NEWSROOM

Ο επικεφαλής της Νορβηγικής Επιτροπής Νόμπελ δήλωσε το Σάββατο ότι η ζωή της βραβευμένης με Νόμπελ Ειρήνης Ναργκές Μοχαμαντί βρίσκεται στα χέρια των ιρανικών αρχών, καθώς η υγεία της επιδεινώθηκε σοβαρά, απευθύνοντας έκκληση για την αποφυλάκισή της ώστε να λάβει φροντίδα από την εξειδικευμένη ιατρική της ομάδα.

Η Μοχαμαντί μεταφέρθηκε από τη φυλακή σε νοσοκομείο την Παρασκευή, έπειτα από ραγδαία επιδείνωση της υγείας της, συμπεριλαμβανομένων δύο επεισοδίων πλήρους απώλειας συνείδησης και μιας σοβαρής καρδιακής κρίσης, σύμφωνα με ίδρυμα που διαχειρίζεται η οικογένειά της.

Το Ίδρυμα Ναργκές Μοχαμαντί ανέφερε ότι η μεταφορά της ήταν αδήριτη ανάγκη, αφού οι γιατροί της φυλακής έκριναν ότι η κατάστασή της δεν μπορούσε να αντιμετωπιστεί εντός του σωφρονιστικού καταστήματος.

Η Μοχαμαντί, 54 ετών, τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης ενώ βρισκόταν στη φυλακή για την εκστρατεία της υπέρ των δικαιωμάτων των γυναικών και της κατάργησης της θανατικής ποινής στο Ιράν. Σύμφωνα με την οικογένειά της, υπέστη πιθανό καρδιακό επεισόδιο στα τέλη Μαρτίου.

Σε νεότερη ενημέρωση το Σάββατο, το ίδρυμα ανέφερε ότι παραμένει σε ασταθή κατάσταση και λαμβάνει οξυγόνο, καλώντας για τη μεταφορά της σε νοσοκομείο στην Τεχεράνη για εξετάσεις και εξειδικευμένη θεραπεία.

Το Reuters δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα την κατάστασή της.

Έκκληση προς τις ιρανικές αρχές

Οι ιρανικές αρχές οφείλουν να αποφυλακίσουν τη Μοχαμαντί ώστε να μεταφερθεί στην εξειδικευμένη ιατρική της ομάδα και να λάβει άμεσα θεραπεία, καθώς η ζωή της βρίσκεται σε κίνδυνο, δήλωσε ο Γέργκεν Βάτνε Φρίντνες, πρόεδρος της Νορβηγικής Επιτροπής Νόμπελ.

Όπως ανέφερε το Σάββατο, η ίδια κρατείται αποκλειστικά για το ειρηνικό της έργο υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πλέον η ζωή της βρίσκεται στα χέρια των ιρανικών αρχών.

Η Μοχαμαντί καταδικάστηκε σε νέα ποινή φυλάκισης επτάμισι ετών, σύμφωνα με το ίδρυμα, τον Φεβρουάριο, λίγες εβδομάδες πριν από την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν. Τότε, η επιτροπή Νόμπελ είχε καλέσει την Τεχεράνη να την απελευθερώσει άμεσα.

Συνελήφθη τον Δεκέμβριο, αφού κατήγγειλε τον θάνατο του δικηγόρου Χοσρό Αλικορντί. Ο εισαγγελέας Χασάν Χεματιφάρ είχε δηλώσει τότε σε δημοσιογράφους ότι είχε προβεί σε προκλητικές δηλώσεις κατά τη διάρκεια της τελετής μνήμης του Αλικορντί.

Το πρωί της Παρασκευής, η Μοχαμαντί λιποθύμησε έπειτα από ημέρες με επικίνδυνα υψηλή αρτηριακή πίεση και έντονη ναυτία, σύμφωνα με το ίδρυμα. Μετά από επανειλημμένα επεισόδια εμέτου, έχασε τις αισθήσεις της και μεταφέρθηκε στη μονάδα υγείας της φυλακής, όπου της χορηγήθηκαν επειγόντως ενδοφλέβια υγρά.

