Σάββατο, 30 Αυγ, 2025

Επιδιώκοντας την εξαίρεση ελληνικών προϊόντων από τους αμερικανικούς δασμούς

Την επισημοποίηση της συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ για τους δασμούς αναμένουν στο οικονομικό επιτελείο, προκειμένου στη συνέχεια, μέσω διμερών συζητήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, να επιτευχθεί η εξαίρεση ελληνικών προϊόντων. Πρόκειται κυρίως για το ελαιόλαδο, τη φέτα, το γιαούρτι, το κρασί και τις ελιές που αποτελούν προϊόντα ΠΟΠ και στηρίζουν, συν τοις άλλοις, το εξαγωγικό «αποτύπωμα» της χώρας, και ήδη μελετώνται όλες οι πτυχές των επόμενων κινήσεων.

Εξάλλου, εκτός από την αποφυγή πληγμάτων στους Έλληνες παραγωγούς, στόχος είναι να μην καταστεί ελλειμματικό το ισοζύγιο με τις ΗΠΑ, το οποίο σήμερα είναι ελαφρά πλεονασματικό, καθώς οι ελληνικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ ανήλθαν πέρυσι σε 2,4 δισ. ευρώ, ενώ οι αμερικανικές εισαγωγές διαμορφώθηκαν σε 2,16 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, η κυβέρνηση στρέφει το βλέμμα της και σε νέους εναλλακτικούς προορισμούς, με την Ινδία και τη Μέση Ανατολή να βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα. Με κυβερνητικούς παράγοντες να αναφέρουν ότι η χώρα δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά στις αποφάσεις που θα ληφθούν στις Βρυξέλλες, όπου όλα τα κράτη-μέλη θα δώσουν τον ατομικό «υπέρ πάντων αγώνα» για τα δικά τους προϊόντα (π.χ. η Γαλλία για τη σαμπάνια).

Το «στίγμα» για τις κυβερνητικές σκέψεις έδωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος κατ’ αρχάς ανέφερε ότι η συμφωνία «αποτρέπει έναν εμπορικό πόλεμο με αλυσιδωτές συνέπειες» και «εξασφαλίζει τη διατλαντική ενότητα». Ωστόσο, πρόσθεσε με έμφαση ότι «η Ελλάδα θα ήθελε ένα χαμηλότερο ποσοστό δασμών, ιδανικά μηδενικό. Το 15% είναι μεν χαμηλότερο από το αρχικό σχέδιο, αλλά εξακολουθεί να βαραίνει».

Ο υπουργός έστειλε και μήνυμα προς το εσωτερικό της Ευρώπης, δηλώνοντας ότι «δεν γίνεται να μιλάμε για ενιαία αγορά και να έχουμε ακόμη εσωτερικά εμπόδια που λειτουργούν σαν ενδοευρωπαϊκοί δασμοί. Στη μεταποίηση φτάνουν το 45% και στις υπηρεσίες το 110%. Αυτά είναι εμπόδια που πρέπει να καταρρεύσουν», παραπέμποντας και σε σχετικές αναφορές του Μάριο Ντράγκι.

Την ίδια ώρα, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή εκπόνησε ειδική μελέτη για τις επιπτώσεις από τους αμερικανικούς δασμούς. Το κείμενο εργασίας επικεντρώνεται σε 20 κλάδους με εξαγωγές προς τις ΗΠΑ για το διάστημα 2000-2024. Μάλιστα, πέρυσι, οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ των συγκεκριμένων κλάδων κάλυπταν το περίπου 76% της συνολικής αξίας των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ για το συγκεκριμένο έτος.

Για την περίοδο 2000-2024, η μέση ετήσια αξία των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ ανά κατηγορία προϊόντων είχε ως εξής (εντός παρένθεσης η αξία σε εκατ. ευρώ): αλιεύματα-Ψάρια (18,4), λαχανικά (1), φρούτα (14), ροφήματα (1), ελαιώδεις καρποί (2), παρασκευασμένα λαχανικά, φρούτα εκτός από ελιές (60), κρασιά (10), τσιμέντα υδραυλικά (65), ορυκτά καύσιμα (320), φαρμακευτικά (2), υλικά (23), χάλυβας (7), τεχνουργήματα από χάλυβα (74), αργίλιο (80), μηχανήματα (28,3), ηλεκτρικές συσκευές (71,8), αεροπλοΐα (57,5), ελιές (100), ελαιόλαδο (30) και τυρί φέτα (27).

Το Γραφείο Προϋπολογισμού προτείνει, εξάλλου, να στηριχθούν στοχευμένα οι εξαγωγικοί κλάδοι που είναι πιο ευάλωτοι σε δυσμενείς εμπορικές διαταραχές, να υπάρξει ανακατεύθυνση των εξαγωγών προς νέες διεθνείς αγορές, παρότι αυτή συνεπάγεται κόστος, και να εξεταστούν προσωρινά μέτρα ανακούφισης των πληττόμενων εξαγωγέων, όπως μειώσεις μη μισθολογικού κόστους ή ενέργειας, με στόχο την άμεση ελάφρυνσή τους, τη διατήρηση της απασχόλησης και της επιχειρησιακής συνέχειας, καθώς και να υλοποιηθούν πρωτοβουλίες κατάρτισης για την ενίσχυση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού.

Του Ομήρου Εμμανουηλίδη

Βουτιά στις παγκόσμιες αγορές μετά την επιβολή νέων δασμών από τις ΗΠΑ

Σημαντικές απώλειες κατέγραψαν τα διεθνή χρηματιστήρια ως αντίδραση στο νέο κύμα αμερικανικών δασμών για την προστασία της εγχώριας βιομηχανίας και την αντιμετώπιση χρόνιων εμπορικών ανισορροπιών.

Οι ευρωπαϊκές μετοχές υποχώρησαν στο χαμηλότερο επίπεδο τριών εβδομάδων, με τον πανευρωπαϊκό δείκτη STOXX 600 να σημειώνει πτώση περίπου 3% την Παρασκευή και να διευρύνει την εβδομαδιαία απώλειά του σχεδόν στο 3,5%. Πρόκειται για το μεγαλύτερο ημερήσιο πλήγμα από την ανακοίνωση των αμερικανικών ανταποδοτικών δασμών με προεδρικό διάταγμα στις 2 Απριλίου.

Ο βασικός δείκτης του χρηματιστηρίου της Φραγκφούρτης, DAX, βρέθηκε σε πτώση άνω του 2,5%, ενώ ο FTSE 100 στο Λονδίνο υποχώρησε μόλις πάνω από 1%. Το MSCI Asia Pacific (εκτός Ιαπωνίας), δημοφιλές σημείο αναφοράς για τις αγορές της περιοχής, κατέγραψε απώλειες 1,5%, διευρύνοντας τη συνολική πτώση της εβδομάδας στο 2,7%. Στο Τόκιο ο δείκτης Nikkei σημείωσε πτώση 0,7%, οι κινεζικές blue chips υποχώρησαν κατά 0,5% και ο δείκτης Hang Seng στο Χονγκ Κονγκ απώλεσε πάνω από 1%.

Με νέο προεδρικό διάταγμα που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ την Πέμπτη, εισάγεται βασικός δασμός 10% στις εισαγωγές, με σαφώς υψηλότερα ποσοστά για επιλεγμένες χώρες.

Αν και Μεξικό και Ευρωπαϊκή Ένωση απέφυγαν τις αυστηρότερες προβλέψεις, χώρες όπως η Ινδία, η Νότια Αφρική και η Ελβετία καλούνται να αντιμετωπίσουν σημαντικά υψηλότερους δασμούς, αναλόγως της επίτευξης συμφωνιών με την Ουάσιγκτον και του εύρους των δεσμεύσεών τους.

