Σάββατο, 30 Αυγ, 2025

Μελόνι προειδοποιεί: Οι αλληλοεπιβαλλόμενοι δασμοί μεταξύ ΕΕ-ΗΠΑ ζημιώνουν όλους

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι κάλεσε χθες για πραγματισμό ώστε να αποφευχθεί ένας «φαύλος κύκλος» δασμών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών, προειδοποιώντας ότι μια εμπορική διένεξη θα βλάψει όλες τις πλευρές.

«Πιστεύω ότι δεν είναι συνετό να υποκύψουμε στον πειρασμό των αντιποίνων που μετατρέπονται σε έναν φαύλο κύκλο στον οποίο όλοι χάνουν», δήλωσε η Μελόνι μιλώντας στην Ιταλική Γερουσία ενόψει της συνάντησης των ηγετών της ΕΕ αυτή την εβδομάδα. «Είμαι πεπεισμένη ότι πρέπει να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε συγκεκριμένα και πραγματιστικά για να βρούμε κοινό έδαφος και να αποφύγουμε έναν εμπορικό πόλεμο που δεν θα ωφελήσει κανέναν, ούτε τις Ηνωμένες Πολιτείες ούτε την Ευρώπη.»

Αμφισβητώντας την αποτελεσματικότητα των αντιποίνων

Οι δηλώσεις της Μελόνι έρχονται σε μια περίοδο αυξημένων εμπορικών εντάσεων, καθώς η ΕΕ έχει ανακοινώσει ότι από τον επόμενο μήνα θα επιβάλει αντίποινα-δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 28 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι Βρυξέλλες προχωρούν σε αυτή την κίνηση ως απάντηση στους δασμούς της Ουάσιγκτον στον ευρωπαϊκό χάλυβα και το αλουμίνιο.

Η Μελόνι αμφισβήτησε ευθέως τη σοφία πίσω από αυτή την κίνηση της ΕΕ, δηλώνοντας ότι «δεν είμαι πεπεισμένη ότι η απάντηση σε δασμούς με περισσότερους δασμούς είναι απαραίτητα μια καλή συμφωνία» και τόνισε ότι η Ρώμη επιθυμεί μια διαπραγματευόμενη συμφωνία με την Ουάσιγκτον.

Ανησυχία για τους Ιταλούς παραγωγούς κρασιού

Οι Ιταλοί οινοπαραγωγοί βρίσκονται μεταξύ εκείνων που ανησυχούν ιδιαίτερα για τις εμπορικές εντάσεις. Οι εξαγωγές ιταλικού κρασιού στις ΗΠΑ αυξήθηκαν πέρυσι στα περίπου 2 δισεκατομμύρια δολάρια, και τώρα αντιμετωπίζουν την απειλή αντιποίνων-δασμών έως και 200% από τις ΗΠΑ εάν οι δασμοί της ΕΕ τεθούν σε ισχύ την 1η Απριλίου.

Η Μελόνι προειδοποίησε επίσης ότι οι αμοιβαίοι δασμοί θα μείωναν την αγοραστική δύναμη των Ευρωπαίων: «Οι δασμοί μπορούν εύκολα να οδηγήσουν σε επαγόμενο πληθωρισμό, μειώνοντας την αγοραστική δύναμη των οικογενειών, ωθώντας τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια και τελικά επιβραδύνοντας την οικονομική ανάπτυξη.»

Οι σχέσεις Μελόνι-Τραμπ και η στάση για την Ουκρανία

Η Μελόνι ήταν ο μόνος Ευρωπαίος ηγέτης που παρέστη στην ορκωμοσία του Τραμπ τον Ιανουάριο, λίγο μετά τη συνάντησή της μαζί του στο θέρετρο του Μαρ-α-Λάγκο στη Φλόριντα. Εκτός από την έκκλησή της για πραγματισμό στο θέμα των δασμών, η Ιταλίδα πρωθυπουργός εξέφρασε επίσης υποστηρικτική στάση για την πρόταση του Τραμπ να καθιερωθεί μια 30ήμερη εκεχειρία στην Ουκρανία ως πιθανή οδός προς την ειρήνη.

