Συνεδρίαση τύπου Arria-Formula πραγματοποιήθηκε στην έδρα του ΟΗΕ, με αφορμή τη Red Hand Day (Διεθνής Ημέρα κατά της Χρήσης Ανήλικων Στρατιωτών). Κεντρικός άξονας της συνεδρίασης ήταν ότι η εκπαίδευση αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα αλλά και στρατηγικό εργαλείο για την πρόληψη της στρατολόγησης και χρήσης ανηλίκων σε ένοπλες συγκρούσεις.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης τονίστηκε ότι η ασφαλής, χωρίς αποκλεισμούς και συνεχής εκπαίδευση μειώνει την ευαλωτότητα των εφήβων στη στρατολόγηση και συνιστά βασικό πυλώνα για τη βιώσιμη επανένταξη των νεαρών ατόμων που βιώνουν ένοπλες συγκρούσεις.
Υπενθυμίστηκε ότι η Red Hand Day τιμάται κάθε χρόνο στις 12 Φεβρουαρίου, ημερομηνία που συνδέεται με την έναρξη ισχύος, το 2002, του Προαιρετικού Πρωτοκόλλου της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού σχετικά με τη συμμετοχή ανηλίκων σε ένοπλες συγκρούσεις. Το Πρωτόκολλο απαγορεύει την υποχρεωτική στρατολόγηση ατόμων κάτω των 18 ετών, θέτει αυστηρούς περιορισμούς στη συμμετοχή τους σε εχθροπραξίες και απαγορεύει τη στρατολόγηση ή χρήση ατόμων κάτω των 18 από μη κρατικές ένοπλες ομάδες, ενισχύοντας συνολικά το πλαίσιο προστασίας τους.
Έγινε επίσης αναφορά στο ευρύτερο διεθνές νομικό πλαίσιο προστασίας των παιδιών, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, του ψηφίσματος 1998 (2011) του Συμβουλίου Ασφαλείας (το οποίο καταδικάζει τις επιθέσεις κατά σχολείων και νοσοκομείων και τις εντάσσει στο πλαίσιο παρακολούθησης σοβαρών παραβιάσεων), καθώς και του ψηφίσματος 64/290 της Γενικής Συνέλευσης σχετικά με το δικαίωμα στην εκπαίδευση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Επισημάνθηκε ότι σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για τα Παιδιά και τις Ένοπλες Συγκρούσεις, καταγράφηκαν 41.370 επαληθευμένες σοβαρές παραβιάσεις εις βάρος ανηλίκων το 2024, γεγονός που αποτυπώνει την εντατικοποίηση και επέκταση των μοτίβων βίας. Καταγράφηκε αύξηση κατά 44% στις επιθέσεις κατά σχολείων και προστατευόμενου προσωπικού, καθώς και αύξηση κατά 52% στα περιστατικά άρνησης ανθρωπιστικής πρόσβασης.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν περίπου 6.000 καταγεγραμμένες επιθέσεις στην εκπαίδευση και περιστατικά στρατιωτικής χρήσης σχολείων και πανεπιστημίων κατά την περίοδο 2022-2023, σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς που παρακολουθούν συστηματικά τις επιθέσεις στην εκπαίδευση. Οι εξελίξεις αυτές περιγράφηκαν ως ιδιαίτερα επιζήμιες για τη συνέχιση της εκπαίδευσης και ως παράγοντες που αυξάνουν την έκθεση των ανηλίκων στη στρατολόγηση και άλλες σοβαρές παραβιάσεις.
Δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στη διασύνδεση εκπαίδευσης, προστασίας, ειρήνης και ασφάλειας. Οι παρεμβάσεις επικεντρώθηκαν στην ανάγκη προστασίας σχολείων, μαθητών και εκπαιδευτικών από τη βία, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι τα εκπαιδευτικά συστήματα παραμένουν χωρίς αποκλεισμούς και λειτουργικά, ιδίως σε συνθήκες εκτοπισμού.
Την Ελλάδα εκπροσώπησε στη συνεδρίαση ο Αναπληρωτής Μόνιμος Αντιπρόσωπος Ιωάννης Σταματέκος, ο οποίος υπογράμμισε τη συμβολή της ασφαλούς και συνεχούς εκπαίδευσης στην πρόληψη της στρατολόγησης και της χρήσης παιδιών σε ένοπλες συγκρούσεις, στην αειφόρο επανένταξή τους και στη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.
Τόνισε ότι ένα φιλόξενο και χωρίς αποκλεισμούς μαθησιακό περιβάλλον μπορεί να αποκαταστήσει την αίσθηση της ομαλότητας, να ενισχύσει την κοινωνική αλληλεπίδραση και να αποτρέψει τη βία, τον στιγματισμό και την περιθωριοποίηση των παιδιών.
Ο κος Σταματέκος επανέλαβε την υποστήριξη της Ελλάδας προς την ηγεσία και το έργο του Ειδικού Αντιπροσώπου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για τα Παιδιά και τις Ένοπλες Συγκρούσεις, καθώς και προς τη συμβολή της UNICEF και της UNESCO στην προώθηση της ασφαλούς εκπαίδευσης.
Της Γεωργίας Γαραντζιώτη
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