Στις αμερικανικές αγορές, ο δείκτης S&P 500 άνοιξε με πτώση άνω του 1,5% στις αρχικές συναλλαγές, ενώ ο Nasdaq 100 κατέγραψε απώλειες άνω του 2%. Παράλληλα, ο δείκτης DXY, που αποτυπώνει την αξία του δολαρίου ΗΠΑ έναντι βασικών ξένων νομισμάτων, υποχώρησε μέσα στη μέρα κατά 1%.

Σύμφωνα με ανάλυση της UBS της Παρασκευής, ο μέσος δασμός που επιβάλλουν οι ΗΠΑ στις εισαγωγές αναμένεται να εκτιναχθεί πάνω από το 18% από σήμερα, στο υψηλότερο επίπεδο από τη δεκαετία του 1930. Η τράπεζα εκτιμά ότι η αμερικανική κυβέρνηση αποκομίζει πλέον έσοδα 220 δισ. δολαρίων ετησίως από τους νέους δασμούς.

Παρ’ όλα αυτά, τα πρώτα σημάδια δείχνουν πως οι Αμερικανοί καταναλωτές ήδη νιώθουν τις συνέπειες. Ο πληθωρισμός βάσει σταθερού καλαθιού (εκτός οχημάτων) σημείωσε απότομη άνοδο τον Ιούνιο, γεγονός που αποδίδεται από την UBS εν μέρει στις ανατιμήσεις προϊόντων λόγω των δασμών.

Για την αντιμετώπιση του πρόσθετου κόστους, οι αμερικανικές εταιρείες στράφηκαν σε επιλογές όπως η πρώιμη προμήθεια αποθεμάτων, η αναμόρφωση αλυσίδων εφοδιασμού, η κατανομή του κόστους σε προμηθευτές και η επιβολή πρόσθετων χρεώσεων στους πελάτες.

Όπως επεσήμανε η J.P. Morgan την Παρασκευή, παρά τις εμπορικές εντάσεις, τα εταιρικά αποτελέσματα στις ΗΠΑ για το δεύτερο τρίμηνο παρέμειναν ισχυρά, σημειώνοντας αύξηση 10% σε ετήσια βάση, υπερβαίνοντας τις προσδοκίες. Αντίθετα, στην Ευρώπη τα κέρδη υποχώρησαν κατά 4%, αλλά ξεπέρασαν τις χαμηλές προβλέψεις.

Αν και πολλοί επενδυτές θεωρούν ακόμη τους δασμούς προσωρινό μέτρο, η UBS προειδοποιεί πως αυτή η εκτίμηση ίσως αποδειχθεί υπεραισιόδοξη. Η ανάλυσή της προβλέπει ότι οι οικονομικές επιπτώσεις θα ενταθούν το δεύτερο εξάμηνο του έτους, αυξάνοντας την πίεση στα εταιρικά κέρδη και επηρεάζοντας το επενδυτικό κλίμα.

Η UBS συνιστά εστίαση σε χώρες με ισχυρή εγχώρια ζήτηση και χαμηλή έκθεση στο αμερικανικό εμπόριο, όπως η Κίνα, η Βραζιλία, η Ινδονησία, η Μαλαισία και οι Φιλιππίνες. Παρά τις αρνητικές συνθήκες, η τράπεζα βλέπει μέτριες προοπτικές ανόδου στις αναδυόμενες αγορές ως το 2026.

Οι εξαγωγικές οικονομίες της Ασίας, ιδίως στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας, φαίνονται ιδιαίτερα ευάλωτες απέναντι σε περαιτέρω αυξήσεις αμερικανικών δασμών. Ιαπωνικές και κορεατικές εταιρείες έχουν ήδη εκφράσει τον προβληματισμό τους σε πρόσφατες επικοινωνίες με μετόχους.

Ο Νοριχίρο Γιαμαγκούτσι, επικεφαλής οικονομολόγος Ιαπωνίας στην Oxford Economics, σχολίασε: «Νομίζω πως περάσαμε από τη φάση της πλήρους αβεβαιότητας στη φάση που οι επιχειρήσεις καταρτίζουν πλέον πλάνα βασισμένα στο υπάρχον επίπεδο δασμών». Πρόσθεσε, επίσης, πως πλέον η αγορά επικεντρώνεται στην ακριβή αποτύπωση των επιπτώσεων, παρά σε επιμέρους μεταβολές.

Οι επιπτώσεις για τους κατασκευαστές, σύμφωνα με τον Γιαμαγκούτσι, θα διαφέρουν ανάλογα με την ευελιξία στις τιμές και τη ζήτηση από το εξωτερικό. Οικονομολόγοι που εστιάζουν στην Ασία αναμένουν συνέχιση της ανακατεύθυνσης εμπορίου και μεταβολές στις αλυσίδες εφοδιασμού με αφορμή το νέο καθεστώς δασμών.

Καθώς διαπραγματεύσεις με την Κίνα και άλλες χώρες παραμένουν σε εξέλιξη, οι προβλέψεις κάνουν λόγο για περαιτέρω αναπροσαρμογές στα αμερικανικά τιμολόγια τους επόμενους μήνες.

Όπως επισήμανε ο Τζεφ Νγκ, επικεφαλής στρατηγικής μακροοικονομίας Ασίας στην SMVC της Σιγκαπούρης: «Οι τωρινοί δασμοί κινήθηκαν γενικά εντός των εκτιμώμενων ορίων, στο κάτω όριο της προβλεπόμενης κλίμακας 20% με 30%. Εκτιμώ ότι θα δούμε κι άλλες αλλαγές από τώρα, ίσως και έως του χρόνου. Ο Τραμπ θα συνεχίσει να προχωρεί σε προσαρμογές στους δασμούς».  

Με πληροφορίες από το Reuters

Η ανάπτυξη της ευρωζώνης έμεινε στάσιμη στο 0,1% καθώς η οικονομία των ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 3% στο 2ο τρίμηνο

Η οικονομία της ευρωζώνης αναπτύχθηκε ελάχιστα το δεύτερο τρίμηνο του 2025, υπογραμμίζοντας την ασθενή δυναμική σε ολόκληρο το μπλοκ των 20 εθνών, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέγραψαν απότομη ανάκαμψη κατά την ίδια περίοδο.

Η Eurostat δήλωσε στις 30 Ιουλίου ότι το εποχικά προσαρμοσμένο ΑΕΠ στην ευρωζώνη αυξήθηκε κατά 0,1% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, ενώ η παραγωγή στην ευρύτερη Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) των 27 μελών αυξήθηκε κατά 0,2%. Και οι δύο μετρήσεις σηματοδότησαν μια απότομη επιβράδυνση από το πρώτο τρίμηνο, όταν η ανάπτυξη έφτασε το 0,6% και το 0,5% αντίστοιχα. Μεταξύ των μεγάλων οικονομιών, η Ισπανία ηγήθηκε με ανάπτυξη 0,7%, ακολουθούμενη από τη Γαλλία με 0,3%. Η Γερμανία και η Ιταλία συρρικνώθηκαν η καθεμία κατά 0,1%, υπογραμμίζοντας τη συνεχιζόμενη απόκλιση εντός του μπλοκ.

Πέρα από τον Ατλαντικό, τα στοιχεία των ΗΠΑ έδειξαν μια πολύ πιο φωτεινή εικόνα. Το Γραφείο Οικονομικής Ανάλυσης ανέφερε ότι το ΑΕΠ των ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 3% σε ετήσια βάση τον Απρίλιο-Ιούνιο, αντιστρέφοντας μια συρρίκνωση 0,5% στο πρώτο τρίμηνο και ξεπερνώντας τις προσδοκίες των οικονομολόγων για 2,4%. Η ανάκαμψη οφείλεται στην πτώση των εισαγωγών κατά 30% — μια αντιστροφή της προηγούμενης συσσώρευσης αποθεμάτων που σχετίζεται με τους δασμούς — και στην αύξηση των καταναλωτικών δαπανών κατά 1,4%.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η ΕΕ κατέληξαν πρόσφατα σε εμπορική συμφωνία που μείωσε τις άμεσες εντάσεις, αλλά επέβαλε δασμούς 15% στις εξαγωγές της ΕΕ προς την αγορά των ΗΠΑ — ένα μέτρο που είναι πιθανό να επηρεάσει την ανάπτυξη της ευρωζώνης. Η συμφωνία δεν έχει ακόμη επικυρωθεί από τα μέλη της ΕΕ και οι ανεπίλυτες λεπτομέρειες σημαίνουν ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες ενδέχεται να εξακολουθούν να διστάζουν να επενδύσουν.