Η ακτιβίστρια, η οποία έχει υποβληθεί σε τρεις αγγειοπλαστικές επεμβάσεις, αντιμετωπίζει άμεση και σοβαρή απειλή για τη ζωή, σύμφωνα με την οικογένειά της, η οποία ζήτησε την άμεση απόσυρση όλων των κατηγοριών και την άνευ όρων ακύρωση όλων των ποινών που της έχουν επιβληθεί για το ειρηνικό της έργο υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Της Gwladys Fouche

Πηγή: Reuters

Η Εταιρεία Συγγραφέων ξεκινά, την Τρίτη 28 Απριλίου 2026, ώρα 18.00 (επόμενες διαλέξεις, ίδια ώρα, Τρίτη 12 και Τρίτη 19 Μαΐου), τον 11ο κύκλο διαλέξεων που διοργανώνει σε συνεργασία με το Επιγραφικό Μουσείο, με ομιλητές/τριες μέλη της Εταιρείας και θέματα που εκτείνονται σε ευρύτερα πεδία, όπως Μαθηματικά, Τεχνητή Νοημοσύνη, Γλωσσολογία, Περιβάλλον κ.ά.

Σε αυτόν το κύκλο, που φέρει τον τίτλο «Η ψυχή της ποίησης», ομιλητής θα είναι ο Γιάννης Ζέρβας, ποιητής και καθηγητής Ψυχιατρικής και Ψυχοσωματικής Ιατρικής στο ΕΚΠΑ. Στις τρεις ομιλίες του θα διαπραγματευθεί τους ψυχικούς μηχανισμούς που κινητοποιούν (και κινητοποιούνται από) την ποίηση και τη σχέση της ποιητικής λειτουργίας με την ψυχοπαθολογία, το όνειρο και την αυτο-θεραπεία.

Η ποίηση ως κρίση και ως λύση

Ομιλία πρώτη: Τρίτη 28/4, 18:00

Ο ποιητής γίνεται ποιητής επιζώντας από μια κρίση την οποία καταφέρνει να μετασχηματίσει σε φως, έστω και σκοτεινό. Αυτή η αρχική εμπειρία του αφήνει μέσα του έναν ευαισθητοποιημένο πυρήνα που κινητοποιείται — μαζί με την ποιητική του λύση — σε κάθε νέα κρίση, προσωπική ή κοινωνική.

Η ψυχοπαθολογία στην ποιητική λειτουργία

Ομιλία δεύτερη: Τρίτη 12/5, 18:00

Χρειάζεται να έχει ψυχοπαθολογία ο ποιητής για να είναι ποιητής; Το είδος και η ένταση της ψυχοπαθολογίας μπορεί να ενισχύει ή να υπονομεύει την ποιητική δημιουργία; Υπηρετεί ίδιες ανάγκες η ποιητική δημιουργία σε ποιητές με και χωρίς σοβαρή ψυχική νόσο; Έχει νόημα να κάνουμε τέτοιες ερωτήσεις;

Η ποίηση και το όνειρο: κοινοί τόποι και τρόποι

Ομιλία τρίτη: Τρίτη 19/5, 18:00

Το όνειρο είναι ένα ακούσιο είδος ποίησης, έγραψε ο Βρετανός ψυχολόγος Τσαρλς Ράικροφτ. Και η ποίηση ένα είδος κατασκευασμένου ονείρου. Και τα δύο έχουν μια αμφισημία και μια συγκινησιακή ένταση που χάνεται αν παραφραστούν ή εξηγηθούν. Και τα δύο χρησιμοποιούν συμπυκνώσεις, εντυπωσιακές εικόνες και αδιαφορούν για τη συμβατική λογική. Σε ακόμη πιο βασικό επίπεδο, και τα δύο είναι μορφές παιχνιδιού αλλά και αυτο-θεραπείας.

* * * * *

Η παρακολούθηση όλων των διαλέξεων είναι δωρεάν. Απαιτείται η κράτηση θέσης.

Για δηλώσεις συμμετοχής, επικοινωνήστε με τη συντονίστρια των διαλέξεων κα Αγγελική Στρατηγοπούλου (Εταιρεία Συγγραφέων) στην ηλεκτρονική διεύθυνση a.stratigopoulou@yahoo.gr.

