ευρώπης δεσμεύτηκαν να διατηρήσουν την πίεση στη Μόσχα, στηρίζοντας ταυτόχρονα την πρόταση Τραμπ για τριμερή σύνοδο, με τη συμμετοχή Κιέβου, Ουάσιγκτον και Μόσχας, με στόχο την κατάπαυση του πυρός και τη διαπραγμάτευση ειρήνης.

Ο Τραμπ ενημέρωσε, στις 16 Αυγούστου, Ευρωπαίους ομολόγους του και τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αμέσως μετά τη σύνοδό του με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, που είχε προηγηθεί στην Άνκορατζ της Αλάσκας.

Αν και η κρίσιμη αυτή συνάντηση δεν απέφερε άμεση κατάπαυση του πυρός, τόσο ο Τραμπ όσο και ο Πούτιν έκαναν λόγο για «βάση» με σκοπό μελλοντικές διαπραγματεύσεις.

Με κοινή δήλωση το Σάββατο, οι Εμανουέλ Μακρόν, Τζόρτζια Μελόνι, Φρίντριχ Μερτς, Κιρ Στάρμερ, Αλεξάντερ Στουμπ, Ντόναλντ Τουσκ, Αντόνιο Κόστα και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαιρέτησαν τις πρωτοβουλίες Τραμπ.

Στο κείμενο τονίζεται: «Οι ηγέτες υποδέχθηκαν τις προσπάθειες του προέδρου Τραμπ για τον τερματισμό της αιματοχυσίας στην Ουκρανία, για τον τερματισμό της ρωσικής επιθετικότητας και για την επίτευξη δίκαιης και διαρκούς ειρήνης».

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη για αδιαπραγμάτευτες εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία, ενώ τονίζεται ότι η Ρωσία δεν μπορεί να ασκήσει βέτο στην πορεία ένταξης της Ουκρανίας σε Ε.Ε. και ΝΑΤΟ.

Οι ευρωπαίοι ηγέτες δηλώνουν έτοιμοι να στηρίξουν την πρόταση Τραμπ για τριμερή σύνοδο με τη συμμετοχή Ζελένσκι και Πούτιν, εκφράζοντας πρόθεση να στηρίξουν περαιτέρω συνομιλίες, συμπεριλαμβανομένης επικείμενης συνάντησης με τον Ζελένσκι.

Επαναλαμβάνουν, επίσης, τη δέσμευσή τους να διατηρήσουν τις κυρώσεις κατά της Μόσχας, μέχρι να υπάρξει ουσιαστική συμφωνία, τονίζοντας πως διεθνή σύνορα δεν πρέπει να μεταβάλλονται δια της βίας.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιβεβαίωσε ότι θα συναντηθεί με τον Τραμπ στην Ουάσιγκτον στις 18 Αυγούστου, αναφέροντας μέσω της πλατφόρμας Χ πως είχε «μακρά και ουσιαστική συζήτηση» με τον Αμερικανό πρόεδρο, συμπεριλαμβανομένου μίας ωριαίας κατ’ ιδίαν επικοινωνίας, πριν ενταχθούν οι Ευρωπαίοι στη συζήτηση.

Ο Ζελένσκι υπογράμμισε: «Η Ουκρανία επαναβεβαιώνει την πλήρη της βούληση να εργαστεί με κάθε δύναμη για την επίτευξη ειρήνης», προσθέτοντας ότι το Κίεβο στηρίζει την ιδέα Τραμπ για τριμερή συνάντηση με τη Ρωσία και ότι θεωρεί καθοριστική τη συμμετοχή των Ευρωπαίων «σε κάθε στάδιο, ώστε να διασφαλιστούν αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας προς την Αμερική».

Ο Ζελένσκι σημείωσε ότι οι συνομιλίες στην Ουάσιγκτον θα καλύψουν κάθε λεπτομέρεια για τον τερματισμό του πολέμου και της αιματοχυσίας, ενώ χαιρέτισε τα «θετικά σήματα από αμερικανικής πλευράς» σχετικά με τη συμμετοχή των ΗΠΑ σε εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία.

Πριν τη συνάντησή του με τον Πούτιν, ο Τραμπ είχε δηλώσει σε δημοσιογράφους πως εξετάζει το ενδεχόμενο αμερικανικών εγγυήσεων ασφαλείας προς την Ουκρανία, διευκρινίζοντας ωστόσο πως αυτό δεν συνδέεται με ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ.

Την ίδια μέρα, οι αρχηγοί των χωρών της Βόρειας και Βαλτικής —Δανία, Εσθονία, Φινλανδία, Ισλανδία, Λετονία, Λιθουανία, Νορβηγία και Σουηδία— εξέδωσαν κοινή δήλωση με την οποία στηρίζουν τόσο την Ουκρανία όσο και την διπλωματική πρωτοβουλία Τραμπ. «Η επίτευξη δίκαιης και διαρκούς ειρήνης απαιτεί κατάπαυση του πυρός, καθώς και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία», σημειώνεται, ενώ προστίθεται: «Δεν πρέπει να τεθούν περιορισμοί στις ΕΔ της Ουκρανίας ή στη διεθνή της συνεργασία».

Οι ηγέτες των βορειοευρωπαϊκών χωρών χαιρέτισαν δήλωση του Τραμπ ότι η Ουάσιγκτον «είναι έτοιμη να συμμετάσχει σε εγγυήσεις ασφαλείας», διαβεβαιώνοντας παράλληλα ότι θα συνεχίσουν να εξοπλίζουν την Ουκρανία και να κλιμακώνουν τις κυρώσεις κατά της ρωσικής οικονομίας πολέμου όσο συνεχίζεται η ρωσική επίθεση.