Εν τω μεταξύ, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) αναβάθμισε την Τρίτη τις προβλέψεις του για την ανάπτυξη στο σύνολο του έτους για την ευρωζώνη, επικαλούμενο ισχυρότερη από την αναμενόμενη δραστηριότητα στο πρώτο τρίμηνο, κυρίως λόγω της αύξησης των ιρλανδικών φαρμακευτικών εξαγωγών. Ωστόσο, το Ταμείο προειδοποίησε ότι η ευρύτερη ζήτηση στην ευρωζώνη παραμένει υποτονική και ότι οι κίνδυνοι από τους δασμούς και τις δημοσιονομικές πιέσεις επιμένουν.

Στην ενημέρωση του Ιουλίου για τις Παγκόσμιες Οικονομικές Προοπτικές, το ΔΝΤ προέβλεψε ότι το ΑΕΠ της ζώνης του ευρώ θα αυξηθεί κατά 1% το 2025 και κατά 1,2% το 2026, μια αναβάθμιση 0,2 ποσοστιαίων μονάδων για το 2025 από την πρόβλεψη του Απριλίου. Η αναθεώρηση αντικατοπτρίζει αυτό που το ΔΝΤ χαρακτήρισε «ιστορικά μεγάλη» αύξηση στις ιρλανδικές φαρμακευτικές αποστολές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες μετά την προκαταρκτική εμπορική προώθηση και τις νέες εγκαταστάσεις παραγωγής. Χωρίς τη συνεισφορά της Ιρλανδίας, η αναβάθμιση της ζώνης του ευρώ θα ήταν μόλις 0,1 μονάδα.

Το ΔΝΤ αναμένει ότι ο πληθωρισμός της ζώνης του ευρώ θα παραμείνει συγκρατημένος σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με τη βοήθεια της ανατίμησης του νομίσματος και των προσωρινών δημοσιονομικών μέτρων. Για την ευρύτερη ΕΕ, η ανάπτυξη προβλέπεται στο 1,3% το 2025 και στο 1,4% το 2026, σχεδόν αμετάβλητη από τον Απρίλιο.

Σε πρόσφατη δήλωση μετά την ετήσια διαβούλευσή του με την ευρωζώνη, το ΔΝΤ δήλωσε ότι η περιοχή αντιμετωπίζει διαρθρωτικές προκλήσεις που περιορίζουν τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές και προέτρεψε τις κυβερνήσεις να ανοικοδομήσουν δημοσιονομικά αποθέματα, να προστατεύσουν την ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών και να επιδιώξουν μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της παραγωγικότητας. «Οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη είναι καθοδικοί», προειδοποίησε το ΔΝΤ, επικαλούμενο πιθανή κλιμάκωση των δασμών, γεωπολιτικές εντάσεις και δημοσιονομικές πιέσεις που θα μπορούσαν να επισκιάσουν τυχόν οφέλη από την απροσδόκητη δημοσιονομική χαλάρωση.

Το ΔΝΤ αναβάθμισε επίσης την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη των ΗΠΑ στο 1,9% για το 2025 και στο 2% για το 2026, επικαλούμενο χαμηλότερους από τους αναμενόμενους δασμούς, ένα ασθενέστερο δολάριο και εταιρικά επενδυτικά κίνητρα από τον νόμο One Big Beautiful Bill. Σε παγκόσμιο επίπεδο, αύξησε την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη του 2025 στο 3% από 2,8% τον Απρίλιο, προειδοποιώντας παράλληλα ότι τα υψηλά εμπορικά εμπόδια και οι γεωπολιτικοί κραδασμοί εξακολουθούν να θέτουν σημαντικούς κινδύνους.

«Η επίμονη αβεβαιότητα μπορεί να επηρεάσει τις επενδύσεις, ενώ οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι δημοσιονομικές ευπάθειες θέτουν πρόσθετες απειλές», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, Πιέρ Ολιβιέ Γκουρινκά, προσθέτοντας ότι οι σημαντικές εξελίξεις στις εμπορικές συνομιλίες θα μπορούσαν να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη, ενώ οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις θα μπορούσαν να αυξήσουν τη μακροπρόθεσμη παραγωγικότητα.

Η Apple κλείνει κατάστημα στην Κίνα για πρώτη φορά λόγω επιβράδυνσης της αγοράς

Για πρώτη φορά στην ιστορία της, η Apple ανακοίνωσε το κλείσιμο καταστήματος στην Κίνα, καθώς η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες οικονομικές πιέσεις και περιορισμένες καταναλωτικές δαπάνες.

Σύμφωνα με ανακοίνωση στην επίσημη ιστοσελίδα της εταιρείας, το κατάστημα που βρίσκεται στο εμπορικό κέντρο Parkland Mall στην πόλη Νταλιάν, στη βορειοανατολική Κίνα, θα σταματήσει τη λειτουργία του μετά τις 8 Ιουλίου. Εκπρόσωποι της Apple φέρεται να ανέφεραν σε εγχώρια μέσα ότι η απόφαση σχετίζεται με την αποχώρηση αρκετών άλλων εμπορικών σημάτων από το ίδιο εμπορικό κέντρο και ότι το κατάστημα θα κλείσει οριστικά στις 9 Αυγούστου 2025.

Η απόφαση εντάσσεται σε ένα δυσμενές οικονομικό κλίμα, το οποίο χαρακτηρίζεται από εντεινόμενες αποπληθωριστικές πιέσεις, αποτέλεσμα της υπερβάλλουσας προσφοράς και της ασθενούς εσωτερικής ζήτησης, σε συνδυασμό με τον εμπορικό πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Τον Ιούνιο, η αύξηση των λιανικών πωλήσεων υπολείφθηκε των προβλέψεων, ενώ οι τιμές ακινήτων σημείωσαν τη μεγαλύτερη πτώση των τελευταίων οκτώ μηνών, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία.

Το κατάστημα της Parkland Mall είναι ένα από τα δύο της Apple στην πόλη Νταλιάν. Το άλλο βρίσκεται στο συγκρότημα Olympia 66, σε απόσταση περίπου δέκα λεπτών. Η εταιρεία γνωστοποίησε ότι στους εργαζομένους του καταστήματος που κλείνει θα προσφερθούν θέσεις σε κοντινά καταστήματα.

Η Apple διαθέτει συνολικά 41 καταστήματα στην Κίνα, αριθμός που αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 10% του παγκόσμιου δικτύου της, το οποίο ξεπερνά τα 530 καταστήματα, σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα της εταιρείας.

Σύμφωνα με στοιχεία της ερευνητικής εταιρείας IDC, η κινεζική αγορά κινητών τηλεφώνων παρουσίασε συρρίκνωση το δεύτερο τρίμηνο του 2025, με μείωση στις αποστολές για τέσσερις από τις πέντε κορυφαίες μάρκες, λόγω της μειωμένης καταναλωτικής ζήτησης.