Σε περίπτωση συμπλήρωσης των θέσεων θα λάβετε αρνητική απάντηση μέσω email. Διαφορετικά η συμμετοχή σας γίνεται δεκτή.

* * * * *

Επιγραφικό Μουσείο

Τοσίτσα 1, Αθήνα

Τηλ.: 210 82 32 950, 210 88 47 577

Ε-mail: ema@culture.gr

Κατά πως λέει ο Κώστας Βάρναλης, «έχει η πλάση κοκκινίσει»… Οι άγριες κόκκινες τουλίπες, οι «λαλάδες» κατά την τοπική διάλεκτο δημιουργούν από τα τέλη Μαρτίου μέχρι τα μέσα του Απριλίου ένα μοναδικό μαγικό κόκκινο τοπίο στους κάμπους της κεντρικής και νότιας ανατολικής Χίου. Που μαζί με ανεμώνες, μαργαρίτες και παπαρούνες, άγριες ορχιδέες αλλά και σπανιότερα είδη δημιουργούν με τα μαστιχόδενδρα και τις ανθισμένες πορτοκαλιές και μανταρινιές την εικόνα μιας μοναδικής Ανοιξιάτικης – Πασχαλιάτικης, πραγματικά λαμπρής νησιώτικης χλωρίδας. Αυτήν που δικαιολογεί απόλυτα το χιώτικο προσωνύμιο της «μυροβόλου» Χίου.

 

Στα κόκκινα λιβάδια της Χίου και στην ιστορία τους, μας ξεναγεί σήμερα ανήμερα της Λαμπρής ο φυσιοδίφης Γιώργος Μισετζής, πρόεδρος της ΚΟΙΝΣΕΠ Chios trails και μέλος του Συμβουλίου του Φορέα Τουρισμού της Χίου.

«Το γένος tulipa, λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Μισετζής, αριθμεί πάνω από 100 είδη. Δεκαπέντε από αυτά τα βρίσκει κανείς στην Ελλάδα και τα τέσσερα είναι αυτά που απαντώνται στα κόκκινα χιώτικα λιβάδια. Η ονομασία λαλάδες στο νησί, προέρχεται από τον εξελληνισμό της τούρκικης λέξης lale που με τη σειρά της προέρχεται από την πέρσικη ονομασία του συγκεκριμένου λουλουδιού. Δεν είναι δηλαδή το χιώτικο όνομα λαλάδες των τουλιπών παρά η πορεία του λουλουδιού από τη μεσαιωνική Περσία στη σημερινή Τουρκία και από εκεί, στα νησιά και τα υπόλοιπα νότια Βαλκάνια».

Τα τέσσερα είδη των τουλιπών που φιλοξενεί η Χίος και τα οποία βοτανολογικά καταγράφονται με λατινικές ονομασίες είναι η tulipa aegenensis που μοιάζει πολύ με την τουλίπα έμβλημα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, η tulipa udulatifolia με τα κυματιστά φύλλα γνωστή στη Χίο και σαν η τουλίπα του Χριστού ίσως επειδή φυτρώνει κύρια τον Απρίλιο κοντά στις μέρες του Πάσχα, η σπάνια tulipa clusiana με τα λευκά άνθη με τις κόκκινες ρίγες και η tulipa praecox που οι Χιώτες λένε τα κατακόκκινα λουλούδια της και τουρκολαλάδες.