Σε δηλώσεις του στο Fox News μετά τη συνάντηση με τον Πούτιν, ο Τραμπ αποκάλυψε πως οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε πολλά ζητήματα, ωστόσο «παραμένει ένα ή δύο πολύ σοβαρά θέματα μη επιλυμένα».

Όπως είπε, «η μπάλα βρίσκεται πλέον στο γήπεδο του Ζελένσκι. Τώρα εναπόκειται στον πρόεδρο Ζελένσκι να ολοκληρώσει τη διαδικασία, ενώ και οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να αναλάβουν δράση».

Κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου στην Αλάσκα, ο Πούτιν εξέφρασε την προσδοκία ότι οι συνομιλίες θα αποτελέσουν «σημείο αφετηρίας όχι μόνο για τη διευθέτηση του ουκρανικού ζητήματος, αλλά και για την αποκατάσταση ρεαλιστικών και πρακτικών σχέσεων μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ». Κανένας εκ των δύο ηγετών δεν δέχτηκε ερωτήσεις ούτε αποκάλυψε λεπτομέρειες της συζήτησης.

Ο πόλεμος, που ξέσπασε με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου 2022, διανύει το τέταρτο έτος του, χωρίς ορατό ορίζοντα κατάπαυσης του πυρός.

Ο Τραμπ έχει θέσει ως κεντρικό στόχο της εξωτερικής του πολιτικής τον τερματισμό της σύρραξης και, παρά τις ενδείξεις προόδου κατά τη σύνοδο στην Αλάσκα, τόνισε: «Δεν υπάρχει συμφωνία, μέχρι να υπάρξει συμφωνία».

Ο Τραμπ αναστέλλει την επιβολή δασμών στην Κίνα μετά τη σύνοδο κορυφής με τον Πούτιν

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε μετά τη συνάντησή του στις 15 Αυγούστου με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ότι η πρόοδος στις συνομιλίες σημαίνει πως δεν θα εξετάσει άμεσα την επιβολή επιπλέον δασμών σε χώρες όπως η Κίνα για τις αγορές ρωσικού πετρελαίου, αν και άφησε να εννοηθεί ότι ενδέχεται να το κάνει σε δύο ή τρεις εβδομάδες.

Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει πως αν η Ρωσία δεν κινηθεί προς τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιβάλουν κυρώσεις απευθείας στη Μόσχα.

Έχει επίσης απειλήσει με δευτερογενείς κυρώσεις, στοχεύοντας χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία, που συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο παρά την πίεση της Ουάσιγκτον.

Η Κίνα και η Ινδία είναι οι μεγαλύτεροι αγοραστές ρωσικού πετρελαίου, παρέχοντας σημαντικά έσοδα στη Ρωσία και επιτρέποντας στο Κρεμλίνο να συνεχίζει τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ήδη, ο Τραμπ επέβαλε επιπλέον δασμό 25% στα ινδικά προϊόντα, ανεβάζοντας το συνολικό ποσοστό στο 50%, με σαφή αιτιολογία την αγορά ρωσικού πετρελαίου.

Αν και η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής ρωσικού πετρελαίου, ο Τραμπ δεν έχει επιβάλει αντίστοιχα μέτρα ή κυρώσεις κατά του Πεκίνου.

Ενδεχόμενη ενίσχυση των κυρώσεων και των δασμών θα επιφέρει ισχυρό πλήγμα στην επιβραδυνόμενη κινεζική οικονομία, με κίνδυνο να διαρραγεί η εύθραυστη ανακωχή στον εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ-Κίνας, που είχε συμφωνηθεί ώστε να δοθεί χρόνος για ευρύτερες διαπραγματεύσεις.

Σε συνέντευξη που παραχώρησε την Παρασκευή στον Σων Χάννιτυ του Fox News, ερωτηθείς σχετικά με τους δευτερογενείς δασμούς στην Κίνα και άλλους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου, ο Τραμπ απάντησε: «Λόγω των όσων συνέβησαν σήμερα, νομίζω ότι δεν χρειάζεται να το σκεφτώ αυτό. Ίσως χρειαστεί να το ξανασκεφτώ σε δύο ή τρεις εβδομάδες, αλλά αυτή τη στιγμή δεν χρειάζεται. Νομίζω ότι η συνάντηση πήγε ιδιαίτερα καλά».

Στο αποκορύφωμα της εμπορικής διένεξης στις αρχές του έτους, οι ΗΠΑ επέβαλαν στα κινεζικά προϊόντα δασμούς ύψους 145%, με το Πεκίνο να απαντά με αντίμετρα 125%.

Έκτοτε, οι δύο πλευρές προχώρησαν σε αποκλιμάκωση, με τους τρέχοντες δασμούς να ανέρχονται σε 10% για τις ΗΠΑ και 30% για την Κίνα.

Μετά από διήμερη συνάντηση στη Σουηδία στα τέλη Ιουλίου, οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου άφησαν να εννοηθεί ότι ενδέχεται να παρατείνουν την προσωρινή εμπορική εκεχειρία, προκειμένου να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις.

Λίγο πριν τη λήξη της συμφωνίας στις 12 Αυγούστου, ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο παρατείνει το «πάγωμα» των δασμών κατά της Κίνας κατά 90 ημέρες, ώστε να δοθεί παράταση στις συνομιλίες.

Στη σύνοδο της Αλάσκας, Τραμπ και Πούτιν ανακοίνωσαν πως συμφώνησαν σε πολλά σημεία, αλλά δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν συμφωνία για κατάπαυση πυρός στην Ουκρανία, κάτι στο οποίο ο Τραμπ επιμένει.