Η Apple κατατάσσεται στην πέμπτη θέση της αγοράς κινητών τηλεφώνων στην Κίνα, πίσω από τους τοπικούς ανταγωνιστές Huawei, Vivo, Oppo και Xiaomi. Κατά την IDC, οι αποστολές συσκευών της Apple μειώθηκαν κατά 1,3% σε ετήσια βάση, φθάνοντας τα 9,6 εκατομμύρια μονάδες στο δεύτερο τρίμηνο. Πρόκειται για μικρότερη πτώση σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο, όταν η μείωση είχε φθάσει το 9%, γεγονός που αποδίδεται σε προσαρμογές τιμών σε ορισμένες εκδόσεις των iPhone 16 και 16 Pro που εντάχθηκαν σε κρατικά προγράμματα επιδότησης.

Το μερίδιο αγοράς της Apple αυξήθηκε οριακά στο 13,9% το δεύτερο τρίμηνο από 13,7% το προηγούμενο. Ωστόσο, σύμφωνα με την IDC, πρόκειται για το όγδοο συνεχόμενο τρίμηνο πτώσης στις αποστολές συσκευών της εταιρείας στην Κίνα.

Σε σύγκριση, η Huawei διατηρεί μερίδιο περίπου 18%, ενώ η Xiaomi προσεγγίζει το 14%.

Παράλληλα, η Apple συνεχίζει την αναδιάρθρωση της εφοδιαστικής της αλυσίδας, επιδιώκοντας τη μείωση της εξάρτησης από την Κίνα. Όπως προκύπτει από στοιχεία της Canalys, η Ινδία ξεπέρασε την Κίνα ως κύριος προμηθευτής κινητών τηλεφώνων που εξάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, καλύπτοντας το 44% των αποστολών κατά το δεύτερο τρίμηνο, έναντι 25% της Κίνας.

Ο βασικός προμηθευτής της Apple στην Ινδία παρήγαγε iPhones αξίας περίπου 14 δισ. δολαρίων το 2024, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 14% της παγκόσμιας παραγωγής. Η εταιρεία φέρεται να σχεδιάζει περαιτέρω επέκταση στην Ινδία και στο Βιετνάμ, εν μέσω των παρατεταμένων εμπορικών εντάσεων ΗΠΑ-Κίνας.

Του James Xu

Με πληροφορίες από το Reuters

Ο Τραμπ ανακοινώνει εμπορική συμφωνία με τη Νότια Κορέα

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε στις 30 Ιουλίου ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέληξαν σε εμπορική συμφωνία με τη Νότια Κορέα, έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ σε μια στρατηγικά σημαντική περιοχή.

«Είμαι στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσω ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής συμφώνησαν σε μια Πλήρη και Ολοκληρωμένη Εμπορική Συμφωνία με τη Δημοκρατία της Κορέας», έγραψε ο Τραμπ σε μια ανάρτηση στο Truth Social.

Σύμφωνα με τη συμφωνία, η Νότια Κορέα θα επενδύσει 350 δισεκατομμύρια δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία που ανήκουν και ελέγχονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, με λεπτομέρειες που θα επιλεγούν από τον ίδιο τον Τραμπ. Επιπλέον, η χώρα της Νοτιοανατολικής Ασίας θα αγοράσει υγροποιημένο φυσικό αέριο ή άλλα ενεργειακά προϊόντα αξίας 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Συμφωνείται επίσης ότι η Νότια Κορέα θα είναι ΑΠΟΛΥΤΑ ΑΝΟΙΧΤΗ ΣΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ με τις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι θα δέχεται αμερικανικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων αυτοκινήτων και φορτηγών, γεωργίας κ.λπ.», έγραψε ο Τραμπ.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιβάλουν δασμό 15% στις εισαγωγές από τη Νότια Κορέα στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ τα αμερικανικά αγαθά δεν θα υπόκεινται σε τελωνειακούς δασμούς στα λιμάνια της Νότιας Κορέας.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι η Νότια Κορέα έχει επίσης συμφωνήσει να κάνει επενδύσεις στην ενέργεια των ΗΠΑ. Το ακριβές ποσό αυτών των επενδύσεων δεν έχει καθοριστεί. Είπε ότι το ποσό θα ανακοινωθεί εντός των επόμενων δύο εβδομάδων, καθώς ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας Λι Τζάε Μιουνγκ πρόκειται να παραστεί σε διμερή συνάντηση στον Λευκό Οίκο.

«Θα ήθελα επίσης να συγχαρώ τον νέο Πρόεδρο για την εκλογική του επιτυχία», δήλωσε ο Τραμπ για τον Λι, έναν κεντροαριστερό υποψήφιο που ορκίστηκε πρόεδρος της Νότιας Κορέας στις 4 Ιουνίου.

Η συμφωνία ανακοινώθηκε λιγότερο από δύο ημέρες πριν από την 1η Αυγούστου, την προθεσμία που είχε θέσει ο Τραμπ για σημαντική αύξηση των δασμών εάν δεν εξισορροπηθούν οι εμπορικές σχέσεις.

Στις 2 Απριλίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε έναν βασικό παγκόσμιο δασμό 10%, καθώς και αμοιβαίους δασμούς ανά χώρα σε χώρες που φορολογούν αμερικανικά προϊόντα. Αυτοί κυμαίνονταν από 11% έως 50%.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσης στις 30 Ιουλίου ότι η κυβέρνηση είχε καταλήξει σε συμφωνία με το Πακιστάν, βάσει της οποίας οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Πακιστάν «θα συνεργαστούν για την ανάπτυξη των τεράστιων αποθεμάτων πετρελαίου τους».

Η εταιρεία που θα ηγηθεί της προσπάθειας δεν έχει ακόμη αποφασιστεί, δήλωσε ο πρόεδρος.

«Ποιος ξέρει, ίσως κάποια μέρα πουλήσουν πετρέλαιο στην Ινδία!», έγραψε ο Τραμπ.

Η Νότια Κορέα είναι ο τρίτος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος των ΗΠΑ στην περιοχή, πίσω μόνο από την Κίνα και την Ιαπωνία.

Δεν έχει επιτευχθεί τελική συμφωνία με την Κίνα. Στις συνομιλίες του Μαΐου στη Γενεύη, και οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε μια παύση ενενήντα ημερών στις αυξήσεις των δασμών, η οποία θα λήξει στις 12 Αυγούστου.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε μια συμφωνία με την άλλη μεγάλη οικονομία της περιοχής, την Ιαπωνία, στις 22 Ιουλίου.

Σύμφωνα με αυτή τη συμφωνία, η Ιαπωνία θα καταβάλει αμοιβαίο δασμό 15% στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Ιαπωνία συμφώνησε επίσης να επενδύσει 500 δισεκατομμύρια δολάρια στις Ηνωμένες Πολιτείες, με τα περισσότερα κέρδη να πηγαίνουν στην κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Δασμούς 50% στις εισαγωγές χαλκού από τη Βραζιλία επέβαλε ο Τραμπ

Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε στις 30 Ιουλίου ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιβάλουν δασμούς ύψους 50% στις εισαγωγές ημιτελών προϊόντων χαλκού και παράγωγων με υψηλή περιεκτικότητα σε χαλκό, αρχής γενομένης από την 1η Αυγούστου. Από τους νέους δασμούς εξαιρούνται τα προϊόντα καθαρής μεταλλικής μορφής.

Οι τιμές του χαλκού στις ΗΠΑ παρουσίασαν απότομη πτώση μετά τη σχετική εξαίρεση των καθαρών μετάλλων από τους νέους δασμούς που ανακοίνωσε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Τα νέα μέτρα στοχεύουν σε ημιτελή προϊόντα, όπως σωλήνες, σύρματα, ράβδους, ελάσματα και σωλήνες χαλκού, καθώς και σε παράγωγα με υψηλή περιεκτικότητα σε χαλκό, μεταξύ των οποίων εξαρτήματα σωληνώσεων, καλώδια, συνδετήρες και ηλεκτρικά μέρη, σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση του Λευκού Οίκου.