 Οι Ολλανδικές τουλίπες από… τη Χίο

Αλήθεια ή ψέματα μια ιστορία στη Χίο λέει πως οι περιβόητες ολλανδικές τουλίπες είναι… χιώτικες. Ένας πρόξενος της Ολλανδίας στη Χίο, λέει ο κ. Μισετζής φέρεται να φόρτωσε βολβούς λαλάδων σε ένα καράβι που πέρασε από τη Χίο με προορισμό την Ολλανδία. Προκλήθηκε κυριολεκτικά μια «τουλιπομανία» με την τουλίπα να ονομάζεται «κόκκινος χρυσός» και να προκαλεί κρίση στο χρηματιστήριο του Άμστερνταμ δημιουργώντας κερδοσκοπική φούσκα. «Έφτασε μάλιστα η τιμή ενός βολβού τουλίπας να είναι όση μιας άμαξας με άλογα» λέει ο κ. Μισετζής. Πάντως, συμπληρώνει ο Χιώτης φυσιοδίφης: «Ένας βολβός τουλίπας από την Ολλανδία μετά από τρεις τέσσερις ανθοφορίες στη Χίο, όταν δηλαδή αποβάλει τις γονιδιακές παρεμβάσεις γίνεται ένας χιώτικος κατακόκκινος τουρκολαλάς».

   Ανάγκη προστασίας

Τούτες τις μέρες τα Καμπόχωρα και τα Μαστιχοχώρια της Χίου κοκκινίζουν. Οι λαλάδες δεν διαρκούν πολύ, έχοντας έναν κύκλο ζωής περίπου 10 ημερών. Δεδομένης πια της ευκολίας των μετακινήσεων γίνονται η αφορμή ντόπιοι και επισκέπτες του νησιού να επισκέπτονται την χιώτικη ύπαιθρο μη αρκούμενοι όμως κάποιοι από αυτούς, στην οπτική απόλαυση. Δεν κόβουν απλά τα ιδιαίτερα αυτά λουλούδια για ένα ανθοδοχείο όπου έτσι κι αλλιώς θα ζήσουν λίγες ώρες. Τα τραβάνε ξεριζώνοντάς τα. Έτσι, καταστρέφονται βολβοί που αναπαράγουν τα φυτά. Αλλά και οι σύγχρονες μορφές μηχανικής καλλιέργειας των κτημάτων προσκαλούν ζημιές στους βολβούς. «Είναι ανάγκη λέει ο κ. Μισετζής, να επιδεικνύουμε τον σεβασμό που πρέπει σε ένα τέτοιο φυσικό πλούτο. Αν θέλουμε αυτόν να τον απολαμβάνουμε και στο μέλλον. Ας αρκεστούμε σε μια το πολύ δυο τουλίπες αντί για σακούλες που γεμίζουν με ξεριζωμένα φυτά. Κι αυτά, ας φροντίσουμε να τα κόψουμε με ένα ψαλίδι που θα έχουμε μαζί μας για να μη δημιουργούμε βλάβη στους βολβούς».

«Δεν υπάρχει λόγος να ξεριζώνονται οι τουλίπες. Τα φυτά υποφέρουν και αν δεν τα βοηθήσουμε θα χαθούν» καταλήγει ο κ. Μισετζής.

 Σ. Μπαλάσκας

 

Στο πνεύμα των ημερών της Μεγάλης Εβδομάδας, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας παρουσιάζει στο κοινό αποτοιχισμένη τοιχογραφία με παράσταση της Σταύρωσης (περ. 1400), από τον βυζαντινό ναό της Αγίας Φωτίδας στη Βέροια, στο πλαίσιο της δράσης της «Ένα έκθεμα, μία ιστορία».

Η σκηνή εκτυλίσσεται μπροστά από τα τείχη της Ιερουσαλήμ, με κεντρική μορφή τον Εσταυρωμένο Χριστό, του οποίου η στάση υποδηλώνει τη στιγμή μετά τον θάνατό Του («καὶ κλίνας τὴν κεφαλὴν παρέδωκε τὸ πνεῦμα» , Ιω. ιθ΄30). Από τη λογχισμένη πλευρά Του ρέουν αίμα και ύδωρ, που συλλέγονται σε Άγιο Ποτήριο.

Επάνω από την οριζόντια κεραία του Σταυρού, αναγράφεται το συμπίλημα «I(ΗCOY)C X(ΡΙCTO)C». Στην απόληξη της κάθετης κεραίας, πινακίδα φέρει την επιγραφή Ο ΒΑCIΛΕ (ΥC) THC ΔΟ/Ξ (ΗC).