Το Σάββατο, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα επισκεφθεί την Ουάσιγκτον στις αρχές της επόμενης εβδομάδας για συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο. «Αν όλα πάνε καλά, θα προγραμματίσουμε συνάντηση και με τον πρόεδρο Πούτιν», δήλωσε σε ανάρτησή του στο Truth Social.

Η συνάντηση, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 18 Αυγούστου, επιβεβαιώθηκε και από τον Ζελένσκι, ο οποίος σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X επανέλαβε ότι η Ουκρανία παραμένει έτοιμη να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την επίτευξη ειρήνης.

Τραμπ και Πούτιν έκαναν λόγο για εποικοδομητική εκκίνηση της διαδικασίας διαλόγου και για ενισχυμένες προοπτικές συμφωνίας.

Ο Τραμπ, μιλώντας στον Χάννιτυ, τόνισε πως υπήρξε σύγκλιση σε πολλά σημεία, ωστόσο παραμένουν «ένα-δύο σημαντικά ζητήματα» προς επίλυση, εκφράζοντας την αισιοδοξία ότι μπορεί να ξεπεραστούν.

«Τώρα εναπόκειται στον πρόεδρο Ζελένσκι να τα καταφέρει, και θα πρόσθετα και στις ευρωπαϊκές χώρες, που πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος.

Ο Πούτιν επαινεί τις «ενεργητικές και ειλικρινείς» προσπάθειες Τραμπ για την Ουκρανία

Στην προοπτική ευρείας ειρηνευτικής συμφωνίας που θα μπορούσε να περιλαμβάνει και συμφωνία ελέγχου πυρηνικών όπλων, παρέπεμψε ο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος εξήρε την «ενεργητική και ειλικρινή προσπάθεια» της κυβέρνησης Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο Ρώσος πρόεδρος διατύπωσε τις σχετικές δηλώσεις στη διάρκεια σύσκεψης με ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους, στις 14 Αυγούστου, ενόψει των διαπραγματεύσεων με την Ουάσιγκτον και της επικείμενης συνάντησής του με τον Ντόναλντ Τραμπ στο Άνκορατζ της Αλάσκας (15 Αυγούστου).

«Η παρούσα αμερικανική διοίκηση καταβάλλει, κατά την άποψή μου, ιδιαίτερα ενεργητικές και ειλικρινείς προσπάθειες για να σταματήσει τις εχθροπραξίες, να βάλει τέλος στην κρίση και να υπάρξουν συμφωνίες που να εξυπηρετούν όλα τα εμπλεκόμενα μέρη», ανέφερε ο Πούτιν σύμφωνα με απομαγνητοφώνηση που έδωσε στη δημοσιότητα το Κρεμλίνο.

Πρόσθεσε ότι στόχος είναι η δημιουργία μακροπρόθεσμων συνθηκών ειρήνης μεταξύ των δύο χωρών, όσο και στην Ευρώπη και στον κόσμο γενικότερα – με πιθανές μελλοντικές συμφωνίες στον τομέα του ελέγχου των στρατηγικών επιθετικών όπλων, με σαφή αναφορά στα πυρηνικά.

Υπενθυμίζεται ότι οι ΗΠΑ και η Ρωσία παραμένουν δεσμευμένες από τη συνθήκη New START, η οποία περιορίζει τα αναπτυγμένα διαηπειρωτικά πυρηνικά όπλα, αλλά η ισχύς της εκπνέει τον Φεβρουάριο του 2026, εκτός εάν ανανεωθεί ή αντικατασταθεί.

Όσον αφορά το πρόγραμμα και τον τόπο της συνόδου, το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι η συνάντηση θα ξεκινήσει στις 11:30 το πρωί τοπική ώρα της Παρασκευής στη Στρατιωτική Βάση Elmendorf-Richardson της Αλάσκας, αρχικά με κατ’ ιδίαν συνομιλία Πούτιν-Τραμπ και ακολούθως με διευρυμένες διαπραγματεύσεις.

Σύμφωνα με την εκπρόσωπο του Λευκού Οίκου, Κάρολιν Λέβιτ, ο Τραμπ θα παραχωρήσει από κοινού συνέντευξη Τύπου με τον Πούτιν μετά το πέρας των συναντήσεων, κατά τη διάρκεια της οποίας θα δοθούν περαιτέρω λεπτομέρειες.

Η Λέβιτ δήλωσε χαρακτηριστικά στο Fox News: «Αύριο, νωρίς το πρωί, ο πρόεδρος θα αναχωρήσει από τον Λευκό Οίκο για τη Στρατιωτική μας Βάση στο Άνκορατζ της Αλάσκας, όπου θα έχει κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον πρόεδρο Πούτιν, ενώ θα ακολουθήσει διμερές γεύμα με τις αντίστοιχες αντιπροσωπείες και, τέλος, συνέντευξη Τύπου».

Συμπλήρωσε ότι «η σύνοδος θα δώσει την ευκαιρία στον Τραμπ να έρθει πρόσωπο με πρόσωπο με τον Ρώσο πρόεδρο, να δουν κατάματα ο ένας τον άλλον και να διαπιστωθεί ποιες προοπτικές υπάρχουν για να υπάρξει πρόοδος, να σταματήσει ο αιματηρός αυτός πόλεμος και να αποκατασταθεί η ειρήνη».

Η σύνοδος της Αλάσκας συνιστά την πρώτη κατ’ ιδίαν συνάντηση Τραμπ-Πούτιν από την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, τον Ιανουάριο, έπειτα από μήνες εντατικοποιημένων διπλωματικών επαφών ΗΠΑ-Ρωσίας που μέχρι στιγμής δεν απέφεραν λύση στον πόλεμο της Ουκρανίας.