Παράλληλα, ο Τραμπ υπέγραψε προεδρικό διάταγμα που προβλέπει την επιβολή πρόσθετου δασμού 40% στις εισαγωγές από τη Βραζιλία, ανεβάζοντας το συνολικό ποσοστό στο 50%. Η κίνηση αυτή αποσκοπεί, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, στην αντιμετώπιση των «ασυνήθιστων και εξαιρετικών πολιτικών και ενεργειών της κυβέρνησης της Βραζιλίας που βλάπτουν αμερικανικές εταιρείες, τα δικαιώματα ελεύθερης έκφρασης Αμερικανών πολιτών, την εξωτερική πολιτική και την οικονομία των ΗΠΑ».

Το διάταγμα στοχεύει επίσης στην άσκηση πίεσης προς τη βραζιλιάνικη κυβέρνηση για σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως «η πολιτική δίωξη του πρώην προέδρου Ζαΐρ Μπολσονάρου και των υποστηρικτών του», πρακτικές που, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, υποσκάπτουν το κράτος δικαίου στη Βραζιλία.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιδρά στην εμπορική συμφωνία των ΗΠΑ με ανακούφιση και κριτική

Ανώτερα στελέχη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντέδρασαν με έναν συνδυασμό ανακούφισης και κριτικής στη νέα εμπορική συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αμέσως μετά την ανακοίνωση, στις 27 Ιουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε επίσημη δήλωση εκ μέρους της προέδρου της επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην οποία είπε ότι η συμφωνία δημιούργησε βεβαιότητα, σταθερότητα και προβλεψιμότητα σε αβέβαιους καιρούς για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες «και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού».

Ευχαρίστησε τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και τον αποκάλεσε «σκληρό διαπραγματευτή», αλλά και ικανό στο να κάνει συμφωνίες.

Μετά από μήνες διαπραγματεύσεων, οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε μια εμπορική συμφωνία, στις 27 Ιουλίου.

Η ΕΕ θα αγοράσει ενέργεια αξίας 750 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και οι δασμοί στις εισαγωγές της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των αυτοκινήτων, θα οριστούν στο 15%.

Η συμφωνία επιτεύχθηκε λίγες ημέρες πριν από την προθεσμία της 1ης Αυγούστου, μετά την οποία σχεδόν όλες οι εισαγωγές της ΕΕ θα είχαν πληγεί με δασμούς 30%.

Ο Τραμπ και η φον ντερ Λάιεν συναντήθηκαν στη Σκωτία κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του προέδρου των ΗΠΑ στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Όταν ρωτήθηκε αν θεωρούσε το 15% μια καλή συμφωνία για τις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες, η φον ντερ Λάιεν δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Το 15% δεν πρέπει να υποτιμάται, αλλά είναι το καλύτερο που θα μπορούσαμε να πάρουμε».

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρήντριχ Μερτς δήλωσε σε δήλωσή του, στις 27 Ιουλίου, ότι χαιρετίζει τη συμφωνία και ότι οι δύο εμπορικοί εταίροι απέφυγαν μια «άσκοπη κλιμάκωση στις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις».

Ο Μερτς δήλωσε ότι η οικονομία της χώρας του, προσανατολισμένη στις εξαγωγές, ιδίως στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, θα είχε πληγεί σοβαρά χωρίς αυτήν τη συμφωνία.

«Καταφέραμε να διαφυλάξουμε τα βασικά μας συμφέροντα, αν και θα καλωσόριζα την περαιτέρω χαλάρωση του διατλαντικού εμπορίου», είπε.

Ανακούφιση αλλά όχι εορτασμός

Δεν ήταν όλες οι αντιδράσεις από την Ευρώπη τόσο θετικές.

Ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ έγραψε στο X, στις 27 Ιουλίου: «Καθώς περιμένουμε όλες τις λεπτομέρειες της νέας εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ, ένα πράγμα είναι σαφές: αυτή είναι μια στιγμή ανακούφισης αλλά όχι εορτασμού. Οι δασμοί θα αυξηθούν σε διάφορους τομείς και ορισμένα βασικά ερωτήματα παραμένουν ανεπίλυτα».

Ο ντε Βέβερ δήλωσε ότι ελπίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «θα απομακρυνθούν ξανά από την αυταπάτη του προστατευτισμού και θα αγκαλιάσουν για άλλη μια φορά την αξία του ελεύθερου εμπορίου – ακρογωνιαίο λίθο της κοινής ευημερίας».

Ο Γάλλος υπουργός Βιομηχανίας, Μαρκ Φερράτσι, επέκρινε ομοίως τη συμφωνία ως «ανισόρροπη», αν και αναγνώρισε ότι έφερε σταθερότητα στις επιχειρήσεις και τους κατασκευαστές.

Ο Φερράτσι δήλωσε στον ραδιοφωνικό σταθμό RTL, στις 28 Ιουλίου: «Αυτή η συμφωνία είναι ανισόρροπη και θα πρέπει να μας ενθαρρύνει να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για την αναδιάρθρωση του εμπορίου μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών».

Ο υπουργός είπε ότι η συμφωνία έφερε το τέλος της αβεβαιότητας μεν, κάτι που ήταν ανακούφιση, αλλά ότι «δεν είναι το τέλος της ιστορίας».

Ο Γάλλος πρωθυπουργός, Φρανσουά Μπαϊρού, χαρακτήρισε τη συμφωνία «μαύρη μέρα για την Ευρώπη», επικρίνοντάς την ως «υποταγή» στον Τραμπ, σε ανάρτησή του στο X, στις 28 Ιουλίου.

Ο Ούγγρος πρωθυπουργός, Βίκτορ Όρμπαν, υπονόησε ότι η πρόεδρος της Επιτροπής δεν κατάφερε να διαπραγματευτεί μια πιο ευνοϊκή συμφωνία για το μπλοκ, λέγοντας ότι ο Τραμπ «[έφαγε] την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για πρωινό».

Δήλωσε στο podcast «Warrior’s Hour», στις 28 Ιουλίου, ότι αυτό ήταν που περίμενε η Ουγγαρία να συμβεί, επειδή ο Τραμπ είναι «ένας διαπραγματευτής βαρέων βαρών» ενώ η φον ντερ Λάιεν «ανήκει στην κατηγορία φτερού».

«Αυτό που μπορώ επίσης να πω με βεβαιότητα είναι ότι οι Αμερικανοί έχουν πρόσφατα συνάψει μια παρόμοια συμφωνία με το Ηνωμένο Βασίλειο που είναι πολύ καλύτερη από αυτή», δήλωσε ο Όρμπαν. «Επομένως, η ευρωπαϊκή συμφωνία είναι χειρότερη από την αγγλική».

Εμπορικό έλλειμμα

Η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε, στις 2 Απριλίου, ότι δεκάδες χώρες θα υπόκεινται σε αμοιβαίους δασμούς για να διορθώσουν αυτό που ο πρόεδρος περιέγραψε ως άδικη μεταχείριση των Αμερικανών εξαγωγέων.

Αυτοί οι δασμοί επρόκειτο να τεθούν σε ισχύ στις 9 Απριλίου, αλλά ο Τραμπ αποφάσισε μια τρίμηνη αναστολή, η οποία στη συνέχεια παρατάθηκε έως την 1η Αυγούστου, για να δοθεί περισσότερος χρόνος για διαπραγματεύσεις.

Σύμφωνα με το Γραφείο του Εμπορικού Εκπροσώπου των ΗΠΑ, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν συνολικό έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο αγαθών με την ΕΕ ύψους 235,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων πέρυσι, επαυξημένο κατά 12,9% σε σχέση με το 2023.