«Υποστηρίζουμε τις προσπάθειες του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στο θέμα αυτό», δήλωσε η Μελόνι, χαρακτηρίζοντας την προτεινόμενη συμφωνία εκεχειρίας ως «ένα πρώτο σημαντικό βήμα, που θα πρέπει να οδηγήσει σε μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη για την Ουκρανία, υποστηριζόμενη από στέρεες, μακροπρόθεσμες εγγυήσεις ασφαλείας.»

Παράλληλα, απέκλεισε κατηγορηματικά την αποστολή ιταλικών στρατευμάτων στην Ουκρανία και εξέφρασε επιφυλάξεις για την πρόταση αποστολής ειρηνευτικής δύναμης από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία.

Η Μελόνι επέκρινε επίσης τον τρόπο που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει την αύξηση των αμυντικών δαπανών σε όλη την ήπειρο, επικρίνοντας την απόφασή της να ονομάσει το έργο «ReArm» (Επανεξοπλισμός): «Η ενίσχυση των αμυντικών μας δυνατοτήτων δεν σημαίνει απλώς την αγορά περισσότερων όπλων,» τόνισε, προσθέτοντας ότι «είναι στην καλύτερη περίπτωση αφελές – και στη χειρότερη, επικίνδυνη τρέλα – να σκεφτόμαστε ότι η Ευρώπη μπορεί να σταθεί μόνη της χωρίς το ΝΑΤΟ.»

Πολωνία και Βαλτικές χώρες αποχωρούν από τη συνθήκη κατά των ναρκών λόγω ρωσικής απειλής

Σε μία κίνηση που αναμένεται να προκαλέσει συζητήσεις και έντονο προβληματισμό, οι κυβερνήσεις της Πολωνίας, της Εσθονίας, της Λετονίας και της Λιθουανίας ανακοίνωσαν την αποχώρησή τους από τη διεθνή Σύμβαση της Οττάβα, η οποία απαγορεύει την παραγωγή, αποθήκευση και χρήση ναρκών κατά προσωπικού. Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα, το οποίο σηματοδοτεί τη ριζική αναθεώρηση της αμυντικής τους πολιτικής εν μέσω της αυξανόμενης απειλής από τη Ρωσία.

Η απειλή στα ανατολικά σύνορα έχει πολλαπλασιαστεί

Με κοινή τους δήλωση, οι υπουργοί Άμυνας των τεσσάρων αυτών χωρών του ΝΑΤΟ τονίζουν ότι η κατάσταση ασφαλείας έχει επιδεινωθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά, «οι στρατιωτικές απειλές απέναντι στα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ που συνορεύουν με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία έχουν αυξηθεί σημαντικά» και συνεπώς «είναι αναγκαίο να επανεκτιμηθούν όλα τα διαθέσιμα μέσα για την ενίσχυση της αποτρεπτικής και αμυντικής μας ικανότητας».

Οι υπουργοί υπογραμμίζουν ότι η απόφαση αυτή δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στις στρατιωτικές δυνάμεις τους, επιτρέποντάς τους «να επιλέξουν και να εφαρμόσουν νέες στρατηγικές και οπλικά συστήματα». Πιο συγκεκριμένα, η απόφαση σχετίζεται άμεσα με την ανάγκη ενίσχυσης της άμυνας των συνόρων τους και την αποτελεσματική αντιμετώπιση ενδεχόμενης επιθετικότητας από τη Ρωσία.

Διεθνείς αντιδράσεις και ανησυχία για τους αμάχους

Η σύμβαση της Οττάβα, που υπογράφηκε το 1997 και τέθηκε σε ισχύ το 1999, έχει επικυρωθεί από 164 κράτη, αποτελώντας ένα από τα πλέον σημαντικά διεθνή κείμενα για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον πόλεμο. Ωστόσο, σημαντικά κράτη όπως οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα δεν έχουν ενταχθεί σε αυτή τη σύμβαση.

Η ανακοίνωση της αποχώρησης προκάλεσε έντονη κριτική από διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η International Campaign to Ban Landmines δήλωσε ότι η απόφαση των τεσσάρων κρατών αποτελεί «καταστροφική είδηση», κατηγορώντας τις κυβερνήσεις ότι έτσι «διακινδυνεύουν τη ζωή αμάχων».

Από την πλευρά τους, η Πολωνία και οι Βαλτικές χώρες ξεκαθάρισαν ότι εξακολουθούν να τηρούν το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο και δεσμεύονται για την προστασία των αμάχων σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης.