Ο Τραμπ προειδοποίησε στις 13 Αυγούστου ότι, αν ο Πούτιν αρνηθεί να τερματίσει τις εχθροπραξίες, «θα υπάρξουν πολύ σοβαρές συνέπειες» και εξέφρασε πρόθεση για νέα συνάντηση αμέσως μετά τη σύνοδο της Αλάσκας, αυτή τη φορά με τη συμμετοχή τόσο του Πούτιν όσο και του προέδρου της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Στο πλαίσιο των διπλωματικών ζυμώσεων ενόψει της συνόδου, ο Ζελένσκι συναντήθηκε με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ στην πρωθυπουργική κατοικία της Ντάουνινγκ Στριτ.

Εκπρόσωπος του Στάρμερ ανέφερε ότι οι δύο άνδρες είχαν ιδιωτικό πρόγευμα και εξέφρασαν «σταθερή αποφασιστικότητα για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην Ουκρανία».

Ο Στάρμερ χαρακτήρισε τη σύνοδο της Αλάσκας «υψίστης σημασίας» και εκτίμησε πως χάρη στις προσπάθειες Τραμπ δημιουργείται πλέον προοπτική ουσιαστικής λύσης.

Ο Ζελένσκι βρέθηκε την προηγουμένη στο Βερολίνο, προσκεκλημένος του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, και συμμετείχε σε διαδικτυακή σύσκεψη με τον Τραμπ και τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζεϊ Ντι Βανς.

Σε σχετική συνέντευξη Τύπου, ο Ζελένσκι κατηγόρησε τον Πούτιν ότι μπλοφάρει όσον αφορά τη δυνατότητα της Ρωσίας να καταλάβει το σύνολο της Ουκρανίας, σημειώνοντας παράλληλα ότι οι κυρώσεις επιβαρύνουν τη ρωσική οικονομία.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς (δεξιά) και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι παρευρίσκονται σε κοινή συνέντευξη Τύπου στην Καγκελαρία μετά από μια εικονική συνάντηση που διοργάνωσε ο Μερτς μεταξύ Ευρωπαίων ηγετών και του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στο Βερολίνο, Γερμανία, στις 13 Αυγούστου 2025. Omer Messinger/Getty Images

 

Η Μόσχα αξιώνει συνολική διευθέτηση που να περιλαμβάνει αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από τέσσερις μερικώς κατεχόμενες περιοχές – Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Χερσώνα και Ζαπορόζιε – καθώς και αναγνώριση του ελέγχου της Κριμαίας και εγγυήσεις ότι η Ουκρανία δεν θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.

Η Ουκρανία έχει απορρίψει κάθε εδαφική παραχώρηση, ενώ οι ηγέτες του ΝΑΤΟ διαμηνύουν ότι η Ρωσία δεν μπορεί να ασκεί βέτο στην πορεία ένταξης του Κιέβου.

Ο Τραμπ έχει προτείνει την ανταλλαγή εδαφών στο πλαίσιο μιας πιθανής συμφωνίας, ωστόσο αυτή η προοπτική βρίσκει αντίθετο τόσο το Κίεβο όσο και τους Ευρωπαίους συμμάχους του.

Σε κοινή δήλωση μετά την πρόσφατη διαδικτυακή διάσκεψη, οι Στάρμερ, Μερτς και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επισήμαναν ότι οι διαπραγματεύσεις απαιτούν τουλάχιστον κατάπαυση του πυρός και προειδοποίησαν ότι οι κυρώσεις θα πρέπει να ενταθούν εάν η Ρωσία δεν συμμορφωθεί, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι τα διεθνή σύνορα δεν επιτρέπεται να μεταβάλλονται δια της βίας.

Σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους, την Τετάρτη, ο Τραμπ χαρακτήρισε τη σύνοδο της Αλάσκας ως πρώτο βήμα για μελλοντική συνάντηση που θα εστιάσει στην επίτευξη κατάπαυσης του πυρός μεταξύ των εμπλεκομένων.

Με την συμβολή του Κρις Σάμερς

Άνοδος-ρεκόρ στις τιμές του χρυσού λόγω αμερικανικών δασμών σε ελβετικές ράβδους

Νέο ρεκόρ κατέγραψαν αργά το βράδυ της Πέμπτης τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης χρυσού, έπειτα από την επιβεβαίωση της αμερικανικής κυβέρνησης ότι οι πλέον διαδεδομένες ράβδοι χρυσού – δηλαδή οι μονόκιλες και οι 100 ουγγιών, που χρησιμοποιούνται για τον διακανονισμό συμβολαίων Comex – θα υπόκεινται πλέον σε δασμούς εισαγωγής.

Στις 7 Αυγούστου, τα συμβόλαια χρυσού στο χρηματιστήριο Comex εκτοξεύθηκαν στιγμιαία πάνω από τα 3.510 δολάρια ανά ουγγιά τροίας, προτού σταθεροποιηθούν την επόμενη ημέρα στα 3.489 δολάρια.

Η άνοδος ακολούθησε σχετική ανταπόκριση των Financial Times και την έκδοση νέων εγγράφων από την Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας των Συνόρων των ΗΠΑ, σύμφωνα με τα οποία οι παραπάνω ράβδοι ταξινομούνται πλέον υπό τον δασμολογικό κωδικό 7108.13.5500.

Η κατηγορία αυτή δεν περιλαμβάνεται στη λίστα εξαιρέσεων των αμερικανικών δασμών, καθιστώντας τις ράβδους υπαγόμενες στους αμοιβαίους δασμούς που επέβαλε η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ.