Άλλες προκαταρκτικές λεπτομέρειες της εμπορικής συμφωνίας με τις Βρυξέλλες περιλαμβάνουν επένδυση 600 δισεκατομμυρίων δολαρίων από την ΕΕ στις Ηνωμένες Πολιτείες, επιπλέον των τωρινών επενδύσεών της.

Οι δασμοί στον χάλυβα και το αλουμίνιο θα παραμείνουν στο 50%, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες εφάρμοσαν αυτόν τον συντελεστή παγκοσμίως.

Μέχρι στιγμής, η κυβέρνηση Τραμπ έχει συνάψει προσωρινές εμπορικές συμφωνίες με την Κίνα, την ΕΕ, την Ινδονησία, την Ιαπωνία, τις Φιλιππίνες και το Ηνωμένο Βασίλειο.

ΗΠΑ και Κίνα ξανακάθονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων εν όψει της προθεσμίας του Αυγούστου

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα αναμένεται να πραγματοποιήσουν νέο γύρο εμπορικών διαπραγματεύσεων σήμερα στη Στοκχόλμη, με στόχο την επίλυση των τελευταίων διαφορών πριν από την καταληκτική προθεσμία της 12ης Αυγούστου. Εάν έως τότε δεν επιτευχθεί συμφωνία, προβλέπεται σημαντική αύξηση των αμερικανικών δασμών σε κινεζικά προϊόντα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε, στις 27 Ιουλίου, ότι οι συνομιλίες με το Πεκίνο βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση, αποφεύγοντας ωστόσο να δώσει συγκεκριμένες λεπτομέρειες. Κατά τη διάρκεια συνάντησής του με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στη Σκωτία, ανέφερε ότι οι δύο πλευρές «έχουν ουσιαστικά καταλήξει σε μια συμφωνία», αν και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μεταβολών.

Η συνάντηση της Στοκχόλμης έρχεται σε συνέχεια προηγούμενων διαβουλεύσεων στη Γενεύη τον Μάιο και στο Λονδίνο τον Ιούνιο. Μετά τις συνομιλίες στο Λονδίνο, ο Λευκός Οίκος είχε ανακοινώσει μια περιορισμένη συμφωνία που περιλαμβάνει ρυθμίσεις για τους ελέγχους εξαγωγών και τους δασμούς. Στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας, η Κίνα δεσμεύθηκε να επαναλάβει τις εξαγωγές σπάνιων γαιών προς τις ΗΠΑ, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ προχώρησε σε ελάφρυνση ορισμένων αντιμέτρων.

Ως συνέπεια της συμφωνίας, η αμερικανική εταιρεία μικροκυκλωμάτων Nvidia ανακοίνωσε στις 14 Ιουλίου ότι έλαβε άδεια να επανεκκινήσει τις πωλήσεις προς την Κίνα, παρά τους περιορισμούς που είχαν επιβληθεί τον Απρίλιο. Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσσεντ χαρακτήρισε αυτή την εξέλιξη ως μέρος ευρύτερης στρατηγικής διαπραγμάτευσης, επισημαίνοντας σε συνέντευξή του στο Bloomberg TV ότι «υπήρχαν ανταλλάγματα και από τις δύο πλευρές» και πως η αμερικανική κυβέρνηση θεωρεί ότι βρίσκεται «σε πολύ καλή θέση».

Σύμφωνα με το Γραφείο του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ, το εμπορικό έλλειμμα αγαθών με την Κίνα το 2024 ανήλθε στα 295,4 δισεκατομμύρια δολάρια. Παραμένει ασαφές αν οι συνομιλίες στη Στοκχόλμη θα οδηγήσουν σε ουσιαστικά αποτελέσματα, όπως η σημαντική μείωση του ελλείμματος ή η άρση χρόνιων εμποδίων για τις αμερικανικές επιχειρήσεις στην κινεζική αγορά.

Οι χρηματοπιστωτικές αγορές παρακολουθούν στενά την προθεσμία της 12ης Αυγούστου, η οποία σηματοδοτεί τη λήξη της τρίμηνης αναστολής των δασμών μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου. Ο Μπέσσεντ, πάντως, προσπάθησε να καθησυχάσει τους επενδυτές, δηλώνοντας ότι «δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για την ημερομηνία αυτή».

Ως αντίποινα για τους αμερικανικούς δασμούς που επέβαλε ο Τραμπ τον Απρίλιο, το Πεκίνο είχε προχωρήσει σε περιορισμούς στις εξαγωγές κρίσιμων μετάλλων, μαγνητών και σπάνιων γαιών από τις 4 Απριλίου. Αν και ο Τραμπ έχει διαμηνύσει ότι η διαμάχη αυτή έχει επιλυθεί, Αμερικανοί αξιωματούχοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί. Ο επικεφαλής του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου, Κέβιν Χάσσετ, επιβεβαίωσε σε συνέντευξή του τον Ιούνιο ότι η Κίνα έχει επανεκκινήσει τις αποστολές, οι οποίες όμως παραμένουν σε επίπεδα κατώτερα των συμφωνηθέντων.

Η Κίνα κυριαρχεί στην παγκόσμια αγορά σπάνιων γαιών και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιήσει την κυριαρχία αυτή ως εργαλείο πολιτικής πίεσης. Από την ένταξή της στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου το 2001, η οικονομική άνοδος της χώρας έχει στηριχθεί σε αμφιλεγόμενες πρακτικές, όπως η κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας, οι εξαναγκαστικές μεταβιβάσεις τεχνολογίας, η χειραγώγηση του νομίσματος και οι κρατικές επιδοτήσεις.

Εμπορική συμφωνία με την ΕΕ

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Τραμπ μίλησε επίσης για τη νέα εμπορική συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο της οποίας η ΕΕ θα αγοράσει αμερικανική ενέργεια αξίας 750 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ οι ΗΠΑ θα επιβάλουν δασμούς 15% στις περισσότερες ευρωπαϊκές εισαγωγές – ποσοστό μειωμένο κατά το ήμισυ σε σχέση με το 30% που είχε ανακοινωθεί αρχικά.

Ο Τραμπ έκανε επίσης λόγο για περαιτέρω εμπορικές συμφωνίες που βρίσκονται σε εξέλιξη με «τρεις ή τέσσερις ακόμη χώρες». Ανέφερε ότι έχουν ήδη σταλεί σχετικές ειδοποιήσεις και ότι εντός της εβδομάδας, αλλά πριν από την 1η Αυγούστου, αναμένεται να αποσταλούν επιστολές διευκρίνησης ή επιβεβαίωσης προς τα εμπλεκόμενα μέρη.

Σε εμπορική συμφωνία καταλήγουν ΗΠΑ και ΕΕ

Μετά από μήνες διαπραγματεύσεων, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξαν σε εμπορική συμφωνία, στις 27 Ιουλίου, στο Τέρνμπερρυ της Σκωτίας, όπου συναντήθηκαν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καθώς και άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες, για τις τελικές διαπραγματεύσεις πριν τη λήξη της προσθεμίας που είχε θέσει ο πρώτος για την 1η Αυγούστου.

Παρουσιάζοντας αδρά το πλαίσιο της συμφωνίας, ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι η ΕΕ θα αγοράσει ενέργεια αξίας 750 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ και ότι οι δασμοί στις εισαγωγές της ΕΕ προς τις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των δασμών στις εισαγωγές αυτοκινήτων, θα οριστούν στο 15%.

Ακόμη, η ΕΕ θα επενδύσει επιπλέον 600 δισεκατομμύρια δολάρια πέραν των τρεχουσών επενδύσεών της στις Ηνωμένες Πολιτείες και θα αγοράσει αμερικανικό στρατιωτικό εξοπλισμό.