Αριστερά εικονίζονται η Παναγία με τις Μυροφόρες, δεξιά ο Ιωάννης και ο εκατόνταρχος Λογγίνος («ἀληθῶς ὁ ἄνθρωπος οὗτος υἱὸς ἦν Θεοῦ», Μαρκ. ιε΄39), ενώ στον ουρανό αποδίδονται με ανθρώπινα πρόσωπα ο Ήλιος και η Σελήνη. Η Θεοτόκος, όπως και οι άλλες γυναίκες, έχει λυτά τα μαλλιά σε ένδειξη θρήνου, ενώ απλώνει το χέρι της προς τον Ιησού. Ο Ιωάννης, θλιμμένος, στηρίζει το κεφάλι του με το δεξί του χέρι, ενώ με το αριστερό, υψωμένο μπροστά στο στήθος, δείχνει προς τον Εσταυρωμένο.

Ο ναός της Αγίας Φωτίδας, από όπου αποσπάστηκε η τοιχογραφία, ήταν μία τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με ζωγραφικό διάκοσμο δύο φάσεων (περί το 1400 και μέσα 17ου αιώνα). Ανήκε στην ενορία του Αγίου Ιωάννη (Ελεήμονος) στη Βέροια και βρισκόταν στη συμβολή περίπου των σημερινών οδών Μητροπόλεως, Βενιζέλου και Εληάς. Το 1939 αποφασίστηκε η κατεδάφισή του, προκειμένου να ανοιχτεί ο δρόμος που οδηγούσε προς το πάρκο της Εληάς, υπό τον όρο της απόσπασης και διάσωσης του τοιχογραφικού του διακόσμου. Το κτίσμα ήταν ετοιμόρροπο.

Το έκθεμα παρουσιάζεται πλέον στην ενότητα «Λατρεία»,  στον τρίτο όροφο του Βυζαντινού Μουσείου Βέροιας.

Η δράση «Ένα έκθεμα, μία ιστορία» της Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας, μία πρωτοβουλία που φέρνει το κοινό πιο κοντά στα πολύτιμα τεκμήρια της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, ξεκίνησε φέτος με την παρουσίαση δύο μοναδικών εκθεμάτων από το Βυζαντινό Μουσείο Βέροιας: τη διπλή σφραγίδα από τη Μονή του Αγίου Αντωνίου και τη φορητή εικόνα του Αγίου Βλασίου — πιθανότατα προερχόμενη από τον ομώνυμο ναό — με αφορμή τον εορτασμό των δύο αγίων στη Βέροια.

Περί τα μέσα Φεβρουαρίου ακολούθησε η παρουσίαση ενός πήλινου ειδωλίου Αφροδίτης από λαξευτό θαλαμωτό τάφο ελληνιστικών χρόνων της πόλης, που εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Βέροιας. Στη συνέχεια, με αφορμή τη μεγάλη θεομητορική εορτή του Ευαγγελισμού, παρουσιάστηκε ένα ακόμη έκθεμα του Βυζαντινού Μουσείου Βέροιας: το βημόθυρο από τον ναό του Αγίου Δημητρίου στα Παλατίτσια.

Υπεύθυνη για τη σύλληψη της ιδέας και τον γενικό συντονισμό της δράσης είναι η Γεωργία Στρατούλη, Δρ Αρχαιολόγος, Αναπλ. Προϊσταμένη ΕφΑ Ημαθίας. Τη συγγραφή των κειμένων έχει αναλάβει η Μαρία Πολατίδου, Αρχαιολόγος ΕφΑ Ημαθίας, ενώ την επικοινωνιακή διαχείριση της δράσης η Θέμις Βελένη, Δρ Ιστορικός της Τέχνης, Πολιτιστική Διαχειρίστρια ΕφΑ Ημαθίας.

Τα εκθέματα παρουσιάζονται στα κοινωνικά δίκτυα και στους επίσημους ιστοτόπους της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας.