Βάσει των νέων κανονισμών, όλες οι ράβδοι χρυσού βάρους ενός κιλού και 100 ουγγιών που εισάγονται στις ΗΠΑ υπάγονται σε δασμούς, με το ποσοστό να ποικίλει ανάλογα με τη χώρα προέλευσης.

Οι εισαγωγές από την Ελβετία επιβαρύνονται με δασμό 39% από τις 7 Αυγούστου, ενώ για προϊόντα από άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ράβδων χρυσού, ισχύουν οι δασμοί αναλόγως του εμπορικού καθεστώτος.

Η απόφαση των αμερικανικών τελωνείων αποτελεί μεγάλο πλήγμα για την Ελβετία, κορυφαίο παγκόσμιο κέντρο διύλισης χρυσού, καθώς περίπου το 70% της παγκόσμιας ετήσιας παραγωγής χρυσού εκλεπτύνεται σε μόλις πέντε ελβετικές μονάδες.

Η ελβετική κυβέρνηση ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι βρίσκεται σε επαφή με τις αμερικανικές Αρχές για το νέο δασμό, ενώ ο κλάδος χρυσού της χώρας προειδοποίησε πως τα επίπεδα αυτά μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρή διατάραξη των εξαγωγών ράβδων προς τις ΗΠΑ.

«Ανησυχούμε ιδιαιτέρως για τις επιπτώσεις των δασμών στη βιομηχανία χρυσού και στη φυσική διακίνηση χρυσού με τις ΗΠΑ, παραδοσιακά εταίρο της Ελβετίας», δήλωσε στις 8 Αυγούστου ο Κρίστοφ Βιλντ, πρόεδρος της Ένωσης Πολύτιμων Μετάλλων της Ελβετίας.

Σύμφωνα με την ένωση, οι δασμοί στις χυτές ράβδους καθιστούν ασύμφορη την εξαγωγή τους στις ΗΠΑ, ενώ ήδη βρίσκονται σε διάλογο με βασικούς αμερικανικούς φορείς αναζητώντας λύση.

Η Γραμματεία Οικονομικών της Ελβετίας ανακοίνωσε, στις 7 Αυγούστου, ότι συμμετέχει σε διαπραγματεύσεις με τους Αμερικανούς αξιωματούχους, με στόχο τη μείωση του δασμού στις ελβετικές εισαγωγές προς τις ΗΠΑ.

Την ίδια ημερομηνία, το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο της Ελβετίας αναγνώρισε πως πλέον εφαρμόζονται πρόσθετοι δασμοί 39% στα προϊόντα της που εισάγονται στις ΗΠΑ, υπογραμμίζοντας ότι «παραμένει σταθερά προσηλωμένο στη συνέχιση του διαλόγου με τις ΗΠΑ, προκειμένου να περιοριστούν οι δασμοί το ταχύτερο δυνατό».

Αναλυτές εκτιμούν ότι, παρότι οι δασμοί αφορούν κυρίως τις ράβδους 100 ουγγιών και ενός κιλού, ενδέχεται να αυξηθούν τιμολογιακά και οι μικρότερες ράβδοι και τα χρυσά νομίσματα.

«Με τους δασμούς στις 100 ουγγιές και στο κιλό, τα premium για μικρότερες ράβδους και νομίσματα πιθανόν να αυξηθούν, καθώς οι επενδυτές θα τα προτιμούν για να αποφύγουν τους δασμούς», προέβλεψε ο οικονομολόγος Πήτερ Σιφ σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.

Επιστολή της αμερικανικής τελωνειακής υπηρεσίας, με ημερομηνία 31 Ιουλίου, διευκρινίζει ότι η απόφαση αφορά μόνο τα συγκεκριμένα προϊόντα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά (διαστάσεις, σύνθεση, σήμανση) που περιγράφονται στο σχετικό αίτημα.

Δεν είναι σαφές εάν η απόφαση έχει ευρύτερη ισχύ για όλες τις μονόκιλες και 100 ουγγιών χυτές ράβδους ανεξαρτήτως προέλευσης ή μάρκας. Η εφημερίδα The Epoch Times ζήτησε περαιτέρω διευκρινίσεις από την υπηρεσία.

Η άνοδος στην τιμή του χρυσού αντικατοπτρίζει και την ευρέως διαδεδομένη εκτίμηση μεταξύ των αναλυτών ότι ενδέχεται να ακολουθήσουν νέες ενισχύσεις.

Η ολλανδική ING, μία από τις μεγαλύτερες τράπεζες της Ευρώπης, αναθεώρησε ανοδικά στις 7 Αυγούστου την πρόβλεψή της για τον χρυσό, επικαλούμενη τη διαρκή ζήτηση από κεντρικές τράπεζες, τις αυξημένες εισροές στα ETF και τις αυξημένες προσδοκίες περί μείωσης των αμερικανικών επιτοκίων από τη Fed.

«Οι κεντρικές τράπεζες συνεχίζουν τις αγορές, ο εμπορικός πόλεμος του Τραμπ παραμένει, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι είναι αυξημένοι και τα ETF ενισχύουν τη θέση τους, στηρίζοντας τις τιμές του χρυσού στα σημερινά επίπεδα», εξήγησε η αναλύτρια εμπορευμάτων της ING Άβα Μάνθε.

Οι αναλυτές της ING πλέον αναμένουν μέση τιμή χρυσού στα 3.400 δολάρια ανά ουγγιά για το τρίτο τρίμηνο και 3.450 δολάρια για το τέταρτο, με τον ετήσιο μέσο όρο στα 3.250 δολάρια.