Σε περίπτωση μη συμφωνίας, η ΕΕ αντιμετώπιζε την προοπτική δασμών 30% στις περισσότερες εξαγωγές της προς τις ΗΠΑ, όπως είχε ανακοινώσει με επιστολή του προς τη φον ντερ Λάιεν ο Ντόναλντ Τραμπ, στις 12 Ιουλίου, ενώ τον Μάιο οι δασμοί είχαν οριστεί στο 50%.

Σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, ο κύριος λόγος για την επιβολή των δασμών ήταν το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ, το οποίο ανερχόταν σε σχέση με την ΕΕ στα 235,6 δισ. δολάρια, κατά 12,9% αυξημένο από το 2023.

«Το σημείο εκκίνησης ήταν μια ανισορροπία, ένα πλεόνασμα από την πλευρά μας και ένα έλλειμμα από την πλευρά των ΗΠΑ», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια της συνάντησης. «Και θέλαμε να εξισορροπήσουμε τις εμπορικές μας σχέσεις […] έτσι ώστε διατλαντικό το εμπόριο να συνεχίσει να λειτουργεί».

Από την πλευρά του, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι δύο πλευρές «ήθελαν να καταλήξουν σε συμφωνία».

«Αυτές οι διαπραγματεύσεις είχαν ξεκινήσει πριν από μήνες, οπότε ξέραμε σε τι μπαίναμε», σημείωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, προσθέτοντας ότι η συμφωνία ήταν «ικανοποιητική» τόσο για την ΕΕ όσο και για τις ΗΠΑ.

Τόνισε δε ότι πρόκειται για μια «τεράστια συμφωνία με πολλές χώρες» (σ.σ. τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ) και αναγνώρισε ότι «δεν ήταν εύκολο» να επιτευχθεί μια ενιαία συμφωνία μεταξύ όλων τους, ωστόσο χαρακτήρισε τις νέες επενδύσεις της ΕΕ «ουσιαστικές».

«Όλες οι χώρες θα ανοίξουν τις αγορές τους στο εμπόριο με τις Ηνωμένες Πολιτείες με μηδενικούς δασμούς», δήλωσε. «Και συμφώνησαν να αγοράσουν τεράστιες ποσότητες στρατιωτικού εξοπλισμού. Δεν γνωρίζουμε το ακριβές ποσό, αλλά είναι γεγονός ότι κατασκευάζουμε τον καλύτερο στρατιωτικό εξοπλισμό στον κόσμο, οπότε έτσι [πρέπει] να γίνει μέχρι να μας ξεπεράσει κάποιος, κάτι που δεν πρόκειται να συμβεί».

Οι δασμοί για τα αυτοκίνητα θα περιοριστούν επίσης στο 15%. Ωστόσο, οι δασμοί για τον χάλυβα και το αλουμίνιο θα παραμείνουν ως έχουν, επειδή «αυτό είναι παγκόσμιο φαινόμενο», επεσήμανε.

Τα περισσότερα αγαθά της ΕΕ που εξάγονται στις ΗΠΑ υπόκεινται σε δασμούς 10%, με το ποσοστό να διαμορφώνεται στο 25% για τα αυτοκίνητα και στο 50% για τον χάλυβα και το αλουμίνιο.

Ο υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ Χάουαρντ Λούτνικ δήλωσε ότι εντός δύο εβδομάδων οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ενημερώσουν για τα σχέδιά τους σχετικά με τους δασμούς για τα μικροτσίπ, υποδηλώνοντας ότι αυτό ήταν ένας βασικός λόγος για την επιθυμία της ΕΕ να διαπραγματευτεί με τον Τραμπ.

«Θα σας αφήσω να περιμένετε δύο εβδομάδες μέχρι να ανακοινώσετε το σχέδιό σας», είπε ο Λούτνικ στον Τραμπ. «Αλλά θα επαναφέρουμε την παραγωγή μικροτσίπ στις Ηνωμένες Πολιτείες».

Λίγες ημέρες πριν τη συνάντηση, στις 24 Ιουλίου, τα κράτη-μέλη της ΕΕ ψήφισαν την έγκριση αντιμέτρων ύψους 109 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε αμερικανικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων της σόγιας, των αμυγδάλων, των αυτοκινήτων και των φαρμακευτικών προϊόντων, τα οποία θα τίθεντο σε ισχύ στις 7 Αυγούστου σε περίπτωση μη συμφωνίας.

Μέχρι τώρα, η κυβέρνηση Τραμπ έχει συνάψει προσωρινές εμπορικές συμφωνίες με την Ιαπωνία, την Κίνα, την Ινδονησία, τις Φιλιππίνες και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Η συμφωνία με την Ιαπωνία περιλαμβάνει δασμό 15% στις ιαπωνικές εισαγωγές και δέσμευση από την Ιαπωνία να ανοίξει τις αγορές της στα αμερικανικά προϊόντα και να επενδύσει 550 δισεκατομμύρια δολάρια στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Β. Κορκίδης: Διαχειρίσιμη η συμφωνία για τους δασμούς που κατέληξαν ΗΠΑ και ΕΕ

«Θέλουμε να πιστεύουμε πως η συμφωνία επιβολής δασμών στα επίπεδα του 15% είναι μια διαχειρίσιμη κατάσταση και ελπίζουμε πως δεν θα δημιουργήσει απώλειες στο διμερές εμπόριο ΗΠΑ και ΕΕ.»

Αυτό σημείωσε, μεταξύ άλλων, σε δήλωσή του ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς Βασίλης Κορκίδης.

Αναλυτικά, ο κος Κορκίδης δήλωσε τα εξής: «Η ανακοίνωση ότι οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξαν σε συμφωνία για τους δασμούς, μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης που είχε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ με την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σίγουρα φέρνει ανακούφιση και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

»Στο διεθνές εμπόριο, η όποια συμφωνία, είναι πάντα καλύτερη από καμία συμφωνία και τη μονομερή επιβολή μέτρων και αντίμετρων. Το γεγονός ότι συμφωνήθηκε να επιβάλλεται ένας γενικός δασμός 15% σε όλα τα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων και των αυτοκινήτων, είναι ένα στοιχείο που επαναφέρει την ισορροπία στις αμερικανοευρωπαϊκές εμπορικές σχέσεις και φαίνεται να ικανοποιεί τα δύο μέρη. Ωστόσο, οι δασμοί στον χάλυβα και το αλουμίνιο παραμένουν στο 50%, ενώ δεν είναι ξεκάθαρο εάν τελικά θα υπαχθούν σε ξεχωριστούς δασμούς τα φαρμακευτικά προϊόντα και οι ημιαγωγοί. Η συμφωνία προβλέπει επίσης ότι η ΕΕ θα αγοράσει αμερικανικό στρατιωτικό εξοπλισμό και ενέργεια συνολικού ύψους 750 δισ. δολαρίων, ενώ παράλληλα θα κάνει σημαντικές επενδύσεις 600 δισ. δολαρίων.

»Η ευρωπαϊκή πλευρά κάνει λόγο για μια εμπορική συμφωνία ‘all inclusive’ μεταξύ των δύο μεγάλων εμπορικών εταίρων που φέρνει σταθερότητα. Ανεξάρτητα με τις λεπτομέρειες και τις εξαιρέσεις, είναι σημαντικό πως μετά από πολύμηνες διαπραγματεύσεις η συμφωνία επιτεύχθηκε σε λιγότερο από μία εβδομάδα πριν από την προθεσμία της 1ης Αυγούστου και της επιβολής υψηλότερων δασμών που θα είχαν σοβαρές επιπτώσεις. Θέλουμε να πιστεύουμε πως η συμφωνία επιβολής δασμών στα επίπεδα του 15% είναι μια διαχειρίσιμη κατάσταση και ελπίζουμε πως δεν θα δημιουργήσει απώλειες στο διμερές εμπόριο ΗΠΑ και ΕΕ.»