* * * * *

Πληροφορίες στα 23310 29737 και efahma@culture.gr

Facebook: Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας

www.aigai.gr

Η φράση «PeakSat Separation Confirmed», που ακούστηκε κατά τη ζωντανή μετάδοση της SpaceX, σηματοδότησε τη στιγμή επιβεβαίωσης για την ομάδα SpaceDot στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Μετά από τρία χρόνια εντατικής εργασίας, περίπου σαράντα προπτυχιακοί φοιτητές είδαν τον νανοδορυφόρο που κατασκεύασαν να αποδεσμεύεται από τον πύραυλο και να τίθεται σε τροχιά, σε ύψος περίπου 500 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Γης. Η επιτυχία αυτή αποτέλεσε την κορύφωση μιας πολυετούς προσπάθειας, με έντονη αγωνία μέχρι την τελική επιβεβαίωση της επιτυχούς τοποθέτησης σε τροχιά.

Ο PeakSat περνά πλέον δύο φορές ημερησίως πάνω από την Ελλάδα και επικοινωνεί με την ομάδα μέσω ραδιοκυμάτων. Σε επόμενο στάδιο, εντός των επόμενων μηνών, προβλέπεται να επιχειρηθεί επικοινωνία μέσω λέιζερ με τον σταθμό βάσης του ΑΠΘ στον Χολομώντα, που αποτελεί βασικό στόχο του προγράμματος.

Όπως επισημαίνει ο μεταπτυχιακός φοιτητής και μέλος της ομάδας Παναγιώτης Βαμβακάς, η στιγμή της εκτόξευσης συνοδεύτηκε από έντονη συναισθηματική φόρτιση, καθώς έκλεινε ένας κύκλος πολυετούς προετοιμασίας.

Η εκτόξευση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 30 Μαρτίου και μεταδόθηκε ζωντανά μέσω της πλατφόρμας Χ, με την ομάδα να την παρακολουθεί από το Αστεροσκοπείο του ΑΠΘ.

Η πρώτη «φωνή» από το διάστημα

Περίπου 13,5 ώρες μετά την εκτόξευση καταγράφηκε το πρώτο σήμα από τον PeakSat, επιβεβαιώνοντας τη λειτουργία του σε τροχιά. Η επικοινωνία πραγματοποιείται μέσω ραδιοκυμάτων, με τον δορυφόρο να περνά πάνω από την Ελλάδα περίπου δύο φορές το 24ωρο. Κάθε πέρασμα διαρκεί 5 έως 6 λεπτά, διάστημα κατά το οποίο η ομάδα καλείται να λάβει δεδομένα, να τα αναλύσει και να αποστείλει εντολές.

Το περιορισμένο αυτό χρονικό παράθυρο καθιστά τη διαδικασία απαιτητική, καθώς απαιτείται ταχύτητα στην αξιολόγηση των δεδομένων και άμεση ανταπόκριση.

Η ανάπτυξη του νανοδορυφόρου ξεκίνησε το 2018, όταν τέσσερις έως πέντε προπτυχιακοί φοιτητές υπέβαλαν πρόταση στο πρόγραμμα «Fly Your Satellite 3» του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA). Το 2019 η ομάδα εξασφάλισε μία από τις διαθέσιμες θέσεις του προγράμματος και ακολούθησε η φάση σχεδιασμού και κατασκευής, που ξεκίνησε το 2020. Το 2022 η ομάδα εντάχθηκε και σε πρόγραμμα του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την ανάπτυξη ελληνικών μικροδορυφόρων, εξασφαλίζοντας χρηματοδότηση και τεχνική υποστήριξη για την υλοποίηση του έργου.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, νανοδορυφόροι πανεπιστημίων και ερευνητικών ομάδων βρίσκονται ήδη σε τροχιά, ενώ προγραμματίζονται και νέες εκτοξεύσεις. Η τεχνολογία των νανοδορυφόρων αποτελεί ταχέως αναπτυσσόμενο πεδίο, καθώς επιτρέπει τη δημιουργία μικρών και σχετικά χαμηλού κόστους συστημάτων για αποστολές συλλογής δεδομένων, επικοινωνιών και επιστημονικών μετρήσεων.

Στο πλαίσιο του PeakSat, η πλακέτα και ο μικροϋπολογιστής σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν στο εργαστήριο του ΑΠΘ, ενώ άλλα υποσυστήματα προμηθεύτηκαν από την αγορά. Όλα τα επιμέρους στοιχεία υποβλήθηκαν σε εκτεταμένες δοκιμές, ώστε να διασφαλιστεί η αντοχή τους στις ακραίες συνθήκες του διαστήματος, όπως θερμικές μεταβολές και ακτινοβολία.