Η αναθεώρηση ακολούθησε στοιχεία που δείχνουν ότι ο χρυσός έχει ήδη ενισχυθεί περισσότερο από 30% από την αρχή του έτους, ξεπερνώντας σχεδόν όλα τα βασικά εμπορεύματα και αφήνοντας κατά πολύ πίσω τον δείκτη S&P 500, ο οποίος κινείται κάτω από το 7% για το ίδιο διάστημα.

Ο Βινς Σταντσιόνε, διευθύνων σύμβουλος και ιδρυτής της First Information, δήλωσε στην Epoch Times ότι βασικός παράγοντας της ανόδου του χρυσού είναι οι συνεχείς αγορές από κεντρικές τράπεζες.

«Ο κύριος λόγος για την εκτίναξη του χρυσού είναι οι αγορές και οι διακρατήσεις χρυσού στα διαθέσιμα των κεντρικών τραπεζών, αντί του δολαρίου ΗΠΑ», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η τάση αυτή επιταχύνθηκε το 2022, όταν οι ΗΠΑ ξεκίνησαν το πάγωμα ρωσικών περιουσιακών στοιχείων σε δολάρια, οδηγώντας πολλές χώρες να αναθεωρήσουν το νόμισμα των αποθεμάτων τους.

Με τη συμβολή του Πάνου Μουρδάκουδα

Η κινεζική κυριαρχία στις εφοδιαστικές αλυσίδες ανησυχεί την ΕΚΤ

Την αυξανόμενη ευαλωτότητα της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών λόγω της εξάρτησής τους από την Κίνα για βασικά αγαθά επισημαίνει σε πρόσφατη προειδοποίησή της η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), αναφέροντας ότι αμφότερες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο διαταραχών στην αλυσίδα εφοδιασμού, ιδίως σε τομείς όπως η ενέργεια, η υγεία και οι ψηφιακές τεχνολογίες.

Σε περίληψη δελτίου που δημοσιεύθηκε στις 5 Αυγούστου, οι οικονομολόγοι της ΕΚΤ υπογράμμισαν πως ακόμη και ήπιες διαταραχές σε αυτές τις κρίσιμες εξαρτήσεις μπορούν να έχουν σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις.

«Παρότι οι κρίσιμες εξαρτήσεις αποτελούν μικρό τμήμα του συνολικού εμπορίου και των εισροών στην παραγωγή, κάθε διαταραχή στον εφοδιασμό τους συνεπάγεται δυσανάλογα υψηλό οικονομικό κόστος λόγω της χαμηλής δυνατότητας υποκατάστασής τους», σημείωσαν χαρακτηριστικά.

Η ανάλυση της ΕΚΤ επισημαίνει πως η απελευθέρωση του παγκόσμιου εμπορίου από τη δεκαετία του 1990, παρότι τόνωσε την αποδοτικότητα, επέτρεψε και σε χώρες όπως η Κίνα να κυριαρχήσουν σε σημαντικά ορυκτά.

Ως συνέπεια αυτού, Ευρώπη και ΗΠΑ έχουν καταστεί σε υψηλό βαθμό εξαρτημένες από εισαγόμενες πρώτες ύλες, κάτι που οδηγεί σε στρατηγικές αδυναμίες.

«Αυτές οι εξαρτήσεις εγκυμονούν στρατηγικές ευπάθειες, καθώς ενδεχόμενη διατάραξή τους από γεωπολιτικούς αντιπάλους μπορεί να επιφέρει σημαντικά οικονομικά πλήγματα», αναφέρουν οι οικονομολόγοι.

Το δελτίο αναφέρει πως περίπου το 30% των κρίσιμων εισαγωγών της Ευρώπης από την Κίνα – συμπεριλαμβανομένων των σπανίων γαιών, των αντιβιοτικών και των ηλεκτρονικών ειδών ευρείας κατανάλωσης – ανήκει στην κατηγορία των «μοναδικών σημείων αποτυχίας», δηλαδή προϊόντων για τα οποία υπάρχουν ελάχιστοι ή καθόλου εναλλακτικοί προμηθευτές. Η εξάρτηση είναι ακόμη μεγαλύτερη στις ΗΠΑ, όπου περίπου το 40% των κρίσιμων εισροών προέρχεται από την Κίνα.

Σε αντιδιαστολή με τη Δύση, η Κίνα έχει μειώσει δραστικά τη δική της εξάρτηση από εισαγόμενα δυτικά προϊόντα, μέσω σειράς βιομηχανικών πολιτικών, μεταξύ των οποίων και η πρωτοβουλία «Made in China 2025». Παράλληλα, υλοποιεί στρατηγική «οικονομικού οχυρού» για να αντέξει τυχόν εξωτερικούς κραδασμούς.

Η κυριαρχία της Κίνας εντοπίζεται κυρίως στις στρατηγικές πρώτες ύλες, αφού ραφινάρει περίπου το 73% του παγκόσμιου κοβαλτίου και το 40% του λιθίου, ενώ ελέγχει πάνω από το 95% της παγκόσμιας παραγωγής σπανίων γαιών – υλικά ζωτικά για τα ηλεκτρικά οχήματα, τα συστήματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τις τεχνολογίες άμυνας αιχμής.

Η ΕΚΤ εκφράζει έντονη ανησυχία για το πλήγμα που θα μπορούσε να προκαλέσει οποιοσδήποτε «σοκ» στον εφοδιασμό, παρά το ότι τα αντίστοιχα αγαθά αντιπροσωπεύουν μικρό μόνο μέρος του συνολικού εμπορίου.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της, οι απώλειες τελικής ζήτησης στη ζώνη του ευρώ έχουν δεκαπλασιαστεί από το 1995, φθάνοντας σήμερα το 0,41%, ενώ αντίστοιχα στις ΗΠΑ ανέρχονται σε 0,32%.