Το παράδειγμα της Φινλανδίας και η εμπειρία της Ουκρανίας

Η Φινλανδία, η οποία επίσης συνορεύει με τη Ρωσία, εξέφρασε τον Δεκέμβριο παρόμοιες σκέψεις, δηλώνοντας ότι θα αξιολογήσει έως τις αρχές του 2025 τη θέση της στη Σύμβαση της Οττάβα, λαμβάνοντας υπόψη τις νέες προκλήσεις ασφαλείας αλλά και την εμπειρία του πολέμου στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, η Ουκρανία αναδεικνύεται αυτή τη στιγμή στην πλέον ναρκοθετημένη χώρα στον κόσμο, με το 23% των εδαφών της να είναι πιθανώς επηρεασμένο από νάρκες και εκρηκτικά υπολείμματα πολέμου. Το κόστος για την εκκαθάριση από τις νάρκες υπολογίζεται στα 34,6 δισεκατομμύρια δολάρια, γεγονός που αναδεικνύει την τεράστια πρόκληση και το βάρος που αποτελούν αυτά τα όπλα.

Οι τελευταίες εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η αστάθεια στην Ανατολική Ευρώπη επηρεάζει βαθιά την αμυντική στρατηγική των κρατών της περιοχής, καθιστώντας αβέβαιο το μέλλον των ανθρωπιστικών συμβάσεων που ισχύουν εδώ και δεκαετίες. Οι τέσσερις αυτές χώρες, καθώς και πιθανώς και άλλοι γείτονες της Ρωσίας, φαίνεται να προσανατολίζονται όλο και περισσότερο προς αυστηρότερα μέτρα άμυνας, αντανακλώντας μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα στην καρδιά της Ευρώπης.

Η σερβική κυβέρνηση αρνείται ότι χρησιμοποίησε ηχητικό όπλο σε διαδηλωτές στο Βελιγράδι

Αρνείται τις κατηγορίες η σερβική κυβέρνηση για χρήση στρατιωτικού ηχητικού όπλου κατά των διαδηλωτών της μαζικής αντικυβερνητικής συγκέντρωσης της 15ης Μαρτίου στο Βελιγράδι.

Οι κατηγορίες προέρχονται από αξιωματούχους της αντιπολίτευσης και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που δήλωσαν ότι θα καταθέσουν αγωγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καθώς και στα εθνικά δικαστήρια του βαλκανικού κράτους κατά εκείνων που διέταξαν την επίθεση με τον ευρέως απαγορευμένο ακουστικό οπλισμό, ο οποίος εκπέμπει μια στοχευμένη δέσμη ηχητικών συχνοτήτων για την προσωρινή εξουδετέρωση ανθρώπων.

Ως απάντηση στις κατηγορίες, ο Σέρβος πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς δήλωσε, σε ανάρτησή του στο Instagram, στις 17 Μαρτίου, ότι ο στρατός δεν έχει καν τέτοιο όπλο.

Ο δε απερχόμενος πρωθυπουργός της Σερβίας, Μίλος Βούτσεβιτς, δήλωσε ότι είναι έτοιμος να αφήσει ξένες υπηρεσίες από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Ρωσία να ερευνήσουν τον ισχυρισμό, λέγοντας στους δημοσιογράφους: «Δεν κρύβουμε τίποτα, είμαστε έτοιμοι να καλέσουμε επίσημα τόσο το FBI όσο και το FSB να έρθουν στη Σερβία για να επαληθεύσουν όλους αυτούς τους ισχυρισμούς και τα γεγονότα».

Η συγκέντρωση του Σαββάτου θεωρείται η κορύφωση μηνών διαδηλώσεων κατά του Βούτσιτς και της κυβέρνησής του, με τουλάχιστον 100.000 ανθρώπους να κατεβαίνουν στο Βελιγράδι, για να διαμαρτυρηθούν κατά της διαφθοράς. Το κίνημα κατά της διαφθοράς άρχισε μετά την κατάρρευση ενός τσιμεντένιου θόλου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, στα βόρεια της χώρας τον Νοέμβριο, που προκάλεσε τον θάνατο 15 ανθρώπων.