Του Jacob Burg

Με τη συμβολή των Austin Alonzo, Travis Gillmore και ΑΠΕ ΜΠΕ

Επιβραδύνεται η ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας στην ΕΕ λόγω περικοπών στις επιδοτήσεις

Η Ευρωπαϊκή Ένωση οδεύει προς την πρώτη ετήσια επιβράδυνση στην ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας εδώ και περισσότερα από δέκα χρόνια, σύμφωνα με στοιχεία του κλάδου που δημοσιεύθηκαν την Πέμπτη.

Η τάση αυτή, σύμφωνα με παρατηρητές, αντανακλά τη μετατόπιση των πολιτικών προτεραιοτήτων σε αρκετές χώρες της Ένωσης, καθώς μειώνονται ορισμένα «πράσινα» μέτρα ή αδυνατεί να διατηρηθεί ο ρυθμός υλοποίησης έργων καθαρής ενέργειας, εν μέρει λόγω της αύξησης των αμυντικών δαπανών και της στήριξης της τοπικής βιομηχανίας.

Η έκθεση της βιομηχανικής ένωσης SolarPower Europe αναφέρει ότι το 2025 αναμένεται να προστεθούν 64,2 γιγαβάτ (GW) νέας φωτοβολταϊκής ισχύος στην ΕΕ, σημειώνοντας μείωση 1,4% σε σχέση με τα 65,1 GW του προηγούμενου έτους.

Παρότι εκτιμάται πως θα επιτευχθεί ο στόχος των 320 GWAC (ή 400 GWDC) για το 2025, η έκθεση προειδοποιεί ότι εντείνονται οι ανησυχίες για τον στόχο των 600 GWAC (ή 750 GWDC) έως το 2030, καθώς η αγορά παρουσιάζει σημάδια κόπωσης.

Όπως εξηγείται, η διαφορά ανάμεσα στα GWAC και τα GWDC σχετίζεται με τον τρόπο λειτουργίας των φωτοβολταϊκών συστημάτων: η παραγόμενη ενέργεια είναι συνεχούς ρεύματος (DC) και πρέπει να μετατραπεί σε εναλλασσόμενο (AC) για να διοχετευθεί στο δίκτυο. Η αναλογία μεταξύ τους υπολογίζεται σε περίπου 1,25 προς 1 σύμφωνα με την SolarPower Europe, εξ ου και η διαφορά.

Η έκθεση εκτιμά ότι η μικρή πτώση της αγοράς το 2025 θα οφείλεται κυρίως στη σημαντική μείωση των εγκαταστάσεων φωτοβολταϊκών σε οικιακές στέγες, κάτι που συνδέεται τόσο με τις χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας όσο και με τη συρρίκνωση των σχετικών προγραμμάτων επιδότησης.

Ωστόσο, με βάση τους τρέχοντες ρυθμούς ανάπτυξης, η ΕΕ αναμένεται να υπολείπεται κατά περίπου 27 GW του στόχου των 750 GW που, σύμφωνα με την οργάνωση, είναι απαραίτητος για την επίτευξη των κλιματικών δεσμεύσεων και τη σταδιακή απεξάρτηση από την εισαγόμενη ενέργεια από τη Ρωσία.

Ιδιαίτερα έντονη είναι η πτώση στον τομέα των οικιακών εγκαταστάσεων, ο οποίος αναμένεται να καλύψει μόλις το 15% της νέας ισχύος φέτος, από το ~30% της περιόδου 2020-2023.

Η πτώση αυτή αποδίδεται κυρίως στις περικοπές υποστήριξης σε χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ολλανδία. Στη Γερμανία, νόμος που ψηφίστηκε τον Φεβρουάριο κατήργησε τις αποζημιώσεις για την τροφοδοσία του δικτύου με ηλιακή ενέργεια κατά τις ώρες αιχμής, ενώ στη Γαλλία μειώθηκαν κάποια οικονομικά κίνητρα τον Μάρτιο, επιβραδύνοντας τις νέες εγκαταστάσεις. Στην Ολλανδία, η κυβέρνηση περιόρισε την επιδότηση για τα νοικοκυριά που διοχέτευαν περίσσεια ενέργεια στο δίκτυο, με το ισχύον πρόγραμμα να καταργείται πλήρως το 2027. Οι νέες εγκαταστάσεις που δεν εντάσσονται στο προηγούμενο καθεστώς επιδοτήσεων καταγράφουν σημαντική πτώση.

Η ετήσια πτώση που προβλέπεται για το 2025 θα είναι η πρώτη από το 2015, ενώ το 2023 η συνολική δυναμικότητα αυξήθηκε κατά 51% – αν και ο ρυθμός ανάπτυξης είχε ήδη περιοριστεί στο 3% το προηγούμενο έτος.

Παρά τη στασιμότητα, η ηλιακή ενέργεια κάλυψε τον Ιούνιο το 22% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής στην ΕΕ, καθιστώντας την τη μεγαλύτερη πηγή ηλεκτρικής ενέργειας για εκείνον τον μήνα, εν μέσω έντονου καύσωνα.

Η επιβράδυνση των επιδοτήσεων στην Ευρώπη συμβαδίζει με αντίστοιχες εξελίξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε στις 7 Ιουλίου εκτελεστικό διάταγμα για την κατάργηση των ομοσπονδιακών επιδοτήσεων σε εγκαταστάσεις ηλιακής και αιολικής ενέργειας. Στο διάταγμα αναφέρεται ότι οι εν λόγω μορφές ενέργειας είναι ακριβές, υπονομεύουν τη σταθερότητα του ηλεκτρικού δικτύου και εξαρτώνται από εφοδιαστικές αλυσίδες ελεγχόμενες από το εξωτερικό.

Το μέτρο στις ΗΠΑ εντάσσεται στο νομοσχέδιο «One Big Beautiful Bill Act», το οποίο τέθηκε σε ισχύ στις 4 Ιουλίου και προβλέπει την κατάργηση των φορολογικών κινήτρων για έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μετά το 2026, εφόσον δεν έχουν ξεκινήσει μέχρι τότε. Τα έργα που ξεκινούν αργότερα πρέπει να τεθούν σε λειτουργία έως το τέλος του 2027 για να λάβουν ενίσχυση. Με το προηγούμενο νομικό καθεστώς, οι εταιρείες μπορούσαν να επωφεληθούν από φοροαπαλλαγή 30% έως το 2032.

Τα φωτοβολταϊκά μετατρέπουν το ηλιακό φως σε ηλεκτρισμό, είτε εγκαθίστανται σε στέγες είτε σε εκτεταμένα πάρκα. Αν και δεν εκπέμπουν ρύπους κατά τη λειτουργία τους, η παραγωγή τους απαιτεί μεγάλη κατανάλωση ενέργειας, με έντονη εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα.

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΔΟΕ), το 80% της ενέργειας που απαιτείται για την κατασκευή φωτοβολταϊκών δαπανάται στην παραγωγή εξαρτημάτων από πυρίτιο, όπως το πολυπυρίτιο, οι ράβδοι (ingots) και οι δίσκοι (wafers), σε μια διαδικασία που απαιτεί πολύ υψηλές θερμοκρασίες.

Έκθεση του 2022 από τον ΔΟΕ κατέδειξε ότι πάνω από το 60% της ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιείται στην παγκόσμια παραγωγή φωτοβολταϊκών προέρχεται από άνθρακα – ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τη γενική συμμετοχή του άνθρακα στο παγκόσμιο ενεργειακό μείγμα. Το γεγονός αυτό αποδίδεται κυρίως στο ότι η πλειονότητα της παραγωγής πραγματοποιείται στην Κίνα, και ιδίως στις επαρχίες Σιντζιάνγκ και Τζιανγκσού, όπου ο άνθρακας κυριαρχεί στο ενεργειακό μείγμα.

Με τη συμβολή των Aldgra Fredly, Rahman και Evgenia Filimianova