Όπως διευκρινίζουν οι συντάκτες, «απώλειες τελικής ζήτησης σημαίνουν αρνητικές επιπτώσεις στη συνολική δαπάνη νοικοκυριών, επιχειρήσεων και Δημοσίου, με την πτώση να αποτυπώνει συνολικό πλήγμα στην παραγωγή και την κατανάλωση».

Σύμφωνα με την ΕΚΤ, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής βρίσκονται αντιμέτωποι με το δίλημμα μεταξύ ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των εφοδιαστικών αλυσίδων και διατήρησης των πλεονεκτημάτων του οικονομικού ανοίγματος.

Η έκθεση εισηγείται στοχευμένες και συντονισμένες στρατηγικές «μείωσης κινδύνου» (de-risking) αντί για οριζόντιο προστατευτισμό, ώστε να αντιμετωπίζονται συγκεκριμένες ευπάθειες χωρίς να θυσιάζονται τα οφέλη της διεθνούς ολοκλήρωσης.

Απαντώντας στις προκλήσεις αυτές, οι ΗΠΑ έχουν ήδη ξεκινήσει να λαμβάνουν μέτρα για τη μείωση της εξάρτησής τους από κινεζικές εφοδιαστικές αλυσίδες, σε μια διαδικασία που ξεκίνησε επί της πρώτης προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ.

Ένας φορτωτής μεταφέρει χώμα που περιέχει ορυκτά σπάνιων γαιών σε λιμάνι στο Λιανγιουνγκάνγκ, στην επαρχία Τζιανγκσού. Κίνα, 5 Σεπτεμβρίου 2010. (AFP μέσω Getty Images)

 

Τον Σεπτέμβριο του 2020, ο Τραμπ υπέγραψε προεδρική εντολή με την οποία κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την εθνική εξάρτηση από κρίσιμα ορυκτά, περιλαμβανομένων των σπανίων γαιών, του γαλλίου και του γραφίτη, εγκαινιάζοντας ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης, ενδεχόμενη επιβολή δασμών ή ποσοστώσεων, αλλά και ενίσχυση των εγχώριων δυνατοτήτων εξόρυξης και επεξεργασίας.

Οι προσπάθειες αυτές συνεχίστηκαν και επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν, ο οποίος το 2022 υπέγραψε τον νόμο Chips and Science Act, σηματοδοτώντας σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της αμερικανικής βιομηχανίας ημιαγωγών, μέσω χορήγησης 52 δισ. δολαρίων σε επιδοτήσεις και φορολογικά κίνητρα για τη στήριξη της εγχώριας παραγωγής και έρευνας, με απώτερο στόχο τη μείωση της εξάρτησης από ξένους κατασκευαστές, κυρίως στην Κίνα και την Ταϊβάν.

Περαιτέρω πρωτοβουλίες ελήφθησαν και με νέα προεδρική εντολή, τον Μάρτιο της ίδιας χρονιάς, που ενεργοποίησε τον Νόμο για την Αμυντική Παραγωγή (Defense Production Act), προσφέροντας ώθηση στην εγχώρια παραγωγή λιθίου, κοβαλτίου και άλλων κρίσιμων μεταλλευμάτων που χρησιμοποιούνται σε μπαταρίες και προηγμένα οπλικά συστήματα.

Το Πεντάγωνο. Βιρτζίνια, ΗΠΑ, 2 Απριλίου 2025. (Madalina Vasiliu/The Epoch Times)

 

Το Πεντάγωνο έχει επίσης δρομολογήσει νέες χρηματοδοτήσεις και σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων παραγωγής μαγνητών σπανίων γαιών και τη διεύρυνση εναλλακτικών προμηθευτών για εξαρτήματα πυραύλων και αεροναυπηγικής.

Παρ’ όλες τις ενισχυμένες προσπάθειες για την επανατοποθέτηση των αμυντικών αλυσίδων εφοδιασμού εκτός Κίνας, αναλυτές προειδοποιούν ότι ο ευρύς έλεγχος που ασκεί το Πεκίνο στη διύλιση και επεξεργασία κρίσιμων υλικών εξακολουθεί να συνιστά σοβαρή πρόκληση.

Ιταλική αστυνομία εναντίον κινέζικης μαφίας: Δεκατρείς συλλήψεις και μαζικές κατασχέσεις

Ευρείας κλίμακας επιχείρηση πραγματοποίησε η ιταλική αστυνομία κατά του οργανωμένου εγκλήματος με κινεζική προέλευση, συλλαμβάνοντας 13 άτομα σε συντονισμένες επεμβάσεις που εκτείνονταν σε όλη τη χώρα.

Οι δράσεις αυτές, χαρακτήρισαν οι αρχές ως «διπλό πλήγμα» στις εγκληματικές οργανώσεις που κατηγορούνται για διακίνηση ναρκωτικών, εργασιακή και σεξουαλική εκμετάλλευση και ξέπλυμα χρήματος.

Η μεγάλη επιχείρηση διενεργήθηκε σε 25 επαρχίες, μεταξύ των οποίων το Μιλάνο, η Ρώμη, η Φλωρεντία, το Πράτο και η Κατάνια, με στόχο κινεζικές μαφιόζικες συμμορίες που δρούσαν με μεθόδους εκφοβισμού και έλεγχο περιοχών στα πρότυπα της ιταλικής μαφίας, σύμφωνα με ανακοίνωση του ιταλικού Υπουργείου Εσωτερικών και δηλώσεις του επικεφαλής της Διοίκησης Καταπολέμησης της Οργανωμένης Εγκληματικότητας, Αντρέα Ολιβίντες.