Φωτογράφος του Associated Press που ήταν παρών στη συγκέντρωση ανέφερε ότι οι διαδηλωτές προσπαθούσαν αγωνιωδώς να καλυφθούν, πέφτοντας ο ένας πάνω στον άλλον στην προσπάθειά τους να φτάσουν στις άκρες του χώρου που κατελάμβαναν, αφήνοντας το μέσον της ανοιχτό.

Όσοι εκτίθενται σε ηχητικά όπλα μπορεί να βιώσουν οξύ πόνο στο αυτί, αποπροσανατολισμό και πανικό, σύμφωνα με στρατιωτικούς ειδικούς, και η παρατεταμένη έκθεση μπορεί να σπάσει τα τύμπανα και να προκαλέσει μη αναστρέψιμη απώλεια ακοής.

Το Κέντρο Πολιτικής Ασφαλείας του Βελιγραδίου, μία μη κυβερνητική οργάνωση, καταδίκασε «την παράνομη και απάνθρωπη χρήση απαγορευμένων όπλων, όπως τα ηχητικά όπλα, εναντίον ειρηνικών διαδηλωτών».

«Αυτή η πράξη αντιπροσωπεύει μία κραυγαλέα επίδειξη δύναμης και μία προσπάθεια υποκίνησης χάους, με στόχο την απονομιμοποίηση των διαδηλώσεων και την ποινικοποίηση των ειρηνικών πολιτών», ανέφερε η ομάδα.

«Προτρέπουμε τα άτομα με ακεραιότητα εντός των κρατικών θεσμών, ιδιαίτερα στον τομέα της ασφάλειας, να απέχουν από τη συνενοχή σε μαζικές παράνομες ενέργειες κατά πολιτών. Απαιτούμε δε να αποκαλυφθούν δημόσια πληροφορίες σχετικά με τα όπλα που χρησιμοποιήθηκαν, ποιος εξέδωσε την εντολή για τη χρήση τους και ποιος την εκτέλεσε.»

Η σερβική αστυνομία και το υπουργείο Άμυνας αρνήθηκαν ότι τέτοιο όπλο χρησιμοποιήθηκε κατά των διαδηλωτών.

Ο Βούτσιτς, ο οποίος είναι πρόεδρος από το 2017, προέτρεψε στις 16 Μαρτίου τις δικαστικές αρχές να απαντήσουν στην κατηγορία «για χρήση ηχητικών κανονιών κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων», καλώντας το υπουργείο Δικαιοσύνης και την Εισαγγελία να ελέγξουν τις πληροφορίες και να ασκήσουν ποινικές διώξεις εάν πρέπει. Επεσήμανε δε την ανάγκη να ασκηθούν διώξεις και στην περίπτωση που οι κατηγορίες αποδειχθούν αβάσιμες, κατά αυτών που τις απέδωσαν, μετέδωσε το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο RTS.

Το νοσοκομείο επειγόντων περιστατικών του Βελιγραδίου διέψευσε τις αναφορές ότι πολλοί άνθρωποι ζήτησαν βοήθεια μετά το περιστατικό, και ζήτησε επίσης νομική δράση εναντίον εκείνων που «διαδίδουν αναληθείς πληροφορίες».

Οι σχεδόν καθημερινές διαδηλώσεις για την κατάρρευση του θόλου του σιδηροδρομικού σταθμού απείλησαν την εξουσία του Βούτσιτς στο Βελιγράδι, αφού πολλοί Σέρβοι απέδωσαν το περιστατικό στην ανεξέλεγκτη διαφθορά, αμέλεια και αδιαφορία για τους κανονισμούς ασφάλειας της κατασκευής.

Οι διαδηλωτές απαιτούν να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι και να αποδοθεί δικαιοσύνη για τα θύματα.

Μέχρι στιγμής, οι εισαγγελείς έχουν κατηγορήσει 13 άτομα για την καταστροφή και η κυβέρνηση έχει εξαγγείλει εκστρατεία κατά της διαφθοράς, ενώ ο Βούτσεβιτς και δύο υπουργοί παραιτήθηκαν.

Μερικοί από τους διαδηλωτές της 15ης Μαρτίου κάλεσαν για μία νέα γενική απεργία, αν και οι προηγούμενες εκκλήσεις απέτυχαν να συγκεντρώσουν την υποστήριξη των εργαζομένων στις δημόσιες υπηρεσίες και πολλών επιχειρήσεων.

Με πληροφορίες από το Associated Press και το Reuters