Ένα «κουτί» 10×10 εκατοστών με τεχνολογία αιχμής

Ο PeakSat ανήκει στην κατηγορία CubeSat, δηλαδή μικρών δορυφόρων με τυποποιημένες διαστάσεις. Οι δύο βασικές διαστάσεις είναι 10×10 εκατοστά, ενώ στο ύψος υπάρχει περιορισμένο περιθώριο διαφοροποίησης. Παρά τον μικρό όγκο, η ομάδα ενσωμάτωσε πλήρες σύστημα, που περιλαμβάνει υπολογιστή, τηλεπικοινωνιακή πλακέτα, συστήματα ελέγχου και σύστημα επικοινωνίας με λέιζερ.

Η ανάπτυξη του νανοδορυφόρου βασίστηκε σε διεπιστημονική συνεργασία, με τη συμμετοχή φοιτητών από διαφορετικά τμήματα του ΑΠΘ, όπως Ηλεκτρολόγοι Μηχανικοί, Φυσικοί και Πληροφορικοί, καθώς και επιστήμονες από συναφή πεδία. Το Αστεροσκοπείο του ΑΠΘ λειτουργεί ως κέντρο επιχειρήσεων για την επικοινωνία με τον δορυφόρο, ενώ ο σταθμός στον Χολομώντα θα χρησιμοποιηθεί για την οπτική επικοινωνία μέσω λέιζερ.

Η συγκεκριμένη τεχνολογία αναμένεται να επιτρέψει τη μετάδοση μεγάλου όγκου δεδομένων με υψηλές ταχύτητες, συγκρίσιμες με εκείνες επίγειων δικτύων οπτικών ινών.

Για την πλήρη ενεργοποίηση και έλεγχο των συστημάτων του δορυφόρου απαιτούνται εβδομάδες συνεχούς επικοινωνίας. Αρχικά η λειτουργία βασίζεται σε ραδιοκύματα, ενώ στη συνέχεια θα ξεκινήσουν οι δοκιμές του συστήματος λέιζερ, που αποτελεί βασικό τεχνολογικό στόχο της αποστολής.

Το επόμενο βήμα: AcubeSAT

Παράλληλα με τον PeakSat, η ομάδα SpaceDot εργάζεται ήδη στο επόμενο εγχείρημα, τον AcubeSAT, έναν νανοδορυφόρο που θα μεταφέρει βιολογικό πείραμα στο διάστημα. Το πείραμα αφορά τη μελέτη της ανάπτυξης ευκαρυωτικών κυττάρων (ζαχαρομυκήτων) σε συνθήκες μικροβαρύτητας και ακτινοβολίας, με παράλληλη διεξαγωγή του ίδιου πειράματος στη Γη για συγκριτική ανάλυση.

Η εκτόξευση του AcubeSAT αναμένεται περίπου το 2027 και το έργο βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε χορηγίες. Σύμφωνα με την ομάδα, απαιτείται επιπλέον χρηματοδότηση για την ολοκλήρωση του προγράμματος, παρά το γεγονός ότι το συνολικό κόστος του έργου είναι σημαντικά υψηλότερο.

Παράλληλα, επισημαίνεται η ανάγκη συνέχισης των κρατικών προγραμμάτων που στηρίζουν την ανάπτυξη νανοδορυφόρων, ώστε να διατηρηθεί η τεχνογνωσία και να μην υπάρξει διακοπή της ερευνητικής δραστηριότητας. Η ομάδα SpaceDot, που αριθμεί περίπου 40 μέλη από διαφορετικά επιστημονικά πεδία, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα διεπιστημονικής συνεργασίας στον τομέα της διαστημικής τεχνολογίας.

Ο PeakSat συνεχίζει να διέρχεται πάνω από την Ελλάδα δύο φορές ημερησίως, μεταδίδοντας δεδομένα και επιβεβαιώνοντας τη λειτουργία του σε τροχιά, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη ελληνικών διαστημικών εφαρμογών.

Του Φάνη Γρηγοριάδη

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