Η αστυνομία σημείωσε ακόμη ότι σε 24 επαρχίες, ομάδες εγκληματιών κινεζικής καταγωγής είχαν εδραιώσει παρουσία τους στον χώρο της παράνομης διακίνησης, της εμπορίας ναρκωτικών, της εκμετάλλευσης εργαζομένων και εκδιδόμενων γυναικών, της παραποίησης προϊόντων και του διεθνούς ξεπλύματος χρήματος.

«Ελέγχθηκαν εκατοντάδες εμπορικές επιχειρήσεις και οχήματα, με περισσότερα από 1.900 άτομα να ταυτοποιούνται ως πιθανοί ύποπτοι», σημειώνεται στην επίσημη ανακοίνωση.

Παράλληλα με τις συλλήψεις, οι Αρχές κατέσχεσαν 550 γραμμάρια (περίπου 5.500 δόσεις) κρυσταλλικής μεθαμφεταμίνης —γνωστή τοπικά ως shabu— καθώς και όπλα και χρηματικά ποσά, όπως ανέφερε ο Ολιβίντες. «Άλλα 31 άτομα καταγγέλθηκαν στις δικαστικές αρχές, χωρίς να τεθούν υπό κράτηση».

Σε άλλη παράλληλη επιχείρηση, η Οικονομική Αστυνομία (Guardia di Finanza) εξάρθρωσε κύκλωμα φοροδιαφυγής ύψους 3,9 δισ. δολαρίων, προχωρώντας σε κατασχέσεις 858 εκατ. δολαρίων, κλείσιμο 266 εικονικών εταιρειών και δέσμευση 400 τραπεζικών λογαριασμών στις περιφέρειες Μάρκε, Λομβαρδίας και Πεδεμοντίου, σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών.

«Οι συντονισμένες αυτές επιχειρήσεις αποδεικνύουν πως η κινεζική μαφία δεν αποτελεί πλέον τοπικό, αλλά διακρατικό φαινόμενο, με ικανότητα μετακίνησης δισεκατομμυρίων και διείσδυσης στον οικονομικό ιστό της χώρας», τόνισε ο υπουργός Εσωτερικών, Ματέο Πιανταντόζι, στην ανακοίνωση του Υπουργείου, εκφράζοντας την «υποδειγματική επαγγελματικότητα και αποφασιστικότητα» των διωκτικών αρχών στην προστασία των έντιμων πολιτών και της οικονομικής ευρωστίας της Ιταλίας.

Η ευρεία καταστολή έρχεται ως απάντηση και σε εντεινόμενες ανησυχίες για την κινεζική επιρροή στη χώρα, ανάμεσά τους και οι έρευνες για αποκαλούμενους «υπεράκτιους αστυνομικούς σταθμούς» τους οποίους λειτουργούν οι κινεζικές αρχές σε ιταλικό έδαφος.

Η οργάνωση Safeguard Defenders κατέγραψε το 2022 ότι η Ιταλία φιλοξενεί τους περισσότερους τέτοιους παράνομους σταθμούς στην Ευρώπη—έντεκα συνολικά—σε Ρώμη, Μιλάνο, Βενετία, Φλωρεντία, Σικελία και Πράτο.

Οι ιταλικές αρχές έχουν διαψεύσει ότι έχουν δώσει άδεια για τη λειτουργία αυτών των κέντρων και δεσμεύονται για αυξημένη επιτήρηση, με τον Πιανταντόζι να δηλώνει το Δεκέμβριο του 2022 πως «θα επιβληθούν κυρώσεις σε περίπτωση που επιβεβαιωθούν παράνομες ενέργειες».

Στο παρελθόν, η Ιταλία μετείχε σε κοινές περιπολίες με Κινέζους αστυνομικούς, αλλά αυτές διακόπηκαν το 2022 λόγω ανησυχιών για το ιστορικό ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Κίνας και τον κίνδυνο να χρησιμοποιηθούν τέτοιες υπηρεσίες για την παρακολούθηση διαφωνούντων με το κινεζικό καθεστώς.

Η Αντιμαφική Επιτροπή του ιταλικού κοινοβουλίου έχει επεκτείνει το πεδίο της ώστε να διερευνήσει τόσο το κινεζικό οργανωμένο έγκλημα όσο και πιθανές διασυνδέσεις με το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας.

Αναλυτές, όπως ο πρώην διευθυντής του NATO Defense College Foundation, Τζουζέπε Μοριμπίτο, σημειώνουν ότι οι κινεζικές συμμορίες στην Ευρώπη συχνά λειτουργούν σε συνεργασία με κρατικούς παράγοντες, θολώνοντας τη διαχωριστική γραμμή μεταξύ οργανωμένου εγκλήματος και ξένης επιρροής.

Οι ιταλικές επιχειρήσεις έρχονται ως επιστέγασμα πολυετών ερευνών σε υπόγεια κινεζικά χρηματοοικονομικά δίκτυα, τα οποία κατηγορούνται για μεταφορά δισεκατομμυρίων ευρώ που προέρχονται από παραεμπόριο, πορνεία και φοροδιαφυγή πίσω στην Κίνα.

Διεθνή δημοσιεύματα έχουν επίσης αναδείξει τη δράση της κινεζικής μαφίας πέραν της Ευρώπης. Έρευνα των ProPublica και The Frontier το 2024 περιέγραψε δεσμούς μεταξύ Κινέζων διπλωματών και προσώπων του οργανωμένου εγκλήματος στις ΗΠΑ, ενώ άλλες μελέτες έχουν αναδείξει το ρόλο των κινεζικών τριάδων στην προμήθεια με πρόδρομες χημικές ουσίες για φαιντανύλη σε μεξικανικά καρτέλ.

Με την συμβολή των Μπεν Λεόνγκ, Ολίβια Λι και Reuters